BİRİNCİ KALKINMA PLANI HAZIRLANDI:PLAN HEDEFLERİ VE STRATEJİSİKALKINMA PLANI

UDK: 33

Birinci Kalkınma Plânı Hazırlandı

Başbakanlık Devlet Plânlama Teşkilâtı tarafın dan hazırlanmış ve hükümet tarafından kabul edil miş olan Bilinci Beş Yıllık Kalkınma Plânı T.B.M.M. ne sevkedilmiş bulunmaktadır. Plân T.B.M.M. de görüşülüp kabul edildikten sonra 1963 yılı başından itibaren tatbik mevkiine konacaktır.

Plân, Devlet Plânlama Teşkilâtı tarafından Ba kanlar Kurulunca 29 Haziran 1961 tarihinde ve rilmiş olan hedef ve stratejilere uyularak bir yıl lık bir çalışma sonunda hazırlanmıştır. Haziran 1961 tarihinden sonra gelen hükümetlerce de ay nen kabul edilmiş olan.bu strateji ile tesbit edi len esasları aşağıda veriyoruz.

PLÂN HEDEFLERİ VE STRATEJİSİ GENEL ESASLAR:

1. Türk toplumunun seçtiği yaşayış şekli olan demokrasi düzeni içinde en yüksek kalkınma hı zını sağlıyacak, devam ettirecek ve sosyal adaleti gerçekleştirecek bir kalkınma plânı yapılacaktır.

KALKINMA PLÂNLARI:

2. 15 yıllık bir perspektif içinde 5 er yıllık dönemleri kavramak üzere kalkınma plânları ha zırlanacak ve bu çerçeve içinde plânlar her yıl gözden geçirilecektir.

Nüfus artış hızı ile kalkınma hızı arasındaki uzun vadeli münasebetler üzerinde ayrıca durula caktır.

3. Türk ekonomisi Devlet ve özel teşebbüs sektörlerinin yanyana bulunduğu karma bir eko nomidir. Plânlama bakımından karma ekonomi nin sağladığı imkânlardan en çok faydalanma yol , lan üzerinde durulacak ve bu sistemin kuralla rına uyulacaktır.

Devlet sektörünün faaliyeti, kararlaştırılan ge lişme hızını gerçekleştirecek ve stratejinin gerek , tirdiği yönde dengeli bir kalkınma sağlıyacak şe kilde planlanacaktır.

Toplam tasarrufun artmasına paralel olarak özel teşebbüsün yatırımlarını artırması, bunları hızlı Ve dengeli bir kalkınmanın gerektirdiği sa halara yöneltmesi teşvik edilecek ve bu teşvikte doğrudan doğruya kontrollardan kaçınılarak vergi ve kredi politikaları, sermaye piyasasının teşek külü ve geliştirilmesi gibi dolaylı tedbirlere baş vurulacaktır.

4. Devletin iktisat politikasında açıklık ve kararlılık esas olacaktır.

Maliye, para, fiyat, dış ticaret ve yatırım poli tikalarında kararlılık ve açıklık esaslarına uyu

lacak ve^ gerek Devlet sektöründe, gerek özel sek törde uzağı görme ve güvenle hareket etme im kânı sağlanacaktır.

KALKINMA HIZI :

5. Önümüzdeki plân devresinde nüfusun şim diki artış hızı gözönünde tutularak % 7 civarında bir kalkınma hızına ulaşmak hedef olaıak tes bit edilmiştir. Yapılan ilk hesaplara göre bunun gerçekleştirilmesi % 14 kadarı iç, % 4 kadarı dış kaynaklardan sağlanmak suretiyle gayrisafî mil lî hasılanın % 18 i civarında bir yatırım yapılma sına bağlıdır.

TASARRUF POLİ Tİ KASI:

6. Milli gelirimizdeki artışların mümkün olan büyük kısmı yatırıma ayrılacaktır.

İstenilen kalkınmanın ancak milletin bazı fe dakârlıklara katlanması ile gerçekleşebileceği mu hakkaktır. Verimliliği artıracak entansif tarım, sanayileşme, insan gücünün değerlendirilmesi gi bi hususların hepsi yatırımla gerçekleşebilir. Bu ise büyük miktarda tasarrufa ihtiyaç gösterir.

