PERSONEL KANUNU TASARISI HAKKINDA DÜŞÜNCELER

UDK: 34.03+34.047

Personel Kanunu Tasarısı Hakkında Düşünceler

Kanun tasanlann.n hazırlanması sırasında genel olarak ilgili kuruluşların fikirleri alın mamaktadır. Bu yüzden kanunlar bazı noksanlar veya yanlış görüşlerle dolu olarak çıkmaktadır. Bu günlerde komisyonlarda konuşulmakta olan Personel Kanunu Tasa nsınm yalnız geçici maddelerini görmek fırsatı bulunmuştur Aşağıda önce kanunun bu 17 maddelik kısmını, sonra bu kısım hakkında teknik personeli ilgilendiren konu lardaki görüşleri bulacaksınız Bu yazı ricamız üzerine üyemiz Korkut ÖNGÜN tara fından hazırlanmıştır.

DEVLET PERSONEL KANUNU

KISIM IX . Geçici Hükümler

1—

Sınıflar hakkındaki tek liflerin iki ay zarfında bildirilmesi.

2—

Düzenlenecek kadroların Başbakanlık Devlet Per sonel Dairesine ve Mali ye Bakanlığına bildiril mesi.

Genel veya katma bütçeli kurumlar, kurumlarında ve kurumlarına bağlı sermayeli kuruluşlarda çalıştırılacak Devlet memurları, için, birleşik yetişme ve meslek niteliklerine göre, tesisini öngördükleri sınjflar hak kındaki tekliflerini, hizmetlerin kurum içinde birbirleriyle olan değer oranlarını matematik formüllerle belirterek, bu kanunun yayımı tari hinden itibaren iki ay içinde Başbakanlık Devlet Personel Dairesine bildirirler.

Genel veya katma bütçeli kurumlar sınıflandırma konusu ile ilgili olarak Başbakanlık Devlet Personel Dairesinin isteyeceği her türlü bilgiyi verirler.

Bu kanunun yayımı tarihinden başlayarak üç ay içinde, genel veya katma bütçeli kurumlar, kurumlarında ve kurumlarına bağlı döner ser mayeli kuruluşlarda, yukarıki madde hükmüne göre tesisini teklif ettikleri sınıflara uygun olarak 33 üncü madde gereğince düzenleyecekleri kadroları Başbakanlık Devlet Personel Dairesi ile Maliye Bakanlığına bildirirler.

3—

İntibak işlemlerinin baş langıç tarihi.

35 inci maddede belirtilen birleşik kadro kanununun ve sınıf tüzükle rinin yürürlüğe girmesiyle o tarihte genel veya katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, her ne ad altında olursa olsun, bir kadroda çalışan personelin bu kanun hükümlerine uygun olarak yeni sınıf kadrolarına intibak işlemlerine başlanır.

4—

Sınıflara girecek perso nelin intibakını yapacak merci.

5—

intibak işlerinde uyula cak esas ve ölçüler.

6—

Memurların intibakında malî esaslar.

Kurumlararası sınıflarla kurumsal sınıflara girecek personelin inti bakı Başbakanlık Devlet Persanel Dairesinin gözetimi altında kurumlarınca yapılır.

Yukarıdaki maddeler uyarınca intibak işlemlerinin yapılmasında uyu • lacak esas ve ölçüler sınıf tüzüklerinde belirtilir.

Bu intibak işlemlerinde personelin; 1) Öğrenim ve yetişme durumu, 2) Kamu hizmetlerinde çalıştığı sürece almış olduğu sicil durumu, 3) Kamu hizmetlerinde geçirdiği hizmet süresi, 4) Kamu hizmetlerinde bulunduğu görevlerin önemi ve değeri, tüzük hükümlerinin tesbitinde. gözönünde tutulur.

3656 sayılı kanuna tâbi genel veya katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki memurların, sınıf tüzüklerinde belir tilen nitelik ve diğer şartlara göre girecekleri sınıfların derece ve kade , melerinde alacakları aylık tutarları, 7244 sayılı kanun ve buna ek 24.2.İ961 tarihli ve 263 sayılı kanunun birinci maddesiyle tesbit edilen aylık tutar

Elektrik Mühendisliği 80

larından aşağı olduğu takdirde, aradaki fark, derece yükselmesi ve ka deme ilerlemesi suretiyle giderilinceye kadar, ödenmekte devam olunur.

