EMO’DAN TÜFE SEPET DEĞİŞİKLİĞİNE DAVA

TELEKOM’DAN KRONOMETRİK ZAM

Yargının verdiği kararla şehiriçi görüşmelere yaptığı yüzde 20’yi aşkın yüksek oranda zammı yüzde 6 düzeyine çekmek zorunda kalan Türk Telekom, seçimlerden bir gün önce yürürlüğe koyduğu yeni tarifesinde de yargı kararına uymadı. Tarife tebliğindeki azami artış sınırına göre en fazla yüzde 9.6 zamlanabilecek sabit ücrette yüzde 25’e yakın fahiş artış korundu. Yargı kararı üzerinde Telekomünikasyon Kurumu’yla çalıştığını açıklayan Türk Telekom “kronometrik zam” icat etti. Dakika bazında fiyat değişikliği olmamasına karşın, şehirlerarası, uluslararası ve cep telefonu aramalarında ücretlendirme periyodu değişikliğiyle yeni gelir kapısı yaratıldı.

Türk Telekom’un yeni tarifesindeki oyunu da ayrıntılı hesaplamalarla ortaya koyan Elektrik Mühendisleri Odası, yaptığı basın açıklamasıyla “özelleştirilmesinden bu yana sürekli zam hilelerine başvuran Türk Telekom’u bu uygulamalardan vazgeçmeye, Telekomünikasyon Kurumu’nu da kamu yararına uygun olarak hukuka aykırı olan bu tür işlemlere geçit vermemeye” davet etti.

Şehiriçi görüşmelerde zam hilesi durdurulan Türk Telekom, seçimden bir gün önce yürürlüğe soktuğu tarifesiyle yeni bir hileye başvurdu. Türk Telekom, şehirlerarasında 20, uluslararasında 15 olan ücretlendirme periyodunu 60 saniyeye, GSM aramalarında 6 saniyeden 20 saniyeye çıkardı. Böylece daha önce şehirlerarasında her 20 saniye ve altındaki görüşmeler için 20 saniyelik fiyat ödenirken, bundan sonra 60 saniyelik yani 3 katı ödeme yapılacak.

Yine uluslararasında her 15 saniye ve altındaki görüşmeler için 15 saniyelik fiyat ödenirken yeni tarifede 60 saniyelik yani 4 katı fiyat ödenecek.

Yeni tarife 18 milyon abonenin yaklaşık 10 milyonunu kapsayan HesaplıHATT’tan yapılan 61 saniyelik bir telefon görüşmesi üzerinden incelendiğinde şu sonuçlar ortaya çıkıyor:

• Şehirlerarası görüşmelerde 20 saniyelik ücretlendirme periyodu 60 saniyeye çıkarıldı. Böylece, 21 Temmuz öncesinde ücretlendirme periyodunun fiyatı 3.93 Ykr iken, yeni tarifede ücretlendirme periyodu fiyatı 11.8 Ykr oldu. Telekom’un kronometrik olarak yaptığı örtülü zamla, görüşme süresi 1 dakikayı 1 saniye geçtiğinde, 15.72

21 TEMMUZ TARİHLİ YENİ ÜCRETLENDİRME PERİYODUYLA HESAPLAMA*

19,6

21,2

39,2

44,93

* 21 Temmuz sonrasında ücretlendirme periyotları şehirlerarası ve uluslararasında 60, cep telefonu aramalarında 20 saniye olarak belirlenmiştir.

21 TEMMUZ ÖNCESİ ÜCRETLENDİRME PERİYODUYLA HESAPLAMA**

10,80

10,13

12,25

13,25

28,05

32,34

37,07

**21 Temmuz öncesindeki tarifede ücretlendirme periyodu şehirlerarası için 20 saniye, uluslararası için 15 saniye, cep telefonu aramaları için 6 saniye olarak uygulanıyordu.

