Cumhuriyet Enerji · Sayı 5 · Mayıs 2008

Bağdat'ın seçimi Ankara değil, Tahran

Mahmut Gürer

Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme Haber ve etkinlik

Yıl
2008
Sayfa
1
Okuma süresi
4 dk
Görüntülenme
0

Konu

Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme

İlgili: Elektrik üretimi ve santraller

Anahtar kelimeler

  • Irak petrolü
  • İran
  • TPAO
  • Basra
  • Güney Petrolleri Şirketi
  • Pars Sahası

Özet

Irak yönetiminin güney havzasındaki petrol arama ve yatırım fırsatlarında Türkiye'yi (TPAO) dışlayarak İran'a öncelik verdiği, bu durumun bölgesel enerji jeopolitiği ve ABD-İran gerginliği bağlamında değerlendirildiği aktarılıyor.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

ENERJİ 16

Bağdat’ın seçimi imzalanmıştı. İran’ın da bu kapsamda yatırım gerçekleştirmek için Bağdat’tan, bedelsiz arama sahası istediği belirtiliyor. İran,

günde 100 bin, Mecnun Cebel Fauki ve Luhais’de günde 50’şer bin, Ebu Gureyb’te de günde 40 bin varil petrol üretimi gerçekleştiriliyor.

Türkiye ile imzaladığı mutabakatta Pars Sahası’ndaki 3 bölgeyi ihalesiz

10 milyar varil

ANKARA DEĞİL, olarak verme taahhütünde bulunmuştu. Güney’in yapısı Şii

Irak’ın güneyindeki sahalarda 10 milyar varillerle ölçülen petrol bulunuyor. Çıkarılması olası petrol miktarının ise 70 milyar varil olduğu

TAHRAN

ABD ise İran’ın herhangi bir şekilde Irak’ta bulunmasına karşı çıkıyor. Ancak bölgenin tamamına yakınının Şii Araplardan oluşması ve İran’ın etkisinin ciddi biçimde hissedilmesi nedeniyle, İranlı

tahmin ediliyor. Güney sahasında şimdilik sadece İngiltere, Fransa, ABD ve Rusya şirketleri faaliyet gösteriyor. Ancak sürekli düzenlenen saldırılar nedeniyle üretim sık sık duruyor.

şirketlerin bölgede yapacağı olası

yatırımlara da en azından ülkedeki iç Türkiye’ye yönelik bilinçli

Türkiye’yi güney havzasında arama yapacak şirketler listesine almayan Bağdat yönetimi İran’a açık teklif yaptı. ABD de Şiilerin Basra ve çevresindeki petrol kuyularına yönelik saldırılarının biraz olsun

sıkıntılar sona erene kadar ABD’nin ses çıkarmayacağı kaydediliyor. Bağdat yönetiminin bu atılımının ardında da, bölgedeki Şii direnişin etkisinin az da olsa kırılmasının olduğu ifade ediliyor.

seçim

Bölgede bulunan gözlemciler ise, Bağdat’ın Tahran yönetimine yaptığı teklifin bir nevi açık mesaj olduğu kanısında... Gözlemciler teklifin özellikle Türkiye’nin ardı ardına

iyshatyeeköymvlİaaörnezeaşnesaıdnlmteliii’ttmğaıoiılminalanisnbçiiTaiiıiaünlkdsmçreaTktıeekibütyksçeörielakmil’ifgiyçoykyeeireinadtn’aapeyltyçiemniaıkdakpalalkismemfvoıetrryaeiaossudsneılayıc,mğçjoaAııokarkg.nlkadbüGktrauanamönkğerzaaıuyyyl’nekyoahumoınra.bnavdcTöu.ziü.alls.aeşghusBüreırnnaaddidğüçneeadiy,naobtru. Mahmut GÜRER

NKARA - Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na (TPAO) güney havzasında petrol

Aarama izni vermeyen

Irak’ın, bu bölgede arama ve yatırım yapması için İran’a teklif götürdüğü öğrenildi. Tahran

Listede kimler yer alıyor yönetiminin de teklife önem verdiği vurgulanıyor. Gözlemciler ise, Bağdat’ın söz konusu teklifi ile Türkiye’nin bölgede faaliyet dışı bırakılması konusunda bilinçli bir seçim yaptığını gösterdiğine dikkat çekiyorlar.

Edinilen bilgilere göre, geçen ay İran ve Irak arasında Sadr Grubu’ndan kaynaklanan güvenlik sıkıntılarına karşın enerji konusunda

? sıcak diyalog başlatıldı. Bu kapsamda Bağdat yönetimi İran’dan

Irak petrolleri

girişimde bulunmasına karşın, halen

Irak’ın ispatlanmış üretilebilir petrol rezervlerinin şu anda 115 milyar varil civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu da dünya petrol rezervlerinin yaklaşık yüzde 10’un karşılık geliyor. Ancak, ispatlanmış

petrol arama vizesini alamaması ve Shell ve British Petrol gibi uluslararası enerji devlerinden yardım istediği bir döneme denk getirilmesinin de manidar olduğunu belirtiyorlar.

