Elektrik Mühendisliği · Sayı 464 · Aralık 2018

KİTAP TANITIMI

Bahar Tanrısever (haz.)

Mühendislik mesleği, meslek hakları ve istihdam Kitap tanıtımı

Yıl
2018
Sayfa
2
Okuma süresi
9 dk
Görüntülenme
0

Konu

Mühendislik mesleği, meslek hakları ve istihdam

İlgili: Haberleşme, telekomünikasyon ve yayıncılık, Mühendislik eğitimi

Anahtar kelimeler

  • Türk Telekom özelleştirmesi
  • EMO yayınları
  • mesleki alan araştırması
  • TMMOB eğitim sempozyumu
  • mühendislik mimarlık öyküleri

Özet

EMO ve TMMOB'un yayımladığı dört kitap tanıtılıyor: Türk Telekom özelleştirmesine ilişkin rapor, EMO üyelerine yönelik mesleki alan ve istihdam araştırması, Türkiye'de mühendislik-mimarlık eğitiminin tarihsel gelişimi analizi ve Mühendislik Mimarlık Öyküleri serisinin sekizinci kitabı.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

KİTA

Hazırlayan: Bahar Tanrısever

P TANITIMI

Elektrik Mühendisleri Odası yayını olan kitaplara elektronik ortamda; http://kitap.emo.org.tr adresinden ya da EMO Yayın Birimi’nden ulaşabilirsiniz.

TÜRK TELEKOM ÖZELLEŞTİRME RAPORU

Hazırlayan: EMO Yayımlayan: EMO Yayın No: GY/2017/695 ISBN: 978-605-01-1109-5 Baskı: 1. Baskı, Ankara-Kasım 2017

Elektrik Mühendisleri Odası’nın Türk Telekom’un özelleştirilmesi ve sonuçlarına ilişkin hazırladığı rapor kitaplaştırılarak yayımlandı. Çalışma, 6.5 milyar dolara özelleştirilen Türk Telekom’da, kurum hisseleri rehin edilerek alınan banka kredilerinin ödenmemesi sonucu oluşan batık ve bugün yaşanan krize adım adım nasıl gidildiğini tüm ayrıntılarıyla ortaya koyuyor.

Türk Telekom Özelleştirme Raporu, “Türk Telekom 2007 Yılından Beri Rehin” başlıklı bölüm ile başlıyor. Oger Telekomünikasyon Anonim Şirketi’nin (OTAŞ), Mart 2007’de Türk Telekom’daki tüm hisselerini ipotek edip 3.5 milyar dolar tutarında kredi aldığı ve özelleştirme borcunun kalanını bir seferde ödediği belirtiliyor.

“Borcu Borçla Kapat, Karı Götür Devrinin Sonu” başlıklı ikinci bölümde, kredi borcunu kapatamayan ve hisseleri üzerindeki rehni kaldıramayan OTAŞ’ın, borçların refinansmanı ve vade uzatımı ile bu yolla temettü ödemeye devam etmek üzere 2013 yılında yeniden kredi kullandığı ve yine Türk Telekom hisselerini teminat verdiği kaydediliyor.

“Türk Telekom’da Rehin Krizi” başlıklı üçüncü bölümde, siyasilerin yaptıkları açıklamalarla yaşanan krizin üzerini örtme çabaları, Oger Grubu’nun Türk Telekom’dan elde ettiği temettü geliri ve Türk Telekom’un 2006-2017 dönemi gelir-yatırım oranı aktarılıyor.

“Oger’in Batışı ve Türk Telekom’a Etkisi” başlıklı dördüncü bölümde, konu hukuki boyutlarıyla irdelenerek borçların ödenemediğinin tespiti ve ilgili koşullar gereği OTAŞ’ın Türk Telekom ve bağlı şirketlerindeki Yönetim Kurulu üyeliklerinin otomatikman düşmüş olduğu dile getiriliyor.

“Torba Yasa ile İmtiyaz Sözleşmelerine Müdahale ve Türk Telekom” başlıklı beşinci bölümde, Türk Telekom, Turkcell ve Vodafon’a yönelik af düzenlemeleri ve kamu yararı/zararı konusunda bilgi aktarılıyor.

Kitabın “Saptamalar ve Değerlendirmeler” başlıklı son bölümünde şöyle deniliyor:

