Elektrik Mühendisliği · Sayı 39-40 · Mart-Nisan 1960

FUTBOL SAHALARININ AYDINLATILMASI

Jean De Backer, Muammer Önol (çev.)

Elektrik tesisatı, aydınlatma ve güvenlik Teknik / bilimsel makale

Yıl
1960
Sayfa
6
Okuma süresi
13 dk
Görüntülenme
0

Konu

Elektrik tesisatı, aydınlatma ve güvenlik

İlgili: Elektronik ve yarı iletkenler

Anahtar kelimeler

  • futbol sahası aydınlatması
  • projektör
  • reflektör
  • lüks
  • akkor lamba
  • aydınlatma randımanı

Özet

Yazıda futbol sahalarının aydınlatılmasında gözetilmesi gereken ışık şiddeti, kamaşma önleme ve projektör/reflektör seçimi gibi teknik esaslar; akkor ve flüoresan lamba karşılaştırması ile pratik uygulama örnekleri anlatılmaktadır.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

\an. diğer münferit işletmeli şehir kasaba ve

köylerde hal böyle olmayıp abonenin yıllık

sarfiyatı 100 120 KWh civarındadır. Bölge

sistemine bağlı bazı yerlerde de istihlâk ayni

derecede düşüktür.

•/

, Elektrik enerjisi piyasasındaki İhtiyaç ar tışını bazı misallerle izah edeyim; 1956'da.sis teme bağlanan büyük bir şehir'4350 kW pike sahipken bu rakam 1959', da 7500 kW. ol muştur. Bu % 70 bir artıştır. Eğer şehrin dağıtım .şebekesi kifayet etseydi bunisbet biraz daha artacaktı. Daha ufak bir şe hirde 1954'te pik 1100 KW 1959'da 2500.kW olmuştur. Artış nisbeti % 125'tir. Kuzey Batı sistemine dahil olmıyan fakat yeni bir santra la kavuşan bir kasabanın 1956'daki piM 165 kW iken 1959'da 400 kW olmuştur ki % 140 artışa tekabül eder. Bu kasabanın tesisleri '4 senede işba haline gelmiştir. Yeni enerji ar tışları için yeni tesislere ihtiyaç vardır.

Bu misallerden anlaşıldığı gibi,müsait im kânlar sağlandıkça meskûn yerlerin istiklâkı sür'atle artmaktadır. Yukardaki misallerde se çilen yerlerde büyük sanayi "yoktur. İlk ve rilen misale ait şehirde mevcut bir fabrikanın yükü rakamlarımıza'dahil edilmemiştir.

Müsait santral gücü ve şebekeden başka diğer bir faktör de elektrik istiklâkinin artı şına tesir eden faktörler arasında çok mühim dir. Bu da ucuz tarifeler tatbikidir. Yukarda misal olarak verilen her üç yerde de tarifeler 1956'da düşürülmüştü.

Sadece düşük tarifenin, elektrikten azamî istifade sağlamağa kâfi olduğu kanaatinde değilsem de tarifenin istiklâke tesiri aşikâr dır. Eğer fiyatlar düşükse halk daha bol elek trik sarfetmektedir. •

Tabiatüe istıklâkin artırılması için, .di ğer bazı tedbirlere başvurulması, bazı nok sanların giderilmesi ye.bu suretle mütekâ mil bir satış kampanyasına girişilmesi lâzım dır.

Benim tahminlerimde bir satış kampan yasının tesirleri nazarı dikkate alınmamış ol makla beraber, evlerle ticarethanelerde ener jinin mütevazi şartlar altında kullanılabilme si süretile elektrikle yaşamanın memleketin refahına hadim olabilmesi için yeter derecede enerji tesisleri kurulacağı faraziyesine yer ve rilmektedir.