Tasarrufu artırmak gayesiyle halkımızın büyük çoğunluğunun geçim seviyesi bu günkü yaşama standardlarının altına düşürülmeyecektir. Ancak, önümüzdeki bir kaç yılda millî gelirimizin artış ların büyük kısmının yatırımlara ayrılması, ula şılması istenen gayenin kaçınılmaz bir şartadır. Toplumun gelecekte daha yüksek bir refah sevi yesine ulaşabilmesi için bu fedakârlığa katlan mayı kabul etmek gereklidir. Bununla beraber tasarruflar artırılırken aşağıdaki esaslar gözönün de bulundurulacaktır:

a) Zarurî ihtiyaç mallarının istihlâki en az nüfus artışı kadar artmalıdır.

b) Tasarruf artışı, gelir dağılımındaki fark ları büyütücü yönde değil, azaltıcı yönde olma lıdır.

Tasarruf ve yatırımların artırılması, esas iti bariyle, lüks malların istihlâkindeki artışı önleme yoluyla olacaktır. Bu sebeple gerçekte, toplumdan beklenilen fedakârlık ilk bakışta göründüğünden daha azdır. Zira, fert başına düşen ortalama istih lâk miktarı çok az artsa bile daha âdil bir gelir dağılımı sağlamak çoğunluğun yaşama standardı nın yükselmesi ve toplum refahının artması müm kün olacaktır.'

7. Gerekli tasarrufu elde etmek için bir yan dan özel tasarruf teşvik edilecek, öbür yandan

ise kamu tasarruflarının âzami seviyelerine çıka rılması yollarına başvurulacaktır.

Halkın gönüllü olarak yapacağı tasarrufun art ması şarttır. îyi bir organizasyon toplam tasarruf ması şarttır. İyi bir oıganizasyon toplam tasarruf * lan artırabileceği gibi bu fonların en iyi şekilde yatırılmasını da kolaylaştırır. Bu konuda alınma " sı gerekli tedbirler üzerinde durulacaktır. Ayrıca özel tasarrufların artmasını sağhyabilecek ve is rafı önliyecek tedbirler alınacaktır.

Bazan çok 'cazip görünüşlü bir cebrî tasarruf vasıtası olan enflâsyondan sakınmak gerekir. Enf lâsyon yoluyla cebrî tasarruf sosyal adalet ilke lerine aykırı sonuçlar doğurduğu gibi ekonomide kaynakların israfına ve istikrarsızlığa da sebep ol maktadır. Burada enflâsyondan kasıt para bas mak suretiyle harcamalar yapmak yüzünden umu mî fiyat seviyesinde vukua gelen devamlı ve hızlı artışlar veya kalkınma gayesine bağlı olmayan te diye muvazenesi açıkları yaratılması halidir.

Kamu tasarrufunu artırmak için başvurulacak en önemli vasıta vergileme olmalıdır. Sosyal ada let, verginin müterakki bir mahiyet taşımasını gerektirir. Gelir vergisi, teşkilât yetersizliği ve sosyal organizasyonun bünyesi bakımından bir çok az gelişmiş memlekette olduğu gibi bizde de mü terakkiliği istenilen derecede sağlamaktan uzak tır. Bu sebepten, gelir vergisinin boşluklarını gi derebilmek için diğer vergileri ıslah etmek ve bu suretle müterakkiliği sağlamak gereklidir.

Müterakki vergi yanında İktisadî Devlet Te şebbüsleri de önemli bir tasarruf kaynağı olmak durumundadır. Türlü hissî tutumlarla İktisadî Devlet Teşebbüslerinin yatırılabilir kaynak yarat ma imkânlarının feda edilmesine, hele temelsiz, intizamsız ve perakende sosyal adalet kayguları ile bir çok işletmelerin, yatırılabilir kaynaklan tüketici müesseseler olarak devam etmelerine ke sin olarak son verilecektir.

Her türlü sosyal sigortalarda memleketin önemli tasarruf kaynaklan olarak mütalâa edile rek bu sosyal sigorta fonlartnın rasyonel bir şe kilde kullanılması sağlanacaktır.

Y ATIRIM POLİTİKASI:

8. Uzun süreli bir perspektif içinde ve eko nominin bütünü gözönünde tutularak Devlet ya tırımları düzenlenecek; aynı esaslara göre özel sektör yatırımlanna da yön verilecektir.

Ekonominin kıt sermaye kaynaklarının en iyi şekilde kullanılabilmesi için yatırımların genel ve uzak görüşlü ölçülere göre yapılması lâzım dır. Bu uzun süreli genel görüşü plân çalışmala rı ortaya koyacaktır. Yatınm kıstaslan, büyük ya tıranlar için proje değerlendirme safhasında, kü çük yatırımlar için ise ilgili iktisat politikası esas ları düzenlenirken gözönünde tutulacaktır.