Bundan başka;

1) 3656 sayılı kanunun 6 ncı maddesinin istisnaî memuriyet saydığı kadrodan, bu niteliğin bulunmadığı yeni kadrolara atanan,

2) 3656 sayılı kanunun 13 üncü maddesinin ibtısas yeri saydığı kad rolardan yanı kadrolara atanan,

3) 3656 sayılı kanunun 4598 sayılı kanunla değiştirilen 7 nci mad desinin 5 inci fıkrası uyarında bir veya iki üst derece kadroya atananlar dan, aradaki farkı Bakanlar Kurulu Kararı ile tazminat olarak almakta iken yeni kadrolara atanan,

4) 3656 sayılı kanunun 4598 sayılı kanunla değiştirilen 8 inci mad desi ve bu maddeyi değiştiren 8.6.1963 tarihli ve 242 sayılı kanunun 1 inci maddesi uyarınca bulundukları kadroların bir, iki veya üç üst derece ay lığını, kazanılmış hak olarak alanlardan yeni kadrolara atanan,

5) Özel kanunları gereğince ödenek (temsil ödeneği ve diğer öde nekler) tahsis edilen belirli görevlerden yeni kadrolara atanan,

Memurların sınıf tüzüklerinde belirtilen nitelik ve diğer şartlara göre, girecekleri sınıfların derece kademelerinde alacakları aylık tutarları, eski kadrolarında fiilen almakta oldukları aylık tutarlarından veya aylık ve ödenek toplamı tutarlarından aşağı ise, aradaki fark, derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi suretiyle giderilinceye kadar, ödenmekte devam olunur.

7—

Daimî hizmetlilerin inti bakında malî esaslar.

Genel veya katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda bütçelerin D cedveline dahil kadrolarında bulunan daimî hizmetlilerin sınıf tüzüklerinde belirtilen nitelik ve diğer şartlara göre girecekleri sınıfların derece ve kademelerinde alacakları aylık tutarları, 7244 sayılı kanunun 5 inci ve 24.2.1961 tarihli ve 263 sayılı kanunun birinci maddesiyle tesbit edilen aylık tutarından aşağı olduğu takdirde, aradaki fark, derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi suretiyle giderilin ceye kadar, ödenmekte devam olunur.

Geçici Madd

8—

Devlet Tiyatrosu ve Ri Y aseticumhur Senfonu Orkestrasında çalışanla rın intibakında malî esas lar.

Devlet Tiyatrosu Kuruluşu hakkındaki 5441 sayılı kanunun 6629 sayılı kanunla tâdil edilen 10 uncu maddesine göre ücret alanlarla Riya seticumhur Senfoni Orkestrasının kuruluşu hakkındaki 6940 sayılı kanuna göre ücret alanların intibakları hakkında da geçici 7 nci madde hükmü uygulanır.

9—

Geçici hizmetlilerin inti bakında malî esaslar.

Genel veya katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda bütçelerin E cetveline dahil tertiplerden alınan kadrolarda çalışan personelden sınıf tüzüklerinde belirtilen nitelik ve diğer şartları taşıyanlar, halen bulundukları kadrolarda aldıkları ücretleri ne olursa olsun, yeni atandıkları sınıf kadrolarında girebilecekleri derecelerin ilk kademe aylıklarını alırlar.

10 —

Kadroya bağlı yevmiyeli personelin intibakında malî esaslar.

Genel veya katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner serma yeli kuruluşlarda 4/10195 sayılı Bakanlar Kurulu kararına bağlı «Muayyen ve Muvakkat Müddetli Hizmetlerde Çalıştırılacak Yevmiyeli Personel Yönetmeliği» ne göre alınan yevmiye kadrolarında çalışan personelden, sınıf tüzüklerinde belirtilen nitelik ve diğer şartları taşıyanlar, halen bu lundukları kadrolarda aldıkları yevmiyeleri ne olursa olsun, yeni atandık ları sınıf kadrolarında girebilecekleri derece ve kademe aylıklarını alır lar.

Elektrik Mühendisliği 89

11 —

Belirli sınıflara dönecek lerin kıdem hakkı.