Futbol Sahalarının aydınlatılması

YAZAN :

Jean de BACKER

Bugün bjr, futbol sahasının aydınlatılma sında muhtelif usuller vardır: Her aydınlatma nın kendisine göre bir hususiyeti olup teferru atına gör,e hususi bir çözümü icabettirir.

Bununla beraber aşağı yukarı bütün pra tik hallere kabili tatbik.umumi kanunların is • tihsali de hemen hemen mümkündür.

• Bir futbol sahasının aydınlatılması suali ni cevaplandırabümek .için problemin iptidai elemanlarından, hareket etmek icab eder.

Etüd edilen saha bir futbol sahası olduğu

na göre eb'adı tesbit edilmiş bir çimen saha

nın, seyirci ve. oyuncuların yâdırgarriıya'cakia

n şekilde gündüz ışığı gibi aydınlatılması ba

his mevzuudur.. ' _

Şimdi bu aydınlatmaya esas olan iki bü

yük kanuna gelelim. " •'

h M M. 39 ,40

J3J3RLEYEN i

Muammer ÖNOE T. ;Müh. PTT.

1 — Rahat bir görüş sağlayabilmek için kâfi bjr,ışık seviyesinde üniförm bir aydınlat ma

2 —' Bu aydınlatmanın seyirci ve oyuncu

ların gözlerini kamaştırmayacak şekilde temi

ni.

"

. ' '"

Miktarı kâfi aydınlatma ne demektir ? ön ce bunu etüd edelim,:

İyi bir cadde aydınlatmasında 3 '5 lüks' lük ışık şiddetine İhtiyaç varsa T&u bir futbol sahası için ne kadar olmalıdır,?

Pratik olarak bu iş için bir mimmûm

kriter bulunabyir.

_,,.,,

Muayyen bir mesafeden bir.,cismi seçebil mek için faraza 10 lüks'İük'.bır ışık şiddeti

«Belgelectro export» mecnajgı^smtliin .derlenmişti^.

kâfi ise aynı mesafeden meselâ elbiseleri tefrik edebilmek için daha fazla ışığa ihtiyaç vardır. Renkleri görmek şahıslan tanıyabil mek için ise daha fazla ışığa ihtiyaç olacağı da aşikârdır.

Deneyler bir futbol maçının rahatça sey redılebilmesi için ışık şiddetinin 60 lüks ci varında olması gerektiğini göstermektedir.

Bu değer oyuncuların hareket sahaları nın seyirciler' tarafından rahatça seyredile bılmesine kâfi olmakla beraber gerek seyirci ler gerekse oyuncular tarafından yadırgan mıyacak konforlu bir görüş için 100 lüks ci varında bir ışık şiddeti icabettiği yine pratik tecrübeler sonunda tesbit edilmiştir.

I

Işık şiddetinin arttırılarak 200 veya' 300 lüks'e çıkarılması görüş imkânlarını arttır makla beraber aydınlatma masraflarını da arttıracağından ekonomik olmıyacaktır.

Esas mesele gerek seyirci gerekse oyun cular için rahat bir görüş sağlayacak en eko nomik şekli temin etmektir.

Avrupada vasat büyüklükde bir stad için pratik olarak seçilen 100 lüks'lûk bir ışık şiddeti bu avantajı da sağlamaktadır.

İyi bir aydınlatmanın şartlarından diğe rinin de gerek seyircinin gerekse oyuncunun gözlerini kamaştırmaması olduğunu söyle miştik. Bunun için aydınlatma tesislerinin tesbitinde bu hususun temininin de nazarı itiıbare alınması lâzımdır. Işığı sahaya müm kün olduğu kadar dik olarak düşürmekle bu husus temin edilebileceği gibi istenmeyen bir husus olan gölgeli yer kalması mahzuru da ortadan kaldırılmış olur. Işığı sahaya dik olarak verebilmek için de ışık kaynağım" mümkün olduğu kadar yüksek binalar veya sütunlar üzerine yerleştirmek icabeder.

