Elektronik, haberleşme ve bilişim
Bilgisayar, yazılım ve internet
Bilgisayar sistemleri, yazılım, özgür yazılım, internet, veri ve siber güvenlik, yapay zekâ ve makine öğrenmesi (doğal dil işleme, görüntü işleme dahil), bilişim politikaları. Bir yöntem belirli bir alana (sağlık, enerji, tarım…) uygulanıyorsa ana tema o alandır, bu tema yan temadır.
Yıllara göre
Tüm yıllarBir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
90 yazı 2020'ler kaldır Süzgeçleri temizle
-
Zeytin Ağaçlarının Otomatik Tespiti, Dijital Kimliklendirilmesi ve Akıllı Takibi
İzmir Belevi'deki zeytin arazilerinde dron ve uydu görüntüleriyle YOLOv8 tabanlı model kullanılarak zeytin ağaçlarının otomatik tespiti, konumlandırılması ve QR kodlarla dijital kimliklendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Çalışma, üretimden tüketime izlenebilirlik zincirinin kurulmasına yönelik bir pilot uygulama sunmaktadır.
-
Az Örnekli Öğrenme Yöntemiyle Ağaçlık Alan Bölütlemesi
Çalışma, yüksek çözünürlüklü hava görüntülerinde ağaçlık alanların bölütlenmesi için prototip ağları tabanlı bir az örnekli öğrenme yaklaşımı önermekte ve sekiz farklı öznitelik omurgasını LandCover.ai veri kümesi üzerinde karşılaştırmaktadır. Sonuçlar, dönüştürücü tabanlı mimarinin dondurulmuş koşulda en yüksek başarımı sağladığını, sadece beş etiketli örnekle anlamlı bölütleme performansı elde edilebildiğini göstermektedir.
-
A Novel Deep Learning Algorithm: Hybrid Layer Collaboration-based Forward-Forward Network (HiLaCob-FF)
Çalışma, Hinton'ın geri yayılıma alternatif ileri-ileri (forward-forward) algoritmasına dayanan, katmanlar arası küresel iyilik (goodness) etkileşimi ve yeni bir swish tabanlı kayıp fonksiyonu kullanan HiLaCob-FF adlı hibrit bir derin öğrenme algoritması önermektedir. MNIST, Fashion MNIST ve CIFAR-10 veri setlerinde yapılan deneyler, önerilen algoritmanın eğitim kaybını ve hata oranını Hinton ve SymBa yöntemlerine kıyasla iyileştirdiğini göstermektedir.
-
HashDrone: Otonom İHA Sürü Ağları için Hafif Blokzincir Tabanlı Veri Bütünlüğü Doğrulama Mimarisi
Çalışma, otonom İHA sürü ağlarında sensör verilerinin bütünlüğünü sağlamak için SHA-256 tabanlı hafif bir blokzincir mimarisi olan HashDrone'u önermekte, merkezi mimarilerin güvenlik açıklarına karşı kaynak açısından verimli ve dağıtık bir doğrulama yöntemi sunmaktadır. Benzetim sonuçları, önerilen yöntemin veri manipülasyonuna karşı yüksek duyarlılıkla ve düşük gecikmeyle çalıştığını göstermektedir.
-
Scanning Capabilities of Nessus, Qualys and OpenVAS Vulnerability Scanner Tools for Vulnerable Operating Systems and Web Applications
Bu çalışmada Nessus, Qualys ve OpenVAS zafiyet tarama araçları, işletim sistemi ve web uygulaması güvenlik zafiyetlerini tespit etme kabiliyetleri açısından karşılaştırılmıştır; Metasploitable II ve Kevgir sistemleri üzerinde yapılan testlerde Nessus'un en fazla zafiyeti tespit ettiği, Qualys ve OpenVAS'ın ise farklı raporlama ve kapsam özellikleri sunduğu ortaya konmuştur.
-
Teknolojik Boyunduruk ve Algoritmik Despotizm
EMO Yönetim Kurulu Başkanı, teknolojinin tarafsız bir ilerleme aracı olmadığını, Marksist bir çerçeveden sermayenin emek üzerindeki tahakkümünün bir aracı olduğunu tartışıyor ve yapay zekâ ile algoritmik sistemlerin bu tahakkümü dijital çağda nasıl yeniden ürettiğini ele alıyor.
