TÜBİTAK ULUSAL BİLİŞİM MERKEZİ (TUBİM)

TÜBİTAK

ULUSAL BİLİŞİM MERKEZİ (TUBİM)

E. Ümit Bet il TÜBİTAK

ÖZET

Bu bildiride Türkiye'de ulusal bir bilişim kurumunun kurulması için 1973'den 1985'e kadar yapılan çalış malar kısaca anlatılıp, 1985 yılı için TÜBİTAK bün yesinde kurulma çalışmalarına başlanan TÜBİTAK Ulusal Bilişim Merkezi'nin kuruluş amaçları, görevle r i , tasarlanan organizasyon ve kurulma çalışmaları özetlenmektedir.

1. GİRİŞ

Türkiye'de ulusal bir bilişim kurumunun eksikliği 1970'li yılların başından beri kendini hissettirmekte dir. Bu ihtiyacın ilk önemli tezahürü 1973 yılında Devlet Plânlama Teşkilatı bünyesinde hazırlanan "Tür kiye Bilişim Kurumu Kuruluş Yasası Önerisi" olmuş tur (1). Bu yasa tasarısında ulusal bilişim teknolojisi nin geliştirilmesi, insangücü yetiştirme ve çalıştırma koşullarının yaratılmasını sağlamak üzere önerilen Kurum'a plânlama, denetim, destekleme, danışman , lık, eşgüdüm ve yürütme görevleri verilmiştir (2). An cak bu tasarı yasalaştırılamamış, 1976 yılında tekrar ele alınmasına rağmen yine akim kalmıştır. Bunun ye rine Kurum'a yüklenen görevlerden birisinin (denetle me), aynı yılın O c k ayında teşkilat bünyesinde kuru lan Elektronik Bilgi İşlem Sürekli özel İhtisas Komis yonu (EBİ ÖİK) eliyle kullanımına başlanmıştır. Tür kiye Bilişim Kurumu'nun kuruluşu daha sonra Dev let Plânlama Teşkilâtı'nın 1979 yılı icra planında yer almış, ancak yine gerçekleştirilememiştir. Bütün bu sonuçsuz kalan girişimler sırasında bilgi işlem Türki ye'ye hızla yayılmış, ulusal bir bilişim kurumuna du yulan ihtiyaç da şüphesiz azalmamıştır. Bu yüzden, içinde bulunduğumuz yıl TÜBİTAK bünyesinde, bu gereksinimin bir kısmını olsun karşılayabilmek ama cıyla TÜBİTAK Ulusal Bilişim Merkezi'nin, kısa adıy la TUBİM'in kurulma çalışmalarına başlanmıştır.

2. KURULUŞ AMAÇLARI

TUBİM'in kuruluş amaçları arasında, ulusal kalkınma hedefleri ile yurt içi ve dışındaki gelişmeleri gözönüne alarak, Türkiye'nin bilişim konusundaki sorunlarının, eksik ve yanlış uygulamalarının tespitine katkıda bu

lunmak, bu problemlerin çözülmesi için imkânları çerçevesinde çalışma yapmak, bu alanda koordirıatif bir yol oynayarak aynı alanda çalışma yapan kuruluş ların imkanlarının birleştirilmesi için çaba sarfetmek bulunmaktadır. Bütün bunlara ek olarak, aynı zaman da TUBİM elindeki nitelikli personel ile ihtiyaç sahibi kuruluşlara destek vermeyi de amaçlamaktadır.

3. GÖREVLER

TUBİM'in, yukarıda belirtilen amaçları doğrultusun da şu anda tespit edilmiş bulunan sorunların halline katkıda bulunabilmesi için öngörülen görevleri şun lardır :

a. Bilişim alanında her seviyede yayın yapmak, yapı lanları desteklemek, b. Bilişim alanında çalışma yapan yerli yabancı ku ruluş ve kişilerle bağlantı kurmak, çalışmalarını iz lemek, bu bilgilerin toplandığı bir enformasyon merkezi kurmak, c. Genç kuşakların bilgisayarı tanımalarına ve bu ko nudaki eğitimlerine yardımcı olacak çalışmalar yapmak, d. Türkiye'de yaygın ve yeterli bilgi birikimi bulun mayan konularda (meslek içi) eğitim vermek, e. Bilgi iletişimi, dokümantasyon, yazılım donanım seçimi ve kullanımı konularında stantartlar oluş ması için ilgili kuruluşlarla ortak çalışmalar yap mak, f. İhtiyaç sahiplerine danışmanlık da dahil olmak üzere her türlü hizmet sunmak, g. En önemlisi olarak da, bilişim alanında örgütlen miş eğitim kurumları, bu alanda çalışmakta olan kamu kuruluşları ve mesleki örgütlerin en yaygın katılımını sağlayarak, Türkiye'de bilişim alanında söz sahibi olacak, düzenleyici bir rol oylayacak ge niş bir forum toplanmasına katkıda bulunmak.