E M.M. 71

Türkiye'de kalkınma, dar imkânların uzun bir devre içinde en çok verimli sahalara yatırılması ile gerçekleşecektir. Türkiye gibi millî gelirinin yarıya yakın kısmı tarımdan gelen ve nüfusunun dörtte üçü köylerde yaşıyan bir memlekette ta rım ile sanayi arasında yatırımlar bakımından ter cihin, ya hep ya hiç olarak değil, marjinal ayar lamalar şeklinde düşünülmesi icap eder.

Yatırımların uzun bir perspektif içinde/yapıl ması, ileri teknolojiden geniş ölçüde faydalan mayı, yatırım kararlarında teknolojik imkân ve ilerlemeleri daima gözönünde tutmayı ve teşvik etmeyi gerektirir.

Devlet eliyle yapılacak yatırımlarda esas pren sip, uzun süreli gelişme için gerekli yatırımları, stratejik yatırımları ve özel teşebbüsün gerçek leştiremediği yatırımları yapmak olacaktır.

Memleketimizde kalkınma hızı esas itibariyle sermaye birikmesi ile kayıtlı bulunacaktır. Bu da reel bakımdan, memleket dâhilinde istihsal ede bileceğimiz veya .ithal edebileceğimiz sermaye mallan miktarı ile sınırlıdır. Bu sebeple sermaye malları ile ihraç malları endüstrileri yatırımla rına öncelik verilecektir.

9. Yatırımların yapılmasında ve coğrafi dağı lışında bölgeler arası dengeli bir kalkınmanın esasları gözönünde bulundurulacaktır.

Türkiye'de bölgeler arasında iktisadî faaliyet hacmi ve gelir seviyesi bakımından büyük farklar vardır. Dengeli bir kalkınmanın unsurlanndan biri de bölgeler arasındaki büyük eşitsizlikleri ortadan kaldırmaktır. Bu itibarla yatırımların böl gelere dağılışında böyle bir dengeye götürecek şekilde hareket etmek gereklidir.

Bölgeler arası denge hedefine ulaşmanın bir çok karışık meselelerin çözümlenmesini gerekti receği muhakkaktır. Bunun için konunun ele alı nışında üç safhalı bir hareket programı uygula mak yerinde olacaktır.

a) Birinci safhada daha çok, yatırımların ku ruluş yeri ile ilgili kararlar üzerinde durulacaktır. Bu hususta:

(1) Yatınm projelerinin hazırlanmasında bir den fazla kuruluş yeri üzerinde inceleme yapılma sı telkin edilecek, (2) Diğer yatırım kıstaslarına göre eşit du> rumda bulunan projelerden, geri kalmış bölgele ri kuruluş yeri olarak gösterenler tercih edüer çektir.

b) İkinci safhada özel teşebbüs yatırımlarjnjfl Delil bölglere tevcihi için teşvik tedbirleri alın^t cak, kamu yatırımlarının programlan arasınd*d| bu bölgelere öncelik tanınacaktır.

c) Son safhada etraflı bölge kalkınma plâfl' lan hazırlanacaktır. Bölgeler arası tercihte hem

iktisadi (bölgelerin gelişme potansiyeli) hem de sosyal (geri kalmış bölgelerin kaldırılması) un surlar Üzerinde durulacaktır.

VASIFLI İNSAN Y ETİŞTİRME :

l

10. Kalkınma hızını artırma ve plânın başarı sını sağlama bakımından sıhhatli ve bilgili işgü cünün sistemli bir şekilde yeteri kadar yetiştiril mesi özel bir önem arzetmektedir. Gerek plânlar la ele alınacak yatırımların en verimli bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekse kapasite ve imkânlardan . en çok faydalanılabümesi için araştırıcı ve teknik bilginin artırılması maksadiyle her seviyedeki eği ' . time ve öğretime öncelik verilecektir.

KAMU HARCAMALARI :

11. İstihlâke yönelen kamu harcamalarının toplamında ancak nüfus artışı yüzdesi civarında bir artırma yapılabilecektir.

İstenilen kalkınma hızını sağlamak için millî gelirdeki artışın önemli bir kısmının yatırımlara yöneltilmesi gerektiğinden, daha çok istihlâk ma • hiyeti arzeden kamu harcamalarının • belli sınırlar içinde tutulmasında zaruret vardır. Bu çeşit hiz metlere yöneltilen harcamaların fert başına dü şen miktarını sabit tutmayı bu hususta mâkul bir ölçü saymak gerekir.