-
Yapay Zekâ Çağında Teknoloji Sahipliği
Yazı, yapay zekânın toplumsal emek ve kolektif bilginin özel altyapılarda yoğunlaştırılıp metalaştırılması sürecini; veri, emek ve doğa üzerindeki gizli maliyetleriyle birlikte teknoloji sahipliği ve dijital rant kavramları çerçevesinde tartışıyor.
-
Dijital Dönüşüm Kimin İçin? Emek, Sermaye ve Yapay Zekâ
Yazı, Davos 2026 Dünya Ekonomik Forumu'ndaki yapay zekâ tartışmalarından hareketle dijital dönüşümün emek piyasasına etkilerini ve Türkiye'deki sendikaların bu sürece hazırlıksızlığını ele alıyor. Yazar, algoritmik şeffaflık, veri temettüsü, çalışma sürelerinin kısaltılması ve kamusal yapay zekâ altyapısı gibi kamucu bir yol haritası önererek emek örgütlerinin ortak bir dijital emek platformu kurmasını öneriyor.
-
ELECO2025 Uluslararası Elektrik Elektronik Mühendisliği Sempozyumu
EMO Bursa Şubesi tarafından düzenlenen 14. Uluslararası ELECO 2025 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Konferansı'nın içeriği, katılımı ve öne çıkan konu başlıkları (yenilenebilir enerji ve yapay zekâ) tanıtılmaktadır.
-
Adaptif Testlerde Öğrenci Yanıt Sürelerinin Zaman Serisi Kümelemesi: Akademik Başari İle İlişkilerinin İncelenmesi / Time Series Clustering of Student Response Times in Adaptive Tests: Exploring Their
Çalışma, bilgisayarlı uyarlanabilir testlerde öğrenci yanıt sürelerini analiz etmek için önerilen DETECT zaman serisi kümeleme algoritmasını K-ortalama ve hiyerarşik kümeleme yöntemleriyle karşılaştırarak akademik başarıyla ilişkisini incelemektedir. 150 öğrenciden elde edilen veriler üzerinde yapılan istatistiksel testler, klasik yöntemlerin performansa göre anlamlı gruplar oluşturduğunu, DETECT'in ise zamansal davranış kalıplarına odaklanarak farklı bir bakış açısı sunduğunu göstermiştir.
-
Nanoşebekede Yapay Zeka Tabanlı Enerji Yönetim Sistemi Tasarımı / Artificial Intelligence-Based Energy Management System Design in Nanogrid
Makale, nanoşebekelerde yapay zeka tabanlı bir enerji yönetim sisteminin tasarımını ve MATLAB/Simulink ortamında simülasyonunu sunmakta, yapay sinir ağı tabanlı yük tahmini ile enerji akış optimizasyonunu tek bir karar mekanizmasında birleştirerek klasik yöntemlerle karşılaştırmaktadır.
-
Maymun Çiçeği Hastalığının Cilt Lezyon Görüntüleri Üzerinden Yapay Zekâ Algoritmaları İle Sınıflandırılması / Artificial Intelligence–Based Classification of Monkeypox Disease from Skin Lesion Images
Çalışma, maymun çiçeği hastalığının cilt lezyon görüntülerinden tespiti için sekiz derin öğrenme modelini karşılaştırmakta ve DenseNet169, DenseNet201 ile Xception modellerinin özelliklerini birleştiren yığınlama temelli bir topluluk öğrenmesi modeli önermektedir; geliştirilen model test veri setinde %99.30 doğruluk elde etmiş ve Grad-CAM ile sınıflandırma kararları görselleştirilmiştir.
-
Yarı-Otomatik Etiketleme Ve Segformer Tabanlı Bölütleme İle QAP Diyagramına Dayalı Kayaç Türü Sınıflandırması/Semi-Automatic Labeling and Segformer-Based Segmentation for Rock Type Classification Base
Çalışma, magmatik kayaçların mikroskobik ince kesit görüntülerinden mineral bileşimlerinin süperpiksel tabanlı etiketleme ve SegFormer mimarisi ile otomatik bölütlenmesini ve QAP diyagramı üzerinden kayaç türü sınıflandırılmasını önermektedir. Karşılaştırmalı deneylerde SegFormer modeli %94.56 doğruluk ve %73.78 ortalama IoU ile klasik derin öğrenme mimarilerine göre daha yüksek başarım göstermiştir.
-
Umudu Var Eden Kadınlar
ODTÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Sevinç Figen Öktem Seven ile eğitim hayatı, NASA'daki doktora deneyimi, Türkiye'ye dönüş süreci ve hesaplamalı/hiperspektral görüntüleme alanındaki araştırmaları üzerine yapılan söyleşi.
