Elektrik Mühendisliği · Sayı 475 · Ocak 2025

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLERİ ODASI`NIN KURULUŞU

Ramazan Pektaş, Funda Başaran

Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı Biyografi ve anma

Yıl
2025
Sayfa
2
Okuma süresi
5 dk
Görüntülenme
0

Konu

Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı

İlgili: Mühendislik mesleği, meslek hakları ve istihdam, Bilim, teknoloji ve meslek tarihi

Anahtar kelimeler

  • Bilgisayar Mühendisleri Odası
  • BMO
  • TMMOB
  • EMO Ankara Şubesi
  • MEDAK
  • Meslek Dalı Komisyonu

Özet

Yazı, Bilgisayar Mühendisleri Odası'nın (BMO) 1987'den 2012'ye uzanan kuruluş sürecini, EMO ve TMMOB içindeki örgütlenme çalışmalarını ve MEDAK'ın rolünü anlatmaktadır.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

Ramazan Pektaş EMO 49. Dönem Yönetim Kurulu Yazmanı EMO Ankara Şubesi 18. 19. Ve 20. Dönem

Yönetim Kurulu Başkanı [email protected]

Bilgisayar mühendisliği bölümleri ilk mezunlarını 1981 yılında vermişti. Bilgisayar mühendisliği bölüm başkanları 1987 yılında Bilgisayar Mühendisleri Odası (BMO) kurulması için TMMOB’ye dilekçe verdi. TMMOB yönetimi, birliğin yönetmelikleri çerçevesinde yaptığı değerlendirme sonucunda üye sayısının yetersizliği nedeniyle (yazılımla uğraşan bilgisayar mühendislerinin üye olduğu Fizik Mühendisleri Odası’nın (FMO) 4, donanımla uğraşan bilgisayar mühendislerinin üye olduğu Elektrik Mühendisleri Odası’nın (EMO) ise 5 bilgisayar mühendisi üyesi vardı) BMO’nun kurulması koşullarının oluşmadığı sonucuna vardı. BMO’nun kurulması 1991’de yeniden gündeme geldi. Bu dönemde, yoğun bir örgütlenme çalışması yürütüldü. Ankara, İstanbul ve İzmir’de toplantılar yapıldı; yüzlerce bilgisayar mühendisi BMO’nun kurulmasını desteklemek için EMO’ya üye oldu. 1992’deki TMMOB Genel Kurulu’nda, bilgisayar mühendislerinin EMO’da örgütlenmeleri, FMO’nun bilgisayar mühendislerinin kayıtlarını EMO’ya devretmesi kararı alındı.

EMO Genel Kurulu’nda BMO’nun kurulması kararının alınabilmesi için 1994’te Bilgisayar Mühendisleri Örgütlenme Komisyonu kuruldu, bu amaçla çalışmalar yapıldı. Ancak bilgisayar mühendisleri, genel kurul öncesi yaptıkları yoğun tartışmalarda, ulaşılan örgütlenme düzeyinin yetersiz olduğu sonucuna vararak BMO kurulması önergesinin EMO Genel Kurulu’na sunulmasından vazgeçti. Bu vazgeçme sonrasında bilgisayar mühendisleri, EMO içinde çeşitli komisyonlarda çalışmayı sürdürdü. EMO’nun yönetim kurullarında yer aldılar.

Funda Başaran Bilgisayar Mühendisleri Odası BMO Kurucu Yönetim Kurulu Başkanı [email protected]

Bilgisayar mühendislerinin sorunları 2000’li yıllarda katlanarak büyümekteydi. EMO içerisinde yürütülen özverili çalışmalar bilgisayar mühendislerinin örgütlenmesi için önemli bir aşamaydı; bu dönemde bir kez daha BMO’nun kurulması gündeme geldi. Ancak ne yazık ki bu çalışmalar yeterli olamadı ve EMO Genel Kurulu’nda BMO’nun kurulması önergesi kabul görmedi.