Bu husus temin edildikten sonra iyi bir aydınlatma yapılabilmesi için kullanılması gerekecek ışık kaynağı sayısı ile bunların güçlerini tâyin etmek icabedecektir.

Işık kaynağı sayısı ve güçlerini tâyinde 2 hususu gözönüne almak icabeder.

A — Kullanılan ışık kaynağının tipi

B — Kullanılan ışık kaynağının randı manı

Şimdi bu hususları inceliydim.

A — Işık kaynağı:

Bu iş için birbirinden farklı iki tip ışık kaynağı kullanılabilir.

Akkor (kızaran telli) lâmbalar ve sodyum buharlı, cıva buharlı lâmbalarla flübressan lâmbalar.

Her nekadâr flüoressan lâmba kullanıl ması halinde Watt başına lümen sayısı fazla yanı. randıman yüksek olursa da bu tip lâm balarla teçhiz edilmiş projektörlerle bir fut bol sahasının aydınlatılmasında optik bakı mından bir mahzur mevcuttur.

Filhakika projektör teorileri düşünülür se 1 unların hepsi ışık kaynağının bir nokta olması hipotezine istinad ettiği görülür. Şe kil 1 de de basitçe gösterildiği üzere akkor lâmbalarda filamanın işgal ettiği saha reflek tör sahasına nazaran çok küçükdür. Füaman ışıklı bir nokta olarak kabul edilebilit Bu halde parabolik reflektör, tevcih edildiği ci hete homogen ve kuvvetli bir ışık huzmesi gönderir.

Bu halde ışık huzmesinin kesafeti ışık kaynağının parlaklığı ile orantılıdır, flüores san lâmba kullanılması hainde ise bütün ışık bir noktada toplanamıyacağından lâmbanın bütün ışık enerjisini muayyen bir istikamete tevcih imkânı olmıyacak ve dolayısıyla bu halde parabolik reflektörün tevcih edildiği istikamette kuvvetli ve homogen bir ışık huz mesi elde edilemiyecekdir.

Flüoressan lâmbalarla pratikte niye İyi bir netice almamıyacağı (yani üniform bir aydınlatma temin edilemiyeceği) Şekil 2 nin tetkikinden de anlaşılabilir.

Şekil 1

A — Reflektör teorileri ışık kaynağının nokta sal olma esasına dayanır. Yüzeyi çok küçflk olan bir kaynağın verdiği ışık optik kanunlarına göre yansır. Akkor lamba fllaman yüzeyi de reflektör sathına nazaran bir nokta gibi kabul edilebileceği ne göre verdiği ışık tamamen istenilen İstikamete zaylatsız aksettiriliyor demektir.

B C — Işık kaynağının düşey (B) veya yatay (C) olarak büyük bir satıh "arzetmesl halinde İse bu sathın sadece orta noktası odak noktasına İnti bak edecek, uçlardan gelen ışınlatın yansımaları şekilde nokta nokta gösterilen yönlerde olacaktır Bu sebeple dağılmadan ötürü sadece bir noktanın verdiği ışık istenilen İstikamete tam yöneltilmiş olacaktır A kısmında İse ışık kaynağının bütün gü cü odak noktasında toplanmış olacağından ışıklı satıh en büyük, değerinde olacaktır.

KM. M. 39 40

Filhakika şekildeki gibi 6 noktadan flü oressan tüplü reflektörlerle aydınlatılan bir sahada kuvvetli aydınlanan sahalar yanında daha az aydınlanmış sahalar olacak bunun neticesi olarak rahat bir görüş temin edile miyecekdir.

Bu mahzurun ortadan kaldırılması tesis sayısının arttırılması ile mümkün olabilecek se de bu halde yapılacak masraf artacağın dan ekonomik olmayacaktır.

Bu sebeplerden ötürü bir futbol sahası nın aydınlatılmasının flüoressan lâmbalar yerine akkor lâmbalarla teçhiz edilmiş pro jektörler vasıtası ile yapılması daha uygun dur.

