HABERLER

Saym Üyelerimiz,

Ankara Sanayi Odasından alınan yatırımlarda azamî miktarda yerli mamul kullanılması hakkındaki yazı ile cevabımız aşağıda bilgilerinize sunulmaktadır.

Tarih : 24/9/1966 Sayı : 2/3505 2072

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI BAŞKANLIĞINA

Yatırımlarda yerli mamul kullanılmasını sağ lamak üzere çıkarılmış bulunan Kararnamede mümkün olan azamî miktardaki mamul ve hiz metin yerli olarak temini için tedbirler alınmış ve bu arada anahtar teslimi ihale yapılması men edilmiştir.

Bu Kararnamenin tatbikinde bir kısım yatı rımcı dairelerin aşağıdaki hususlarda yanlış bir anlayış ve tatbikat içerisinde bulundukları görül mektedir.

1 — Yatırımın yerli yapılacak kısımları da yabancı bir firmaya verilmekte, ancak bunun Türkiye'den temini şart koşulmaktadır. Bunun neticesi olarak yabancı firmalar, Büyük kârlarla aldıkları işleri yerli firmalara çok düşük bedel lerle yaptırmak gayretini göstermekte oldukları gibi, yerli olarak imal edilmekte olan ve aynı ışl gören üniteler yerine kendi projelerine göre imal edilecek üniteler talep etmekte bu şekilde yerli olarak bütün hizmetleri ile komple ünite imalî yolunu baltalamaktadırlar.

işin eksiltme safhasında toplam bedel ile mu kayese edilmek suretiyle ihale yapılarak sonra dan yerli yapılacak malzemenin işten çıkarılması ve yeril bir firmaya müstakilen ihalesi ise, ya bancı firmayı kendi yapacağı işlere yüksek ve yerli yapılması muhtemel işlere düşük fiat ver mek yolunu istemektedir. Her halde de «anahtar teslimi ihale yapmak» deyiminin yanlış tatbikin den doğmaktadır. Filhakika gerek İşi toptan ya bancı bir firmaya verip onu bazı kısımları yer li yapmaya zorlamak, gerekse .başlangıçta işin tamamını yabancı firma yapacağına göre fiat mukayesesi yaptıktan soruca yerli yapılacak kısımları işten çıkarmak, «anahtar teslimi ihale» yapmış olmak durumunu değiştirmez.

işin eksiltme safhasında dışardan temin edile cek malzeme ve hizmetler için ayrı ihale yap mak şarttır. Ancak, bu takdirde Kararnamedeki «anahtar teslimi eksiltme yapmak» şartı yerine getirilmiş olur.

2 — Malzemenin bir kısmı yeril temin edil diği takdirde, yabancı firmaların kapasite ga rantisi vermedikleri bazı yatırımcı dairelerce id dia edilmekte, ve bu husus «anahtar teslimi

ihale» için mucip sebep olarak gösterilmekte dir.

Halbuki yerli temin edilecek üniteler yabancı firma tarafından verilecek karakteristik değer lere uyduğu takdirde, kapasite garantisi verilme mesi için hiç bir sebep mevcut değildir. Meselâ bir kazanın vereceği buhar miktarı ile buhar evsafı, veya bir vincin yükü ve hızları veya bir elevatörün taşıyacağı malzemenin cins ve miktarı bilinirse tamamen kâfidir Esasen komple bir te sis veren yabancı firma da yukarıdaki cihazları belirtilen değerleri vererek başka bir firmadan satın alır. Satın alınan malın istenilen hizmeti görüp görmediği kolaylıkla müstakilen incelene bilir, istenilen hizmetin görüldüğü tesbit edil dikten sonra da hüsnüniyetli bir yabancı firma nın bütün tesis İçin vereceği kapasite garantisin den kaçması mümkün ve makûl değildir.

3 — Bazı yatırımcı daireler, kendi işlerinde yerli yaptırılabilecek işlerin % 5 10 civarında ol duğunu belirterek, bu miktar için «anahtar tes limi ihale» nin sağladığı rahatlıktan vazgeçmenin doğru olmadığı kanaatındadırlar.

