PAŞALAR - TUNÇBİLEK HATTINDA HEYELANA MARUZ KALAN 257 NO.LU PİLON HAKKINDA

BİR YAZI DOLAYISlYLE

Etibank Elektrik İşletmelerinin neşretmekte olduğu Enerji Bülteni'nin Temmuz 1961 sayısı elimize geçipte tetkik ettiğimizde, bizim burada ele alışılmasını istediğimiz ve 5 yıldır müteaddit defalar sütunlarımızı açtığımız bir mevzuda elektrik işletmelerinde meydana gelen mühim arızalar, bunların analizi ve.giderilmesi hususla rının açıklanması ve münakaşası mevzuunda ilk defa bir yazı yayınlanmış olduğunu gördük. Aşa ğıya iktibas ettiğimiz bu yazı, daha çok arıza hakkında bir rapor mahiyetindedir. Ancak ilk defa, bir yenilik yaptığı için mecmuamıza alma ğa karar verdik. Biz daima, yeni olan şebekemiz de ve santrallarımızda aksayan hususların açık lanmasını ve bunlara bütün camiamızca çare aranması arzusunu gösterdik, sütunlarımızın açık olduğunu daima ilân ettik, alâkalı şahıslara mü racaat ederek arızaların bildirilmesini istedik. Fakat bugüne kadar en normal olan en küçük arızalar dahi büyük bir sır imiş gibi saklandı.

Halbuki diğer memleketlerde mühendis odaları mecmua ve toplantılarında bu gibi mevzular hep birlikte münakaşa edilir ve çare aranır. Meselâ biz Paşalar Tunçbilek hattında 1957 kışında buz ve rüzgârdan pilonların devrilmesini herkesten saklarken, İspanyollar aynı cins arızayı raporlar la CIGRE toplantılarına kadar aksettiriyorlardı.

Artık bu zihniyetin değiştiğini, "bir işletmede arıza vuku bulabileceğinin normal karşılanılıp bunların açıklanmasında bir mahzur görülmeyen devrin başladığını zannediyor ve seviniyoruz. Türkiye'de başlayan bu yeni devirde, her işte olduğu gibi, işletmelerimizin durumunda da açık lık şarttır. Dertlerimize beraber çare arayalım.

Enerji Bülteninde bu yazıyı neşrederek bu yeni açıklık yolunu sağlayan arkadaşlarımıza burada teşekkür eder, kendilerini tebrik ederiz.

Y AY IN KURULU

UDK : 621.315.66

Paşalar Tunçbilek Hattında Heyelana Maruz Kalan 257 No. lu Pilon Hk.

Ahmet BİRİNCİ

Paşalar Tutes 154 kV. enerji nakil hattı çift devreli 795 MCM (400 mm2) olup, halihazırda hattın tek devresi çekilmiştir.

Paşalar Tutes Hattı :

R tipi hafif taşıyıcı T Tipi ağır taşıyıcı ve 7° zaviye W Tipi durdurucu ve 15° zaviye Z Tipi ağır durdurucu ve köşe direği olmak üzere 4 tipten meydana gelmiştir.

Heyelanın Oluşu :

13/2/1961 Pazartesi günü Tunçbilek İşletmesi tarafından Paşalar Tutes hattındaki 257 No. lu pilonun heyelana maruz kaldığı Bölge Mühendis liğine bildirilmiştir.

Aynı gün Bölgeden vaka mahalline hareket eden ekip 14/2/1961 günü 257 No. lu pilonu tet kik etmiş ve neticede heyelanın pilona 4 metre kadar yaklaşmış olduğu ve bu 4 metrelik kısınb daki arazide de çatlaklıklar bulunduğu tesbit edilmiştir.

Y apılan Değişiklik:

Ekdeki resim ve fotoğraflardan görüleceği gibi, bu pilonun takviyesi oldukça zor ve masraf

E.M.M. 68

lı olacağından ve pilonunda R tipi askı olması nazarı itibare alınarak pilonun yerinin değiştiril mesi kanaatimizce en uygun iş olarak mütalâa edilmiş ve pilonun 53 metre Paşalar istikâme tine kaydırılmasına karar verilmiştir.

Paşalar Tunçbilek* hattındaki ınkitaı mümkün mertebe azaltmak ve sehimin düşük olmamasını temin etmek için, dikilecek pilonun eski pilona nazaran daha yüksek bir pilon olması ıcabet mektedir. Bu yükseklikte R tipi pilon elimizde bulunmadığından Amerikan pılonlarından G tipi 20 ayak ilaveli bir pilon seçilmiştir. G tipi pi lonun toplam yüksekliği 128 ayak olup 39 met reye tekabül etmektedir. Mevcut R tipi pilon ise, 9 ayak ilaveli 32 metre yüksekliğindeydi.

Y apılan işler :

Adapazarı Merkez Anbarmdan treylere yük lenen bir adet G tipi pilon 17/2/1961 de Tunçbı lek'e gönderilmiştir. Aynı gün montaj işinde ça lışacak hat ekibi elemanları da Tunçbile'e git mişlerdir.

18/2/1961 günü dikilecek pilon ayaklarının yerleri tesbit edilip 19/2/1961 günü amele tutu larak 20/2/1961 akşamına kadar çukurlar kazdı rılmıştır. Bu müddet zarfında ekip ayakları, kon

solları ve kuleyi yerde monte edip hazır vazi yete getirmiş 21/2/1961 günü montaja başlana rak 24/2/1961 günü pilon yerine monte edilmiş, nakiller konsollara bağlanmış ve diğer pilonun konsollarının da sökülmesi işi bitirilmiştir.

Güzergâh Hakkında Umumî Malûmat:

Paşalar Tunçbilek hattında dikilen pilon tip leri, yerleri ve direk arası mesafeleri. elimizdeki mevcut listelere uymaktadır.

257 No. lu pilonun 53 metre Paşalar istika metine kaydırılması ile 256 ile 257 No. lu pilon lar arasındaki mesafe 323 metreden 270 metre ye düşürülmüş, 257 ile 258 No. lu pilonlar ara sındaki mesafe 667 metreden 720 metreye çı karılmıştır.

Nakillerin sehimleri 256 257 No. lu pilonlar arasında 50 cm., eksilmiş 257 258 No. lu pilon lar arasında 50 cm. yükselmiştir.

inkitalar:

22/2/1961 günü saat 10.49 16.34 arasında 5 saat 45 Dak.

24/2/1961 günü saat 07.37 — 13.45 arasında 6 saat 08 Dak.

Toplam

: 11 Saat 53 Dak.

PAŞALAR TUTES HATTI

1 Toprak kaymasında tehlikeli görülen eski R+9 tipi (Askj) 257 Nolu pilon

2 Hat t ın ve arazının durumuna göre 53 metre Paşalar istikametinde dikilen yeni yeni G+20 tıpı (Askı) pilon

3 5ehlmlerın eski ve yeni vaziyetlerin» gösteren şema

E M.M. 68

Y eni aurum Eski durum