BİR ANKET ÜZERİNE DÜŞÜNCELER..

Elektrik Mühendisliği Mecmuasının Eylül Ekim 1959 sayısı üe birlikte matbu bir soru kartı okuyucularımıza gönderilmiş ve mec muanın hal ve geleceğini ilgilendiren bazı sorular sorulmuştu.

Aradan geçen müddeti anketin sonunun alınması için yeter saydığımızdan neticeleri burada kaydetmek ve bunlar üzerinde biraz durmayı faydalı sayıyoruz.

Mecmua ile ilgili bu ankete cevap ver mek zahmetine sadece 52 okuyucu katlan mıştır. Oda ile ilgili faaliyetlerin hepsinde görülen karakteristik ilgisizlik burada da ken dini göstermiş ve muntazaman mecmua gön derilen adresi bilinen 800 küsur azadan sade ce 52 si cevap vermek külfetini yüklenmişler dir. Kendilerine burada teşekkürü bir borç biliriz.

Alınan neticelere gelince, 50 kişinin mec muayı okuduğu, 2 kişinin okumadığı, 31 kişi nin mecmuayı beğendiği, 11 kişinin beğenme diği, ankete katılan 10 kişinin mecmuayı be ğenme konusunda çekimser kaldığı, 12 kişinin mecmuaya yazı gönderdiği, 40 kişinin de göndermediği yapılan tasnif* neticesi anlaşıl mıştır.

Mecmuada aranan konuların tasnifine gelince, bunun için aşağıdaki cetveli tanzim ettik.

Okuyan Okumayan

1 — Teknik telif yazı

2 — Teknik tercüme yazı 41

3 — Tarife, mevzuat ve •

idarî yazılar

26 '

26 •

4 — Tesisleri tanıtma

5 — Birlik ve Oda ile ilgild

yazılar

6 — Teknik haberler

• 44

7 — Sosyal yazılar

Bu duruma göre, ankete iştirak edenler arasında, tarife, mevzuat ve idarî yazılarla sosyal yazılar hariç, diğer konulanın okuyan lar tarafından hüsnükabul gördüğü neticesine varılmaktadır. Yüzde elli oy topladıklarından ötürü bu iki konuya mecmuada yer verme mek mümkün değildir. , ,

Ankete katılma nisbetinin çok düşük ol ması ve oyların dağılması sebebiyle en fazla beğenilen yazıyı tesbit etmek oldukça zor ol makla beraber, birinciliği «Millî Ekonomide Plân Meselesi» (Sayı: 33 34) ve ikinciliği de Dr. Mortlock'un Elektrik İşleri Etüd İdaresin de vermiş olduğu konfefansın metni olan «Çok Yüksek Gerüimde Enerji Nakli» (Sayı 33 34) adlı yazıların kazandığını söyliyebi liriz.

Anketin son kısmında bulunan üçüncü so ruya oldukça çeşitli cevaplar verilmiş bulun maktadır. Dilekler faslı diyebileceğimiz bu ce vapların içinden en ilgi çekici bulduklarımın burada kaydetmek istiyoruz.

Bu dilekleri aşağıdaki üç ana kısımda grupladık.

I. Mecmuanın Tertip ve baskısı ile ilgili dilekler:

a) Mecmua daha iyi tertiplenmeli, iyi ka litede kâğıda hatasız bir şekilde basılmalıdır.

b) Şekil ve fotoğrafların daha net ve oku naklı bir şekilde basılması temin edilmelidir.

c) Şekiller daha itinalı çizilmelidir.

d) Kapağın resimli olarak tertibi tercihe şayandır.

e) Elektrik malzemesine ait resimli ilân lara mecmuanın tertibinde yer verilmelidir.

II. Mecmuanın muhteviyatı:

a) Zamanımızın yenilikleri mecmuaya konu olarak alınmalıdır.

b) Yerli ve yabancı elektrik sanayiine ait önemli haber ve hâdiselere ait özetler ve tek nik haberler tercihan verilmelidir.

c) Yabancı meslekî mecmualardan daha çok miktarda tercümeler yayınlanmalıdır.

d) Yabancı dillerdeki meslekî yayınlara daha çok önem verilmeli, meslekî mecmua ve kitaplara. dair bilgi verilmelidir.

e) Teknik terimler tesbit edilmeli ve mec muada yayinlanacak yazıların dil yeknesak lığı temin edilmelidir. Ayrıca bir teknik lü gat hazırlamalıdır. •

E M, M 30 40

f) İller Bankası'nın terroo ve hidro ener ji işlerine ait ihale ilânlarının mecmuada ya yınlanması temin edilmelidir.

