DEVLET MEMURLARI KANUN TASARISI ÜZERİNDE YAPILAN ÇALIŞMALAR

Devlet Memurları Kanun tasarısı üzerinde yapılan çalışmalar

Devlet Memurları Kanun tasarısı hakkında­ ki Odamız görüşü Dergimizin Mart 1905 sayısın­ da yayınlanmıştı.

Bu görüşün gerçekleşmesi için gayretlerimiz devam etmiştir.

Önce dört oda arasında başlıyan fikir birli­ ği, zamanla diğer mesleki kuruluşlara da geçmiş ve aşağıda sıra ile metinlerini verdiğimiz dokü­ manlar ve deklerasyonlar yayınlanmıştır.

13.6.-1965 tarihinde yapılan basın toplantısı büyük alâka toplamıştır. Radyo ve basınımız dâ­ vamızı kamu oyuna duyurmakta yardımcı ol­ muşlardır.

fcöNETİM KURULU

ANKARA BAROSU ANKARA TABİP ODASI ANKARA İKTİSADÎ VE TİCARÎ İLİMLER AKADEMİSİ MEZUNLARI CEMİYETİ ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GEMİ MÜHENDİSLERİ ODASI İKTİSAT FAKÜLTESİ MEZUNLARI CEMİ­ YETİ İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI İSTANBUL YÜK. ÜCT. VE TİC. MEK. MEZ. CEMİYETİ GN. MERKEZİ MADEN MÜHENDİSLERİ ODASI MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI MİMARLAR ODASI TÜRK TABİP BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ MERKEZ KONSEYİ

Büyük Millet Meclisinde görüşülmekte olan «Devlet Memurları Kanun Tasarısı» nda sevk ve idare mevkii olan «Yöneticilik» sınıfının, belli bir mesleğin inhisarına sokulmuş bulunduğunu açıklayan :

Görüşlerini,

Delillerini,

36 ncı maddede yapılması zorunlu değişiklik teklifini' ve :

Gerekçesini,

Yasama organlarına saygı ile sunarlar.

— DELİLLER — Devlet Memurları Kanun tasarısında sevk ve idare mevkileri olan «Yöneticilik sınıfı belli bir mesleğin inhisarına bırakılmıştır.

ÇÜNKÜ: 1) Geçici Komisyonda kabul edilen metinde,

Kanunun temel ilkelerini belirten 3 üncü mad­ denin (A) bendinde, hizmetin niteliklerine ve mesleklere göre sınıflandırma yapılacağı ifade edilmiştir. ,(Sayfa 2).

32 nci madde ise sınıfın tarifini yapmaktadır ve bu tarife göre :

SINIFLAR, Müştereken yetişmiş ve aym mesleğine sahip olan Devlet Memurlarından mey­ dana gelmiş guruplardır. (Sayfa 12-13).

öte yandan 36 ncı maddede Yöneticilik, icracıhk ve büroculuk birer sınıf olarak kabul edil­ mişlerdir. (Sayfa 14-15).

Bunun tabiî neticesi olarak 36 ncı maddedeki «Yöneticilik» sınıfının, müştereken yetişmiş ve aynı mesleğe sahip kişilerden teşkil edilmesi du­ rumu ortaya çıkmaktadır.

2) Yukarıda işaret edilen husus hükümet tasarısında, 32 nci maddenin gerekçesinde, «Tıp­ kı, Yönetici sınıf» bakımından olduğu gibi, ortak yetişme ve meslek nitelikleri gösteren hekimlik, polislik, daktiloluk, kütüphanecilik, makine mü­ hendisliği gibi hizmetler ayrı birer sınıf olarak kurulacak» hükmü İle perçinlenmiş ve yönetici­ likte, hekimlik ve makine mühendisliği gibi bir meslek sınıfı olarak ortaya çıkarılmıştır. (Say­ fa 17 — satır = 29dan itibaren).

3) Yönetici sınıfının bütün devlet dairele­ rindeki müsteşarlık, müsteşar yardımcılığı, ge­ nel müdürlük, genel müdürlük yardımcılığı gibi karar veren ve sorumluluk taşıyan sevk ve ida­ re makamlarını işgal edeceği, hükümet tasarı­ sında, 36 ncı maddenin gerekçesinde yazılıdır. (Sayfa 19 - satır 4den itibaren).

