Elektrik Mühendisliği · Sayı 234 · Haziran 1976
ODA ÇALIŞMALARI
Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme Görüş ve değerlendirme
- Yıl
- 1976
- Sayfa
- 2
- Okuma süresi
- 6 dk
- Görüntülenme
- 0
Konu
Enerji politikası, piyasa ve özelleştirme
İlgili: Elektrik üretimi ve santraller, Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı
Anahtar kelimeler
- elektrik tarife zammı
- TEK
- Dünya Bankası
- Afşin Elbistan
- Keban Santralı
- EMO Sivas Temsilciliği
Özet
Yazı, TEK'in elektrik satış tarifelerine yapılan zammın Dünya Bankası kredi koşulları ve MC iktidarının politikalarıyla bağlantısını eleştirel biçimde ele alırken, ikinci bölümde EMO Sivas Temsilciliği seçiminin nasıl yapıldığını aktarıyor.
Tam metin
Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.
oda çalışmaları elektr k satış fiyatına yapılan zammın ardım a yatan gerce (nedenler
Odamızın elektrik tarifelerine zam konusunda çok önce ( 6 Ocak 1976) bir açıklama yaptığı ha tırlardadır. Odamız bu açıkla masında yapılacak zammın ulus lararası tekellerin finans ör gütü Dünya Bankası'nın zorla malarına MC iktidarının boyun eğmesi demek olduğunu kamuoyu na duyurmuştu.
Bilindiği gibi Afşin Elbistan Entegre Projesi için Dünya Bankası 1974'lerde yaklaşık ya rım milyon dolar krediyi verir ken kredisine güvence sağlıya cak koşulları koymayı da ihmal etmemişti. Bu koşulların başın da da krediyi isteyen kurulu şun iç harcamaları karşılaya bilecek durumda olması gerek tiği gelmekteydi. TEK ise bu koşulu yerine getirebilecek du rumda değildi. Bunun nedeni 1971'lerden beri siyasal ik tidarların oy kaygusu ile ta rife yenilenmesini reddetmiş olmalarıdır. Oysa TEK kanunu nun 12/b maddesinde, "Elektrik fiyat ve tarifeleri bütün iş letme ve idare giderleriyle her türlü vergileri karşılan dıktan sonra net sabit kıymet ler üzerinden % 8'den az olma
mak üzere bir gelir gözetmek suretiyle hazırlanır" denmek tedir.
Büyük tantanayla yapılan temel atma töreni üzerinden uzunca bir süre geçmesine rağmen Dünya Bankası istediği güvence sağ lanmadığı için krediyi verme mekte direnmekteydi. Son zaman larda gazetelere yansıyan ha berlerden, verilen demeçlerden MC iktidarıyla Dünya Bankası arasındaki pazarlığın kızıştı ğı tahmin edilmekteydi. 25 26 Mayıs 1976 günlerinde çelişki li açıklamalarla birlikte bek lenen zam yapıldı.
Oysa Bakan daha 25 Mayıs'ta Odamızın ve diğer kaynakların daha önce basına yansıttığı zan haberini yalanlıyor, "Elektriğe ve kömüre şu anda kesinleşmiş bir zam yoktur" diyordu. Bakan TEK'in % 8 kârlılığını sağlamak için değişik reçeteler ileri sürüyor ve kârlılığın sağlan masının Dünya Bankası için de ğil TEK için düşünüldüğünü id dia ediyordu.
26 Mayıs 1976 günü Radyo ve Te levizyon haber bültenlerini iz leyenler Bakanlar Kurulu kara
rı ile TEK'in % 8 kârlılığını sağlamak amacıyla Belediyelere satılan enerji fiyatına % 20 oranında zam yapıldığını, orta lama olarak 39 kuruş/kWh olan fiyatın 47,3 kuruş/kWh'a çıktı ğını bunun da halka kWh başına 8 10 kuruş olarak doğrudan yan sıyacağını öğrendiler. 26 Mayıs 1976 günkü Resmi Gazetede ya yınlanarak yürürlüğe giren sö zünü ettiğimiz kararın 20 Mayıs 1976 günü yapılan Bakanlar Ku rulu toplantısında alındığı da Resmi Gazetede belirtilmiştir.