Bilgisayar mühendislerinin EMO çalışmalarında daha etkin yer almasının ve BMO kuruluş çalışmalarının yolunu açan Meslek Dalı Komisyonu (MDK) ve Meslek Dalı Ana Komisyonu (MEDAK) 2004 yılında kuruldu. Meslek dalı komisyonları, BMO kurulması çalışmaları açısından daha derinlikli ve kalıcı adımların atılabilmesine zemin niteliğindeydi. O yıllarda Odadaki bilgisayar mühendislerinin çok büyük bir çoğunluğu Ankara Şubesi’ne kayıtlıydı ve bilgisayar bilimleri ve yazılım alanında Ankara’daki teknokentlerde ciddi bir birikim kolaylıkla ulaşılabilir ve çalışmalara dahil edilebilir durumdaydı. Geçmişteki Oda kurma deneyimleri bilgisayar mühendislerinde biraz moral bozukluğuna sebep olsa da, bu konudaki çalışmaları ve “Oda kurulsun” söylemini daha da ete kemiğe büründürerek, Ankara Şube tarafından yapılan “Ulusal Yazılım Mühendisliği Sempozyumu” ve “Ağ ve Bilgi Güvenliği Sempozyumu” gibi dönemsel etkinliklere de yaymışlardı. Dönemin Bilgisayar MEDAK çalışması gerçekten bir Oda kopyası gibi çalışıyor, asli olarak bilişim politikaları üzerinden kendini gösteriyordu.

Cumhuriyet Ankara; 24.03.2012

2006’da öncelikle EMO Ankara Şubesi’nin bilgisayar mühendislerinin kendi odalarını kurması sürecini destekleme kararlılığı ile devam eden çalışmalar, daha sonra başta İstanbul ve İzmir olmak üzere EMO’nun diğer şubelerine de yayıldı. Bu süre boyunca bilgisayar mühendisleri, EMO yönetim kurullarında, sempozyumlarda, yayın çalışmalarında etkin rol alarak BMO için gereken altyapı çalışmalarını yapmanın yanında BMO kadrolarını da oluşturdu. Özelikle 2006 sonrasında EMO üyesi bilgisayar mühendislerinin örgütlenme/odalaşma çalışmaları daha kurumsal bir kimliğe kavuştu ve bu çalışmalar EMO şubelerinde oluşturulan Bilgisayar Mühendisliği MDK’ler ve EMO merkezi düzlemindeki MEDAK tarafından yürütülmeye başlandı.

2008’le birlikte MEDAK çalışması, artık EMO içerisinde ayrı bir oda -daha doğru bir deyişle EMO kurumsal bütünlüğünü reddetmeyen ve zarar vermeyen Oda içerisinde Oda- yapısına evrilmeye başladı. Bir tür Oda simülasyonu olarak değerlendirilebilecek bu dönemde, MEDAK ve MDK’ler, Oda/ Şube birimlerini simüle edecek alt çalışma komisyonları oluşturdu ve örgütsel olarak kendi kendisine yetebilecek bir yapıya, bir Odaya dönüşme çabasına girdi.

2006-2008 ve 2008-2010 dönemlerindeki çalışmalarda Ankara’daki bilgisayar mühendisleri Oda/Şube asıl/ yedek organlarında yönetici olmanın verdiği bazı görevler ve buna uygun olarak örgüt içinde üstlendikleri sorumluluklar ile bir yandan da bilişim alanında EMO’nun eksik kalan kısımlarını tamamladılar. EMO merkez ve şube yönetimleri ile delegeler bu çalışmalara bakarak bilgisayar mühendislerinin Oda beklentisinin aslında gerçekçi ve haklı nedenleri olduğuna ikna oldu. Böylece, 90’lardan beri oluşan birikim, yapılan tartışmalar ve örgütlenme pratikleri, BMO için gerekli koşulların ve kadroların oluştuğunu, BMO’nun artık kendisini bir zorunluluk olarak ortaya koyduğunu gösterdi. Temmuz 2011’e gelindiğinde Odanın kurulması, MEDAK düzleminde resmi olarak karara bağlandı ve bu karar EMO tarafından kamuoyuyla paylaşıldı.