Bütün bu görevlerin yerine getirilmesi sırasında g. mad desinde anılan kuruluşlarla en yakın işbirliğinin sağ lanmasına özel bir itina gösterilmelidir.

Uzunluk (m)

Kütle (kq)

He Ne/I2

Lazer

Kiloqram protatipi

Enterfeometre Sistemi

Ana Kalınlık Mastarları

Referans Standart Kütleler

Standart Kütleler

Kalınlık Mastarları

MİLLİ METROLOJI M E RK E Z İ

Zaman (s)

Sıcaklık (*)

Elektrik Ak mı (A)

Isıma Şiddeti (cd)

Hacım, Kuvvet Güc,vs [Türetilmiş Birimler)

133 Cs atomunun kavite rezonans frekansı

Suyun Üçlü AC Josephscn Öz Kalıbıns)at

Noktası

Voltaj standardı Si Fbtodiyat

Cs Atom Saati

Kuartz Frekans Standartları

DİJer Üçlü Noktalar

Standart •fermomet reler Isıl Çiftler

Standart Elektrik Akım Birimi

Standart Hücreler ve Standart Direnç Seti

Referans Standart Lamba

Standart Lamba

Türetilmiş Standartlar İçin Sistemler

Referans Standartlar

Standart Zaman Radyodayım

Standart hücreler ve dirençler

Çalışma standartları

Ş E K İ L 1. Ulusal ölçme standartları ve alt sistemleri

4. KURULMA ÇALIŞMALARI

TUBİM'in TÜBİTAK bünyesinde bir merkez olarak kurulma çalışmaları içinde bulunduğumuz yılın ilk yarısında başlamıştır. Öncelikle güçlü ve uzman bir kadronun temini cihetine gidilmiş*, bunun yanında merkezin, bu elemanların en verimli bir şekilde ekip çalışması çıkartabilecekleri, bilgi işlem teknolojisin deki gelişmelere ayak uydurabilecek esnek bir organi zasyona kavuşması için gerekli uğraş verilmektedir. Bu çalışmalar sırasında Merkez'in yönetmeliği hazır lanmış (3), onaylanmak üzere TÜBİTAK Bilim Kuru lu'na sunulmuştur.

5. ORGANİZASYON

TUBİM'in Şekil Vde görünen organizasyon şemasına göre merkez karar organı, TUBİM Müdürü, Yardımcı sı, Bölüm Başkanlarından oluşan Merkez Kurulu'dur. Merkez Müdürü ve Yardımcısı bu kurulun kararlarını uygulamakla yükümlüdürler. Danışma Kurulu ise "Gö revler" bölüm başlığının altında g. maddesinde bahse dilen forum'un ilk ve küçük bir örneği olarak, aynı maddede adı geçen kuruluş temsilcilerinden oluşacak, ve Merkez Kurulu'na kararlarında yol gösterecektir.

* Şu anda TUBİM kadrosu ikisi yan zamanlı olmak üzere 12 Bilgisayar Mühendisi, biri yan zamanlı 3 Elektrik Mühendi si, 2 İstatistikçi, 2 Matematikçi ve 1 İşletmeciden oluşmakta dır.

Bunların dışında "Dış İlişkiler ve Enformasyon Bölü mü" "Görevler" bölümündeki (b) maddesi, "Eğitim, Tanıtma ve Yayın Bölümü" (a), (c) ve (d) maddeleri, "Bilişim Destek Bölümü" ise (f) maddesinde belirti len görevler, tümü gerektiğinde elemanlarının uygun olanlarını "Standardizasyon Sürekli Projesi (grubu)" nde görevlendirerek (e) maddesindeki görevlerle yü kümlüdür.

6. SONUÇ

Belli ihtiyaçlara cevap verebilmek amacı ile kurulmak ta olan TUBİM'in kurulma çalışmaları TÜBİTAK için de başlamıştır. Ancak ayakta kalması, büyümesi, Tür kiye'de bilişim konusunda düzenleyici bir rol oyna ması, ve ulusal bir bilişim politikası oluşmasına katkı da bulunabilmesinin, daha önce de belirtilen organi zasyonların (bu konuda örgütlenmiş eğitim kurumla rı, kamu kuruluşları ve meslek örgütlerinin) destek ve yakın işbirliği ile mümkün olacağı açıktır.

KAYNAKLAR (1) Elçi, Atilla; Sagay, Zeki. "Ulusal Bilişim Kurumuna Bir Yaklaşım" Türkiye Bilişim Derneği, 3. Ulusal Bilişim Kurultayı (BİLİŞİM'80), s. 142 144. Ankara, 1980.

(2) Türkiye Bilişim Kurumu Kuruluş Yasası önerisi. (Devlet Planlama Teşkilatı, Ankara, 1973), 13 s. Not: Yayınlan mamış teksir, sayfalar numarasızdır.

(3) Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Ulusal Bi lişim Merkezi Kuruluş Yönetmeliği Taslağı, (TÜBİTAK, Ankara, 1985), 9 s, Not: Yayınlanmamış fotokopi.