Dört gün önce Bakanlar Kurulun da kararlaştırılan enerji satış fiyatlarına yapılacak zammın, Resmi Gazetede yayınlanmasından iki gün önce konunun sahibi ve sorumlusu bir Bakanca gerçek dışı olarak kamuoyuna yansıtıl mak istenmesi, üzerinde durul ması gereken bir konudur. Ger çekleri gizleme çaba ve anlayı şı aslında MC iktidarının bugü ne kadar uyguladığı politikanın bir parçasını oluşturmaktadır. Kuruluşundan bu yana MC iktida rının halkımıza güven vermiyen bir iktidar olduğunu söylerken ne denli haklı olduğumuzun ka nıtları arasına, böylece, bir yenisi daha eklenmiştir.
Ülkemizde ekonomik bunalım gi derek derinleşmektedir. Enerji satış tarifelerinde yapılan de ğişiklikle getirilen zammın sa nayi ürünlerine derhal yansıya cağı ve bu artışın dolaylı yada dolaysız olarak halkımızın sır tından çıkacağı açıktır. Nite kim Boksitten Alüminyum üreten tesisler, Gübre Sanayii, Çimen to Sanayii ve Metalurjik ark ocakları kullanan Demir Sana yii yeni tarifenin dışında tu tularak bu sanayii dallarında ki farkın devlet bütçesinden yani hazineden karşılanacağı da (sübvansiyon uygulanacağı) belirtilmiştir. Böylece elektri ğe yapılan zam (Sayın Bakan is terse ayarlama desin) yalnız elektrik tüketen kitlelere de ğil, sanayi ürünlerinin maliye tini olumsuz yönde etkileyerek tüm halkımıza yansıyacaktır. Açık söylenirse yeni bir "zam lar serisine" neden olacak ve hayat pahalılığı daha artacak, çekilmez hale gelecektir. Süb vansiyone edilecek dalların sa dece 1976'nın kalan aylarında bütçeye getireceği yükün 200 milyon TL olacağı kaba bir he sapla bulunabilir. Teknik ele manların yan ödemelerini gecik tiren, katsayıyı bütçedeki dar boğaz nedeniyle artırmayanlar katmerli sübvansiyonlara nasıl karar vermektedirler acaba ?
Yanlış enerji politikasına bir örnek, güncel bir örnek vermek yerinde olacaktır. Sayın Baka nın ihale etmeye çalıştıkları nı ifade ettiği Keban Santralı nın son 4 grubu yapılmış bitmiş olsaydı, büyük miktarlarda su enerjiye çevrilmeden boşa akı tılmamış olacaktı. Bugün Keban' da 5 6 7 ve 8. gruplar yapılma dığı ve ilk dört grup ise ran dımanlı çalışamadığı için bı rakılan suyun günlük enerji karşılığı 20 24 milyon kVIh'tır. Bunun TL olarak değeri ise 6 7 milyondur. Ucuz enerjiden faydalanamazken MC iktidarı elektriğe zam yaparak Dünya Bankası'nın isteğini yerine getirmiş bulunmaktadır.
emo sivas seçimi yapıldı
Yeni dönemde örgütlenme sorun ları Oda çalışmalarının önemli bir bölümünü kapsamaktadır. 22. Genel Kurul kararlarından olan EMO Ankara Şubesi kurul ması, temsilcilik çalışmaları na işlerlik ve dinamizm kazan dırılması için temsilcilik yö netmeliğinde yapılan değişiklik ler ve bu doğrultuda temsilci liklerin denetlenmesi, örgüt lenme sorunlarına verilen öne mi belirtmektedir.