B — Projektör seçimi:

Projektör seçimi için evvelâ ışık randı manını göz önüne almak lâzımdır. Meselâ muayyen bir sahada 200 000 lümenlik bir ay dınlatma temini isteniyorsa randıman % 10 olması. halinde pratik olarak 2 000 000 lü menlik bir aydınlatma temini 'icabetmekte dir.

BU ise elektrik gücünün meselâ 10 KW dan 100 KAV a çıkmasını icabbetirir. Randı manın artması halinde elektrik gücündeki bu kayıbın azalacağı aşikârdır.

Bir projektörün randımanı üzerine tesir eden başlıca üç faktör vardır.

1 — Reflektör eğrisinin şekli

2 — Reflektörün cinsi ve yansıtma kat sayısı

3 — Odaklama ayar imkânı

1 — Reflektör eğrisini tesbit bir optik problemidir. Burada sadece ışık randımanı nın reflektör boyuttan ve bilhassa faydalı yüzeyi ile yakınen alakalı olduğunu belirt mek isteriz.

2 — Kullanılan reflektör cinslerine göre projektörleri 3 kategoriye ayırmak mümkün dür :

a — Emaye saçtan yapılan reflektörlü projektörler:

Bunlarda randıman çok düşüktür.

b — Aynalı' camdan yapılma reflektörlü projektörler:

Bunlar randıman bakımından en iyileri iseler de zamanla aynalık vasıflarının bozul maları sebebi ile yenileri ile tebdillerinin icabetmesi mahzurlu olmaktadır.

c — Hususi bir kalitede olup yine hususi bir muameleye tabi tutulmuş alüminyumdan yapılmış reflektörlü projektörler :

Bilhassa Amerikada geniş mikyasta kul lanılan bu reflektörlerde alüminyuma tatbik edilen hususi bir ameliye sayesinde gümüş lü gibi bir parlaklık ve büyük bir refleksiyon katsayısı elde edümekde ve korozyona karşı

M/

Şekil: 2

6 noktadan flttoressan lambalarla teçhiz edilmiş projektörlerle aydınlatılan bir futbol saba sında çok aydınlanan sahalar yanında az aydınlanan sahaların teşekkül etmesi... Görülüyorkl bu halde üulfornı bir aydınlatma temin edilememektedir.

E MM' 39 40

da büyük bir mukavemet temin edilmekte dir.

3 — Her projektörün aydınlatacağı saha da kaliteli bir aydınlatma temin edilebilmesi bakımından odaklama ayan yapılması mü himdir.

Bunun için her projektörün aydınlataca ğı saha ve yere göre vereceği ışık huzmesinin kiyafet ve üniformluluğunu temin edebilecek şekilde ayarlanabilmesi gerekmektedir.

Buraya kadar izah ettiğimiz hususlar göz önüne alındığı takdirde:

Bir futbol sahasının iyi aydınlatılabilme si için ayarlanabilir odaklı, akkor lamba ile teçhiz edilmiş ve reflektörü hususi surette ha zırlanmış alüminyumdan yapılma.projektörler kullanılması gerektiği sonucuna varmış olu ruz.

Şimdi muhtelif ışıklandırma hal çarelerine geçelim.

Umumiyetle 100 lüks'lük bir aydınlatma için her biri 1000 watt'hk lambayı havi 144 projektöre ihtiyaç vardır.

Bu 144 projektör şekil 3 de görüldüğü üze re 6 sütun üzerine 24 projektörlük gruplar ha linde yerleştirilebilir

Şekil: 3 " 6 sütun üzerine" yerleştirilmiş ışık membaı yardımı

İle ışıklandırılan futbol sabası (Diğer 3 sütun sahanın karşı tarafındadır)

Bu şekilde tertiplenen projektör grup lan sütun ayağı ile saha kenarındaki mesa feye tabi olarak değış;er^ .^ukseklikdeki sütun lar üzerine yerleştiriliri^!/,/•','" >

Bu yüksekliği tesbit jçin şekil 4* de görü len şemadan f aydalanılabilmekle beraber va sat stadlar için bu yükseklik umumiyetle 30 metre civarında seçilebilir.