MEDAK, bu kararın EMO örgütlülüğü içerisinde tartışılması amacıyla EMO koordinasyon toplantılarında sunumlar yaptı; merkez ve şube yönetim kurulları bilgilendirildi. Odalaşma çalışmalarının, EMO’nun desteğiyle ülke geneline yayılması sağlandı. Çalıştaylar düzenlendi; imza kampanyası başlatıldı ve Teknokentlerde, üniversitelerde, kurumlarda, EMO şubelerinde açılan stantlarla, yapılan toplantılarla ve toplanan imzalarla bilgisayar mühendislerinin sürecin bir parçası/öznesi olması için çalışıldı. “Neden ve nasıl bir oda istiyoruz?” sorusuna yanıt niteliğindeki Bilgisayar Mühendisleri

Odası Kuruluş Raporu hazırlandı; girişimin ilkesel ve kuramsal temeli oluşturuldu. Bir yandan Oda içerisinde ve dışarısında örgütlenme çalışmaları yürütülürken diğer yandan mevzuat/yönetmelik hazırlıkları başlatıldı. Odalaşma sürecinin akademik ayağını oluşturmak için Bilgisayar Mühendisliği bölüm başkanlarıyla buluşuldu, bölüm başkanlarına BMO için çağrı yapıldı. Bu noktada, akademik dünyanın desteğinin BMO çalışmalarında önemli bir sıçrama yarattığı da dile getirilmeli…

MEDAK, 2012 Ocak-Şubat döneminde yapılacak EMO şubeleri genel kurullarında, “BMO’nun kuruluşunun Martta düzenlenecek EMO Genel Kurulu’na taşınması” kararının oylanması için önerge vermeyi kararlaştırdı. Bazı şubelerde bu konuda önergeler verilip kararlar alınmaya başlamışken, 2010-2012 çalışma döneminin sonunda EMO Ankara Şubesi Genel Kurulu’nda dönemin Şube Başkanının aşağıdaki sözleri işaret fişeği oldu:

“Şimdi Bilgisayar Mühendisleri Odası Zamanı!

Geçtiğimiz dönem çalışmaları içinde önemli yer tutan bir başka konu da Bilgisayar Mühendisleri Odası kurulması ile ilgili tartışmalardır. EMO‘da örgütlü Bilgisayar Mühendisleri‘nin yaklaşık %50’si EMO Ankara Şubesi‘ndedir. Odalaşma sürecine yönelik olarak Şubemizde oldukça uzun bir süredir tartışmalar ve çalışmalar sürdürülmektedir. Geçtiğimiz dönem içinde bu tartışmaların Oda geneline yayılması oldukça sevindirici bir durumdur.

****************************

İnanıyoruz ve istiyoruz ki, Bilgisayar Mühendisleri Odası daha da gecikmeden önümüzdeki aylarda kurulacaktır. Bu hem Elektrik-Elektronik-Biyomedikal Mühendislikleri ile ilgili çalışmalar yapacak olan EMO hem de yazılım ve bilişim sistemleri alanlarında çalışması gereken Bilgisayar Mühendisi meslektaşlarımızın Odası açısından gerekli ve de zorunludur.”

Ankara Şube’nin verdiği bu koşulsuz destek öncesinde ve sonrasında bilgisayar mühendislerinin katıldığı ve önergeler verdiği genel kurullarında 9 şubenin daha desteği alındı. Şube genel kurullarının ardından, 24 Mart 2012’de gerçekleştirilen ve bilgisayar mühendislerinin “24 Mart’ta 24. Oda” söylemiyle katıldığı EMO Genel Kurulu’nda, BMO kurulması kararının TMMOB Genel Kuruluna taşınması için MEDAK tarafından verilen önerge, EMO delegelerinin büyük desteğiyle kabul edildi.

TMMOB Genel Kurulu’nda 2 Haziran 2012’de BMO’nun kurulması görüşülmeye açıldı. Yapılan oylamada, 23 Odanın yoğun desteğiyle 24. Oda BMO kuruldu. Ve 2 Haziran 2012 tarihi, Bilgisayar Mühendisleri Odası’nın, BMO’nun kuruluş günü olarak tarihteki yerini aldı.