Kâğıt sanayiini misal olarak alırsak, halen bu kolda bir milyan aşan yatırım yapılmaktadır. Şu hale göre yeril yapılabilecek kısım yüz milyon lirayı aşar ki bu miktar dahi yeril sanayiimi zin inkişafını hızlandırmak bakımından küçüm senemez. Kaldı ki ekseriya yerli yapılabilecek kısım yatırımcı dairelerin tahminlerinin kat kat üzerindedir.

Yatırımlarda yerli mamullerin kullanılması hakkındaki Kararnamenin bazı yatırımcı daire lerce yapılmakta olan yanlıg tatbikatını yukarıda ana hatları ile izah etmeğe çalıştık.

Mezkûr tatbikatın düzeltilmesi de yatırımlarla varılacak istihsal artışı hedefi yanında, azami yerli mamul kullanmak suretiyle yatırım mallan imal eden sanayiimizdeki gelişmenin hızlandırıl ması hedefinin de ihmal edilmemesi yolunda yar dımlarınızı rica ederiz.

Saygılarımızla,

ANKARA SANAYİ ODASI YÖNETİM KURULU BAŞKANI

9/11/1966 Sayı : 579/20

Ankara Sanayi Odası,

24/9/1966 tarih ve 2/3505 2073 sayılı yazı nıza.

Odamız, yatırımlarda azami miktarda yerli mamul kullanılması ve hizmetin yerli olarak ya pılması konusundaki düşüncelerinize tamamen iştirak etmektedir.

Ancak, tatbikatta aksadığı kanısında olduğumuz uç önemli husus aşağıda verilmektedir. Sayın Odanızın bu konulara eğilmesini ehemmiyetle temenni ederiz.

1 — Yeril sanayimiz imalâtta asgari bir stan darda erişebilmesi için meslek Odalarının vere ceği kalite belge sistemine önem verilmelidir. Odamız bu hizmet için daima açıktır.

Bugün maalesef, asgari standartlara (C.E.I) uymayan ve mevcut T.S.E. Standardlanmn da dûnunda olan İmalât devam etmektedir.

2 — îhtali kotalardan çıkarılmış bulunan ba zı maddeler taahhüt edildiği miktarda imal edi lememekte ve piyasada darlığa sebebiyet veril mektedir, (örnek : izolatör, sekslyoner gibi)

3 — Memleket dahilinde teklif istendiği ve şartnamesine uygun teklif verilemediği halde dahi, harici siparişte lüzumlu belge tedariki esna sında, aynı malın yerli olarak yapıldığı iddia edilmekte ve yatırımcı dairelerin mal tedarikin de lüzumsuz gecikmelere sebebiyet verilmekte dir.

Bilgilerinizi rica ederim.

Saygılarımla, Sekreter Üye

YENİ BÎR YAYIN :

Üyemiz Tahsin Armay «Makina Temellerinin Hesabı» adlı bir kitap yayınlamıştır. Kitap on iki bölümden müteşekkil olup bölümlerde şunlar bahsedilmektedir :

Zemin cinsleri, temel zeminlerin taşıma gücünün bulunması, makina temelinin mukavemet hesabı gibi konuları ihtiva etmektedir.

Teknik yaymlarda bir boşluğu dolduracağına inandığımız eser 110 sayfa olup fiatı 10 TL. dır.

Eser, Odamızdan temin edilebilinir.

Sayın Üyelerimiz,

1966 yılı ikinci devre denetleme raporu aşağıda bilgilerimize sunulmaktadır. Bu rapora ait yönetim kurulunun görüşlerine de ayrıca aşağıda bulacaksınız Bilgilerinize sunulur.

1966 YILI İKİNCİ DEVRE DENETLEME RAPOBU

1 — 1/5/1966 tarahinden 31/8/1966 tarihine kadar hasılata ait makbuzlarla defter kayıtları kontrol edilmiş ve işlemi yapılan makbuzların ta rihleri ve numaraları aşağıya çıkarılmıştır.