12. Kamu hizmetlerinin teşkilâtlandırılması ve yapılmasına halkın da katılmasını sağlamak üze re gerekli tedbirler alınacak ve ,bu hususta gayret gösteren topluluklara, diğer kıstaslar da gözönün de tutulmak suretiyle, öncelik tanınacaktır. '

'Kamu hizmetlerinin dağıtılmasında şimdiye kadar takibedilen usul' Devletin tek .taraflı olarak hareketi şeklinde olmuştur. Halkın, hizmetin teş kilâtlandırılmasına ve yapılmasına katılmasını sağlamak hem yapılan işlerin daha başarılı ol masını kolaylaştırır, hem de Devletin yükünü ha fifletir. Kamu hizmetinin kamu otoriteleri ile hal kın birlikte çalışmasını gerektiren bir iş olduğu fikrini yerleştirmenin ve toplulukları çeşitli me selelerini halletmek üzere bir arada hareket ve teşkilâtlanmaya teşvik etmenin büyük sosyal fay daları vardır. Bu suretle başka türlü ortaya çık mayacak olan bir enerjiyi harekete geçirmek, kul Ianılmıyan iş gücünü değerlendirmek ve kalkın mayı kolaylaştıracak sosyal şartları hazırlamak da mümkün olacaktır

ORGANİZASY ON :

13. İmkânların tam kullanılabilmesi ve iyi şe kilde değerlendirilebilmesi için tarımda, ticaret te, sanayide ve Devlet hizmetlerinde organizas yonu ıslah edici ve modernleştirici tedbirler ah' nacaktır.

Tarım alanında reorganizasyon hayati önem taşımaktadır. Zirai reform yolu ile, işletmelerin

en uygun büyüklüğe kavuşturulması, makineleş meden en büyük ölçüde fayda sağlanması ve iş letmelerin rasyonel istihsal metodlannı uygula maları gereklidir. Bu yapılmadıkça yeni yatırım o ların yeteri kadar verimli olması beklenemez.

Ticaret ve sanayide organizasyon ıslahatı şart tır. Bilhassa, kaynaklardan en iyi şekilde fayda lanmayı sağlamak üzere, gerekli alanlarda dağınık ufak sermaye ve işletmelerin bir araya getirilme si ve böylece büyük istihsalin verimliliğinden fay dalanılması lâzımdır.

Özel sektörde hâsıl olan tasarrufun artması ve bunun en verimli sahalara gitmesi, iyi işleyen bir sermaye piyasasının varlığına bağlıdır. Halbuki memleketimizde bu bakımdan tam bir boşluk var dır. Kamu fonlarının dışında sermâye, sahibine sıkı sıkıya bağlıdır Bu yüzden de ufak sermaye lerin birleşmesi mümkün olamamaktadır. Banka sistemini sosyal sigortalar ve esham tahvilât bor saları gib'i kurumları ellerindeki fonların kulla nılması bakımından bir sermaye piyasası meyda na getirecek şekilde yeniden teşkilâtlandırmak şarttır.

Devlet hizmetlerinde de iyi organizasyon ek sikliğinden doğan israf büyük olmaktadır. Bazı sahalarda yeniden düzenleme tedbirleri ile top luma maliyetini artırmadan Devlet hizmetlerinden daha fazla verim sağlanması mümkündür.

KALKINMA PLÂNI

Plân üç ana kısımdan meydana gelmektedir.

1. Millî ekonominin genel kalkınması :

Bu kısım millî ekonomide meydana gelecek kalkınmayı, şartlarını ve esaslarını ortaya kıy maktadır % 7 lik kalkınma ile bugün 52,7 milyar T L. olan gayri safî millî hasıla 1967 de 73,9 mil yar TL. 1977 de ise 145,3 milyar TL. ye, fert ba şına millî gelir ise 1790 TL. den, 1967 de 2190 TL. ye ve 1977 de de 3200 TL. ye yükselecektir.

Yılda % 7 lık kalkınma hızını sağlayabilmek

için millî gelirin % 18 inin yatırımlara harcan

ması lâzımdır.

,

Bu yatırımların nasıl yapılacağı tablo : 1 de gösterilmiştir

2. Sektörlerde meydana gelecek kalkınma :

Ekonomimiz 40 çeşitli fâaliyet koluna bölüne rek ayrı ayrı,etüt edilmiş ve genel ekonomideki gelişmenin her sektördeki tesiri ve sektörün ne şekilde gelişmesi icap ettiği ayrı ayrı tayin' edil miştir. Bu çalışmalar neticesinde sektördeki mal lara talebi karşılamak üzere yapılacak faaliyetle rin yaratacağı katma değer ve yatırımların haci mi ve yıllara göre dağılışı elde edilmiştir...

E.M .M. 71

Yıllar

1962 1963 1964 1965 1966 1967

1962 1963 1864 1965 1966 1967

Tablo 1 : Harcama hedefleri 1963 1967 (1961 fiyatlariyle Milyar T. L.)