Yukanda projektör guruplannı 6 olarak göstermişdik. Ancak umumiyetle tribünler or taya konacak sütuna mani olduklanndan şe kil 3 de görülen 6 sütunlu ışıklandırma yerine'

«5 J7.S 30

15 75

to

ZQ }O. «O

«fi

Şekil: 4

Saha kenarından direk dibindeki mesafeye göre direk yüksekliğini veren abak.

şekil 5 de görülen 4 sütunlu ışıklandırma ter cüı edilmektedir. Şekil 6 da aynı şekilde 4 sü tunla ışıklandırılan bir stadı göstermektedir.

Şekil: 5 i sütun üzerine yerleştirilmiş ışık kaynağı yardımı İle ışıklandırılan futbol sabası (Diğer 2 sütun sahanın karşı tarafmdadır )

Filhakika 6 sütun kullanılması halinde ışıklı sütunların Şekil 7. de gösterildiği şekilde tesbiti düşünülebilirse de. umumiyetle tribün damlan kendi ağırlıklanna ilaveten sütun ve projektör ağırlıklarını da. taşımağa müsait ol madığından kabili tatbik olmamaktadır.

Şekil: 6

Şekil 5 de gfirülen stadın yandan görünüşü. Sütunların lju şekilde konması \ sahaya' mümkün mertebe .yaklaşmalarının, dölayısiyle' boylarının da kısalmasını temin etmektedir.

Bunların Şekil 8 deki gibî yerleştirilmeleri halinde ise orta' sütunlar tribün mevcudiyeti sebebi ile sahaya uzak kalacaklarından ke nar sütunlara nazaran daha uzak olmaları ge rekecekdir.

Şekil: 7

6 Sütun üzerine yerleştirilen .projektörlerle saha aydınlatılmasında projektörlerin tribün üzerlerine yerleştirilmesi. (Diğer 3 sütun sananın karşı taraf ındadır.)

Bu ise hem ışık homogenliğini temin ba kımından hem de ekonomi noktai nazarından mahzurlu olacakdır.

Şekil: 8

6 Sütun üzerine yerleştirilen projektörlerle saba aydınlatılmasında bir diğer sekil.

Bu sistemde de sütun mesafelerinin dolayıslle sütun yüksekliklerinin farklı olması bakımından ışık he mogenliğinı temin etmek zor olmaktadır.

Bu sebeplerden ve bilhassa ışık homo genliğini temin bakımından 8 yerine 4 ışıklı sütun kullanılması şayanı tercih olmaktadır.

Diğer taraftan sütun yüksekliklerinin de ışığın gerek oyucunlann gerekse seyircilerin gözlerini kamaştırmayacak ve oyun .esnasında top fazla yükselince karanlıkta kalmayacak şekilde olmasını temin edecek durumda ayar lanması .zaruridir.

.v.

Şekil: 9 Sütun yüksekliklerinin topun' görünmesi üzerine tesiri.

A şemasında görülen top sütunların kâfi yükseklikde bulunmaması sebebi ile aydınlatı lan saha dışında kalmakda; B'şemasında ise

E M M 39 40

aynı yükseklikdeki top ışıklı saha içinde ka)> dığından gerek seyirciler gerekse oyuncular tarafından rahatça görülebilmektedir.

Bu hususları teminen Avrupada tesisler şu şekilde sınıflandırılmışlardır.

