TÜRDOK YA DA TEKNİK ENFORMASYON HAZIRLANMASINA İLK GİRİŞİM

TÜRDOK ya da Teknik Enformasyon

Hazırlanmasına İlk Girişim

TÜRDOK, ülkemizde «pozitif bilimler ala nında temel ve uygulamalı araştırmaları geliş tirmek, teşvik etmek, düzenlemek ve koordlne etmekle görevli Türkiye Bilimsel ve Teknik Araş. tırma Kurumu yapısı içinde kurulmuş, bir do kümantasyon merkezidir. TÜRDOK, türk bilim adamları, araştırıcıları ve türk sanayicilerinin her türlü, yerli ve yabancı (kaynaklı, bilgi ve doküman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ku rulmuştur.

Yirminci yüzyıl başlarında, bir bilim adamı veya toir mühendis, mesleği ile ilgili bütün yeni likleri birkaç esaslı meslek yayınma abone ol makla veya yakınındaki bir kütüphanede ayda beş, on saat geçirmekle izleyebilirdi.

Son yıllarda, t>lUmsel araştırma ve teknolojik gelişmeye verilen önem artmış ve sadece büyük devletler değil, diğer devletler de varlıklarının, bağımsızlıklarının bilimsel araştırmaya ve tek nolojik güce bağlı olduğunu anlamışlardır. Böyle ce bilim Ve teknoloji büyük bir hızla gelişmiş ve buna paralel olarak bilimsel ve teknolojik geliş meleri yansıtan yayınlar ve dokümanlar da bü yük bir hızla artmış., ve artmaya devam etmek tedir. Günümüzde, her konuda yapılan araştır maların ve bu araştırmaları ve yenilikleri duyu ran makale, konferans, kongre, sempozyum teb liğleri, doktora tezlerinin sayısı, yani genel an lamda bilimsel ve teknik bilgi hacmi o derece artmıştır ki, çağdaş bir bilim adamı veya mü hendisin ıdeğil genel olarak mesleğinde, mesleği içinde ihtisas sahibi olduğu çok sınırlı bir konuda bile, yenilikleri sergileyen yayınların tümünü iz leme veya izlese dahi okuyabilme olanağı kalma mıştır. İlgililerin «bilgi patlaması» olarak nite lendirdiği bu durum dokümantasyon merkezleri nin kurulmasını, dokümantasyon hizmetlerinin geliştirilmesini ve «ikincil dergiler» denen yayın türünün önem, kazanmasını zorunlu kılmıştır.

ikincil dergilerin başlıcasını teşkil eden «öz dergileri», «birincil dergiler» denilen diğer der giler gibi belirli aralıklarla yayınlanır ve belirli konu veya konuları kapsarlar. Yalnız, ikincil der gilerin birincil dergilerden farkı, bunların birin cil dergilerde daha önce yayınlanmış makale, rapor, tez, tebliğ v.b. gibi dokümanların belli dokümantasyon kurallarına göre hazırlanmış özlerini yayınlamalarıdır, öz dergilerinin amacı,

işi çok ve vakti az bir bilim adamı veya mühen disin kendisini ilgilendiren yayınları, ve kendi ala nındaki yenilikleri kolaylıkla izlemesini sağla maktadır. Bu şekilde, bilim adamı, araştırıcı ve ya mühendis bilgi ve yayın yığılımı altında bu nalmadan, öz dergileri aracılığıyla fazla vakit harcamaksızın, dünyadaki gelişmelere tanışık olacak, ayrıca özetini okuduğu bir makale veya dokümanın tamamımda isterse kolaylıkla bulup okuyabilecektir.

Dokümantasyon merkezlerine bağlı olarak ya da bağımsız olarak çalışan öz servisleri, çalışma kapsamlarına giren konularda yapılan araştır malarla ilgili yerli ve yabancı yayınları toplar lar. Bu yayınlar, her konuda bu konunun uzma nı olan ve bu işle görevli kişiler tarafından oku nup değerlendirilir ve özleri hazırlanır. Hazır lanan özler belirli sınıflandırma sistemlerine gö re sıralanarak yayınlanır. Çoğunlukla, bu öz der gileri ülkenin ulusal dilinde olduğu gibi, ayrıca uluslararası ölçüde kullanılan dillerden birinde de basılır. Böylece, araştırma sonuçları özlü bir biçimde daha geniş çevrelere duyurulmuş, olur.

TÜRDOK da, dünyadaki diğer benzerleri gi bi, yukarda anlatılan İşlemleri Türkiye çapın da yapmaktadır. TÜRDOK tarafından «Key to Turkish Science» adıyla yayınlanan öz dergileri ülkemizde ve uluslararası alanda geniş bir da ğıtıma sahiptir. Ancak, okuyucularına her türlü bilgi ve doküman bulmakla görevli olan TÜR DOK'un işi burada bitmez. Amaç, bilgiyi ihti yaç duyulan zamanda, ihtiyaç duyan kişiye ulaş tırmaktır. Araştırma yapan, kitap yazan, bir proje üzerinde çalışan veya uygulama yapan bi lim adamı veya mühendisin kendi konusunda ya yınlanmakta olan bütün ikincil yayınlara erlşmfl olanağı veya üzerinde çalışmakta olduğu konuda daha önce neler yapılmış ve yayınlanmış olduğu nu ortaya koyacak bir yayın taraması yapmaya da vakti bulunmayabilir. Bu durumda, ilgilendi ği konuyu «T.B.T.A.K TÜRDOK Bayındır Sok. 33, Yenişehir Ankara» adresine bildirir. TÜR DOK'un konuyla ilgili uzmanı en az 5 yıl g&riye gitmek üzere dünya literatürünü elindeki ikincil yayınlardan tarayarak bir kaynak listesini en kı sa zamanda istek sahibine ulaştırır. TÜRDOK, bu hizmeti, kuruluş ve kişi arasında fark gözet meden ücretsiz olarak yürütür.