â

Cilt

I

206 3/5/1966 4014 207 3/5/1966 4051 208 4/5/1966 4101 209 9/5/1966 4151 210 20/5/1966 4201 211 31/5/1966 4251 212 2/6/1966 4301 213 6/6/1966 4351 214 21/6/1966 4407 215 1/7/1966 4451 216 4/7/1966 4501 217 11/7/1966 4551 218 28/7/1966 4601 219 2/8/1966 4651 220 25/8/1966 4701

i .!<» si

4050 4100 4150 4200 4250 4300 4350 4400 4450 4500 4550 4600 4650 4700 4750

3/5/1966 4/5/1966 6/5/1966 20/5/1966 31/5/1966 2/6/1966 6/6/1966 20/6/1966 30/6/1966 4/7/1966 11/7/1966 26/7/1966 2/8/1966 25/8/1966 31/8/1966

2 — 14/10/1966 tarihi itibariyle kasa mev cudu sayılarak, kasa defterine göre olması gere ken 1830,72 TL tarafımızdan sayılarak tam oldu ğu görülmüştür.

3 — Kontrolümüz esasında 215 Cilt No. lu tahsilat defterinin 4471 ve 4472 No. lu makbuzla rının iptal edildiği görülmüştür.

4 — 31/8/1966 tarihi itibariyle hazırlanmış mizan kayıtlarında borçlular hesabına 498056,44 TL. sı görülmektedir. 1966 yılının ilk 8 aylık dev resinde 57437,08 TL. sı tahsil edilmiştir, ilk dört aylık duruma göre borçlar hanesinde 40.000 TL,. ye yakın bir artış olduğu halde ancak 9000 TL. sı civarında bir tahsilat yapılmıştır. Bu hususta ge rekli tedbirlerin bir an önce alınması gerekmek tedir.

5 — 31/8/1966 tarihi itibariyle kasamıza 392917,68 TL. sı girmiş ve bu miktarın 331.834,21 TL. sı sarfedilmiştir. Bu tarih itibariyle nakit he sapların.

Kasa

îş. Bankası

Yapı K. Bankası

Ziraat Bankası

istanbul Şubesi

Borç

12.110.04 19.114.46 9.541.73

200.00 21.708.00

62.674.23

TL. olduğu tesbıt edilmiştir.

Alacak 1651.45

1651.45

6 — ölüm yardım sandığından ayrılan üyele rin tahakkuk etmiş aidatların tahsili için ÖLÜM YARDIM SANDIĞI yönetmenliği 9ncu maddesi nin tadili icabettiği anlaşılmıştır. Bu hususun umu mi Kongreye tâdil edilerek götürülmesi gerektiği kanaatına varılmıştır.

7 — Masraf makbuzlarının bazıları eksik doldurulmuştur. Adres, kesintiler ve imzalara dikkat edilmeği.

8 — Lokal idaresinin Malı konular bakımın dan yeni bir usule göre düzenlenmesi gerek mektedir.

9 — 9/5/1966 tarih 409 No. lu 460 TL. lık makbuz muhteviyatı Avans olarak yazılıp bu güne kadar mahsubu yapılmamıştır, gerekli iş lemin tamamlanmasını.

10 — Kasa defterinin bundan sonra usulüne göre tutulması icabetmektedir.

Y. Müh. Zahit TOKEK

Y. Müh. ^yhan Fuat FIRAT

14/10/1966 Y. Müh.

Hayrettin YELKÎKANAT

MURAKIPLAR RAPORU İLE İLGİLİ YÖ NETİM KURULUMUZUN GÖRÜŞÜ :

Madde . 1, 2, 3, 5 için bilgi alınmıştır.

Madde 4'de bahsi geçen borçlular hesabında, üyelerimizden alacaklar Ağustos ve Eylül ayla rında çıkarılmış ve Ekim Kasım aylarında teb ligat ve icra işlemine başlanmıştır. Üyelerimize bu konuda senenin ilk yarısından evvel muhte lif duyurumlarda bulunulmuş ve icra takibatı se nenin 2nci yansına bırakılmıştır, icra takibatı 1966 Aralık sonuna kadar ikmal edilecektir.

