ENERJİ KISINTISININ DAHA DA ARTMASI KAÇINILMAZDIR

Bilindiği gibi Odamız, 24 26 Aralık'ta "Elektrik Enerjisi" konulu bir teknik kongre düzen ledi. Elinizdeki dergi basıl makta iken çalışmalarına başla yan VII. Teknik Kongre ile il gili olarak 21 Aralık günü ya pılan basın toplantısında Oda Başkanı Ahmet Varol, VII. Elek trik Enerjisi Tteknik Kongresinin neden düzenlendiğini anlattı ve elektrik enerjisi kısıntısı hakkında açıklamalar yaptı. A şağıda bu basın toplantısının tam metnini, yanda da kongre programını sunuyoruz. Teknik Kongre ile ilgili ayrıntılı haberleri ise gelecek sayı mızda bulacaksınız.

VII. ELEKTRİK ENERJÎSÎ TEKNİK KONGRESİNİ NEDEN DÜZENLEDİK

1960'lardan sonra yapılan 5'er yıllık kalkınma planlarında, ül kemizde artan nüfusun ve sanayi leşmenin elektrik enerjisi ge reksinimini karşılarken, yapılan yanlış tercihler nedeni ile ilk defa enerji darboğazı 1973 yı lında kamuoyuna elektrik kesin tisi ve çalışma saatlerinin dü zenlenmesi şeklinde ve somut bir biçimde yansıdı. Aslında bu sorun ilgili kurumlarca ve bu konuda çalışmalar yapan meslek kuruluşlarınca biliniyordu. Bu nedenle Odamız 1973 yılında e lektrik enerjisi teknik kongre si düzenlemiş ve bilimsel öne riler geliştirilmişti. Günümüz de de sorun önemini sürdürüyor.

Biraz sonra açıklamaya çalışaca ğım gibi enerji kısıntısı halen vardır ve bundan sonraki yıllar da daha da artacaktır. Bu neden le Odamız 24 26 Aralık tarihle rinde Elektrik Enerjisi VII. Teknik Kongresini düzenlemiş bulunuyor.

.ELEKTRİK ENERJİSİ KISINTISI SÜRDÜRÜLMEKTEDİR

Enerji kısıntısı deyince elekt riğin sadece belirli saatlerde belirli yerlerde kesilmesi anla şılmamalıdır. Enerji kısıntısı kalitesiz enerji üretmekle (fre kans ve gerilimi düşürerek), mevsimlere göre değişik çalışma saatleri uygulamakla yapılıyor. Günümüzdeki kısıntı uygulaması bu şekilde olmaktadır. Kalite siz enerjiyle, enerji tüketim talebi karşılanmaya çalışılır ken birçok sakıncalar da bera berinde gelmektedir. Bu tür bir elektrik enerjisi üretiminde, üretilen mallar kalitesizleşmek te, motorlar yanmakta, elektro nik aygıtlar zamanından önce yıpranarak (televizyon vb.) arı zalanmakta, ekonomiye büyük za rarlar vermektedir.

ÖNÜMÜZDEKİ YILLARDA DA ELEKTRİK KISINTISI SÖZ KONUSUDUR

Biraz önce de değindiğimiz gi bi, elektrik enerjisi üretimi planlanırken yapılan tercihle rin ülkemiz koşullarına uygun olmaması, enerji darlığına ve kaçınılmaz biçimde her yönden dış kaynaklara bağımlılığı ge tirmiştir. Bu söylediklerimizi

biraz açalım. Ülkemizde elektrik enerjisine dönüşen ve bilinen enerji kaynakları, taş kömürü 1 milyon ton, linyit 6 milyar ton, ulusal veya yabancı şirket lere ait ruhsatlı alanlardan ü retilen petrolün rezervi 25 milyon ton, hidrolik potansiye limiz ise 80 milyor kilovatsaat civarındadır.

Ülkemizdeki elektrik enerjisi gereksiniminin linyit ve hidro lik kaynaklara ve bunların den geli bir biçimde kullanılması na bağlı olarak üretilmesi ge rekliliği artık münakaşasız ka bul edilen bir gerçektir. Durum bu iken tümüyle dışa bağımlı bir politika sonucu fuel oil santralları kurulmuştur. Petrol bunalımı ile petrol fiyatların daki artış elektrik enerjisi fiyatlarını artırmış, tercih lerin yanlışlığını vurgulamış tır. Keban Hidroelektrik sant ralının gecikmesi enerji darlı ğını belirgin hale getirince de kısa zamanda kurulabilen ve ancak günlük talebin en yük sek noktasında devreye girmesi gereken santral niteliğindeki gaz türbinleri tesis edilerek dışa bağımlı üretim modeli pe kiştirilmiştir. Araştırmalar gösteriyor ki, mevcut kapasi tenin yarısına eşit bir yatırı mın sürekli planlanması gerekir, bu yapılamamıştır, öte yandan 1973 yılında linyit kaynakları mıza dayalı Beypazarı, Kangal, Yatağan, Soma termik santralla rının yapımı planlanmış ve 1978 sonu ile 1979 başında devreye girmeleri öngörülmüştü. Ancak 1976 yılına gireceğimiz bu gön lerde bile bu santralların iha leleri yapılamamıştır. Daha da geç kalınmaması için anahtar teslimi ihaleye başvurulacak, böylece geçmiş yılların artan fiyatları ile anahtar teslimi ihale usullerindeki pahalı fi yatları kabullenmiş olacağız. Buna rağmen santrallar plan lanan sürelerden sonra 1981' lerde devreye gireceğinden önü müzdeki yıllarda büyük darboğaz lar meydana gelecek ve daha ge niş boyutlarda enerji kısıtla maları kaçınılmaz olacaktır.

Elektrik enerjisi üretimine el verişli birincil kaynaklarının tam anlamı ile kullanılması ise, devlet elinde bulunmayan kaynak ların devletleştirilmesi ve alt. yapı niteliğinde olan elektrik enerjisi üretimine tahsis edil mesiyle mümkün olacaktır.

Elektrik Mühendisliği 228