BİLİŞİM SEKTÖRÜ ELEMAN AÇIĞI

Bilişim Sektörü Eleman Açığı(!)

Şule TANSAL-Bilgisayar Mühendisi

Bilgisayarların hayatımıza girmeye başladığı 80’li yıllarda gerçekçi sayılabilecek “Bilişim sektöründe eleman açığı var” saptaması bugün ne kadar anlamlıdır?

Ülkemizde Bilgisayar Mühendisliği alanında eğitim veren üniversiteler listesi Tablo1’de yer almaktadır. Bu tabloda ÖSYM’nin denk kabul ettiği KKTC – Azerbaycan – Kırgızistan – Ukrayna üniversiteleri de bulunmaktadır. Bilgisayar Mühendisliği alanında toplam kontenjan ikinci öğretim ve burslu programlar da dahil olmak üzere 3 bin 290’dır.

2005 yılında Bilgisayar Mühendisliği eğitimi veren üniversite sayısı 55 iken bu yıl sayı 64’e çıkmıştır. Bu bölümlerdeki eğitim programlarının farklılığı ya da uyumu bir başka yazının konusu olmakla birlikte fakülte ve isim çeşitlilikleri dikkate değerdir.

Ayrıca Mühendislik fakültelerinde yürütülen ve Tablo1’de yer almayan bilişim alanıyla ilgili bazı bölümler de bulunmaktadır. Bu bölümleri de şöyle sıralayabiliriz:

- Bilişim Sistemleri Mühendisliği Doğu Akdeniz Üniversitesi Doğuş Üniversitesi İTÜ (UOLP-Suny - Binghamton) Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi

- Bilgisayar Bilimleri Mühendisliği Ege Üniversitesi (UOLP-Suny – Fredonia)

- Yazılım Mühendisliği Atılım Üniversitesi Bahçeşehir Üniversitesi İzmir Ekonomi Üniversitesi

Çizim 1’de görülebileceği gibi Mühendislik Fakülteleri dışında 4 yıllık eğitim programları bulunmaktadır. Eğitim

fakültelerinde ise çeşitli isimlerle açılan bölümlerde “Bilgisayar Öğretmeni” yetiştirme hedefi söz konusudur. Ayrıca 2 yıllık eğitim programları da hızla açılmaktadır.

Ülkemizde her konuda olduğu gibi “Bilişim” konusunda da kafalar karışmıştır. Sektör tercihleriyle her yıl yeni adlar altında bu alanda eğitim veren bölümler açılmaktadır. Eğitim programlarındaki bu “çeşitlilik”, alanda yaşanan karmaşaya çözüm olabilecek midir?

Eleman açığı söylemleri, bir yandan sektörde çığ gibi büyüyen “Yetkili Eğitim Merkezi” oluşumlarını kolaylaştırmakta, bir yandan da marka-ürün temelli eğitimlerle tek tip insanlar yetişmesine katkıda bulunmaktadır.

Yukarda sözünü ettiğimiz öğrenme biçimleri dışında informal öğrenmeler diyebileceğimiz, herhangi bir kurum/kuruluşa tabi olmadan kişilerin merak ve ilgileri ile tetiklenen Bilgisayar başı/İnternet başı/Forum başı öğrenmeler diyebileceğimiz dergiler/ CD’ler, televizyon programları ve web siteleri bilginin sınırsızca dolaştığı ortamlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Hemen hiçbir meslek alanında rastlanmayan bir “sınırsızlık” söz konusudur. Bu sınırsızlık, “Hiçbir iş sahibi olamayanları ‘Bilgisayarcı’ yapalım” noktasına kadar gelmiştir.

Bilgisayar–Bilişim eğitimleri konusunda uluslararası çalışmalara bakıldığında doğrusu kafa karışıklığımız biraz daha artmaktadır. Çünkü Bilgisayar Bilimleri ve Bilgisayar Kullanımı diyebileceğimiz bir sınıflandırma söz konusudur ve Bilgisayar Mühendisliği donanım (elektronik) ağırlıklı olarak ele alınmaktadır.

Uluslararası Eğitim Standardı ISCED97’de yapılan sınıflandırmada Bilgisayar Mühendisliği ile bilgisayar biliminin ve bilgisayar kullanımının uygulama alanları ayrıştırılmıştır.

elektrik mühendisliği 35

36 elektrik mühendisliği

Çizim 1: Bilgisayar Alanındaki Eğitimler

Tablo 1: Bilgisayar Mühendisliği Eğitimleri-2006

No Üniversite

Fakülte

Durum

İl

Eğitim Dili

Kontenjan

Normal İkinci Ö. Brs %50 Brs Ü.Bşr.Brs

1 Anadolu 2 Eskişehir Osmangazi 3 Ankara 4 Hacettepe 5 ODTÜ 6 ODTÜ Kuzey Kıbrıs Kampüsü 7 Gazi 8 Bilkent 9 Atılım 10 Çankaya 11 TOBB 12 Çukurova 13 Başkent 14 İstanbul 15 İTÜ 16 Yıldız Teknik 17 Boğaziçi 18 Marmara 19 Galatasaray 20 Kadir Has 21 Beykent 22 Bahçeşehir 23 Doğuş 24 Yeditepe 25 Fatih 26 Haliç 27 İstanbul Kültür 28 İstanbul Ticaret 29 Işık 30 Koç 31 Sabancı 32 Okan 33 Maltepe 34 Ege 35 Ege (UOLP-SUNY Fredonia) 36 Dokuz Eylül

