Elektronik, haberleşme ve bilişim
Bilgisayar, yazılım ve internet
Bilgisayar sistemleri, yazılım, özgür yazılım, internet, veri ve siber güvenlik, yapay zekâ ve makine öğrenmesi (doğal dil işleme, görüntü işleme dahil), bilişim politikaları. Bir yöntem belirli bir alana (sağlık, enerji, tarım…) uygulanıyorsa ana tema o alandır, bu tema yan temadır.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
Nanoşebekede Yapay Zeka Tabanlı Enerji Yönetim Sistemi Tasarımı / Artificial Intelligence-Based Energy Management System Design in Nanogrid
Makale, nanoşebekelerde yapay zeka tabanlı bir enerji yönetim sisteminin tasarımını ve MATLAB/Simulink ortamında simülasyonunu sunmakta, yapay sinir ağı tabanlı yük tahmini ile enerji akış optimizasyonunu tek bir karar mekanizmasında birleştirerek klasik yöntemlerle karşılaştırmaktadır.
-
Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması / Artificial Intelligence–Based Classification of Monkeypox Disease from Skin Lesion Images
Çalışma, maymun çiçeği hastalığının cilt lezyon görüntülerinden tespiti için sekiz derin öğrenme modelini karşılaştırmakta ve DenseNet169, DenseNet201 ile Xception modellerinin özelliklerini birleştiren yığınlama temelli bir topluluk öğrenmesi modeli önermektedir; geliştirilen model test veri setinde %99.30 doğruluk elde etmiş ve Grad-CAM ile sınıflandırma kararları görselleştirilmiştir.
-
Kritik Altyapıların Savunmasında Yeni Nesil Yöntemler: Siber Saldırıların Tespitinde 31 Yapay Zekâ Uygulamaları
Bu derleme makale, kritik altyapıların yönetiminde kullanılan SCADA sistemlerinin yapısını, güvenlik zafiyetlerini ve maruz kaldığı siber saldırı türlerini incelemekte, bu saldırıların yapay zekâ ve makine öğrenmesi yöntemleriyle tespit edilmesine ilişkin literatürü karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Bulgular, makine öğrenmesi algoritmalarının siber saldırı tespitinde daha yaygın kullanıldığını ve geliştirilecek yapay zekâ tabanlı sistemlerin SCADA güvenliğini güçlendirebileceğini ortaya koymaktadır.
-
Telekomünikasyon Sektöründe Müşteri Kaybı Tahmini İçin Açıklanabilir Makine Öğrenmesi / Explainable Machine Learning for Customer Churn Prediction in Telecommunication Industry
Çalışma, telekomünikasyon sektöründe müşteri kaybını tahmin etmek için Lojistik Regresyon, Destek Vektör Makineleri, Rastgele Orman ve Gradyan Artırma gibi makine öğrenmesi yöntemlerinin performansını karşılaştırmakta, sınıf dengesizliği sorununu SMOTE ile çözmekte ve Shapley Additive Explanation yöntemiyle sonuçları yorumlayarak müşteri kaybına neden olan faktörleri belirlemektedir.
-
Yapay Zeka ve Havacılık Endüstrisindeki Gelişmeler
Havacılık endüstrisinde yapay zekâ uygulamalarını hava trafik yönetimi, güvenlik, bakım-onarım ve otonom hava araçları başlıkları altında inceleyen bir literatür derlemesi sunulmaktadır.
-
Sağlıkta Giyilebilir Teknolojiler ve Yapay Zeka: İnsan-Makine Bütünleşmesine Doğru Bir Adım
Yazı, giyilebilir sağlık teknolojilerinin gelişimini, kullanılan biyomedikal sensörleri ve yapay zekânın bu cihazları nasıl kişiselleştirilmiş ve öngörücü sağlık çözümlerine dönüştürdüğünü ele almaktadır.
-
BEYİN MAKİNE ARAYÜZLERİ ve YAPAY ZEKA
Yazı, nöronun elektriksel çalışma prensiplerinden yola çıkarak beyin-makine arayüzü (BMA) teknolojilerinin tarihsel gelişimini ve yapay zeka/makine öğrenmesi algoritmalarının bu alandaki rolünü teknik açıdan ele alıyor. İnvazif, yarı-invazif ve non-invazif sinyal kayıt yöntemleri ile bunların protez ve robotik uygulamalardaki kullanımı örneklerle açıklanıyor.