Pars Sahası gibi

İran ise söz konusu yatırımı gerçekleştirmek konusunda hevesli olduğu kadar temkinli de... Tahran yönetimi Irak’taki ABD varlığının yatırımlar ve çıkarılacak petrolün satışı konusunda kendisine sıkıntı çıkarmasından çekiniyor. Tahran yönetiminin henüz Irak’ta herhangi bir enerji yatırımı bulunmuyor.

rezervlerin dışında, Irak’ın henüz aranmamış petrol rezervlerinin de ciddi miktarda olduğu dile getiriliyor. ABD Enerji Bakanlığı tahminlerine göre, özellikle Batı Çölü’ndekiler başta olmak üzere, söz konusu potansiyel rezervler 200 milyar varilin üzerinde... Irak’ta en çok petrol ise şu anda TPAO’nun arama yapamayacağı güney bölgesinde yer alıyor. Buna göre Irak’ın güneyindeki, Kuzey Rumaila’da günde 800 bin, Güney Rumaila’da günde 500 bin, Batı Kurna’da günde 250 bin, Ez Zübeyr’de günde 240 bin, Misan/Buzurgan’da

Basra yandı

Geçen yıl Irak’ta Şiilere yönelik düzenlenen operasyonların ardından Güney sahasının en önemli kenti olan Basra’da İran yanlısı Şiiler Irak Güney Petrol Şirketi tesislerini basarak ateşe vermişti. Yangında yaklaşık 10 bin varil petrol de yanmıştı. Geçtiğimiz günlerde ise İran ve Irak arasında ilginç bir petrol gerginliği yaşanmıştı. Irak Sınır İdari ve Mali Yolsuzlukla Mücadele Komitesi Başkanı, İran’ın sınırda 15 Irak petrol kuyusuna saldırdığı, çalışan Iraklıları uzaklaştırdığı ve kuyuları ele geçirdiğini iddia etmiş ve bunun

Ancak

ardından Irak Petrol

taraflar

Bakanı bu tür

arasında

iddiaların asılsız

elektrik, petrol ve doğalgaz olmak üzere çok sayıda mutabakat

IhkKbTermaaaiainorlürrzkouaaeerrımmtesrrkrMajlı,iiaşnbaeyEienkdatervrrnakoka’ekindnenazle2eoittuelzn0rinysmsics0iueedtHe7uevzrnehduyüevdaytezrakllaııied,al,rülıitaımkIMnmm.rsştdAaaeıieaznrakdtklnaba’ieiilectu.mzataktaTalyninuakzrüaTmrana’şkrfPdalıkııaoAşnnaninmnybdOpGaeiaşbner’ünuiytilrlneaeoelIyrak

mdihşİAşHHoianburvğzkoigiturnıaa“elirlllblsdAtilagtğataesinauBdiskarztdrıöyaeDğayaatnıınt3lar,gaa7la,İ,iörv2,mRssışerÇ,tpiüieAuarsDaildsksenülnıeyaemyşyyk5tanöoiaaai,,niyrm,pJnİddlINtmayieuraağpaa.oslareky,oIırskrrrF’anvıataaüareyklvklaaç1akoep’n,n.ıene”4nKdslut,eıraⅥs:aor,unlvnavededaa,

olduğunu ilan etmişti. Daha sonra söz konusu kişilerin İran değil, direnişçi Şii milisler olduğu ortaya çıkmıştı. Ⅵ

başta güney havzaları olmak üzere

tüm petrol ve doğalgaz bölgelerinde

yatırım ve arama yapma teklifinde

bulundu. Teklifin taraflar arasında

gerçekleştirilen üst düzey ziyaretler

ile de pekiştirildiği öğrenildi.

Iraklı makamların bu ayın 2.

haftasında yaptıkları açıklamalar da

bunu açıkça ortaya koydu. Irak Milli

Petrol Üretimi Şirketi Güney

Petrolleri Şirketi Genel Müdürü

Cabbar El-Laibi Bağdat’ta yaptığı

açıklamada, Güney Petrolleri

Şirketinin doğalgaz ve petrol

alanında yabancı şirketlerin ve

özellikle İranlı şirketlerin

yatırımlarını çekmeye çalıştığını,

bölgelerinde günlük 600 milyon

metreküp doğalgazın üretim ve

kullanım aşamasına geçmeden

yandığını, çıkarılacak petrolün de bir

o kadar fazla olduğunu ve Tahran’dan

bölgeye yatırım beklediklerini

belirtti. El-Laibi konuyla ilgili

temasların yoğunlaştırıldığını da

kaydetti.