Elektrik üretimi ve santraller
Hidroelektrik, termik, kömür, doğalgaz santralleri; kurulu güç, üretim planlaması, santral işletmesi. Nükleer ve yenilenebilir kaynaklar kendi temalarındadır.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
• DOĞAL ÇEVRENİN KORUNMASI VE YAŞATILMASI MÜCADELESİ
Eskişehir Alpu Ovası'na kurulması planlanan kömürlü termik santral projesine karşı EMO, TMMOB ve sivil toplum kuruluşlarının yürüttüğü hukuki ve toplumsal mücadele süreci; ÇED raporunun iptali ve Danıştay'ın özelleştirme kararını iptal etmesiyle sonuçlanan sürecin ayrıntılı kronolojisi anlatılmaktadır.
-
ENERJİ ALANI KAMULAŞTIRILMADAN BU YIKIM KALDIRILAMAZ
EMO Yönetim Kurulu Başkanı Mahir Ulutaş, Türkiye'de enerji alanının özelleştirme politikaları sonucu içine düştüğü krizi ve doğal tekel niteliğindeki elektrik sektörünün piyasalaştırılmasının yarattığı sorunları eleştirerek enerjinin kamulaştırılması gerektiğini savunuyor.
-
PLANLAMA YOK, İPUCU VAR!
Yazı, TEİAŞ'ın 2014-2018 dönemi için hazırladığı 5 Yıllık Üretim Kapasite Projeksiyonu'nu eleştirel biçimde değerlendirerek, kamu planlamasının ortadan kalktığı, piyasa koşullarında belirsiz projelerin ve varsayımların arz güvenliğini tehlikeye attığını savunmaktadır. EPDK'nın senaryoları, doğalgaz ve kömür arzına ilişkin eksik değerlendirmeler ile YİD santrallarının özelleştirme sürecinin göz ardı edilmesi de eleştiri konusu edilmektedir.
-
KAMUNUN SESİ KISILDI
AKP iktidarı döneminde özelleştirilen kamu santrallerinin kurulu güç toplamlarının detaylı bir dökümü sunularak, kamunun elektrik üretimindeki payının nasıl özel sektöre kaydırıldığı sayısal verilerle analiz ediliyor.
-
“YATAĞAN SOMA OLMASIN!”
Türkiye Maden-İş ve Tes-İş Yatağan şubeleri, Yatağan, Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerinin özelleştirilmesine karşı yürüttükleri direniş sürecini kronolojik olarak anlatıyor ve Soma katliamına atıfla özelleştirmenin sonuçlarına dikkat çekiyor.
-
ELEKTRİK ENERJİSİNDE GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE BOŞA TÜKENEN ZAMAN
EMO Enerji Çalışma Grubu, Türkiye'nin elektrik enerjisi üretiminde geçmişten günümüze süregelen dışa bağımlılık, abartılı talep tahminleri ve özelleştirme politikalarını EMO'nun eski dergi yazılarından alıntılarla eleştiriyor.
-
Sıra santrallara geldi
Yazar, elektrik dağıtımının ardından kamu santrallerinin de özelleştirilmesinin gündeme geldiğini belirterek, bu sürecin ekonomik bağımsızlığı zedeleyeceğini ve enerjinin kamu hizmeti olmaktan çıkarılmasının halk ve sanayi için ciddi riskler yaratacağını savunuyor.
-
Enerjide devletçi model
CHP'nin hazırladığı Türkiye'nin Enerji Gerçekleri Raporu'na göre parti, enerji sektöründe devlet öncülüğünü esas alan bir modeli benimsediğini; dışa bağımlılığın azaltılması, DSİ'nin özerkleştirilmesi, HES ve doğalgaz politikalarında sıkı kamu denetimi öngördüğünü açıklıyor. Yazıda ayrıca son 10 yılda enerji ithalat maliyetlerindeki artış ve kaynak kompozisyonundaki değişimlere ilişkin veriler aktarılıyor.
-
BALÇIĞA GÖMÜLEN GERÇEKLER
EMO Adana Şubesi, Gökdere Köprü Barajı'nda 10 işçinin ölümüne yol açan kazayı yeniden değerlendirerek, HES projelerindeki denetim eksikliğini, özelleştirme politikalarını ve kamu denetiminin yargı kararlarına rağmen yerine getirilmemesini eleştiriyor.
