TÜBİTAK'IN ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜBİTAK'IN ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ

BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Prof. Dr. El. Y. Müh. AtifUral (İ.T.Ü.) Yıldız Üniversitesi Kocaeli Müh. Fakültesi

Türkiye Bilimsel Araştırma Kurumu en genel anlamıy la ülkemizin bilim politikasına yön verebilmek ama cıyla kurulmuştur. Çalışmalarıyla bugünün olduğu ka dar yarının da bilimsel veri ve bulgularını değerlendi recek ve ülkemizin yerini ve değerini ortaya koyacak ve daha iyi olabilmek için bilimsel olarak neler yapıl ması gerektiğini objektif değerlendirmelerle etkili ve yetkililere duyuracaktır.

25 27 Eylül 1985 tarihleri arasında Adana'da Çukur ova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Elek trik Mühendisleri Odası Adana Bölge Temsilciliği'nin ortak çabaları ve Tübitak'ın desteğiyle gerçekleştiri len "Elektrik Mühendisliği Ulusal Kongresi"nin kapa nış oturumunda da görülmüştür ki, Türkiye'de henüz Elektrik Mühendisliğinin Kuvvetli Akım veya yeni adıyla Enerji dalı, gerek oturum divanının oluşumun da, gerek sorunların sunuluşunda " h a f i f kalmıştır.

Bugün Türkiye'de Enerji Mühendisliğinin Tübitak'ın oluşumunda çok zayıf kaldığı gözlenmektedir. Enerji Mühendisliği bütün dünyada, enerjinin üretim, dağı tım, kullanımı sorunlarıyla uğraşır, tüm endüstrinin çalışması bu mühendislik dalının iyi görev yapmasıyla değerlenir, tüm elektrikli ulaşım sistemleri vb. onunla güç kazanır.

Bugün Türkiye'de Elektrik Mühendisliğinin Enerji Mü hendisliği dalında çözümlenecek önemli bazı sorunlar vardır, örneğin,

1. Elektrikli Toplu Taşıma Sorunu :

İstanbul'da 23 km'lik Aksaray Ataköy premetro (ha fif metro) hattının ihalesi yapılmış, sonuçlanmıştır. İlk 7 km'lik hattın 1986 yılı sonlarında işletmeye açıl ması öngörülmektedir. Çok geç kalan bir proje en so nunda gerçekleşme aşamasına girmiştir. Diğer kentle rimizde de yakında benzer uygulamalar olacaktır. An kara, İzmir, Adana, Bursa Konya, Kayseri ve diğerleri benzer arayışlar içindedirler. Herbiri kendi problemi ni kendisi çözmek üzere çalışmalar yapmakta, teknik heyetler oluşturarak yetkili elektrik firmalarıyla te maslar kurmaktadırlar. Sonunda ne olacaktır? Türki ye çeşitli firmaların bir açık pazarı durumuna gele cek, farklı sistemler yarının Türkiyesine birçok sorun lar getirecektir. Bunun için bir "ulusal ulaşım master

planı" düzenlense ve bunu Tübitak ortaya koysa ül kemiz bundan çok yarar sağlayacaktır. Amu bunu Tübitak'ın hangi kadrosu yapabilir? Bu konuların bilgi li ve etkilileri dışarıda, ilgisiz ve yetkilileri içerde iken!

2. Elektrik Motorlu Tahrik Sorunu :

Elektrik motorlu tahrik sistemlerinin ekonomik bo yutlandırılması ile ilgili yaptığımız çalışmalar göster miştir ki, bugün endüstride bu sorun önemli boyutlara erişmiştir. Ülke ekonomisi bundan büyük zarar gör mektedir. Türkiye'de en genel anlamda bir elektrik motoru, iş makinası tembel grubu vardır. Bu çok önemli soruna hangi kurum etkili ve yetkili olarak eğilecektir? Tübitak bunu öncelikle incelemelidir. Ama hangi elemanlarıyla ve nasıl?

3. Enerji Enstitüsünün Kurulması Sorunu :

Türkiye'nin geleceği büyük oranda üreteceği elektrik enerjisine bağlıdır. Bu enerji bir ulusal enerji politikası içinde nasıl üretilmektedir? 2003 yılında enerji talebi nin 207 Milyar KVVh olacağı varsayılmaktadır. Bunu Türkiye'de yalnızca Türkiye Elektrik Kurumu Planla ma ve Koordinasyon dairesi mi yapacaktır? Tübitak'ın bir bilimsel kuruluş olarak bu konuda da fikir ürete bilmesi gerekmez mi? Ama kimlerle ve nasıl? Bir Ener ji Enstitüsü fikri tartışılamaz mı?

4. Güç Elektroniği ve Nümerik Kontrol Sorunu :

Bugün bütün dünyada endüstri, dolayısıyla fabrikalar reorganize olmakta, yeni üretim yöntemlerine yönel mekte, verimi optimum duruma getirmek için yarış maktadırlar. Bu bir ülkenin gelecekteki teknolojik sa vaşlarda başarısının gereğidir.

Bu da yeni teknolojileri ülkede üretmekten geçer. Tübitak bütün bu sorunları elbette ki 3 Milyar TL. ol duğu söylenen bütçesiyle gerçekleştiremez, zaten on dan bunları gerçekleştirmesi istenemez. Ama bir üst bilim kurulu olarak, bu konuda yapılması gerekenleri, bu sorunların içinde olanlara, ilgili bilim adamlarına danışarak belirleyebilir.

Ana hatlarıyla ortaya konulmaya çalışılan Elektrik Mühendisliğinin Enerji Mühendisliği dal'ı sorunlarının en önemli sorunlarının vakit geçirmeksizin ele alınma sı, çözüme ulaştıracak öneri paketlerinin hazırlanması her şeyden önce bir ulusal görevdir.

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ 324/325/326