4) Bu hükümlere göre her türlü mesleğe ait söz konusu mevkiler Yönetici sınıfı adı altında bir tek meslek tarafından işgal edilecektir.

Tasarıda, diğer sınıflardan bu yönetici sınıfı­ na geçmek imkânının bulunduğu ifade edilmek­ te ve tasarı bu yandan müdafaa edilmektedir. Ancak :

_--:

4.1 — Hükümet tasarısında, 36 ncı madde­ nin gerekçesinde gerekli eğitim şartlarına haiz bulunan genç elemanların lüzumlu adaylık saf­ halarından geçmeleri şartı ile doğrudan doğru­ ya «Yönetici sınıfa» girebilecekleri söylenerek, bir kast sistemi kurulmaktadır. (Sayfa 19 - Pa­ ragraf 2).

Yine aynı bölümde başka mesleklerden bu sı­ nıfa imtihanla geçilebileceğinin ortaya konması ile bu kast sisteminin yıkıldığı iddia olunmakta ise de (sayfa 19 - paragraf 3 ve 4).

Böyle istisna hükümleri ile kurulmak iste­ nen sistemin yıkılmasına imkân yoktur. Geçici Komisyonca kabul olunan 36 ncı maddedeki «Yö­ netici sınıfta imtihanla Üniversite ve Yüksek Okul mezunları alınır.» hükmü bir kamuflâjdan ibarettir.

Sınıfdan sınıfa geçmek 32 nci maddedeki ta­ rifeye göre meslekten mesleğe geçmek olacağı­ na göre bir meslek sınıfı elemanı sebep yok­ ken başka bir mesleğe geçmeğe düşünmiyeceğinden, böyle bir imtihana girmeği denemesi an­ cak kendisine yönetici bir kadro teklif edildiği anda olacaktır. Devlet Memuriyetinde belki bir seviyeye yükselmiş bir kişinin bu anlamda bir imtihan riskine girmemesi kuvvetle muhtemel­ dir. Böylelikle kanunda verilmiş görünen bu hak, kullanılmıyan bir hak olarak kalacaktır.

4.2 — Geçici Komisyonun kabul ettiği 36 ncı madde metninde «Mesleki ihtisas istiyen ida­ ri kadrolara mesleki, teknik ve bölümsel sınıf­ lardan atama yapılabilir, hükmü vardır. Ancak bir idari kadronun mesleki ihtisas isteyip iste­ mediğinin ne şekilde tâyin olunacağı belli değil­ dir. «Yapılabilir» kelimesi ise böyle bir tâyinin istisnai olacağı, aslında bu mevkilerin hakiki sa­ hiplerinin de «Yönetici Sınıf» memurları olduğu­ nu ifade etmektedir.

4.3 — Geçici Komisyon raporunun metin kıs­ mında (Sayfa = 80) 17 nci maddenin (b) ben­ dinde, mesleki yönetici kadroların yanında «Yük­ sek mühendis», «Doktor» v.s. yetişme nitelikle­ rinin yazılacağı anlaşılarak maddede küçük bir tadilin yeteceği kanaatine varılmıştır, hükmü varsa da, durumun böyle olup olmıyacağı, kad­ ro kanununun, bu imkânı yaratıp yaratmıyacağı belli olmadığından yeni devlet memurları kanu­ nunda, kendi kendine yeter daha kesin hüküm­ lerin getirilmesi mecburidir.

5) Meslek sınıflarına, yöneticiliği öğretmek ve bu imkânı yaratmak amacı ile çıkarılmış bu­ lunan «Orta Doğu Amme Enstitüsü Kanunu­ nun» 15 inci maddesinin» hükümet tasarısında kaldırılmak istenmesi de (Tasarı sayfa = 124, sıra = 4).

Yöneticiliği tek bir mesleğe ait kılma çaba­ sının bir başka ifadesidir.