KRONOMETRİK 1 SANİYE ZAM FARKI

YKR

5,40

6,08

7,35

7,95

5,95

6,86

7,86

elektrik mühendisliği, 431. sayı, ağustos 2007 75

olan fiyat, 23.6 Ykr’ye yükseliyor. Böylece Telekom’un kronometrik zammı ile her 1 saniyelik fark yüzünden şehirlerarasında 7.9 Ykr fazladan ödeme yapılacak. Telefon görüşmelerini kronometre ile yapmayan aboneler, her ay bu şekilde ücretlendirme periyodunu 1 saniye geçen 20 tane şehirlerarası telefon görüşmesi yaparsa, 1.5 YTL konuşmadığı sürenin parasını ödemek zorunda kalacak. • Uluslararası görüşmelerde 15 saniyelik ücretlendirme periyodu 60 saniyeye çıkarıldı. Böylece 61 saniyelik görüşmede, eski tarifede 20 Ykr olan fiyat, yeni tarifede 32 Ykr’ye çıkıyor. Bu durumda kronometrik zam 1 saniyelik fark için 12 Ykr oluyor. Bir ayda 20 tane ücretlendirme periyodunu 1 saniye geçen uluslararası görüşme yapan abonenin 2.4 YTL konuşmadığı süre için ödeme yapması söz konusu olacak. • Cep telefonu aramalarında 6 saniyelik olan ücretlendirme periyodu 20 saniyeye çıkarıldı. Böylece 61 saniyelik konuşmanın 43.89 Ykr olan fiyatı, 53.2 Ykr’ya yükseldi. Böylece 9.31 Ykr fazladan ödeme yapılacak. Cep telefonunda farklı periyot uygulaması nedeniyle 21 saniyelik görüşme esas alınırsa kronometrik zam 10.64 Ykr’ye çıkıyor. Bu şekilde ayda 20 tane

1 saniyelik periyot aşımı olan cep telefonu görüşmesi yapılırsa 2.13 YTL fazladan ödenecek. • Böylece şehirlerarası, uluslararası ve cep telefonu aramalarında 20’şer adet 1 saniyelik periyot aşımı olan HesaplıHATT abonesi, konuşmadığı süre için toplam 6 YTL kronometrik zamlı ödeme yapacak. Bu tutar Özel İletişim Vergisi ile 7 YTL’ye ulaşıyor. Tüm HesaplıHATT abonelerinin bu şekilde konuşma yaptıkları varsayılırsa, aylık Türk Telekom 70 milyon YTL fazladan tahsilat sağlayacak.

Bu örnek hesaplama yalnızca HesaplıHATT için yapıldı. Diğer abone türleri de dahil edildiğinde Türk Telekom’un kronometrik zam tahsilatının daha da kabaracağı açık. Kaldı ki bu hesaplama önceki tarifedeki ücretlendirme periyotlarıyla yapılan karşılaştırmayı içeriyor. Ücretlendirme periyodu yerine saniye temelli fiyatlandırma yapılmadığı için her iki tarifede de aboneler konuşmadıkları sürenin ödemesini yapmak durumuyla karşı karşıya bulunuyor. Ancak yeni tarifede bunun kapsamı genişletilerek, yeni gelir kapısı yaratıldı.

Sabit Ücrette Yargı Kararına Aykırılık Sürüyor

Türk Telekom, eski tebliğle yaptığı hileli zammın yargı tarafından durdurulmasının ardından şehiriçi görüşme zammını EMO’nun hesapladığı yaklaşık yüzde 6 düzeyine çekmek zorunda kaldı. Ancak sabit ücret için tebliğde öngörülen azami artış sınırına uyulmadı. Tebliğ gereği en fazla yüzde 9.6 zam yapılabilecek olmasına karşın Telekomünikasyon Kurumu’nun onayladığı yeni tarifede de yüksek sabit ücret zamları korundu. HesaplıHATT’ta yüzde 23.44, StandartHATT’ta yüzde 23.53, KonuşkanHATT’ta yüzde 15.25 olan zam oranlarını koruyan tarifeye Telekomünikasyon Kurumu’nun onay vermesi, yargının verdiği yürütmeyi durdurma kararına ve kendi çıkardığı tebliğe aykırılık oluşturuyor. <

76 elektrik mühendisliği, 431. sayı, ağustos 2007