ELEKTRİK

Kok kömürü Ev ihtiyacı Metallurji ihtiyacı Havagazı LP gazı

TABLO : 282. Talep Tahminleri

Birim

(Milyon m3)

475 500 130

860 1000

242 16

Yeni kurulacak fabrikalarla talep karşılanacak tır. Metalürjik kok ihtiyacı, demir çelik fabrika ları ile birlikte kurulmuş olan kok fabrikalarından karşılanmaktadır. Metalürjik kok ayni kurum ta rafından üretilip kullanıldığı için bir gelir hesabı yapılmamıştır

1. ANA İLKE VE METOT:

a Yurdumuzun hidrolik enerji potansiyeli bü yüktür. Kullanılabilir hidrolik potansiyel yılda 53 milyar kwh olarak hesaplanmaktadır. Bu ener jiden bugün pek az yararlanılmaktadır. Bu konu da izlenen ilkeler şunlardır:

TABLO : 283. Üretim Tahminleri

Üretim, geliri

1962 70,0

1963 87,1

1967 141,7

indeks 1962 100

Havagazı fabrikalarında yüzde' 40 kadar linyit

kullanılması sağlanacaktır.

•.

(1) Bo^ yere akıp giden bu büyük enerji kaynağından daha çok yararlanmak, '

5.' Y ATIRIMLAR:

Yurdun kok ihtiyacını karşılamak üzere, bazı şehirlerimizde yeni kok ve havagazı fabrikaları ku rulması ve büyük şehırlerimızdekilerin genişletil mesi bu plân döneminde ele alınacaktır.

Bu tesisleri gerçekleştirmek üzere 150 milyon TL sı yatırım yapılacaktır. Ayrıca 29 milyon TL. bir yatırım LP Gazı üretimi ve dağıtımına ayrı lacaktır.

• 6. DIŞ TİCARET ETKİ Sİ :

Bu sanayiin sadece yatırım malı ithalât ihtiya cı vardır. Bu ihtiyaç 35,3 milyon TL. tutmaktadır.

(2) Elektrik enerjisinden daha çok yararlan mak, (3) Yurdumuzdaki elektrik tesislerinin daha ekonomik işletilmesini sağlamak, b. Talep tahminleri geçmişteki eğilimle eko nomideki gelişmeler gözönüne alınarak yapılmış tır.

2. BUGÜNKÜ DURUM:

Türkiye'de bugün nüfusun yüzde 30,5 i elektrik ten yararlanmaktadır. 67 il merkezinde 420 ilçe ve bucakta, 182 köyde elektrik tesisatı Vardır. Yur

Toplam Dış para

TABLO : 284. Yatırımlar

1963 •

4.5

44,8 17,3

43,5

Bu kesimdeki çalışmaların sağlayacağı katma değer tablo 285 te verilmiştir.

dumuzda iki büyük enterkonnekte sistem, birkaç bölgesel sistem kurulmuştur, geri kalan yefler di zel santralları ile beslenmektedir.

TABLO: 285. Katma Değer

• 1963

33,5

41,0

47,6

54,7

63,5

E M.M 71

TABLO: 286. 1961 Durumu

Kuzey Batı Anadolu sistemi Batı Anadolu sistemi Çukurova sistemi TÜRKİYE TOPLAMI

Üretim •

MU. Kwh.

1.888

• 35

3.050

Kurulu kapasite

Mil. Kwh.

2.840

715 '

1.260

4.900

Bu üretim çeşitli birincil enerji kaynaklan kullanılarak elde edilmiştir.

Tablo 288 de gösterilen ihtiyaçlar, kesintisiz ve en ucuz şekilde karşılanacaktır.

TABLO: 287. Elektrik Üretiminin Birincil Enerji Kaynaklarına Bölünşü (Milyon Kwh.)

•

HİDROLİK ' Biriktirmeli Akarsu

TERMİK Kömür Akaryakıt Ötekiler

TOPLAM

Kapasite

1.037

1.486

245 42

3.049

1.374

2.700

420 12

4.894

Elektrik iletim ve dağıtımı, 2000 Km. lık yük sek gerilimli hat 3312 Km. lik orta gerilimli hat x10850 Km. lik alçak gerilimli şebeke ile yapılmak tadır.

Kendi elektriğini üretenlerin dışında kalan elektrik tesisleri, çoğunla devlet kesimince kuru lup «İsletilmektedir. Pek küçük kısmı ise özel ke sime aittir.

3. TALEP TAHMİNLERİ : ,

Geçmiş on yıllık dönemde elektrik üretimi, yıl da ortalama olarak yüzde 11,6 lık bir artış göster miştir. Gelecekte bu artışın yüzde 13 olacağı he saplanmıştır.

TABLO : 289. Üretim Geliri

Milyon TL.

Üretim geliri

568,0 , 642,0 1 046,0

5. Y ATIRIMLAR:

Elektrik kesiminde yeni santrallar, enerji ile tim ve dağıtım hatlarının ve dağıtım şebekelerinin kurulması ve eskilerinin bakım ve genişletilmesi için 4956 milyon TL. lık yatırım yapılacaktır. Yatı rımlar Tablo : 290 da gösterilmiştir.