Eektrlk Mühendisliği 103

6) Yöneticilik bir meslek olarak belirtildik­ ten ve bu mesleğe girme imkânları son derece kısıtlandıktan sonra bu sınıfın hakiki sahipleri­ nin hangi meslekten olacağı, hükümet tasarı­ sında 36 ncı maddenin gerekçesinde (sayfa 19satır 9 dan itibaren) «Mülki idarelerde kayma­ kamlık ve Valilik mevkiini işgal edenler bu sı­ nıfın tabiî unsurları olarak akla gelebilir» şek­ linde tarif edilmişlerdir.

Geçici komisyonca kabul edilen metnin rapo­ runun (sayfa 80, Madde 17, (b) bendinde) :

«tç İşleri Bakanlığının bir meslek sınıfı ol­ duğu tasarının bu madde gerekçesinde bir re­ daksiyon hatası olduğunun belirtmesi» ibaresi varsa da, söz konusu gerekçede hiç bir değişik­ lik yapılmamış, gerekçe yukarıda belirtildiği şe­ kilde kalmıştır.

GEREKÇESİ

Devlet Memurları Kanun Tasarısının 3. ve 32. maddeleriyle getirilen mesleki ve birleşik yetiş­ me esasına göre sınıflandırmanın yanı başında 36. madde ile tesis edilen «Yönetici, icracı ve bü­ ro» sınıfları arasında bir bağlantı kurulması, bu ikinci nevi sınıflandırmada yöneticilik sınıfı özel bir meslek gibi telâkki edilerek bütün daire ve kurumlardaki yöneticilik kadrolarının bu mes­ lek mensuplarıma inhisarına verilmesine yol aç­ ması ihtimal ve endişesinin giderilmesi, meslek ve ihtisasla ilgili idarî (yönetici -ve icracı) kadrolarındaki hizmet fonksiyonlarının daha çok o ihtisas formasyonuna ihtiyaç gösterdiğinin göz önünde tutulması gerekmektedir.

Geçici Komisyonca değiştirilen 36. maddesin­ deki mesleki ihtisasla ilgili idari kadrolara ata­ nacak kişilerin bu meslek mensuplarından olma­ sına atama yapılabilir tâbiri ile sadece bir im­ kân tanınması yukarıda işaret edilen hususları yeteri kadar karşılamamaktadır. Yapılacak tü­ züklerde bu tartışma konusu için kanunda da­ ha açık hükümlerin bulunmasında fayda hattâ zorunluk vardır.

Bu itibarla maddenin bu kısmına daha açık ve daha kesin bir hüküm teklif edilmiştir.

Bu suretle bütün kurumların yönetici ve ic­ racı kadrolarına yöneticilik ve icracılık için ge­ rekli kabiliyet ve formasyon ancak o kadrolar­ daki hizmetin ilgili bulunduğu meslek ve ihtisas mensuplarında aranacak ve böylece hizmetin mesleki fonksiyonu teminat altına alınmış ola­ caktır.

Mesleki ihtisas mensuplarının tüzüklerle ara­ nacak yöneticilik formasyon ve şartları elde edebilmelerine ve uygun şekilde imkân sağlıyan Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Teşkilât Kanununun 15. maddesinin de yürürlük-

ten kaldırılmaması gerekir. Bu nedenle tasarı­ nın kaldırılacak kanun madde ve fıkralarının lis­ tesinden çıkarılması teklif edilmiştir.

Maddo 3G :

Başbakanlık Devlet Personel Dairesi, Maliye Bakanlığı ve ilgili Kurumların görüşlerini de alarak Yönetici ve icracı sınıfları ile Büro sınıf­ larını 5.1.1961 tarihli ve 224 sayılı Sağlık Hizmet­ lerinin Sosyalleştirilmesi hakkındaki kanun ge­ reğince Sağlık Hizmetlerinin sosyalleştirilmesi için gereken sınıfları ve müşterek yetişme nite­ likleri olan bilimsel, teknik, mesleki ve diğer sı­ nıfları tesis eder.

Başbakanlık Devlet Personel Dairesi bu sınıf­ ların tüzüklerini, Maliye Bakanlığı ve ilgili ku­ rumların ve Devlet Personel Sendikaları veya meslek birliklerinin, Federasyonlarının veya Kon­ federasyonlarının görüşlerini de alarak hazırlar ve Bakanlar Kuruluna sunar.