Madde 6 : ölüm Yardım Sandığı talimatı esa sen Yönetim Kurulunca yeniden gözden geçiril mektedir. Bu husustaki temenni .ilgili komisyona gereği İçin havale edilmiştir.

Madde 7'de adı geçen eksikliklerin makbuz suretlerinin tetkiki neticesi tesblt edildiği anlaşıl mıştır. Zira makbuzlar tetkik edildiğinde böyle bir eksikliğin olmadığı görülmüştür. Bunun esa sen asıl üzerine atılan imza ve tarihin kopya üze

rine iyi çıkmamasından ileri geldiği anlaşılmış tır.

Adres, kesinti ve imzalara dikkat edilecektir.

Madde 8 : Lokal idaresinin gerek işletilmesi ve gerekse malî konuları hususunda bir yönet melik hazırlanmakta olup gelecek Genel Kuru la getirilecektir.

Madde 9'daki bahis konusu avansın mahsubu yapılmıştır.

YÖNETİM KURULU

YÖNETİM KURULUNDAN HABERLER

Oda Lokal bakıcısının izin yapmasını sağla mak ve lokalin temizliğini yapabilmek bakımın dan lokalin pazartesi günleri 2.11.1962 günkü yö netim kurulu karan ile kapalı kalacaktır.

•

İşbirliği halindeki yedi odanın uzun zaman danberi üzerinde çalışmalar yaptıkları odalar ka nunu tasarısı tamamlanmış bulunmaktadır. 6235 7303 sayılı TMMOB kanununun yerine geçecek olan bu kanun odalarımıza tüzel kişilik hakkına sahip bağımsız niteliğini verecektir.

Elektrik Mühendisleri Odası'nın Sosyal Ko misyonunun tertiplediği geleneksel yemekli top lantımız 12 Kasım 1966 günü Otel Dedeman sa lonlarında yapılmıştır. 214 davetlinin katıldığı toplantı geç vakitlere kadar neşe içinde geçmiş tir.

Gelecek yıl sonbaharda toplanacak olan Elek trik Enerjisi Kongresi'nln tertip komitesi teşkil edilerek çalışmalarına başlamıştır.

Sayın üyelerimiz, Çeşitli sayılarımızda mesken sahibi olmak is teyen üyelerimizin Odamıza müracaatları için duyurmalar yapmıştık. Ayrıca Odamızda faali yette bulunan Mesken İşleri Komisyonu'da üye lerimize bu konuda ne şekilde yararlı olabileceğini tetkik etmiş idi.

Yapılan müracaatların tümü Mesken iğleri Komisyonumuz üyesi Sayın İbrahim D. Berzek tarafından incelenmiş ve aşağıda verilen müta lâasını bildirmiştir. Sayın üyelerimize üzülerek, duyururuz.

Elektrik Mühendisleri Odası Sayın İdare Hey'etine

ANKARA

Bilhassa Sosyal Sigortaların kredilerinden is tifade ile mesken sahibi olmak arzusunu izhar

eden, Odanız âzalarının bana İntikâl etmiş bulu nan dilekçelerini tetkik ettim. Bu dilekçelerden 10'u Ankara'dan başka illerde vazife gördükle rinden, Ankara'da bir kooperatiften Sosyal Si gortalar kredileri ile (bildiğim kadarı ile) müm kün değildir. Ankara'da ikamet edip de mesken sahibi olmak arzusunu gösterenler ise yalnız beg kişiden ibaret bulunmaktadır. Bununla beraber bu beş kişinin münasip görülecek bir lider baş kanlığında âza adedini çoğaltma ve arzularını ta hakkuk imkânlarını araştırmaları için Odanın delâlet etmesinde fayda mülâhaza etmekte oldu ğumu bilgilerine sunarım.

t D. BERZEK