Bu plân döneminde yapılacak işlere ilâve ola rak yapılacak yeni işler şunlardır :

a. Fırat nehri üzerinde 980 MW gücünde ve 4,5 milyar kwh. yıllık enerji üretim kapasitesinde Keban Hidroelektrik Santralı da dahil olmak üze re 1900 MW lık hidrolik ve termik santrallar ya pılacaktır.

b. Yüksek gerilimli şebekeye plân döneminde 9 bin km. hat eklenecektir.

c. Enterkonnekte şebeke ve küçük bölge sis temlerine yeniden' 530 şehir ve kasaba girecektir.

d. Yeniden 300 kasaba ve 800 köy elektriğe

TABLO : 288. Elektrik Enerji Talep Tahminleri.

(Enerji Milyon Kwh)

^ Kuz. Batı Sistemi

Batı Sistemi

Çukurova Sistemi

Antalya Sistemi

Sistem

Toplam'

2360 76 .353 40 182 22 109 178 586

2663 90 423 45 207 23 157 187 561

4200 157 768 100 • 456 32 192 292 923 1381

Sistemlerdeki artışların daha hızlı olmasının başlıca nedeni sistemlerin besledikleri alanların yıldan yıla genişlemesidir.

kavuşturulacaktır. Bu sayılar, sisteme bağlanan yerlerden aktarılabilecek kullanılmış gereçlerle biraz daha arttırılmağa çalışılacaktır.

6. DIŞ TİCARET ETKİ Sİ : Elektrik kesiminin yalnız yatırım malı ithalâtı vardır. Bunlar Tablo : 290 da gösterilmiştir.

TABLO : 291. Katma Değer (Milyon TL.)

394,0 452,0 740,0

8. ALINACAK TEDBİRLER:

a. Elektrik işleri bir elden yönetilecektir Türkiye Elektrik Kurumu hemen kurulacak, bü tün tesisle'r bu kuruma bağlanacaktır.

b. Etüd ve proje işleri hızlandırılacak, stan dart projeler hazırlanacaktır.

c. Elektrikten alınan yergiler basitleştirile cektir.

d. Sistemlere bağlı yerlerde bulunan ve bu gün çalıştırılmayan santrallar Türkiye Elektrik Kurumuna verilecektir. Uygun olanlar işletilecek, sistem içinde çalışamıyacak olanlar yeni elektrik lendirilecek yerlere aktarılacaktır.

e İşe başlanmadan önce, sistemlere bağlana cak yerlerle bir anlaşma yapılarak, o yer sisteme bağlanır bağlanmaz eski santralların alınıp başka yere götürülme imkânı sağlanacaktır.

f. Elektrik tesislerinde kullanılan gereçler standartlaştırılarak yedek parkı küçültülecektir.

TABLO : 290. Yatırımlar

(Milyorı T.L.)

TOPLAM 1 9 6 3

1 96 4

1 96 5

1 96 6

1 96 7

Dış Toplam Dış Toplam Dış Toplam Dış Toplam Dış Toplam Dış Toplam

a. Araştırma

— 75,0 — 12,0 — 13,0 — 14,0 — 16,0 — 20..0

b. Bakım

29,5 '94,0 4.5 15,0 5,0 16,0 5,5 18,0 6,5 20,0 8,0 25,0

c. Bitmemiş Santrallar 57,2 135,0 30,0 77,1 27,2 57,9 —

Bitmemiş Hatlar

122,5 299,5 69,2 165,6 30,3 74,3 12,3 33,0 10,7 26,6 — —

Bitmemiş Şebekeler 21,9 136,8 10,1 101,9 3,8 ' 34,9 —

d. Yeni işler Santrallar 1060,3 2423 ,6 136,1 233,6 219,7 453,0 268,0 604,5 186,5 534,5 250,0 598.0

Yeni İşler Hatlar

562,2 1211,8 16,2 36,2 38,8 90,9 93,1 213,6 210,9 442,9 203,2 428,2

' Yeni İşler Şebekeler 51,4 580,0 3,0 35,0 7,3 80,0 11,5 130,0 13,3 150,0 16,3 185',0

T O P.L AM 1905 ,0 4955 ,7 277,1 676,4 332,1 820,0 390,4 1013,1 427,9 1190,0 477,5 \256,2

Haberleşme

1. ANA İLKELER VE METOT i a. Haberleşme kesiminin yatıran yönünden en önemli dalı telefon işletmesidir. Telgraf ve posta işletmeciliği çalışma usullerinin aksaklığı dışında bir tıkanıklık göstermemektedir.

b. Posta ve telgraf işletmeleri kapasitelerin de talep artışlarını karşılayacak bir esneklik bu lunduğundan ayrıca ele alınmamışlardır.

c. Bu iki işletmede haberleşmenin çabuk, güvenilir ve niteli olmasını sağlayıcı yatırımlar düşünülmüştür.

d. Telefon ihtiyacı ^geçmişteki eğilime ve birikmiş talebe göre hesaplanmıştır.

2. BUGÜNKÜ DURUM :

a. Haberleşme trafiği.

Haberleşme işleri yalnız devlet kesimince yü rütülmektedir.

(1) Posta işletmesi.

>

1960 yılı posta işletmesi sonuçları aşağıdadır,

TABLO: 307. 1960 Y ılı Posta işletmesi Sonuçları. (Bin Tane)

Yurtiçi mektup postası

Yurtdışı mektup postası

Adlî bildirimler

Paket postası

Havale

..

Ödemeli

227 723 16 668 50 278 3 436 10 670

(2) Telgraf İşletmesi.,

TABLO : 308. 1960 Y ılı Telgraf İşletmesi Sonuçları (Bin Tane)

Toplam 10 737

Yurtiçi Telgraf

9 908

Yurtdışı Telgraf

Gelen 403

Giden 426

Toplam 829