G.S.M.H. (1)

Özel tüketim • (2)

Özel yatırım (3)

Cari kamu harcamaları (4)

Kamu yatırımı (5)

Cari ödeme açığı (6)

Toplam yatırım (7)

52.7 =

38.6 +

56.4 ' 40.5,

60.3

43.0

64 5

45.4

47.6

73.9

50.2

3.5 + 3.8 4.2 4.T 5.3 5.9

7.6 + 8.6 9.0 9.5 10.5 11.5

5.1— 5.8 6.6 7.1 7.8 ' 8.4

2.1 . 2.3

2.5 , 2.2 2.2 2.1

8.6 9.6 10.8 • 11.8 13.1 14.3

73.2

71.8

71 3

70.4

67.9

G.S.M.H. nın yüzdesi olarak

6.0

14.4

7.9

6.7

10.3

14.9

10.9

7.3

14.7

7.7

11.3

8.0

' 15.5

11.4

4.0 4.1 4.1 3.4 3.2 2.8 ,

16.3 17.0 17.9 18.3 19.0 19.4

Yıllık ortalama artışlar Yüzde olarak (1963 1967)

5.4

8.7

10.6

10.7

Tablo 2: Bazı Hizmetlerin Yarattığı Katma Değer

Sektörün Adı

1. TARIM II. MADENCİLİK

1. Madencilik 2. Petrol ve ürünleri

III. İMALÂT SANATİI

1. Gıda a. Et * b. Süt c. Konserve d. Un e. Bitkisel yağ f. Şeker g Çay h. Yem

2. İçki

*

3. Tütün

4. Dokuma giyim

5. Ağaç ve mamulleri

• TOPLAM

23.100,0 24.030,0

933,8 777,8 1.711,6

1.019,4 874,9

1.894,3

76,1 245,9

20,0 83,3 255,0 452,4 199.1 4,0 1.335,8

248,3 717,4 2.110,6 ' 15,0

99,5 284.5

24,6 100,0 272,2 452,4 214,2

4,6 1.452,0

274,1 730,1 2.260,0 27,4

28.45.0,0

1.333,1 1.336,1 2.669,2

130,8 " 431,2

20,4 125,0 349,5 554,2 352,8 22,1 1.986,0 383,5 848,3 2.950,0 42,1

E.M.M. 11

6. Kâğıt 7. Lâstik 8. Plâstik 9. Kimya 10. Metalden başka madeni mamuller a. Pişmiş kilden yapı malzemesi b. Cam ve mamulleri c. Çanak, çini, porselen d. Çimento e. Çimentodan gereçler

1962 76,1 85,6 121,0

365,0

27,1 48,2 33,5 161,0

269,8

1963 92,4 189,0

. 143,0 428.0

28,3 52,4 44,4 183,0

308,1

1967 • 125,4

370,9 445,5 864,0

42,3 73,1 82,2 270,0 22,4 490,0

11. Demir Çeİik Metalürji a. Demir b. Bakır c. Diğer madenler TOPLAM

421,2 185,3

10,2 617,7

452,7 188,7

13,0 653,4

827,2 323,7 23,4 1.174,3

12. Madeni Eşya 13. Makina İmalâtı a. Makina b. Ziraat Makina ve .aletleri

476,0

123,0 30,,7 ,153,7

517,0

190,0 122,9 312,9

, 695,0

C

821,0 164,9 985,9

14. Elektrik makine ve cihazları 15. Taşıt, tamir ve imali a. Gemi b. Karayolu taşıtları c. Demiryolu taşıtları d. Uçak tamiri îmalât Sanayii toplamı

IV. İNŞAAT

61,4

10,0 41,3 45,5 — 96,8 6.748,1 2.694,0

86,1

260,4

19,2 83,1 90,5 — 192,8 7.671,3

3,011,0

55,7 537,9 150,0

24,5 768,1 12.398,4

4.412,0

V. ENERJİ

394,0 32,6

426,6

452,0 38,5

490,5

. 740,0 63,5

803,5

VI. ULAŞTIRMA

1. Demiryolu Taşıması

2. Karayolu

3. Denizyolu

4. Havayolu

Limanlar İskeleler

6. Hava Alanları

7. Haberleşme

348,9 977,9 282,9

40,3 47,3 _

350 ,0 O 2.047,3

437,7 1.060,6

957,3 45,1 48,4 _

369,0 2.318,1

615,9 1.466,2

504,2 v 71,1

54,3 __

359,0 3.370,7.

iri

VII. TURİZM VIII. MESKEN

76,2 • 2.198,1

99,4 2.369,8

325,0 3.199,2

SEKTÖR

Tablo 3 : Sektörlerde Yatırımlar.

