Elektrik Mühendisliği · Sayı 112 · Nisan 1966

ARAMIZDA

Mühendislik mesleği, meslek hakları ve istihdam Görüş ve değerlendirme

Yıl
1966
Sayfa
2
Okuma süresi
6 dk
Görüntülenme
0

Konu

Mühendislik mesleği, meslek hakları ve istihdam

İlgili: Mevzuat ve hukuk, Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı

Anahtar kelimeler

  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
  • Teknik Personel Kanunu
  • 4/10195 sayılı kararname
  • Emekli Sandığı
  • TMMOB

Özet

EMO Yönetim Kurulu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun teknik personel (mühendis, mimar, tekniker) üzerindeki olumsuz etkilerini değerlendirerek, kanunun mesuliyet ve liyakat esasına uygun ücretlendirme sağlamadığını ve yeni bir Teknik Personel Kanunu tasarısı hazırlanması yönündeki çalışmaları aktarmaktadır.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

Saym Üyelerimiz,

667 saydı Devlet Memurları Kanunu; genel veya katma bütçelerden veya bunlara bağlı dö ner sermayeli kuruluşlardan veyahut kefalet sandıklarından para alan ve kamu hizmetinde çalı şan aylıklı, sözleşmeli veya gündelikti personele tatbik edilmek Üzere çıkarılmıştır. Kanunun ba zı maddeleri, kanunun yayın tarihi olan 19.7.1965 gününden itibaren yürürlüğe girmiştir. Malî hususlarla ilgili esas maddelerinin 1.3.1966 gününden itibaren yürürlüğe girmesi gerekirken ka nunda adı gecen tüzüklerin ve kadro kanununun zamanında hazirlanamamiş olması uygulamayı İmkansız kılmış ve bilahare çıkarılacak tüzük ve kadro kanununa göre doğacak farklar göz önune alınmak üzere kanunun yine 1.8.1966 tarihi.esas alınarak uygulanması yoluna gidilmiş tir. Memurun .sosyal baklan ile ilgili maddeleri ise genellikle çıkarılacak yeni kanun ve tüzük lere bırakılmış olup bunların ne zaman uygulanacağı belli değildir.

Hakim ve savcılar ile subay ve assubay bu kanun kapsamı dışında bırakılmış; Kamu İk tisadi teşekkülleri, Belediyeler ve özel idareler personeli İçin ayrı kanunlar çıkarılacağı kabul edilmiş; Üniversite öğretim üyeleri ve yardımcılarının malî hükümler dışında Üniversiteler Ka nununa tabi olacağı belirtilmiştir.

Kanunda:

— Devlet Kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde aylıkla çalışan kişi lere «Devlet Memuru»;

— Yurtta yapilamiyan özel ihtisas öğrenimine ihtiyaç gösteren belirli ve geçici sureli iş lerde sözleşme ile çalışan kişilere «Sözleşmeli Personel»

— Devlet Kamu hizmetlerinin asil mahiyette olmiyan işlerinde • bedenen, belirli ve geçici süre için .gündelikle çalışan kişilere «Yevmiyeli Personel»

Denilmekte ve bu Uç istihdam şekil içindeki bütün personelin kanun kapsamına girdiği belirtilmektedir.

Kanun, lafzına uygun olarak uygulandığı takdirde bugün 4/10195 sayılı kararnameye gö re çalışmakta olan yüksek mühendis, mühendis ve teknikerler ile S008 saydı iş kanunu kapsa mma giren çeşitli meslek dallarındaki İşçi niteliğindeki bütün teknik elemanların bu kanun kap samma alınması icabedecekttr.

Son günlerde yapılan çalışmalar ve işçi teşekküllerinin gösterdiği reaksiyon karşısında devlet hizmetinde çalışan ve 3008 sayılı kanun kapsamına giren İşçi niteliğindeki kişilerin bu kanun kapsamına almmiyacağı yolanda bir görüş ortaya çıkmıştır.

Odamız üyelerini yalandan İlgilendiren ve halen 4/10195 saydı kararnameye göre çalışan elemanlar, kanunun geçici sekizinci maddesinde de belirtildiği gibi kesin olarak bu kanun kap samma girmektedir. Kanun, gerek bu elemanların gerek diğer statüler ile Devlet hizmetinde ça lışan yüksek mühendis yüksek mimar ve mühendis ve mimarların durumlarında kayda değer hiçbir düzelme sağlamryacak aksine bir takım aksaklık ve kayıplar doğuracaktır.