Bu sınıf tüzüklerinde :

a. Bu kanundaki,!

. b. Genel kadro kanunundaki, ilgili hükümle­ rin her sınıf için özellik taşıyan hususları ^be­ lirtilir.

Mesleki ihtisasla ilgili icracı ve yönetici kadrolaar ancak o ihtisasla ilgili mesleki, teknik ve bilimsel sınıflardan atama yapılır.

Yönetici sınıfa, imtihanla veya test, yahut da benzeri seçme usullerinden biri ile Üniversite ve Yüksek Okul mezunları alınır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi teşkilâtında yasama faaliyetleri ile doğrudan doğruya ilgili hizmetleri ifa edenler için bir sınıf tesis olunur.

Geçici Komisyonun raporunun 117 ci sahifesindekl (BAZI MADDE VEYA FIKRALARI KALDIRACAK KANUNLAR) listesindeki 5/7/1958 tarih ve 7163 sayılı kanunun (Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Teşkilât Kanununun) 15 nci maddesi listeden çıkarılmış­ tır. Yani, adı geçen madde kanundan çıkarılma­ malıdır, yürürlükte kalmalıdır.

DEVLET MEMURLARI KANUN TASARISI HAKKINDA MESLEK KURULUŞLARININ GÖRÜŞÜ:

(Basm Toplantısı)

İdarî reformun esasını teşkil eden Devlet Me­ murları Kanun tasarısının öncelik ve ivedilikle görüşülmek üzere Millet Meclisi gündemine alın­ dığı memnuniyetle öğrenilmiştir. Devlet idarele­ rinde çalışanların t i r an önce kanunlaşmasını

bekledikleri bu tasarı hakkında Meslek Kuru­ luşları olarak görüşlerimizi Yasuma Orgauları, Basın ve Kamu oyuna sunarız :

Öncelikle meslek grupları olarak bu açıklama­ ya bizleri sevk eden esaslı faktör Tasarının 36. maddesindeki sınıflardan memurluğun ve idarî faaliyetlerin belkemiğini teşkil eden önemli ka­ rarların almması ve idarî görevlerin en yukarı kademede yerine getirilmesi bakımmdan başlıca sorumluluğu taşıyan yönetici sınıfının belirtili bir meslek tahsili yapan zümreye inhisar ettiril­ mesi endişesidir. Devlet idaresinde yönetici sınıf için bir takım özelliklerin gerekeceğine inanmak­ la beraber meslek guruplarımızın ihtisas ve nite­ liklerinin, mesleki bilginin şart olduğu bu idarî kademelerde daha mühim bir faktör teşkil ede­ ceği aşikârdır. Muayyen bir tahsil ve ihtisas so­ nucu erişilen kaymakamlık ve valilik kademeleri­ nin tasarı gerekçesinde yönetici sınıfın tabiî un­ suru telâkki edilerek, mesleki ihtisas istiyen yö­ netici kadrolara, ilgili meslek mensuplarına ter­ cihen ve imtihansız atanmalarına cevaz verilmek­ tedir.

Tasarıya ekli, bazı madde veya fıkraları kal­ dıracak kanunlar listesine 7163 sayuı Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Kanunu­ nun 15. maddesi dahil edilmiştir. İdare sanatmda eleman yetiştiren ve memurların idarî sahada olgunlaşmasını sağlamak gayesiyle 6139 sayılı kanunla onanan Teknik Yardım Anlaşması gere­ ğince kurulduğu 1. maddesinde yazılı 7163 sayılı kanunun, Üniversite veya Yüksek Okulları bitirip meslek kazanan Devlet Memurlarını özlük hakla­ rı devam etmek, maaş ve ödenekleri verilmek su­ retiyle tahsil süresince izinli sayan 15. madde­ sinin gerekçede bir kelime ile dahi izahı yapıl­ madan kaldırılması ve bu suretle meslek sahibi kimselere Yöneticilik için bir yetişme yolunun kapanması, Devlet Teşkilatındaki üst kademele­ rin yalnız bir zümreye hasredildiği kanaatini kuvvetlendirmektedir. Bir zümreye imtiyaz ta­ nıdığı aşikâr olan tasarının 36. maddesinin Ana­ yasanın 12. maddesinde mevcut «hiç bir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz» hükmüne tamamiyle aykırı olduğu kanısındayız.