1967 Toplam

1. TARIM

1. Sulama 2. Arazi iyileştirilmesi 3. Traktör alet ve donatımı 4. Hayvancılık tesis ve araçları da mızlık hayvan 5. Depolama 6. Taşkın kontrolü 7. Ormancılık 8. Balıkçılık 9. Diğerleri

Çiftçinin emek iştiraki

Tarım yatırımı

360,7 78,0 315,8

798,6 99,8

320,1

100,4 10,0 30,0 163,3 37,0 179,6

1274,8 61,,6

104,0 15,0 40,0 175,2 43,0 226,8

1822,5 110,3

1213,2 1712,2

M. MADENCİLİK

1. Madencilik 2 Petrol ve ürünleri

TOPLAM III. İMALÂT SANAYİİ

1 Gıda a. Et b. Süt c. Konserve d. Un c. Bitkisel yağ i Şeker g. Çay h. Yem

215.5 242,3

457,8

4,6 9,3 16,1 14,9 2a ,4 41,0 42,8, 0,3

. 150,4

2. İçki 3. Tütün 4. Dokuma giyim 5. Ağaç ve mamulleri 6. Kâğıt 7.. Lâstik 8. Plâstik 9. Kimya 10. Metalden başka madenî mamulleri a. Pişmiş kilden yapı malzemesi b. Cam ve mamulleri c. Çanak, çini, porselen d. Çimento' e. Çimentodan gereçler

32,3 60,2 80,0 13,7 10,0 46,0 3,0 102,0

12,6 —

45,4 60,0

118,0

307,6 427,6

735,2

20,0 16,7 5,6 9,8 2'4,9 59,0 49,4 3,3

188,7

38,3 92,4 160,0 36,1 100,0 83,0 9,0 568,0

14,5 —

44,6 14,0 23,7

96,8

11. Demir Çelik Mealurji

a. Demir b; Bakır c. Diğer madenler

T 0 P L AM

12. Madenî eşya 13. Makina imalâtı

1109,8 47,3 ' —

1157,1

20,0

475,0 47,0 40,0

562 .0"

30,0

1155,9 132,7 134,1

104,8 20,0 50,0 102,6 58.0 275,6 2335,2 152,6

2182,0

361,5 433,1 794,6

25,0 12,6

5,0 3,5 31,4 48,0 25,9 6,4

157,8 25,2 34,4 190,0 13,7 140,0 91,0 46,0 859,0

1,0 — 2,0 42,0 23,7 68,7

241,5 —

58,2 199,7 55,0

1494,3 160,9 355,8

1623,6 212,9 364,7

79,7 25,0 ' 60 .,0 217,3 73,0 315,5

2780,1 189,6

89,2 30,0 70,0 228.5 84,3 361,7

3064,9 213,9

2590,0 2851,0

411,0 398,9

809,9

217,0 218,5

435,5

15,0 15,7 4,1 4,0 11,5 27,2 10,7 3,5

91,7

" 20,0 9,4

220,0 2,8

165,0 22,0 31,0 831,0

1.4 — 2,0 — —

3,4

33,1 12,2 4,1 4,0 20,4 38,3 4.8 0,4

117,6

6,5 9,4 260.0 33,2 138,0 12,0 6,0 375,0

1,4 —

2,0 14,0

17,4

29,0 70,0

J5,0 —, —

99,0

15,0

1 65,0

67,5

5433,1 684,3 1690,5

478,1 100,0 250,0 986,9 295,3 1358,2 11277,5 728,0

10548,4

1512,6 1720,4 3233 ,0

97,7 66,5 35,2 36,2 109,6 213,5 133,6 13.9 706,2 122,3 205,8 910,0 99,5 553,0 254,0 94,0 ' 2735,0

30,9 —

96,0 130,0 47,4 304,3

1870,3 94,3

168,2

2132 ,8

237 ,5

a. Makina b . ' Ziraat Makina ve âletleri

14. Elektrik makine ve cihazları 15. Taşıt, tamir ve imali:

a. Gemi Karayolu b. Karayolu taşıtları b. Demiryolu taşıtları d. Uçak tamiri

İmalât Sanayii Toplamı

IV. İNŞAAT V. ENERJİ

VI. ULAŞtlRMA

1. Demiryolu Taşıması 2. Karayolu Taşıması 3. Denizyolu Taşıması 4. Havayolu Taşıması 5. Limanlar İskeleler 6. Hava alanları 7. Haberleşme 8. Radyo