Kanunun hazırlanışı sırasında Odamız, diğer kardeş Odalar ve TMMOB kanununun bu şekilde çıkmaması için büyük gayret sarf etmişler ve bu çalışmaları zaman zaman yapılan neşriyatta üyelerimize duyurmuşlardır. Bu çalışmaların kayda değer bir fayda temin edemediği ni de kaydetmek isteriz.

Kanunun uygulanması ile 4/10195 saydı kararnameye göre çalışan personel aldıkları üc ret ne olursa olsun yeni atanacakları görevin derece ve kademesine intibak ettirileceklerdir. Ay rıca banlar Devlet memura statüsüne girdikleri için Sosyal Sigortalar Kanunu ile İlgilerini ke serek emebil sandığı kanununa tabi olacaklardır.

Kanunda Sosyal Sigortalara ödenen primler karşılığı kazandan sosyal hakların Emekli Sandığına devrine alt herhangi bir kayıt olmadığına göre adı geçenlerin bu hakları ya tama men kaybolacak veya hizmetlerin birleştirilmesi konusundaki mevcut veya ilerde çıkacak yeter siz kanunlar İle telâfisi mümkün olmiyan bir hal alacaktır.

Kanun, kısaca «Teknik Perslnel» diye adlandırdığımız yüksek mühendis yüksek mi mar, mühendis, mimar ve teknikerlere bugün diğer meslek ve memuriyetlerden daha fazla İhti yaç olduğunu, bunların gerek özel teşebbüste gerek yurt dışında kolayca iş bulabileceklerini ve dolayisiyle devlet hizmetinde çalıştırmak için esasen güçlük çıkarıldığını gözönttne almiyan bir zihniyetle hazırlandığı İçin teknik personeli tatmin edecek bir ücret imkânmi vermiyecektir. Bu İtibarla kanunun ana İlkesi obuası icabeden, «ücret hizmetin devlet için taşıdığı önem, yüklenl

ElefctriJc MO&naisllgi 113

len mesuliyet ve liyakat esasına bağlanacaklar» fikri gerçekleşmlyecek ve teknik elemanları bu kanun çerçevesi içinde çalıştırmak mümkün olmiyacak, Devlet hizmetleri de aksiyacaktir.

Teknik personel diğer meslek ve memurluklara nazaran daha fazla mesuliyeti, ağır ve tehlikeli işlerde çalışmayı gerektirdiği halde, kanun bunları gözdniine almadan yanliz mahru miyet bölgelerinde çalışanlara maktu bir ödenek vermek ile yetinmiştir. Teknik personelin çalış tığı şantiye, vardlye tuttuğu fabrika ve işletmeleri bölgesel mahrumiyet ödeneği İle değerlendir meye de imkan olmadığına göre mesuliyet, ağırlık, tehlike ve mahrumiyet ödeneği verilmeden teknik elemanlan diğer meslek sahipleri ve memurlar gibi çalıştirmiya imkan obmyacak ve yu karda da belirtildiği gibi yine devlet hizmetleri aksayacaktır.

Kanun, teknik personelin Devlet hizmetinden ayrılarak özel teşebbüste, yurt dışında, Üni versitelerde ve hatta yönetici olarak yine bir devlet hizmetinde çalıştıktan sonra tekrar dev let hizmetindeki teknik görevine dönmesini kısıtlamaktadır. Bu gibileri hizmete kabul etse dahi kıdem ve kaganıimış hn.kla.nm tanımamaktadır. Bir teknik elemanın yetişmesi veya bilgi ve gör güsünü artırması devlet hizmetinde olduğu kadar özel sektörde, yurt dışında, Üniversitede ve yöneticilikte de mümkündür. Bu yönden de kanun yetişmesi ve gelişmesi mümkün olan kabiliyet li elemanları hiçbir gaman devlet hizmetine bağlıyamiyacak ve devlet ehil olmayan yetersiz tek nik elemanlarla yetinmek zorunda kalacaktır.

