DÜNYAYI SARAN AĞ 16 YILDA TÜRKİYE’Yİ SARAMADI

İnternet’in yıldönümüne buruk kutlama…

Türkiye’de 12 Nisan 1993 tarihinde ilk İnternet bağlantısının gerçekleşmesinin üzerinden 16 yıl geçti. İnternet aboneliği nüfusun yüzde 7’siyle sınırlı kalırken, Türkiye’nin 2001 yılında 41. sıradan giriş yaptığı Ağ Toplumuna Hazırlık Endeksi’nde 2008 yılında 61. sıraya düştüğü belirlendi. Özellikle kamunun altyapı gelişimi ve kullanımında yaşanan gerileme bu düşüşte etkili oldu.

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) 41. Dönem Yönetim Kurulu İnternet Haftası nedeniyle 12 Nisan 2009 tarihinde yaptığı açıklamada, Türkiye’nin içinde bulunduğu durum şöyle değerlendirildi:

“İnternet’in kullanılmaya başlanmasıyla birlikte iş, ev, eğitim ve toplumsal yaşantımız hızla değişme sürecine girdi. Ne yazık ki bu değişimin olumlu yanları kadar olumsuzluklarını da birlikte yaşıyoruz. İnternet bilgiye erişimde temel bir kaynak haline gelirken, buradan elde edilen b güvenilirliği ayrı bir soru gelmiştir. İnternet üzerind yaşama müdahale edece kilde kullanıcıların bilgiler erişim ise toplumda gene bir kaygı yaratmıştır. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) toplum yapısında neden olduğu değişimlerin yarattığı sancılar sürerken, bu teknolojilere erişimdeki eşitsizliklerin gelir dağılımı uçurumuna paralel olarak artması sorunları büyütme tedir. Ayrıca bilgi ve iletiş teknolojileri üreticisi olm Türkiye, bu alanda açık konumunda bulunmaktad

Türkiye Ortadoğu’nun Gerisinde

Açıklamada, Dünya Ekonomik Forumu’nun Ağ Toplumuna Hazırlık Endeksi’nde gelişmiş ülkeler dışında kalan Merkezi ve Doğu Avrupa ülkeleri içerisine alınan Türkiye'nin, 2008 yılında bir önceki yıl bulunduğu 55. sıradaki konumunu korumayarak 61. sıraya düştüğüne dikkat çekildi. Açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

“Merkezi ve Doğu Avrupa ülkeleri 2001 yılında endekste ortalama 37. sıraya sahip olurken, Türkiye 41. sıra ile kendi grup ortalamasının gerisindedir. 2008 yılına gelindiğinde ise aradaki fark kapatılamamıştır. Ortadoğu ülkeleri 2001 yılında ortalama 54.5’inci sıradan endekse dahil olup, 2008’de 47. sıraya kadar yükselirlerken; Türkiye Ortadoğu ülkelerinin ortalamasının da gerisinde kalmıştır.”

BİT’te Yapısal Gerileme

Bu genel endeksin dayandığı “evresel faktörler, hazırlık ve kullanım” bazlı olmak üzere 3 alt endeks ise bilgi ve iletişim teknolojileri açısından Türkiye’nin yaşadığı gerilemenin kaynaklarını ortaya koyduğu belirtilerek, bu alt endekslere ilişkin olarak şu verilere dikkat çekildi:

“Bilgi ve iletişim teknolojileri altyapısının gelişimi ve yaygınlaşmasını gösteren sıralamada; Türkiye 2008 yılında 60’tan 62’ye düşmüştür. Bilgi ve iletişim teknolojilerine ilişkin yasal çerçeve açısından 44’ten 56’ya dramatik bir düşüş gösteren Türkiye, bilgi ve iletişim teknolojileri pazarının (yenilikçilik, teknoloji ihracı, ileri teknoloji kullanımı, bu alanda kullanılan sermaye miktarı gibi) gelişiminde ise 51’den 66’ya gerilemiştir.