-
YAPISAL SORUNLAR KAZALARI DOĞURUYOR
Erzurum Aşkale'deki Karasu-2 HES gölet alanında meydana gelen ve beş işçinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan iş kazasını EMO'nun hazırladığı rapor üzerinden değerlendiren yazı, kazanın ardındaki yapısal nedenleri; özelleştirme, taşeronlaşma, kamu denetiminin yetersizliği ve kurumlar arası koordinasyonsuzluğu ele alıyor.
-
Yeniden kamucu anlayış
Eski TEK Genel Müdürü Gültekin Türkoğlu, 2001'de yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Yasası'nın 10 yıllık uygulamada amacına ulaşamadığını, Enerji Bakanlığı'nın hazırladığı yeni tasarının kamu yatırımı ve planlamayı öngörmesine rağmen piyasa modelinde ısrar edilmesinin tutarsız olduğunu savunuyor; yasanın adının Elektrik Yasası olarak değiştirilmesini öneriyor.
-
Sorun Söyleyelim
Yazı, AKP hükümeti döneminde elektrik, doğalgaz, LPG ve akaryakıt fiyatlarındaki artışları enflasyon ve asgari ücret artışıyla karşılaştırarak, elektrik dağıtım özelleştirmelerinin fiyatlara etkisini eleştirel bir bakışla değerlendiriyor.
-
GÖZ GÖRE GÖRE GELEN ÖLÜM
Afşin-Elbistan Çöllolar Açık Kömür Ocağı'nda yaşanan heyelanlar ve maden emekçilerinin ölümüne ilişkin Maden Mühendisleri Odası ile Jeoloji Mühendisleri Odası'nın hazırladığı raporlar ve açıklamalar aktarılıyor; özelleştirme, denetimsizlik ve yanlış şev tasarımlarının kazalara yol açtığı vurgulanıyor.
-
ENERJİ POLİTİKALARI ve ÖZELLEŞTİRMELER
Türkiye'de 1902'den 2001'e uzanan süreçte elektrik enerjisi politikalarının dönemin ekonomik politikalarıyla paralel şekillenişi, devletçilik-liberalizm sarkacı ve TEK'in bölünüp özelleştirilmesi süreci ELECO 2010 açılış sunumu temelinde ele alınmaktadır.
-
Kamu enerjiye yatırım yapılmalı
Yazar, elektrik üretim yatırımlarının özel sektöre bırakılmasının arz-talep dengesini sağlamada yetersiz kaldığını, gerekli yatırım tutarının büyüklüğü nedeniyle kamunun yeniden yatırımcı olması ve özelleştirmelerin durdurulması gerektiğini savunuyor.
-
Durmak yok, özelleştirmeye devam
Yazı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 2010-2014 Stratejik Planı'nı özelleştirme kararlılığı, gerçekçi olmayan sayısal hedefler ve göstermelik maliyetlendirme açısından eleştirel biçimde değerlendiriyor.
-
Özel sektörde HES devirlerinde Şaibe
Kumköy HES'in özelleştirilmesi sürecinde DSİ tarafından beş farklı devir bedeli hesaplanması ve bu karmaşanın kamu zararına yol açtığı, Teftiş Kurulu'nun yönetmeliği suçlu bulmasına rağmen düzenleme yapılmadığı anlatılıyor. Yazıda benzer HES devirlerinde de şüpheli uygulamaların sürdüğü vurgulanıyor.
-
Piyasacı kamu anlayışının yarattığı girdap
Yazar, Türkiye'de enerji sektöründeki özelleştirme ve serbestleştirme politikalarının ekonomik krize rağmen sürdürülmesini eleştirerek, TETAŞ ihaleleri ve DUY mekanizması üzerinden fiyatların fahiş biçimde yükseldiğini ve piyasacı kamu anlayışının çözümsüzlük yarattığını anlatıyor.
-
Piyasa modeliyle sermayeyi beklerken
Yazar, gelişmekte olan ülkelerde uygulanan serbest elektrik piyasası modelinin özel/yabancı sermaye çekme beklentisinin Dünya Bankası verileriyle gerçekleşmediğini, yatırımların çok az sayıda ülke ve firmaya yoğunlaştığını, özel sermayenin risksiz ve garantili alanlara yöneldiğini göstererek modelin sorgulanması gerektiğini savunuyor.
-
2008'de yol ayrımına gelindi
Yazar, 2008 küresel ekonomik krizi bağlamında Türkiye'de elektrik enerjisi alanında yaşanan özelleştirme sürecini, yatırımsızlık-pahalılık-enerji açığı sorununu ve nükleer/HES/rüzgar yatırımlarındaki spekülatif ve plansız yapılanmayı eleştirel bir bakışla ele almaktadır.