Odamızın yurt düzeyinde etkin liğinin genişletilmesi, çeşit li bölgelere dağılmış üyeleri mizle diyalogumuzun geliştiril mesi, mesleki denetim uygulama sının yaygınlaştırılması ve taşrada çalışan üyelerimizin mesleki haklarının korunması ancak temsilciliklerimiz aracı lığı ile gerçekleşebilmekte, temsilciliklerimizin etkin ol duğu bölgelerde tüm teknik ele manların ekonomik demokratik mücadelesine Oda ve üyeler ola rak koyduğumuz katkı daha yoğun olmaktadır.
Temsilcilerin seçimle saptanma sı ilkesi; Temsilcilik çalış malarına gönüllü olarak katıl mak isteğinde olan,ülke ve üye sorunları doğrultusunda yapı lacak mücadelelere üyeleri birlik içinde sokabilecek say gınlığa sahip arkadaşlarımızın temsilci olabilmelerini sağla ması açısından ve seçilen tem silcinin yürüteceği çalışmala ra belirli bir dinamizm getire ceği düşünülerek gerekli görül müştür. Bu uygulamanın ilk ve verimli örneği geçtiğimiz gün lerde yapılan Sivas Temsilci liği seçiminde yaşandı.
Yeni temsilcilik.yönetmeliğine göre Sivas'ta yapılan bir öp. toplantıda saptanan seçim günü ve yeri bir ay önceden Sivas il sınırları içerisinde en az 3 aydan beri çalışmakta olan tüm üyelerimize duyuruldu.
Toplantı gündemi olarak 1. Açılış 2. Başkanlık Divanı seçimi 3. Ülke, meslek ve üye sorun ları tartışması 4. Dilekler 5. Temsilci adaylarının seçimi 6. Kapanış belirlendi.
Başkanlık Divanına EMO gözlem cisi Ahmet Erol Albayrak'ın, yardımcılığa PTT bölge baş mü dür yardıacısı Ziyaettin Tanrı kulu'nun seçilmesi ile gündeme devam edildi.
Ülke, meslek ve üye sorunları nın tartışıldığı gündem madde sinde, bu sorunlara ciddi bir biçimde yaklaşan Sivas'taki ar kadaşlarımız, Oda yayın organı üzerinde yaptıkları eleştiri lerde, yayın çalışmalarımıza yeni boyutlar getirdiler ve yayın organına bundan böyle etkin bir biçimde bilgi topla yarak, meslek ve idari uygula malarda karşılaştıkları sorun ları aktararak destekleyecek lerini de belirttiler.
Bu arada mali olanaklar elver diğinde Ankara'da üyeler için bir misafirhane açması yolunda çalışmalar yapılması da dilek ler arasında yer aldı. Tüm tek nik elemanların ekonomik demok ratik mücadelesi doğrultusunda görüşlerin geliştirildiği bu gündem maddesinden sonra seçim lere geçildi. Temsilcilik aday adaylığı için 3 isim önerildi. EMO temsilcilik yönetmeliğine uygun olarak gizli oyla yapılan seçimler sonucunda;
İsmail NALÇACIOĞLU Temsilcilik adaylığına, Celal AKYOL Temsilcilik yardım cılığı adaylığına, Mehmet TUNA da Temsilcilik ye deği adaylığına seçildiler (Yönetim Kurulumuz bu seçimden sonra yaptığı ilk toplantıda seçilen adayları oy birliği ile onayladı) .
Sermaye iktidarlarının dışa
bağımlı politika izleyecekleri,
sorunlara halktan yana çözüm
ler getirmeyecekleri böylelik
le bir kez daha kanıtlanmakta
dır,
j
EMO Sivas Temsilciliği seçimi toplantısı, Sivas Belediye sı nırları içinde çalışan üyeleri mizden büyük bir çoğunluğunun katılması ile 31 Mayıs 1976 günü saat 18.00 de Sivas TÜTED Şubesinde başladı.
Oda üye ilişkilerinin artırıl ması, elektrik mühendisleri ara sındaki dayanışmanın güçlendi rilmesi, Sivas'ta Ortak Mesleki Denetim Uygulamasına bir an ön ce geçilmesi dilekleri ile top lantı sona erdi.