37 İzmir Ekonomi

38 Yaşar 39 İzmir Yüksek Teknoloji Ens. 40 Gebze Yüksek Teknoloji Ens. 41 Çanakkale 18 Mart 42 Dumlupınar 43 Erciyes 44 Fırat 45 Harran 46 Karadeniz Teknik 47 Kocaeli 48 Mersin

Müh.Mimarlık Müh.Mimarlık Mühendislik Mühendislik Mühendislik Mühendislik Müh.Mimarlık Mühendislik Mühendislik Müh.Mimarlık Mühendislik Müh.Mimarlık Mühendislik Mühendislik Elektrik Elo. Elektrik Elo. Mühendislik Mühendislik Müh.veTeknoloji Mühendislik Müh.Mimarlık Mühendislik Mühendislik Müh.Mimarlık Mühendislik Mühendislik Müh.Mimarlık Müh.ve Tasarım Mühendislik Mühendislik Müh.ve Doğa Bil. Mühendislik Mühendislik Mühendislik Mühendislik Mühendislik Bilgisayar Bilimleri Müh.Mimarlık Mühendislik Mühendislik Müh.Mimarlık Mühendislik Mühendislik Mühendislik Mühendislik Müh.Mimarlık Mühendislik Mühendislik

Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Devlet Vakıf Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Vakıf Devlet Devlet Devlet

Vakıf

Vakıf Dev/Ensti. Dev/Ensti. Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet

Eskişehir Eskişehir Ankara Ankara Ankara Kıbrıs Ankara Ankara Ankara Ankara Ankara Adana Ankara İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İstanbul İzmir İzmir İzmir

İngilizce İngilizce İngilizce İngilizce

İzmir

İzmir İzmir Kocaeli Çanakkale Kütahya Kayseri Elazığ Şanlıurfa Trabzon Kocaeli Mersin

*

35 30 2 3

elektrik mühendisliği 37

49 Çukurova

Adana

50 Osmangazi

Eskişehir

51 Pamukkale

Pamukkale

52 Sakarya

Sakarya

60 30 30

53 Selçuk

Konya

54 Trakya

Edirne

55 Pamukkale

Denizli

56 Süleyman Demirel Üniversitesi Müh.Mimarlık Devlet

Isparta

57 Doğu Akdeniz Üniversitesi

Gazimağusa

58 Girne Amerikan Üniversitesi Müh.Mimarlık KKTC

Girne

59 Lefke Avrupa Üniversitesi

Müh.Mimarlık KKTC

Lefke

60 Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Mühendislik

61 Yakındoğu Üniversitesi

62 Azerbaycan Teknik Üniversitesi

Bakü-Azerbaycan

63 Kırgızistan-Türkiye Manas Üniv. Mühendislik

Bişkek-Kırgızistan

64 Ukrayna Ulusal Teknik Üniv.

Enformatik ve Bil.Müh.

65 Vilnius Gediminas Teknik Üni.

Toplam 3016 60 305 42 30

G.Toplam 3453

* Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi’nin 2006-2007 öğretim yılı öğrenci yerleştirmelerinde burslu kayıtlar da dahil olmak üzere toplam 393 kişilik kontenjanı bulunmaktadır. Ancak 2 yıllık eğitimden sonra bölüm ayrıştırması yapıldığı için bu kontenjanın ne kadarının Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği kapsamında yer alacakları belirlenememektedir. Sabancı Üniversitesi’nden edinilen bilgiye göre halen Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi’nde Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Bölümü kapsamında 114 öğrenci eğitim görmektedir.

Tablo 2: Uluslararası Eğitim Standardında Bilgisayar Bilimi ve Bilgisayar Kullanım Uygulama Alanları

4 Science mathematics and computing

48 Computing

Tablo 2’de görüldüğü gibi Bilgisayar Mühendisliği, matematik ve hesaplama bilimleri ana başlığı altında yer alan sınıflandırma kapsamına alınmamaktadır. Bilgisayar Mühendisliği Tablo 3’de yapılan sınıflandırmada elektronik ve otomasyon kapsamında ele alınmaktadır.

481 Computer Science Bilgisayar programlama Bilgisayar bilimi Bilgisayar sistem analizi Bilgisayar sistem tasarımı Enformatik Ağ yönetimi İşletim sistemleri Programlama dilleri

482 Computer Use Bilgisayar kullanımı Hesaplama yazılımları Kelime işlem yazılımları Veritabanı yazılımları Masaüstü uygulamaları Internet kullanımı

Tablo 3: Uluslararası Eğitim Standardında Bilgisayar Mühendisliği

5 Engineering, Manifacturing and Construction

523 Electronics and automation

Diğer mühendislik eğitimlerinin tartışma çerçevesi belli iken Bilgisayar Mühendisliği’nde çerçeveyi oluşturmak oldukça güç görünmektedir. Geçmişte yaşanan “alaylı-okullu” tartışması, bugün “mühendis – yazılımcı – sertifikalı – hacker – cracker” gibi kavramlara

evrilmektedir. Bilgisayar Mühendisleri savunmadıkları alanlarını bir

gün kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya kalacaklardır.

Bilgisayar Mühendisliği

<

38 elektrik mühendisliği