Elektrik Mühendisliği 182

Ayrıca, TÜRDOK'un dokümantasyon hizmet lerinden yararlanmak isteyenlere sunmakta ol duğu başka bir servis fotokopi taleplerinin kar gılanımasıdır. Bilim adamı, araştırıcı veya bir mühendis çalışmaları için yararlı olduğunu dü şündüğü doküman veya dokümanların fotoko pisini temin etmek istediğinde yine TÜRDOK'a bagvurması yeterlidir. TÜRDOK bu hizmetini de ücret talep etmeden yürütür.

Ancak gerçek şudur ki, ülkemizin teknik bilgi İhtiyacı yalnız bu hizmetlerin yürütülmesiyle karşılanmış olmaz. Sanayimizin ve mühendislik hizmetlerimizin gelişmiş ülkelerde bugün olağan hale gelmiş birçok bilgi ve yönteme jyenlUk ' olarak ihtiyacı vardır. Ayrıca ülkemizde, çeşitli konularda tecrübe sahibi olmuş, uzmanlaşmış teknik adamların değerli bilgilerini dar kullanma çerçevesinden kurtarıp bu bilgiye ihtiyacı olan geniş kullanma çevresine aktarmak gereklidir. TÜRDOK'a gelen teknik uygulama güçlükleri, genellikle elde bulunan yayınlardan ve büyük öl •çüde dışardaki dokümantasyon merkezlerinden, teknik yardım kuruluşlarından ve meslek örgüt lerinden sorularak çözümlenmektedir. "Uluslar arası ölçüde varlığını kabul ettirmiş ulusal bir kuruluş olarak bu cins yardımı elde etmedeki TÜRDOK önceliği Ibüyük bir avantajdır. Yal nız aradaki uzaklık, dış merkezlerdeki talep yo ğunluğu ve yabancı uzmanların ülkemiz koşul larlyle tam olarak tanışjk olması yüzünden bazı durumlarda cevaplar gecikmekte, konu yanlış anlaşılmakta veya cevaplar çok yüzeyde kalmak tadır. Kanımıza göre dışarıya aktarılan sorun lardan bir çoğunun çözümleri yurt İçindeki, tek nik ve bilim dallarında uzmanlaşmış beyinler ta rafından daha sağlıklı ve yararlı olarak bulu nabilir. TÜRDOK olarak çabamız aradaki koor dinasyonu kurmaktır.

Bu yazımız bir çağındır. Konusunda uzman olduğuna İnanan ve kendisine TÜRDOK kana lıyla iletilecek sorunları cevaplandırmaya hazır

olduğunu belirtecek mühendis ve bilim adam larından bir «danışmanlar paneli» kurulacaktır. Danışmanlardan istenen çoğunlukla bir bilgi, bir yöntem, bir yol gösterme olacaktır. Verile cek cevap da, çoğu kez bir kâğıdın bir yüzünü dolduracak kadar kısa olacaktır. Bu k:sa yazı nın ülke gelişmesindeki değeri ise çok büyüktür.

TÜRDOK, danışmanlarına bu hizmet karşı lığında iç huzurun dışında bir ücret verememek tedir. Ancak verilen bilgiyle yetinmeyip daha geniş çapta danışma gereğini duyan kişi veya kuruluşlarla danışman karşı kargıya getirilecek ve doğal olarak, hizmet karşılığı ücret konusu ortaya çıkabilecektir.

Amacımız, ülkemiz için zorunlu olan teknik gelişmeyi gerçekleştirmektir. Kaldırılacak yük ağırdır, zaman ise çok dardır, Bize yardım ede cek ellere, beyinlere sonsuz ihtiyacımız olacaktır.

TÜBDOK

NOT :

Danışman olarak görev isteyecek bilim adamla rımız veya mühendislerimizin, isim ve adresleri ile birlikte ihtisas konularını belirten bir yazıyı kurumumuzun aşağıdaki adresine göndermeleri rica olunur. Bir danışman birden fazla konuda uzman olabilir, bu durumda tümü kapsayan ge nel bir konu vermekten zlyadjfe dar kapsamlı ko nuların ayrı ayrı verilmesi, isteklerin yerine yö neltilmesi, rantabl çalışma ve zaman tasarrufu bakımından gereklidir.

Adresimiz :

T.B.T.A.K.

TÜRDOK, Bayındır Sokak 33, Yenişehir — ANKARA

Elektrik Mühendisliği 183