Sınıf 1 Sınıf 2 Sınıf 3 Sınıf 4 Sınıf 5

Orta büyüklükde stadlar Küçük stadlar Küçük stadlar Küçük stadlar Antrenman sahaları

144 projektör 120 projektör

80 projektör SO projektör 40 projektör

Amerikada ise yine 5 sınıfa ayrılmış olup şu şekilde tasnif edilmişlerdir.

Lamba gücü

Sınıl 1 Dev stadlar 1500 watt Sınıf 2 Orta stadlar 1500 watt Sınıf 3 Orta stadlar 1500 watt Smıf 4 Küçük stadlar 1500 watt Sınıf 5 Küçük stadlar 1500 watt

ProJ gücü sayısı Toplanı

480 720 Kwatt 216 324 Kwatt 128 192 Kwatt 120 180 Kwatt

60 90 Kwatt

Bu iki tasnifin tetkikinde Avrupada 144 Kw, olan vasat bir stad aydınlatma gücünün Amerikada 324 Kw. a çıktığı görülmektedir.

Bu arada Amerikada kullanılmakda olan bir usul üzerinde durmak da faydalı olacak tır.

Bu usul projektör lâmbalarını normal gerilimden bir miktar daha yüksek gerilimle beslemekden ibarettir. Meselâ 220 voltluk lâmbalara 230 voltluk bir gerilim tatbiki gibi.

Bu husus toplam tesis masrafı yanında çok ufak bir yekûn tutan bir gerilim yüksel tici besleme transformatörü ile temin edile bilir.

Bu şekilde lâmbalara böyle bir cihaz va sıtası ile nominal gerilimlerinden % 5 kadar fazla bir gerilim tatbik edilmesine karşılık ışıklandırma değerinde takriben <% 20 ye yakın bir artma temin' edilmiş ^olmaktadır

Pratik olarak bu ilâve gerilimin cereyan sarfiyatında % 8 kadar bir artmai lâmba ö mürlerinde % 45 civarında bir azalma tevlid edeceği tesbit edilmiştir.

Lâmba ömürlerindeki bu azalma bir ilâ ve masraf tevlid edecektir.

Fakat bu tip lâmbalarda RW başına amortisman'ın çok düşük olduğunu da göz önünde bulundurmak lâzımdır. Filhakika 1000 watt' lık 120 projektörle aydınlatılan bir futbol sahası gözönüne alalım :

Beher lâmbanın ömrü 500'saat civarında olup fiyattan da 100 T. L. civarındadır.

Bu durumda lâmbaların amortismanı 120 x 100 = 12000 T. L. dır.

. . Bu hale göre yalnız lâmbalardan gelen çalışma saati başına masraf

12000 :; 500 = 24 T. L. olur.

Lâmbaların mezkûr gerilim arttırılması yüzünden ömürlerinin % 45 azaldığı gözönü ne alınırsa bu miktar 44 T. L. civarına çıkar.

Her maçın 1,5 saat sürdüğü düşünülürse maç başına amortisman 66 T. L. olur.

Maç esnasında voltajın % 5 arttırılması, sebebi. ile %. 120. ye çıkmış bulunan ışıklan dırma değeri istirahat ve oyuncuların antren manları gibi oyun saatleri dışında % 30 <% 70 e indirilebilir. Bu ise.' lâmbaların daha dü şük gerilimle beslenmesi ile temin edilece ğinden bu husus da lâmba ömürleri üzerinde ömür uzatıcı bir tesir icra edecektir.

Bunun neticesi olarak da bu sistemle ışık parlaklığının . kontrolü fiyat üzerine büyük bir tesir yapmayacaktır.

Bahsimizi bitirmeden evvel bir hususu daha işaret etmek isteriz ki o da saha çime ninin aydınlatma üzerine tesiridir.

Muntazam bir aydınlatana temini için çi menin mümkün olduğu .kadar üniform olma sı lâzımdır. Zira çimenin iyi bitmediği veya muntazam kesilmediği yerlerde saha kendini göstermez. Toprağın görünmesi hallerinde de sahanın iyi aydınlatılmadığı sanılır.