Kaımn, devlet memurlarını yönetici, icracı ve büro sınıflan olarak üç ana gurupta mütalâa etmekte ve mesleki ihtisasla ilgili kadrolara mesleki, teknik ve bilimsel sınıflardan atama yapı labileceğini belirtmektedir. Birçok devlet memurluğunda yöneticilik ile icracdiği birbirinden a y ırmak mümkün ise de teknik hizmetlerde bu ayırımı yapmiya imkân yuktur. Zira her teknik personel mesleki icabı yaratıcı güce sahip olmiya, gerçekleştirdiği eser veya hazırladığı pro jede ranılıman ve prodüktiviteyi sağlamiya ve emrinde çalıştırdığı diğer teknik personeli ve işçileri bu esaslara göre yönetmiye mecburdur. Bu itibarla teknik personeli icracı ve yönetici olarak ikiye ayırmak ve yukarda da belirtildiği gibi birinden diğerine geçişe mani olmak hiçbir fayda sağlamiyacağı gibi teknik personelin yetişmesine, mesleğinde ilerlemesine ve dolayislyle devlet hizmetinin daha iyi yapılmasına engel olacaktır. Bu itibarla da İrannn yetersizdir.

Kamın getirdiği bu aksaklıklar ve yetersizlikler sınıf tüzüklerinin nasırlanmam sırasında da görülmüş ve bir taraftan teknik personel için hazırlanmakta olan sınıf tüzüklerinde bu aksaklıkları ve yetersizlikleri giderecek çarelerin aranmasına çalışılırken diğer taraftan yeni bir teknik personel kanunu tasarısı hazırlanması için çalışmalara başlanmıştır.

Teknik personel kanunu tasarısının hazırlanmasında teknik personel kullanan Bakanlık lar ile TMMOB ne dahil bir kısmı Odaların teşkil ettiği bir komisyon çalışmalara başlamıştır. Odamızın da iştirak ettiği bu komisyon mümkün olan en kısa zamanda bu kanun tasarısının ha zırlanmasına çalışacaktır. Diğer taraftan Parlementoda bulunan teknik elemanlardan bir gurup 4/10195 sayılı karanameye göre çalışan teknik personelin ayrı bir kanun çıkıncaya kadar 657 saydı devlet memurları kanunu kapsamından çıkarılması İçin bir tadil tasarısı hazirlryarak meclise vermişlerdir. (Bak : Elektrik Mühendisliği Sayı: 111 Sahife 38).

Teknik personelin layık olduğu hakların temin edilmesi ve bn suretle toplumumuza mad dî ve manevi endişelerden uzak bir çalışma düzeni sağlanması en büyük temennimizdir. Bu ba kımdan sınıf tüzüklerinin ihtiyaca cevap verecek nitelikte hazırlanmasına, yalanda meclise sunu lacağını umduğumuz «Teknik Personel Kanunu» tasarısının hazırlanıp kannniagmaama gayret göstermek azmindeyiz.

Bu konuda yasama organlarının ve hükümetimizin anlayış göstermesini diliyoruz.

Saygılarımızla YÖNETİM KURULU

Dergiye gönderilen yanlar basılsın veya basılmasın geri verilmez. Tazı ve Uanlardakl »kirler yazarlarına aittir, Odayı ve dergiyi sorumlu kılmaz Dergide basılan yazılar, kaynak gös terilerek İktibas edilebilir. aOnderllen yazıların daktilo İle yazılmış ve resim lerinin çini mürekkep İle çizilmiş ol ması lazımdır. Tazı göndereceklerin, yazının orijinal telif, telif yoksa ter cümemi olduğunu belirtmesi gerekir.

Yazt ücretleri

(Dergi »aylası başına)

Orjlnal telif makale 50,— TL.

telif makale

40,— »

timi tercüme makale 30,— » Sosyal konularda yazı lar, plan, proje ve te sislerin, mevzuat ve neşriyatın tanıtılması ve tenkidi, haberler 30— »

tlan Tarifesi

Ön dıs kapak

1000,— TL.

Arka dış kapak

Arka 1; kapak

ön İç kapak

800.—

Tam ön sayfa

460,—

Tam orta sayfa

400,—

Tam arka sayfa

360,—

Tarım arka sayfa

200,—

Çeyrek arka sayfa

160,—

Küçük Han en 1 cm : 80,—

RenJcU ilanlar için renk farkı alı

nır. Sürekli il&nlarda t 11 ay

ipin % 15, 12 aj/dan fazlası için

% 25 indirim yapılır, ön dış ka

pak senelik ve indirimsizdir.

Elektrik Mühendisliği Dergisi Elektrik Mühendisleri Odası üyelerine ücretsiz gönderilir.