-
Masallar, Kadınlar ve Yapay Zekâ
Yazar, masal anlatımı üzerinden yapay zekâ ve robot tasarımlarında kadın imgesinin nasıl ve neden yaygınlaştığını, cinsiyetçi kalıpları ve sermaye ilişkilerini eleştirel biçimde tartışıyor.
-
Sentinel-2 Multispektral Zaman Serileri Kullanarak 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremi 17 Sonrası Tarımda Değişim Tespiti
Çalışmada, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası Hatay'ın Kumlu ilçesindeki bir tarım bölgesinde Sentinel-2 uydu görüntüleri ve NDVI tabanlı k-ortalamalar++ kümeleme yöntemi kullanılarak 2022-2024 yılları arasındaki tarımsal ekim değişimleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar resmi tarım verileriyle karşılaştırılarak yöntemin geçerliliği doğrulanmıştır.
-
Kritik Altyapıların Savunmasında Yeni Nesil Yöntemler: Siber Saldırıların Tespitinde 31 Yapay Zekâ Uygulamaları
Bu derleme makale, kritik altyapıların yönetiminde kullanılan SCADA sistemlerinin yapısını, güvenlik zafiyetlerini ve maruz kaldığı siber saldırı türlerini incelemekte, bu saldırıların yapay zekâ ve makine öğrenmesi yöntemleriyle tespit edilmesine ilişkin literatürü karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Bulgular, makine öğrenmesi algoritmalarının siber saldırı tespitinde daha yaygın kullanıldığını ve geliştirilecek yapay zekâ tabanlı sistemlerin SCADA güvenliğini güçlendirebileceğini ortaya koymaktadır.
-
Single-Image HDR Reconstruction with Attention-Driven Autoencoder
Çalışmada, tek bir düşük dinamik aralıklı (LDR) görüntüden yüksek dinamik aralıklı (HDR) sahne yeniden oluşturmak için U-Net benzeri bir otomatik kodlayıcı mimarisine beş farklı dikkat mekanizmasının (Spatial, Channel, Bottleneck, SE, Self-Attention) ayrı ayrı entegre edildiği HDR-AttNet modeli önerilmektedir. DrTMO veri kümesi üzerinde yapılan deneyler, Spatial Attention varyantının SSIM, PSNR ve LPIPS metriklerinde en iyi performansı gösterdiğini ortaya koymaktadır.
-
Farklı Topoloji̇ler Altında Robotik Kablosuz Sensör Ağlarında Sınırlı Kapasiteli Bataryalı Bir İHA Aracılığıyla Verimlilik ve Enerji Farkında Veri Toplama
Makale, sınırlı batarya kapasiteli bir İHA aracılığıyla robotik kablosuz sensör ağlarında küme başı robotlardan veri toplamayı ele alarak, farklı topolojiler altında enerji verimliliğini artıran En Yakın Komşu tabanlı yeni bir algoritma önermektedir. Önerilen yöntem, genetik algoritma tabanlı yaklaşımlara kıyasla toplam ortak maliyeti azaltırken çok daha hızlı çalışmaktadır.
-
Grup Seyreklik ve Düşük Dereceli Modellerin Uzlaştırılmasıyla Çarpımsal Gürültünün Giderilmesi
Bu araştırma makalesi, sentetik açıklıklı radar, sonar, ultrason ve lazer görüntüleme sistemlerinde görülen çarpımsal benek gürültüsünün giderilmesi için homomorfik dönüşüm ile grup seyreklik ve düşük ranklı modellerin entegrasyonuna dayanan yeni bir yöntem önermektedir. Sentetik ve gerçek görüntüler üzerinde yapılan deneyler önerilen yöntemin etkinliğini göstermektedir.
-
Görüntü ve Sinyal İşleme İçin Adaptif Daire Yerleşimi Yoluyla Geometrik Maskeleme / Geometric Masking via Adaptive Circle Placement for Image and Signal Processing
Çalışma, düzensiz geometrik alanları çakışmayan veya kontrollü çakışan dairelerle temsil eden yenilikçi bir daire yerleştirme algoritması önermekte; bu yöntem görüntü ve sinyal işlemede maskeleme, filtreleme, segmentasyon ve özellik çıkarma gibi uygulamalarda kullanılabilmektedir.