VII. SOSYAL HİZMETLER

VIII. SAĞLIK

IX. TURİZM

X. MESKEN

XI.. EĞİTİM

, GENEL TOPLAM

176,6 15,0 191,6 96,0

13,8 20,0 27,2 25,0 86,0

2166,3

6063 ,0

165,6 14,9 180,5 64,0

20,6 55,0 47,4 '28,1 151,1

2359,9

6947 ,0

160,6

160,0 16,0

62,0 30,8 27,0 119,8

2276,9

7669,0

100,6

100,6 22,0

40,0 3,5

43 5 1726,4

8323,0

435,1

435,1 46,0

20,0 2;0

22,0 1559,7

8983,0

1038,5 29,9

1067 ,8 244,0

34,4 197,0 110,9 30,0 422,4

10089' 2

37975 ,0

676,4 30,0

706,4

820,0 30 0

850,0

1013,1 44,8

1057,9

1190,0 43,5

1233,5

1256,2 30,0

1286,2

4955 ,7 178,3

5134,0

237,1 597,5 30,6 ı50,6 27,7 237,5 17,0

1298,0

58İ,0

200,5

145,5

2085 ,0

660,0

268,0 ' 740,0

42,0 —\

60,3 22,3 211,8 11 5

353,4 790,1 ", 70,8

38,3 22,3 202,2

5,2

481,3 726,8

1037 ,9 1126,0

70,0 90,(t

16,8 28,3.

22,2 • 22,2

190 ,'o' 165,4

33,7

12,6

1355,9 1482,3 1851,9 2171,3

426,1 637,0 1030,0 1291,8

_ 230 ,1 278,2 310,2 317 ,9

148,8 164,7 175,6 193,0

2229,0 2390 ,0 15940,0 2818,0

783,0 ' 795,0 836,0 1153,0

2066 ,6 4291,5 303,4

294,3 116,7 1006,9 80,0

8159,4

3965,9

1346,9

827,0

12116,0

,4227 ,0

9513,7 10829,6 l?058,6 13166\6 14077 ,1 59645,6

İngaat yatırımları diğer yatırımlar İçersinde mevcut olduğundan toplama katılmamıştır

Bu tablolardan görüleceği gibi tarıma büyük önem verilmekte, verimi arttırarak, üretimi art tırıp yurdumuzu kendine yeter duruma getirmek için gerekli tarım enfastrüktür yatırımları yapıl maktadır.

Memleketin ihtiyacı bulunan ve yurt içinde imal edilmesi ekonomik olacak olan mallarm yurt içinde imâl edilebilmesi için imalât sanayiinin ge liştirilmesi plânlanmıştır. Böylece pek çok ihtiya> cımızın yurt içinden temin edileceği ve büyük bir ithalât ikamesi meydana geleceği düşünülmek tedir.

Mesken inşaatına yapılan yatırım eski merte besinde devam edecektir. Sade aynı yatırımla da

ha çok ünite elde edebilmek için tedbirler alına cak, sosyal mesken normlarının aşılmamasına ça lışılacaktır.

Ulaştırma sektöründe alınacak tedbirlerle ta şuna işlerinin millî ekonomiye ve klasik şartlara uygun şekilde yürütülmesine çalışılacaktır. Yani uzun mesafe ve ağır yük taşımaları demir ve de niz yoluyla yapılacak, karayolu taşıması bu iki sistemi besleyici şekilde çalışacaktır. Yapılacak yatırımlar daha çok ulaştırma sisteminin standart larını iyileştirici yönde olacaktır.

Eğitim ve sağlık işlerinde büyük bir gelişme sağlamak istenmektedir. 15 yıllık faaliyet sonun da büyük ilkokul çağındaki çocukları okutmağa

EM.M. 71

müsaade edecek kadar okul yapmak plânlanmış tır. Tabii kademe kademe, ihtiyaca göre diğer okullarda geliştirilecek, bilhassa teknik ve mes leki öğretime önem verilecektir.

Pahalı hastaneler yerine sağlık hizmetlerini halkın ayağına kadar götürücü ve daha çok koru yucu bir sağlık sistemi, sağlık ocakları geliştirile cektir.

3. Plânın uygulanması:

Plânın uygulanması ve kamu sektörünün daha verimli şekle getirilmesi için alınması gerekli ted birleri göstermektedir.

Plânın meslek camiamızca ilgili Jusımlannı burada ayrıca veriyoruz. Devlet Plânlama Teşkilâ tı, ana plân dokümanında her sektör için vaz et tiği esaslara varmak üzere yaptığı çalışmaları sek tör programları şeklinde yayınlayacaktır. Meslek camiamızla ilgili sektörlere ait programları ya yınlandığında elde edip üyelerimize dağıtacağı mızı ümit ediyoruz.