İcracı veya Yönetici sınıfa atanmalarda sa­ dece kendi meslek sınıflarından bir elemenin ya­ pılmasını ön görecek hükümlerin Yasama Mec­ lislerince kanunlaştırılması suretiyle bu kademe­ lerin bir zümrenin inhisarından kurtarılması za­ ruretine kuvvetle inanıyoruz. Kuruluşlarımız müşterek görüşümüzün gerçekleşmesi İçin birlik­ te harekete kararlı ve azimli olup durumu Sayın Yasama Organları, Türk Basını, ve Kamu oyu­ nun dikkatine önemle arzeder.

Ankara Barosu

Erdoğan BİGAT

Ankara iktisadî ve Ticarî îl. Ak. Mez. Cem. Elektrik Müh. Odası

Alparslan OKTAY

Adnan DİNÇEL

Gemi Müh. Odası Hamza ÖZMERAL

iktisat Fak. Mez. Cem Oktay EMED

inşaat Müh. Odası Eşref ÖZAND

istanbul Yük. Ikt. ve Tic. Mek. Mez. Cem. Gn. Mer. Çetin ÖZER

Maden Müh. Odası Kenan ÇOŞKUNOĞLU

Makina Müh. Odası Şükrü ER

Mimarlar Odası Arman GÜRAN

Türk Tabipler Bir. Merkez konseyi ve Ankara Tabit Odası Dr. A. Yüksel BOZER

Türk Veteriner Hek. Bir. Merkez Konseyi Rafet ŞAHİN

TÜRKİYE VE ORTA DOĞU AMME İDARESİ ENSTİTÜSÜ TEŞKİLAT KANUNU NO : 7163

Madde 15 : Amme idaresi Enstitüsünün gi­ riş müsabakasına katılabilmek için Üniversite veya Yüksek Okulu mezunu olmak şarttır. Bu şartı haiz bulunan kimseler arasından, İdare heyetinin tesbit edeceği esaslar dairesinde ya­ pılacak müsabaka imtihanını kazananlar Türkiklye ve Orta Doğu Amme Enstitüsüne devam ede­ bilirler.

Yukarıdaki evsafı haiz olup da Devlet Daire­ lerinde, mahalli idarelerde, iktisadî Devlet Te­ şekküllerinde çalışanlardan müsabaka imtiha­ nını kazananlara tahsil süresince izin verilir. Bu kimseler bütün özlük haklarında faydalanmakta, maaş ve ödeneklerini kendilerine izin veren da­ ire, müessese ve teşekküllerden almakta devam ederler. Enstitüdeki tahsillerini basan ile bitiren­ lerin Enstitüde geçirdikleri müddet kıdemlerine sayılır. Ve bu müddetin bir katı (Bir seneden az olmamak üzre) kıdemlerine eklenir.

Kendi Hükümetleri tarafından Enstitüye aday­ lığı teklif edilecek yabancılar, tesbit edilecek esaslar dairesinde icra komitesince öğrenci ola­ rak kabul edilebilirler.

DEVLET MEMURLARI KANUNU TASARISI HAKHINDA MESLEK TEŞEKKÜLLERİNİN AÇIKLAMASI

Devlet Memurları Kanunu tasarısına dair 13.6.1965 günlü dekorasyonumuzdan sonra Yüce Meclis tarafından tasarının 36 ncı maddesi değiş­

Elektrik Mühendlşlifrl 103

tirilmiş ve bir zümreye imtiyaz tanıyan Anayasa­ ya aykırı durum önlenmiş bulunmaktadır.

Haklı davalarımız üzerine hassasiyetle eğilen yüce meclise şükranlarımızı arzederiz.

Devlet Personel Dairesi ise p dekorasyonu­ muzdan bir gün sonra yaptığı açıklamada; 36 ncı maddenin Meslek Kuruluşlarının da bulundu­ ğu toplantıda tartışılıp karara bağlandığım ileri sürerek, muvaffakatlerlnin alındığını imâ etmek istemiştir. Hakikatte ise; o kuruluşlar sözü ge­ çen tartışma sırasında da 36 ncı madde metnine itiraz etmişlerdir.