-
YAPAY ZEKÂ VE FOTOVOLTAİK SİSTEM UYGULAMALARI
Yazıda fotovoltaik santralların üretim tahmini, tasarım, saha seçimi, bakım ve solar hücre üretimi gibi süreçlerde yapay zeka uygulamalarının rolü akademik kaynaklara dayanılarak ele alınmakta ve yapay zekanın bu alanda giderek zorunlu hale geldiği vurgulanmaktadır.
-
Geleceğin Harekât Ortamında Otonom Sürü SİHA Konseptlerinin Stratejik Önemi ve Kullanım Taktiklerinin Örnek Bir Senaryo Üzerinden İncelenmesi
Makale, otonom sürü Silahlı İnsansız Hava Araçları (SİHA) kavramının gelişimini, teknolojik ve stratejik önemini ele alarak örnek bir harekât senaryosu üzerinden kullanım taktiklerini incelemektedir.
-
Akciğer Kanseri Tespitinde Dönüşüm ve Evrişim Tabanlı Modeller ile Açıklanabilir Yapay Zeka Uygulaması
Çalışmada akciğer kanseri histopatoloji görüntülerinin sınıflandırılması için evrişimsel sinir ağı, Vision Transformer ve EfficientNet-B1 mimarileri karşılaştırılmakta, sonuçlar açıklanabilir yapay zeka yöntemi LIME ile yorumlanmaktadır. ViT mimarisi en yüksek performansı gösterirken EfficientNet-B1 ile daha detaylı LIME sonuçları elde edilmiştir.
-
Yapay Zekâ Tabanlı Hava Kalitesi İyileştirme Stratejilerinin Değerlendirilmesi
Makale, yapay zekâ ve makine öğrenimi modellerinin (RF, SVM, ANN, CNN, RNN, GAN) hava kalitesi izleme, tahmin ve iyileştirme stratejilerinde nasıl kullanıldığını literatür taraması üzerinden değerlendirmektedir. Kentsel, endüstriyel ve tarımsal alanlardaki uygulamalar ile hibrit yapay zekâ modellerinin potansiyeli tartışılmaktadır.
-
Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası / Sayfalar: 7-14
Klinik araştırmalarda geliştirilen yapay zekâ modellerinin uygulanmasının önündeki zorlukları ele alan çalışma, doğru problem seçiminden veri hazırlığına kadar dört adımlı bir yol haritası önermektedir. Yapay zekâ uzmanları ile sağlık çalışanları arasındaki iş birliğinin önemi vurgulanarak çeşitli sağlık uygulamalarından örnekler verilmiştir.
-
Yapay Zeka Tabanlı Klinik Karar Destek Sistemi ile Tüp Bebek Tedavisi Gebelik Sonucu Tahmini / Sayfalar: 27-35
Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Tüp Bebek Kliniği'nde 2013-2019 yılları arasında gerçekleştirilen 1154 tedavi siklusuna ait verilerle, hastanın yaş, VKİ, infertilite tanısı gibi tedavi öncesi özniteliklerini kullanarak beş farklı yapay zeka sınıflandırma yöntemiyle gebelik sonucu tahmin edilmiştir. En yüksek performans Destek Vektör Makineleri yöntemi ile elde edilmiştir (AUC=0.70).
-
YAPAY ZEKÂ, KAVRAMLAR, YÖNTEMLER VE UYGULAMALAR
Yazıda yapay zekâ kavramı, yapay sinir ağları, makine öğrenimi ve derin öğrenme arasındaki farklar açıklanmakta; nöron modeli, aktivasyon fonksiyonları, regresyon modeli, çok katmanlı algılayıcı ağları ve gradyan azalması algoritması örneklerle anlatılmaktadır.
-
WEB 3.0 NEDİR?
Yazı, İnternet'in Web 1.0'dan Web 2.0'a evrimini özetleyerek makine öğrenmesi, blockchain ve merkeziyetsiz teknolojilere dayanan Web 3.0 kavramını ve avantajlarını açıklamaktadır.
-
NESNELERİN İNTERNETİ
Yazı, Nesnelerin İnterneti (IoT) kavramının tarihsel gelişimini, çalışma prensiplerini ve yapay zeka, Endüstri 4.0, büyük veri gibi teknolojilerle ilişkisini örneklerle açıklamaktadır.
-
AKILLI MAKİNELER ve GELECEK
Yazıda akıllı makinelerin temel özellikleri (farkındalık, bağlantılılık, otonomi) ile Endüstri 4.0, Nesnelerin Endüstriyel İnterneti ve bulut bilişim gibi kavramların üretim ve işletme süreçlerine etkisi ele alınıyor.