• Bu sebeple bir sahanın iyi aydınlatılıp

aydınlatılmadığı hususunda • göz aldanabilir.

Bu bakımdan bir lüksmetre ile sananın muh

telif noktalarındaki ışık şiddetini ölçerek

durumu daha garantili bir şekildç tesbit et

mek faydalıdır.

•

••

ELEKTRİK ENERJİSİ NAKLİNDE AĞAÇ DİREKLERİN KULLANILMASI

Elektrik enerjisinin yurduğumuzun en ücra köşelerine kadar en ekonomik bir şekil de ve en kısa zamanda ulaştırılmasını sağla yacak tedbirlerin başlıcalanndan biri de bil hassa enerji naklinde ağaç direk kullanılma sıdır Bu sahada Elektrik İşleri Etüt İdaresi nin uzun yıllardan beri yaptığı etüdler, kulla nılacak ağaç direklerin memleketimiz orman larından temini ve bu direklerin uzun sene le r dayanmasını saflıyaoak tedbirlerin araş tırılması hususlarına teksif olunmuştur.

İdarenin bu etütleri esnasında Orman Umum Müdürlüğü ile yaptığı sıkı teşriki1 me

sai, ormanlarımızdan geniş, mikyasta fayda lanılabileceğini, pratik ve ucuz metotlarla da ağaç direk ömrünün 20 25 seneye kadar uza tılabileceğini •göstermiş bulunmaktadır.

Bu işlerle ilgili olarak 1 Nisan 1960 Cu ma günü Elektrik İşleri Etüt İdaresi Konfe rans salonunda münakaşalı bir toplantı ter tiplenmiştir. Konferansın mevzuunu COBRA metodu ile ağaç direklerin ve bilhassa bu di reklerin toprak ile temas eden kısımlarının korunması teşkil etmiştir.

Fransız COBRA Firması Direktörü M. Jean Peter tarafından verilen bu konferans ilgili teşekküller mensupları tarafından dik kat ve alâka ile takip edilmiş, gerek konfe ransçı ve gerekse dinleyiciler tarafından ve rilmiş olan izahat dinlenmiştir.

COBRA metodunun ağaç direkleri dikil meden ve'dikilmiş olanlarının da sonradan basit usullerle ve kolayca emprenye edilmesi imkânını sağlaması bakımından çok alâka çekici bulunmuştur.

Konferansı müteakip COBRA metodunun çeşitli tatbik şekilleri hakkında renkli bir" film de gösterilmiştir. .

BAKIR STANDARTLARI KABUL EDİLDİ

«Yan Mamul Elektrolitik Batar,» «Sert Çekilmiş Som Elektrolitik Bakır Tel» ve «ör gülü Bakır İletken» standartları 4/12644 sayılı İcra Vekilleri Heyeti Karan ile kabul edilmiş ve bu kararname ile ilişik standartlar 19/Mart 1960 tarih ve 10461 sayılı Resmî Gazetede ya yınlanmıştır, J

.Bahis konusu kararnamenin ikinci mad desine göre, standartlann tatbikatına karar namenin yayın tarihinden itibaren 91 gün sonra 'başlanacaktır.

Ellerinde bu standartlara aykm mal bu lunduran hakiki ve hükmi şahıslar, bu malla rın cins ve miktarlarını, bu standartların tat tıkı tarihinden en geç 15 gün içinde mahalli ticaret ve sanayi odalanna, ticaret odalanna, ve buhlann bulunmadığı yerlerde mahalli be lediyere iki nüsha beyanname ile bildirecek lerdir. Beyannamelerin bir nüshası mezkûr odalar ve belediyelerce muhafaza edilecek, di ğer1 nüshası beyanname verme müddetinin hi tamını müteakip bir hafta zarfında Sanayi Vekâletine' gönderilecektir. "