III. Mecmuanın dağıtımı: a) Mecmua her ay yayınlanmalıdır. (Mad dî ve teknik sebeplerle şimdilik iki ayda bir çift sayılar halinde yayınlanmaktadır).

b) Mecmua muntazaman yayınlanmalıdır.

c) Mecmua gecikmeden okuyucularına gönderilmelidir.

d) Mecmua dışarıda da satılmalı, arzu edenler bedeli mukabilinde istedikleri sayıyı satın alabilmelidirler.

Yukarıda sıralanan bu talep ve dileklerin mecmuayı yönetenlere yol göstereceği, onla rın çalışmalarına ışık tutacağı aşikârdır. An cak ,bu taleplerden bir kısmının Oda'nın mad dî imkânları ile bağlı olduğu, reklâm ve ilân gibi hususların ise bunları verecek Müessese ve Firmaların arzusuna bağlı olduğunu bura da belirtmek isteriz.

Son olarak,, mecmuanın iyi yolda olduğu nu, daha da gelişeceğini yazmak suretiyle ça lışanları teşvik eden okuyucularımıza da te şekkür etmek isteriz.

Elektrik Enerjisinin Kullanılmasında Rasyonalizasyon

Avrupa ekonomik komisyonu elektrik enerjisi komitesinin yayınlarından kısalttığı mız bu yazıda Avrupa memleketlerinde elek trik enerjisinin kullanılmasının rasyonalizas yonunda ne gibi tedbir ve usullere başvurul duğu incelenmektedir. Memleketimizde bu hususta ciddi bir çalışma yapılmamakta ol ması dolayısıyle, konunun ilgi çekeceğini sa nıyoruz.

Elektrik enerjisinin kullanılmasındaki rasyonalizasyonun üç yönü vardır.

1 — Elektrik enerjisi üretiminin rasyo nalizasyonu;

2 — Elektrik enerjisinin, nakil ve dağıtıl masının rasyonalizasyonu;

3 — Son kullanıcı tarafından elektrik enerjisinin kullanılmasının rasyonlaizasyonu.

Elektrik enerjisi üretiminin rasyonalizasyonu: Elektrik enerjisi üretiminin rasyonalizas yonu, ilkel enerji şekillerini en az maliyetle ve en fazla verimli olacak bir şekilde elektrik enerjisi haline çevirmektir. Yük değişmeleri nin bilhassa termik enerji santrallarmda ve rim üzerinde kötü tesirleri olduğundan; yük eğrilerini düzeltme yollarını aramak da üre timin rasyonalizasyonudur. Her iki enerji

E. M M. 39 40

Yazan: Korkut ÖNGÜN Y. Müh. E. I. E.

şekline de ihtiyaç olduğu yerlerde, elektrik enerjisi ile ısıyı ortaklama kullanmalıdır.

Oto prodüktör sanayi müesseseleri tara fından üretilen enerjinin verimi de üretimin rasyonalizasyonu problemleri arasına girer.

Elektrik enerjisinin nakil ve dağıtılmasının rasyonalizasyonu :

Elektrik enerjisinin dağıtılması sırasında ki kayıblar, iletkenlerdeki elektrik akımınının karesi ile orantılıdır. Bu itibarla enerji nak linde rasyonalizasyonun amacı elektrik akı mını en küçük değerde tutabilmek üzere çok yüksek gerilimli ve kifayetli enerji nakil hat ları ile ve dikkatli bir şekilde enerjiyi dağıt maktır. Elektrik akımı güç faktörüne bağlı olduğuna göre, bu faktörü bire en yakın bir değere yükseltmeye çalışmalıdır. Hat kayıb ları yük faktörüne de bağlı olduğuna göre, yük eğrilerini düzeltmek de verimli bir şekil de enerji naklinin icaplanndandır.

Elektrik enerjisinin kullanılışının rasyonali zasyonu :

Elektrik enerjisinin kullanılışının rasyo nalizasyonu en verimli elektrik makina ve cihazlarının en verimli bir şekilde kullanıl ması demektir.