-
ENDÜSTRİ 4.0 ve OTONOM ROBOTLAR
Yazı, Endüstri 4.0 kapsamında otonom robotların gelişim tarihini, otonom araç teknolojilerini ve bu teknolojilerin geleceğin fabrikalarındaki esnek üretim sistemlerine olası uygulamalarını ele almaktadır.
-
MANTIKSAL PROGRAMLAMA
Mantıksal programlama kavramı ve yaklaşımlarının ele alındığı teknik bir yazı olduğu düşünülmektedir.
-
YAPAY ZEKA
Yapay zeka konusunu ele alan, S. C. Shapiro'dan çevrilmiş bir makale.
-
DOĞAL DİL İŞLEME (DDİ)
Doğal dil işleme (DDİ) alanının temel kavramlarını ve uygulamalarını ele alan bir teknik yazı.
-
GÖDEL TEOREMİNİN YAPAY ZEKA ÜZERİNE ETKİLERİ
Gödel'in eksiklik teoreminin yapay zeka alanına ve makine zekasının sınırlarına olan etkilerini ele alan bir yazı olduğu düşünülmektedir.
-
ROBOTLAR VE PLANLAMA
Yazı, robotlar için hareket planlaması problemine matematiksel mantık çerçevesinden yaklaşarak durum kalkülüsü, STRIPS gösterimi ve plan sentezi yöntemlerini teorik örneklerle ele almaktadır.
-
YASA, KURAL VE YAPAY ZEKA
Yapay zekanın tarihsel gelişimi Descartes'tan Turing, Shannon, von Neumann ve Darmouth toplantısına kadar aktarılıyor; ardından 'zayıf' ve 'iddialı' yapay zeka görüşleri ile kural ve kural izleme kavramları tartışılıyor.
-
SÜPER BİLGİSAYARR TEKNOLOJİSİ
Yazıda 1980'li ve 1990'lı yıllarda süper bilgisayar teknolojisinin gelişimi, ABD ve Japon firmaları (Cray, IBM, NEC, Fujitsu, Hitachi) arasındaki pazar rekabeti ve süper bilgisayarların araştırma, savunma ve yapay zeka gibi alanlardaki kullanım alanları ele alınmaktadır. Ayrıca pazar büyüklüğü, gelecekteki tahminler ve devlet-üniversite-endüstri ilişkisi de değerlendirilmektedir.
-
BİLGİSAYAR VE BİLGİNİN NİCEL VE NİTEL GELİŞİMİ
Yazar, bilgisayarın bilgi üretim sürecindeki rolünü ve bu sürece bakış açılarını beş farklı yaklaşım çerçevesinde değerlendirerek bilgisayarlaşmanın nitel ve nicel etkilerini tartışıyor ve Türkiye'deki bilgisayarlaşma uygulamalarının verimsizliğine dikkat çekiyor.
-
UZMAN SİSTEMLER
Yazı, yapay zeka alanının önemli bir uygulaması olan uzman sistemleri; MYCIN, GUIDON, DENDRAL, PROSPECTOR gibi örnekler üzerinden tanıtmakta, bilgi tabanı ve mantıksal çıkarım mekanizması yapılarını PROLOG diliyle örneklendirerek açıklamaktadır.
-
BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER
Yazı, yapay zekâ (Yapay Us) teknikbiliminin tarihçesini, Turing ve Von Neumann gibi öncü bilim adamlarının katkılarını, kuramsal gelişimini ve 1980'lere kadar üretim, tıp ve otomasyon alanlarındaki uygulamalarını ele almaktadır.
-
JAPONYA VE BEŞİNCİ KUŞAK BİLGİSAYAR PROJESİ
Japonya'nın 1981'de başlattığı Beşinci Kuşak Bilgisayar Sistemleri Projesi'nin kökenleri, finansmanı, ICOT örgütlenmesi ve yapay zekâ hedefleri MİTİ'nin rolü çerçevesinde ele alınıyor.
-
YAPAY US VE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE BİLGİSAYAR KULLANIMI
Yazıda yapay zekâ (yapay us) kavramı, tarihsel gelişimi ve satranç, teorem tanıtlama, örüntü tanıma, doğal dil anlama gibi uygulama alanları tanıtılmakta; gelişmekte olan ülkelerde, özellikle Türkiye'de bilgisayar kullanımı sorunlarına bu alandaki gelişmelerin kısmi çözümler sunabileceği tartışılmaktadır.