13.12.1960 tarihli' ve 160 sayılı' kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumların yönetici.bilimsel, teknik ve meslekî sahalarında çalış mış olup da bu kanunun yayımı tarihinden en çok on yıl önce.kendi is tekleriyle ayrılarak sözü geçen kurumlar dışında kalmış olan personelden girebilecekleri sınıf tüzüklerindeki nitelik ve diğer şartları haiz olmaları sebebiyle sınıf kadrolarına atananlara;

a) Atanacakları sınıfın aynı olan meslekte çalıştıkları sürenin ta mamı kadar,

b) a bendi dışındaki hallerde, dışarıda geçen sürenin 2/3'ü kadar, kıdem hakkı tanınır.

5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 39 uncu madesinin birinci fıkrasının (b) bendini değiştiren 6422 veya 6435 sayılı kanunlara göre kurumlarınca görülen lüzum üzerine emekliye sevkedilip de Türkiye Büyük Millet Meclisinden veya idarî yargı mercilerinden iptal kararı alan lardan yeni sınıf kadrolarına atananlar birinci fıkra hükümlerinden fay dalanırlar.

Bu madde hükmünden faydalanmak isteyenlerin, girecekleri sınıf tüzüklerinin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaat etmeleri şarttır.

12 —

Belirli sınıflara dönecek ler.

13 —

öğretmenlik mesleğine döneceklere tanınan kı dem hakkı

Geçici Madde 14 —

11 inci madde hükmünün bilimsel, teknik ve meslekî sınıflardan han gileri için uygulanacağı, sınıf tüzüklerinde belirtilir.

Bu kanunun yayımı tarihinden en çok on yıl önce öğretmenlikten isteği ile ayrılmış olup da 13.12.1960 tarihli ve 162 sayılı kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarda çalışmış olanlardan öğretmenlik mesleğine dönmek isteyenlerin, sınıf tüzüklerinin yayımı tarihinden iti baren bir yıl içinde müracaat etmeleri halinde, bu kurumlarda kaldıkları sürenin tamamı kıdemlerine eklenir.

Hâkimler, savcılar ve yardımcıları ile bu sınıftan sayılanlar, subay ve astsubaylar, Üniversite öğretim üyeleri ile yardımcıları, özel idare ve bele diyeler personeli hakkında, özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar, 788 sayılı memurin, 1108 sayılı maaş, 1453 sayılı Zabitan ve Askerî Memur ların maaşatı, 2556 sayılı Hâkimler, 3656 sayılı Devlet Memurları Aylık larının Tevhit ve tendülüne dair, 4936 sayılı Üniversiteler Kânunları ile bunların tâdil ve eklerinden kendileri ile ilgili hükümlerinin uygulan masına devam olunur.

15 —

ödeneklerle ilgili eski 'hükümlerin uygulanma süresi.

16 —

intibak hükümlerinin şekil ve şartlarının yö netmelikte belirtilmesi.

17 —

ödemelerin başlangıç ta rihi.

Bu kanunun malî hükümleriyle sosyal yardımlara ait^ hükümleri yü rürlükte bulunan kanunlara göre verilen aylık, ödenek, yardım ve zamlariD ödenmesine devam olunur.

İntibak hükümlerinin uygulanma şekli ve şartları Devlet Personel Dairesince hazırlanıp Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikte be lirtilir.

Bu kanuna göre yapılacak ödemelerin başlangıç tarihleri Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.

Elektrik Mühendisliği' 89

Kanun tasarısının geçici 10 uncu maddesi «Muayyen ve muvakkat müddetli hizmetlerde ça lıştırılacak yevmiyeli personelin» yeni kanuna göre intibakını düzenlemektedir. Teklif edilen bu ge çici maddeye göre yevmiyeli personelin aldıkları yevmiyeleri ne olursa olsun çıkarılacak kanuna göre tayin edilecekleri sınıf kadrolarının aylıklarını alacaklardır. Bu, genel olarak teknik per sonelin halen aldıkları yevmiyeden daha düşük aylık alacakları anlamına gelir. Halbuki teklif edilen kanunun diğer maddelerindeki ana fikir; diğer memur ve hizmetlilerin yeni çıkacak kanu na göre alacakları aylık tutarlar halen almakta oldukları aylıklardan aşağı olduğu taktirde, ara daki fark, derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi suretiyle giderilinceye kadar ödenmekte devam olunur şeklindedir. Hatta halihazır aylık tabirine (temsil ödeneği ve diğer ödenekler) tabiri so kularak çok genişletilmiştir.