E-devlette Sınıfta iletişim teknolojilerinin lması için gerekli olan msel ve kültürel anlamki dönüşümün ölçüldüğü azırlık endeksinin ayrıntıarına bakıldığında kişisel gelişimde Türkiye’nin 63. sıradayken 2008 yılında 64. sırada yer aldığı görülüyor. İş dünyasının faaliyetleri sırasında bilgi ve iletişim teknoloerini kullanmaya hazır ma durumu bakımından Türkiye 52. sıradan 63. a kadar gerilerken, en gerilemenin kamunun işim teknolojilerine hazır

34 elektrik mühendisliği, 436. sayı, haziran 2009

olma endeksinde yaşandığı görülüyor. E-devlet stratejisinin çokça konuşulduğu Türkiye bu alandaki gelişimde ise 65. sıradan 87’ye kadar gerilemiş bulunuyor. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı (İnternet aboneliği, kullanımı, kişisel bilgisayar, İnternet bant genişliği, cep telefonu sayısı, sabit iş telefon hattı vb.) açısından yapılan endekste ise Türkiye bireysel kullanımda 57. sıradan 61. sıraya, iş dünyasının kullanımında 43. sıradan 48. sıraya, kamudaki

kullanımda ise 56. sıradan 60. sıraya kadar düşmüştür.”

Açıklamada, “AKP Hükümeti’nin iktidarda olduğu dönem içerisinde çok sayıda ucuz ürün satışı yapan teknoloji mağazası açılışları izdihamlar ve kuyruklarla haber olurken; bilgi teknolojilerinde dışa bağımlılık artarak devam etmiş; telekomünikasyon sektörü özelleştirme ve yabancı sermayeye yapılan satışlar sonucunda Türkiye için itici güç olmaktan uzaklaşmıştır” uyarısı yapıldı. “Bu alanda en hızlı ve kolay gelişim sağlanabilecek yazılım

sektöründe dahi kamunun özgür yazılım kullanması için bir perspektif oluşturulamamıştır” denilen açıklamada, insanların gelişiminde temel bir araç haline gelen bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygınlaşması ve bu alandaki okur-yazarlığın sağlanmasının pazar inisiyatifine terk edilemeyecek, kapsamlı plan ve uygulamaları gerektiren bir alan olduğu vurgulandı. EMO Yönetim Kurulu, kağıt üzerinde kalan yapılanma ve temenni düzeyindeki hedeflerin ötesine geçilerek, bu alanda ciddi bir atılım sağlayacak adımlar atılmasını istedi. <

Ağ Toplumuna Hazırlık Endeksi (2008-2009 ve 2007-2008 Kıyaslaması)

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67

Danimarka İsveç ABD Singapur İsviçre Finlandiya İzlanda Norveç Hollanda Kanada Güney Kore Hong Kong Tayvan-Çin Avustralya Birleşik Krallık Avusturya Japonya Estonya Fransa Almanya Lüksemburg Yeni Zelanda İrlanda Belçika İsrail Malta Birleşik Arap Emirlikleri Malezya Katar Portekiz Slovenya Çek Cumhuriyeti Kıbrıs İspanya Litvanya Barbados Bahreyn Tunus Şili Suudi Arabistan Macaristan Porto Riko Slovak Cumhuriyeti Ürdün İtalya Çin Tayland Letonya Hırvatistan Umman Mauritius Güney Afrika Jamaika Hindistan Yunanistan Kosta Rika Kuveyt Romanya Brezilya Azerbaycan Türkiye Ukrayna Brunei Kolombiya Uruguay Panama Meksika

5,85 5,84 5,68 5,67 5,58 5,53 5,50 5,49 5,48 5,41 5,37 5,30 5,30 5,29 5,27 5,22 5,19 5,19 5,17 5,17 5,10 5,04 5,03 5,02 4,98 4,79 4,76 4,76 4,68 4,63 4,57 4,53 4,52 4,50 4,40 4,38 4,38 4,34 4,32 4,28 4,28 4,23 4,19 4,19 4,16 4,15 4,14 4,10 4,09 4,08 4,07 4,07 4,03 4,03 4,00 3,99 3,98 3,97 3,94 3,93 3,91 3,88 3,87 3,87 3,85 3,84 3,84

