BİLİM VE TEKNOLOJİ

İLİM VE TEKNOLOJİ

UNIX , DOS VE ÇOK KULLANICILI SİSTEMLER *

Çeviren: Meltem KARAASLAN"

Çok kullanıcılı sistemlerde şu üç konu önemlidir:

1. Kullanılacak programlar (Uygulama programları), 2. İşletim sistemi, 3. Donanım,

B u üç nokta her ne kadar birbiriyle içice ise de sürekli kullanılacak bir programın seçilmesi, çok kulanıcılı bir sistemin seçimini yönlendirebilir. İdeal bir durumda, çok kullanıcılı sistemlerin geliştiricileri, gelecekte ortaya çıkacak program ihtiyaç larını gözönüne almalıdırlar. Bazen ekonomik olduğu için seçilen programlar, sistemin büyütülmesine olanak ver mezler. Bu nedenle, gelecekteki ihtiyaçları ortaya koya rak seçilecek olan işletim sistemi, donanımı da belirleye cektir.

Her program, her sisteme göre değildir. İşletim sistemi ile uyumlu çalışan bir programın, çok kullanıcılı bir sistem ile iyi sonuç vereceği kesin değildir. Bu nedenle, programlar seçilmeden önce üretici firmalardan tüm bilgiler elde edil meye çalışılır. Kullanım kılavuzları, verimlilik analizleri, referanslar gibi... Aslında bu bilgilerin arasında en gerekli olanı, programların çeşitli işletim sistemleri ile olan uyum luluğu ve verimliliğidir. Ayrıca bellek kapasitesi gibi bazı fazladan gerekebilecek donanımlar da öğrenilmelidir. Örneğin bir kelime işlem programının UNIX altında çalışıp çalışmadığını programın üreticisine sorarsak, olumlu yanıt alabiliriz. Soracağımız diğer sorular da şunlar ol malıdır: Kaç kişi aynı anda bu programı kullanabilir? Kul lanıcı sayısı performansı nasıl etkiler? Ne kadar bellek gereklidir? Program hangi tür terminallerde çalışabi lir?....

Çok Kullanıcılı Sistemlerde Seçenekler:

Çok kullanıcılı sistemler, çok kullanıcılı (çoklu) işletim sistemleri ile çalışırlar. Çeşitli bu tür sistemler varsa da, zaman paylaşımlı iki tür sistem sayılabilir:

O "Computer Technology Review" Ekim 1989 (") (TEAGE ODTÜ)

1. DOS tabanlı 2. UNIX tabanlı

DOS tabanlı çoklu işletim sistemleri, IBM PC'de çalışan çeşitli programları da destekledikleri ve fiyatları nedeniy le yaygındırlar. DOS'la çalışan tek kullanıcılı bilgisayarlar için yazılmış bir program, eğer BIOS (Basic Input Output System) düşünülerek yazılmışsa, çoklu DOS sistemle rinde de çalışabilir. Eğer BIOS önemsenmeden yazılmış sa, çalışmayabilir. Bu nedenlerle, program alırken prog ramın çok kullanıcılı DOS'un altındaki verimini sormamız gereklidir.

Eğer hız ve performans, fiyattan daha önemliyse UNIX tabanlı işletim sistemleriyle çalışan bir çoklu sistem seçilmelidir. UNIX 32 bit mikroişlecilerde çal şır. Dolayı sıyla 16 bit işlemcilerde çalışan bilgisayarlardan daha fazla hıza ve performansa sahiptir. Örneğin, 386 AT en fazla sekiz kullanıcı ile çalışabilirken, sıradan bir UNIX sistemi 25 kullanıcıya kadar genişleyebilir. Ayrıca UNIX tabanlı sistemler, kullanıcılara gizlilik sağlayabilir. UNIX aslında çok kullanıcılı sistemler için yazılmıştır. Oysaki DOS, tek kullanıcıya göre yazılmış, sonradan geliştirile rek çoklu sistemlerde kullanılmıştır. Tek bir mikroişlemci kullanılarak çalışan DOS'a sonradan yapılan bu ekleme ler, performansı da olumsuz etkilemiştir. UNIX ve DOS dışında, daha çok özel uygulamalarda kullanılan diğer iş letim sistemleri de vardır, örneğin QNX, UNIX benzeri bir işletim sistemidir ve gerçek zaman uygulamlarında, en düstride kullanılır. Diğer bir işletim sistemi olan PICK, ve ritabanı ve hızlı karşılıklı (fast interactive) kullanım özel likleriyle iş dünyasında kullanılmaktadır.

Hem DOS hem de UNIX'e gereksinim duyan çoklu sis temler de vardır. Bu tür sistemlerde, uygulama programı DOS üzerinde çalışır; sistemin diğer tarafları UNIX'in hız ve performansından yararlanmaya devam öder. DOS, UNIX altında çalışan özel bir program gibidir. Sistem yalnızca DOS uygulamaları sırasında yavaşlar. (MERGE ya da VPIX işletim sistemleri..)

376 ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