Nitekim bu hpsus geçici komisyon raporunun 80 nci sayfa ve 17 nci maddesinde de belirtilmiş­ tir.

Yine sözü geçen açıklamada. Personel Daire­ si, Deklerasyonumuzdakl tenkitler için «lyiniyetsiz, haksız, yersiz ve insafsız» sıfatlarını kullan­ mıştır.

Yüce Meclis ise; 36 ncı maddeyi görüşlerimiz yönünden değiştirmek suretiyle bizleri bu isnadlardan tenzih etmiş bulunmaktadır.

Kuruluşlarımıza karşı haksız isnatlarda bulu­ nan Devlet Personel Dairesinin uzun bir süre üze­ rinde çalıştığı bu çok önemli tasarıda (özellikle yönetici smıf ile ilgili kısımda) redaksiyon hata­ sı yaptığını geçici Komisyon huzurunda İfade et­ miş olması da, kendi tutumunu göstermek bakı­ mından dikkati çekmektedir.

Durum Kamu oyuna saygı ile arzolunur.

Ankara En FOSU

Enlotfun RİGA't' JHckLrlk Müh. Oıln,<u

Aıhuııj HİNİ. KL

Atıktım İktisadi *• Ticari h. Ak. Mes. Cem. Alp liralını OKTAV

Gı>nı( Mfllı. Oünaı

N11n17.11 0 7 t t H I H A L

JkLkilıt FnH- M w. Cem.

logont Mülı. Odası Ecre I ÖKAND

tutmıbul VUk. İkt. ve Tlu. Mcît Mez. Cthı. Gn. Mnr ÇulLn ü z e n

izmlı1 Yük. Tiırnı-ct v>ı AK »ilen illiler Dtr. İhrülıîn. KItİŞEPf

MmJun Mülı, OÜûflL İLi-miM ÇOÇKONOOttJ

M:Lİ;LI;:L M ü h . OelaJSI

Şükrü KR

Mlmnrlnr Odnst A mimi GtfRAN

TÜtk Tabipler Bir. Merkez Konseyi ve Ankn™ Ta W t OdaBl Dr. A. TüliHrl llülîlilt

Türk Veteriner Hck, Bir. Merltft» Konsey] llilfct ŞAHİN

ELEKTRtK MOHEMUSt ARANMAKTADİR Hızır Hidroelektrik santraline.!a çalıştırılmak üzere Elektrik Mühen­ disi alınacaktır. Müracaatçılara 10195 kararname hükümlerine göre yev­ miye, ayrıca lojman verilecektir.

^jak^E|a:=ııı=i]i^b|]^n^nı^ııı==jıı EEI ıı==tn==3iı=ııt^rıı^iEi =3IF^I ıı=:ırı^ıi[=^ı HEEII IEEIU=.IJ=III.=]|[= uı^ın.=ııı=:rıı^Ei =^Hi^tNE=9iF==ri(^iFr=.i4i=:tı

| |

III. TEKNİK KONGRE HAKKINDA Tüzüğü icabı Elektrik Mühendisliği HL Teknik Kongresi 196G yılın: -

I

I jjj

da yapılacaktır. 1 ve U kongremizden edindiğiniz intiba ile TU Kongre

hakkındaki düşüncelerinizi yazınım. Daha iyiyi yapmak için daha çok ilgi

bekliyoruz.

YÖNETTİ KURULU

EH m En

=I]|=lfK|]|ElirailENI=ll1=lllŞllJ=IIISl|=|ll=m2ll5lli~|ll=Ml^t^

ELERTK1K MÜHENDİSİ ARANMAKTADIR Vakıflar Genci Müdürlüğü Merkez Teşkilâtında çalıştırılmak üzere Elektrik Mühendisi veya Y. Mühendisi alınacaktır, isteklilerin özlük işle­ ri müdürlüğüne müracaatları rica olunur.

DONANMAYA YARDIM

Donanmaya Yardım kampanyasına Odamız 500 TL. ile iştirak etmiş­

tir, Yardım etmek isteyen üyelerimizin Odanım kanalı ile yapmalarını ri­

ca ederiz.

flft

Eleftrifc Müh«nm£!iğı nfi