SAYIN ÜYELERİMİZİN DİKKÂTİNE

Mensubu bulunduğumuz T.M.M.O.B. meslek dağlarımızın ve aileleri efradının her türlü tabii ve sosyal olaylar karşısında duçar olabilecekleri çeşitli maddi sıkıntıları en kolay şekilde gider mek; Sosyal güvenliğimizi teminat altına almak ve dolayısiyle üyelerimizi türlü istikbal endişele rinden kurtarmak amacı ile bir mesleki Sosyal Grup Sigortası temin etmiş ve üyelerimizin istifa desine sunmuştur.

Bu sigorta statüsü, Mühendislik Mimarlık ga zetesinin 114 üncü sayısında özet olarak; daha son ra vaki umumi arzu üzerine 116 inci sayıya ek tam metin olarak yayınlanmış; daha sonra da Teknik Haber Gazetesinin muhtelif sayılarında üyeleri mize duyurulmaya çalışılmıştır.

Sosyal Sigortamızın, statüyü tetkik eden bütün meslekdaşlarımız tarafından büyük bir ilgi ve memnunlukla karşılandığı, devamlı surette gelen mektup ve giriş talepnamejerinden anlaşılmakta ve müracaatlar devam etmektedir. Bununla'bera ber bazı üyelerimizin, kendi lehlerine tesis olu nan böyle bir mesleki kurumdan veya kendileri ne sağladığı menfaatlerden henüz haberdar ol madıkları; ve hattâ bazılarının ferdi sigortalara girmek suretile ikibuçuk misli gibi fahiş primler ödemek zorunda kaldıkları da zaman zaman istih bar olunmaktadır.

Bu bakımdan hepimiz için çok önemli olan bu konuyu ayrıca Oda olarak da ele almayı ve yeni den üyelerimize duyurmayı lüzumlu ve faydalı görmekteyiz.

Bu kurumla, meslekdaşlarımızın vefat, kaza, tam veya kısmi maluliyet, ihtiyarlık, emeklilik ve kredi ihtiyacı gibi halleri teminat altına alınmak tadır. Primler yaşla değişmemekte; doktor mua yenesine lüzum gösterilmemekte Mühendis veya Mimar olmak ve ihtisas odalarından birisine ka yıtlı bulunmaktan başka hiçbir giriş şartını ihti va etmemektedir. Üyelerimize, gerek vefat, malu liyet, çalışma gücünün ziyaı gibi hallerde, gerek

se ihtiyarlık ve emeklilik hajlerinde ödenecek taz minat miktarları üyenin o tarihe kadar yatırmış bulunduğu primlerden her halükarda ve mutlaka daha fazla olmakta; ikinci seneden sonra iştira tu tarını alarak sigortadan çıkma veya aidat yatır maksızın sigortalı kalma imkânlarını tanımakta, ve sigortalı üyelerimize ihtiyaçları halinde istik raz suretiyle ödünç para vermektedir.

Bütün bu lehteki özelliklerine mukabil üyele rimiz için hiçbir mahzurlu tarafı bulunmayan «Türk Mühendis ve Mimarlar Sosyal Sigortası», aynı zamanda, kendisine paraele olarak hazırlanıp 205 sayılı kanunla yürürlüğe konan ve fakat giri şi mecburi olan «Ordu Yardımlaşma Kurumu» da dahil olmak üzere Türkiye'de mevcut bil'umum mesleki grup sigortalan yardımlaşma sandıklan, ve bilhassa ferdi sigortalara nazaran en üstün va sıflı ve üyeleri lehine en fazla imkân ve avantaj ları muhtevi olan bir sigortadır. Ezcümle ferdi si gortalara nazaran vasati % 60 nisbetinde ucuzdur. Şöyleki: Türkiye'nin1 en cazip ferdi sigortasında 237 lira 52 kuruş aidatla temin olunan maddi men faatlar «Türk Mühendis ve Mimarlar Sosyal Grup Sigortası» nda sadece 100 lira ile sağlanabil mektedir.

Yukarıda belirttiğimiz sosyal güvenlik temi natlarından başka, ayrıca üyelerimizin en kolay şekilde tasarruf etmelerini ve bu tasarrufu en kâr lı şekilde kıymetlendirip çoğaltmalarını da sağh yan bu mesleki kuruma, gerek Devlet hizmetinde olan, gerekse serbest çalışan bütün meslekdaşla rımızın girmelerini, şahsi ve ailevi istikbal emni yetleri bakımından önemle tavsiye ederiz.

Statünün tam metnini muhtevi broşürler ile giriş beyannameleri mecmuamızın bu sayısı için de gönderilmektedir.

Elektrik Mühendisleri Odası

Yönetim Kurulu