Personel kanununun diğer maddelerini; hele tasarının maaş durumunu gösteren cetvelini incelemek imkânını bulamadığımızdan yevmiyeli pesonelin ücretinin ne miktarı bulacağı ve kay bının ne kadar olacağını söylemek imkânsızdır. Ancak teklif kanunlaştığı takdirde tasarıdaki bu cetvellere göre personel halen almakta olduğu yevmiyeye tekabül eden aylığın çok aşağılarında bir ücretle çalışmaya zorlanabilir.

Genel ve katma bütçeli kuruluşlarda bütçelerin (E) cetveline giren kimselere de aynen yevmiyeli personel gibi muamele yapılacaktır. Bu cetvellere dahil olarak da birçok mühendisin çalışmakta olduğunu sanıyoruz.

Tasanda göze çarpan eksikliklerden ikinci bir nokta da kendi istekleri ile kurumlarından ayrılmış olup bu tasarının kanunlaşması ile Devlet kadrolarına dönmek isteyen teknik personele geçici 11 inci maddede bazı memurlar için tarif edilen şekilde kıdem tanınarak yeniden işe alına bilmelerinin temin edilmemiş olmasıdır. Bu konu sağlandığı taktirde Devlet kadrolarında sıkıntısı çekilen teknik personel noksanlığı kısmen giderilmiş olacaktır.

Bu düşüncelerle tasarının geçici 9 ve 10 uncu maddelerinin aşağıdaki şekilde olmasının teknik personelin faydasına olacağını sanmaktayız.

Geçici Madde 9 —

Geçici hizmetlilerin intibakında malî esas lar

Geçici Madde 10 —

Kadroya bağlı yevmi yeli personelin inti bakında malt esaslar

Genel veya katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda bütçelerin (E) cetveline giren tertiplerden alınan kadro larda çalışan personelden sınıf tüzüklerinde belirtilen nitelik ve diğer şartlara göre girecekleri sınıfların derece ve kademelerindeki alacakları aylık tutarları halen almakta oldukları aylık ve ödenek tutarlarından aşağı olduğu takdirde aradaki fark, derece yükselmesi ve kademe iler lemesi suretiyle giderilinceye kadar, ödenmekte devam olunur. Genel veya katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda 4/10195 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına bağlı «Muayyen ve Muvakkat Müddetli Hizmetlerde Çalıştırılacak Yevmiyeli Personel Yönetmeliği» ne göre alınan yevmiye kadrolarında çalışan personelden, sınıf tüzüklerinde belirtilen nitelik ve diğer şartları taşıyanlar halen bulundukları kadrolarda aldıkları yevmiyeleri ile bunların yevmiyelerine ilâveten hizmetlerine ve çalıştıkları yerin özelliğine göre verilen her türlü zamların aylık toplamı yeni atandıkları kadrolarında girebilecek leri sınıfların derece ve kademelerinde alacakları aylıklardan yukarı olduğu taktirde aradaki fark, derece yükselmesi ve kademe ilerlemesi suretiyle giderilinceye kadar ödenmekte devam olunur. Hizmete ilk defa giren yevmiyeli personele de aynı sınıftaki arkadaşlarına benzer işlem Adalet kaidelerine uygun olarak tatbik edilir.

Bu kanunun yayını tarihinden en çok 10 yıl önce kendi istekleri ile ayrılarak yukarda adı geçen kurumlar dışında kalmış olan yevmiyeli personelden girebilecekleri sınıf tüzüklerindeki nitelik ve diğer şartları haiz olmaları sebebiyle sınıf kadrolarına yeniden atananlara geçici 11 inci maddeye göre hesaplanan bir kıdem hakkı tanınır. Bunlara hesaplanan bu kıdemlerine göre önce 4/10195 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve değişikliklerine dayanan yönetmeliğe göre yevmiye bareminde derecesi bulunduktan sonra yukardaki esaslara ve bu kanuna göre girecekleri sınıf ve kademelerinin aylıkları tayin edilir. Bu fıkra hükmünden fay dalanmak isteyenlerin girecekleri sınıf tüzüklerinin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde başvurmaları şarttır. Bu kanunda yazılı bulunan hükümler muayyen ve muvakkat müddetli hizmetlerde çalıştırılacak yevmiyeli personele daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan, kanun, yönetmelik, sözleşme teamül veya adetler den doğan haklara halel getirmez.