-
Elektrik sektöründe piyasa modeli ve rekabet sorunu
Yazıda, elektrik piyasalarının serbestleştirilmesinin rekabeti artıracağı ve maliyetleri düşüreceği yönündeki neo-liberal varsayımın gerçekleşmediği, aksine küresel ve Avrupa elektrik piyasalarında şirket birleşme ve satın almalar yoluyla tekelleşme ve konsolidasyon eğiliminin giderek güçlendiği verilerle tartışılmaktadır.
-
Ekonomik kriz paketleri ve elektrik sektörü
Yazar, küresel ekonomik kriz ortamında elektrik sektöründeki serbest piyasa uygulamalarının yatırımları durdurduğunu ve özelleştirmenin serbestleşmeyle eşdeğer görülmesinin yanlış olduğunu savunarak, elektriğin kâr amaçlı değil kamu hizmeti olarak ele alınması gerektiğini vurguluyor.
-
Yatırım açığı, dış bağımlılık, pahalılık...
Yazı, 2001'de kabul edilen Elektrik Piyasası Kanunu'nun ardından geçen 7 yılda kamu yatırımlarının durduğunu, kurulu güç artışının talep artışının gerisinde kaldığını, dışa bağımlılığın ve elektrik fiyatlarının arttığını verilerle ortaya koyuyor. Kamu ve özel sektörün kurulu güç, üretim ve kapasite kullanım oranları karşılaştırmalı olarak sunularak serbest piyasa uygulamasının başarısızlığı tartışılıyor.
-
Küresel krizde enerji senaryoları
Küresel ekonomik krizin Türkiye'nin enerji politikalarına ve yatırımlarına etkisi konusunda çeşitli akademisyen, uzman ve kurum temsilcilerinin görüşleri derlenmiştir; özelleştirme, kamu-özel işbirliği ve enerji yatırımlarının geleceği tartışılmaktadır.
-
Çöken Piyasa Tanrısı'na biat isteniyor
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın hazırladığı Enerji Strateji Belgesi Taslağı'nın piyasacı yaklaşımı, özelleştirme, nükleer ve hidroelektrik hedefleri ile DUY mekanizması eleştirel biçimde ele alınıyor. Yazar, taslakta yer alan hedeflerin kamusal planlama olmadan piyasa eliyle gerçekleştirilemeyeceğini savunuyor.
-
ZİNCİRLEME ZAMLAR GELİYOR
EMO, doğalgaza yapılan zamların 1 Ekim 2008'de otomatik zam mekanizması yoluyla elektrik faturalarına da yansıyacağını belirterek piyasacı enerji politikalarını ve özelleştirmeyi eleştirdi.
-
Enerji fiyatlarında artış sürüyor
Yazar, Temmuz 2008'de uygulanan Maliyet Bazlı Fiyatlandırma öncesi elektrik, doğalgaz, akaryakıt ve kömür fiyatlarındaki artışları veri ve tablolarla inceleyerek, dolaylı vergilerin yüksekliğini ve enerji politikalarının özelleştirme yönelimini eleştirmekte, kamusal planlama ve yerli/yenilenebilir kaynaklara dayalı politika önerileri sunmaktadır.
-
Zincirleme zamlar geliyor
AKP hükümetinin IMF ile yapılan görüşmeler doğrultusunda enerji KİT'lerine yönelik otomatik fiyatlandırma mekanizmasını devreye sokmaya hazırlandığı, bunun elektrik, doğalgaz ve kömür fiyatlarında zincirleme zamlara yol açacağı ve dağıtım özelleştirmeleri öncesinde şirketlere kâr garantisi sağlayacağı anlatılıyor. Yazının devamında ise İngiltere'deki enerji özelleştirmesi deneyimi ve dünya genelindeki enerji fiyat artışlarına değinilerek AKP'nin politikaları eleştiriliyor.
-
Rus politikası petrol fiyatlarını artıracak
Rusya'nın enerji kaynakları üzerinde yabancı yatırımları kısıtlayan müdahaleci politikaları ile Türkiye'nin özelleştirme yoluyla ilerleyen enerji politikası karşılaştırılıyor; Rusya'daki petrol üretimindeki düşüşün küresel fiyatları artıracağı değerlendiriliyor.
-
Tasarı umut vermedi
Yazar, serbest piyasa modelinin elektrik arz güvenilirliğini sağlayamadığını, Elektrik Piyasası Yasası'ndaki değişiklik tasarısının yetersiz kaldığını ve kamunun yatırım yapma olanaklarının artırılması gerektiğini savunuyor.