1 2 4 5 3 6 8 10 7 13 9 11 17 14 12 15 19 20 21 16 24 22 23 25 18 27 29 26 32 28 30 36 41 31 33 38 45 35 34 48 37 39 43 47 42 57 40 44 49 53 54 51 46 50 56 60 52 61 59 67 55 70 bilgi yok 69 65 64 58

5,78 5,72 5,49 5,49 5,53 5,47 5,44 5,38 5,44 5,30 5,43 5,31 5,18 5,28 5,30 5,22 5,14 5,12 5,11 5,19 4,94 5,02 5,02 4,92 5,18 4,61 4,55 4,82 4,42 4,60 4,47 4,33 4,23 4,47 4,41 4,26 4,13 4,33 4,35 4,07 4,28 4,25 4,17 4,08 4,21 3,90 4,25 4,14 4,06 3,97 3,96 4,05 4,09 4,06 3,94 3,87 4,01 3,86 3,87 3,72 3,96 3,69 bilgi yok 3,71 3,72 3,74 3,90

Değişim bilgi yok

68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134

Bulgaristan Polonya Vietnam Karadağ Sri Lanka Kazakistan Rusya Dominik Cumhuriyeti Mısır Botsvana El Salvador Makedonya Senegal Trinidad ve Tobago Guatemala Endonezya Sırbistan Filipinler Fas Arjantin Gürcistan Peru Nijerya Gambia Namibya Moğolistan Suriye Honduras Venezuela Kenya Pakistan Moldavya Guyana Libya Zambiya Gana Tacikistan Arnavutluk Bosna Hersek Mali Cezayir Moritanya Malavi Fildişi Sahilleri Madagaskar Burkina Faso Ermenistan Kırgızistan Ekvator Surinam Lesoto Tanzanya Uganda Benin Paraguay Kamerun Mozambik Nikaragua Kamboçya Nepal Bolivya Etiyopya Bangladeş Burundi Zimbabve Doğu Timor Çad

3,80 3,80 3,79 3,79 3,79 3,79 3,77 3,76 3,76 3,72 3,69 3,67 3,67 3,67 3,64 3,62 3,62 3,60 3,59 3,58 3,48 3,47 3,45 3,44 3,44 3,43 3,41 3,41 3,39 3,35 3,31 3,30 3,29 3,28 3,26 3,25 3,25 3,23 3,23 3,18 3,14 3,12 3,12 3,12 3,09 3,07 3,06 3,04 3,03 3,03 3,02 3,01 2,98 2,96 2,93 2,93 2,91 2,90 2,89 2,85 2,82 2,80 2,70 2,63 2,49 2,47 2,44

68 62 73 bilgi yok 79 71 72 75 63 78 66 83 85 82 80 76 bilgi yok 81 74 77 91 84 94 101 93 87 110 90 86 92 89 96 102 105 112 bilgi yok 98 108 95 99 88 97 bilgi yok bilgi yok 104 103 106 114 107 117 122 100 109 113 120 118 121 116 115 119 111 123 124 126 125 bilgi yok 127

3,71 3,81 3,67 bilgi yok 3,58 3,68 3,68 3,66 3,74 3,59 3,72 3,49 3,46 3,55 3,58 3,60 bilgi yok 3,56 3,67 3,59 3,34 3,46 3,32 3,17 3,33 3,43 3,06 3,35 3,44 3,34 3,37 3,21 3,16 3,10 3,02 bilgi yok 3,18 3,06 3,22 3,17 3,38 3,21 bilgi yok bilgi yok 3,12 3,12 3,10 2,99 3,09 2,91 2,79 3,17 3,06 3,01 2,87 2,89 2,82 2,95 2,96 2,88 3,05 2,77 2,65 2,46 2,50 bilgi yok 2,40

Değişim bilgi yok bilgi yok bilgi yok bilgi yok bilgi yok bilgi yok

elektrik mühendisliği, 436. sayı, haziran 2009 35