-
SCADA Sistemlerinde Dijital Dönüşüm: Endüstri 4.0 Çağında / WinCC Unified Digital Transformation In SCADA Systems: WinCC Unified In The Era of Industry 4.0
Çalışma, Siemens'in WinCC Unified SCADA platformunu web tabanlı mimari, IT/OT entegrasyonu ve siber güvenlik açısından incelemekte, Ignition, AVEVA, GE Digital iFIX gibi diğer SCADA sistemleriyle karşılaştırmaktadır. Bulgular, WinCC Unified'ın IEC 62443 uyumlu güvenlik özellikleri ve esnek yapısıyla rakiplerine üstünlük sağladığını, ancak uygulama maliyetleri gibi sınırlamalarının da bulunduğunu göstermektedir.
-
Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması/Predicting Individuals’ Environmental Attitudes Usi
Çalışma, bireylerin çevresel tutumlarını sınıflandırmak için beş farklı makine öğrenmesi algoritmasının performansını ANOVA ve Ki-Kare tabanlı özellik seçimi yöntemleriyle karşılaştırmaktadır. Sonuçlar, Gradyan Artırma algoritmasının doğruluk, kesinlik ve F1 skoru bakımından en üstün performansı gösterdiğini ortaya koymaktadır.
-
Telekomünikasyon Sektöründe Müşteri Kaybı Tahmini İçin Açıklanabilir Makine Öğrenmesi / Explainable Machine Learning for Customer Churn Prediction in Telecommunication Industry
Çalışma, telekomünikasyon sektöründe müşteri kaybını tahmin etmek için Lojistik Regresyon, Destek Vektör Makineleri, Rastgele Orman ve Gradyan Artırma gibi makine öğrenmesi yöntemlerinin performansını karşılaştırmakta, sınıf dengesizliği sorununu SMOTE ile çözmekte ve Shapley Additive Explanation yöntemiyle sonuçları yorumlayarak müşteri kaybına neden olan faktörleri belirlemektedir.
-
Türkçe Görüntü Altyazılama: Mevcut Çalışmalar, Uygulamalar, Veri Setleri, Metrikler ve Gelecekteki Olası Eğilimler Üzerine Bir İnceleme/Turkish Image Captioning: A Review of Current Studies, Applicati
Makale, Türkçe görüntü altyazılama alanındaki mevcut çalışmaları, uygulama alanlarını, veri setlerini ve performans metriklerini kapsamlı biçimde inceleyen bir derleme çalışmasıdır. Ayrıca alanın gelecekteki olası eğilimleri yazarların perspektifinden tartışılmaktadır.
-
Yapay Zeka ve Havacılık Endüstrisindeki Gelişmeler
Havacılık endüstrisinde yapay zekâ uygulamalarını hava trafik yönetimi, güvenlik, bakım-onarım ve otonom hava araçları başlıkları altında inceleyen bir literatür derlemesi sunulmaktadır.
-
5G ve Ötesi: Devrime Kalkışıp Evrime Razı Olmak
Yazı, 5G teknolojisinin temel özelliklerini (eMBB, mMTC, uRLLC) ve sürümlere göre gelişimini teknik olarak açıklıyor, dünyadaki ve Türkiye'deki 5G kullanım durumunu ve gecikme nedenlerini değerlendiriyor.
-
Sağlıkta Giyilebilir Teknolojiler ve Yapay Zeka: İnsan-Makine Bütünleşmesine Doğru Bir Adım
Yazı, giyilebilir sağlık teknolojilerinin gelişimini, kullanılan biyomedikal sensörleri ve yapay zekânın bu cihazları nasıl kişiselleştirilmiş ve öngörücü sağlık çözümlerine dönüştürdüğünü ele almaktadır.
-
Yapay Zeka ve Emek: Bir Toplumsal Tarih
Yazar, yapay zekâ ve dijitalleşmenin toplumsal tarihini Goethe, Marx ve Babbage'a dayanarak inceliyor; makinelerin 'zekâ' kazanma sürecini emek, üretim ilişkileri ve teknoloji fetişizmi bağlamında tartışıyor.
-
Yapay Zeka Teknoloji Devlerinin Elinde mi, Halkın Hizmetinde mi?
Yazar, yapay zekanın küresel teknoloji şirketlerinin kârını artırma aracı olmaktan çıkarılıp toplumun ortak faydasına hizmet edecek şekilde kamucu politikalarla yönlendirilmesi gerektiğini tartışıyor.