“Sonuç olarak, Türk Telekom’un yüzde 55 hissesini 21 yıl+2.5 aylığına 6.5 milyar dolara devralan OTAŞ’ın bu parayı yine Türk Telekom’un hisselerini rehin ederek verdiği krediyle ödediği ve bu kredi borcunu aradan geçen 12 yıllık sürede kapatmadığı, halen Türk Telekom hisselerinin rehinli olduğu, Türk bankalarının da bu borç yükü altında kaldığı, Oger’in bu borcu ödeyecek teminat ya da malvarlığının bulunmaması durumunda yükün kamunun üzerinde kalacağı açıktır. Üstelik bu 12 yıllık işletme süresi boyunca (2005-2016) 5.7 milyar dolarlık temettü gelirini Türk Telekom’dan alıp götürmüş olan OTAŞ’ın yönetimi süresince, yani özelleştirme sonrasında kurumda çalışan 18 bin 642 kişilik istihdam yok edilmiştir. Türk Telekom 2016 yılında 724.3 milyon lira zarar ettiği için temettü dağıtımı da yapmamıştır. İktidarın özelleştirme şampiyonluğu, en büyük özelleştirme geliri diye sunduğu Türk Telekom’da yaratılan facianın bilançosu ortadadır. Türk Telekom’un özelleştirmesi, kamunun gelir kaybına, yurttaşların işsiz kalmasına, yönetim ve altyapı zaafiyetine yol açmıştır. İmtiyaz sözleşmesinin arkasından dolanarak, muğlak ifadelerle Türk Telekom hisselerinin rehin verilmesine yol açanlar, Oger Grubu

batarken seyreden sorumluların hesap vermesi gerekmektedir.”

“Türk Telekom’un Özelleştirilmesi ve Sermaye Yapısı” başlıklı ek ile tamamlanan toplam 45 sayfalık kitabı EMO’dan edinebilir ya da http://kitap.emo.org.tr/ adresinden e-kitap olarak indirebilirsiniz.

EMO MÜHENDİSLERİN DURUMU VE MESLEKİ ALAN ARAŞTIRMASI

Hazırlayan: EMO Yayımlayan: EMO Yayın No: GY/2018/715 ISBN: 978-605-01-1188-0 Baskı: 1. Baskı, Ankara-Mart 2018

Elektrik Mühendisleri Odası’nın (EMO) üyelerine yönelik olarak istihdama ilişkin bir perspektif oluşturmak amacıyla gerçekleştirdiği “Mühendislerin Durumu ve Mesleki Alan Araştırması” kitap olarak basıldı. Yapıt, EMO’nun meslek alanlarındaki elektrik, elektronik, elektronik ve haberleşme, elektrik-elektronik, kontrol ve otomasyon ile biyomedikal mühendisleri arasında işsizlik ve nedenleri, istihdam durumları, ilerleme beklenen alanlar ve en çok hangi alanlarda iş arandığı gibi pek çok konuda durum saptaması yaparak, gelecek için bir perspektif ortaya koyuyor.

Kitabın “Giriş” yazısında, teknolojik gelişmelerin bazı alanlarda mühendis istihdamını azaltıcı etki yaparken, diğer yandan yeni iş olanakları ve uzmanlık alanları da yarattığına işaret ediliyor. Bu gelişmelerin mühendislik mesleğindeki istihdam alanlarına yönelik değerlendirme ve planlama ihtiyacını daha da önemli hale getirdiği vurgulanırken, Türkiye’nin teknoloji üreten değil, satın alan, kullanan, en iyi olasılıkla montaj yapan bir ülke olmasının, mühendislerin “yaratıcı” niteliklerinin geri planda kalmasına yol açtığı belirtiliyor. Bunun da hem Türkiye’nin teknolojik ilerlemesini hem de mühendislerin mesleki gelişimini olumsuz etkilediğine dikkat çekiliyor.

Mühendisler için istihdam alanı yaratılamamasına karşın genç mezun sayısının giderek arttığına işaret edilen yazıda, EMO’nun mesleki alanlarını oluşturan mühendislik dallarında önemli bir işsizlik sorunu oluştuğu kaydediliyor. EMO’nun söz konusu alan araştırmasını, elektronik ortamda ulaşılabilen tüm EMO üyelerine açık olarak 2016 yılında gerçekleştirdiği anket çalışması ile yaptığı bilgisi verilen yazıda, şöyle deniliyor:

“İşgücü arzı ve işsizlik durumunu saptamak da hedeflenmekle birlikte araştırmanın amacı EMO üyesi mühendislerin istihdamı ve alan içerisinde ne tür görev üstlendiklerini tespit etmek; EMO’nun kapsamındaki mühendislik alanlarında ülkemizin gidişatını resmedebilmek ve bu anlamda işin sahibi olan mühendislerin yaklaşımını ortaya koyabilmektir.”

Giriş Bölümü, araştırmada uygulanan yöntemler, katılımcıların yaş ve unvan dağılımı ile ilgili bilgilerin aktarılmasıyla tamamlanıyor. Kitapta daha sonra “EMO Üyeleri Arasında İşsizlik”, “İşsizliğe Mesleki Alanlar ve Görev Tanımları İtibarıyla Bakış”, “İşsizlik Nedenleri”, “EMO Üyesi Mühendislerin İstihdamına Bakış”, “Mühendisler Hangi Alanda İş Arıyor”, “Mühendislerin İlerleme Bekledikleri Mesleki Alanlar” ve “Kadın Mühendislerde İşsizlik ve İstihdam” başlıklı bölümler yer alıyor. Grafik ve tablolarla desteklenen kitap toplam 97 sayfadan oluşuyor.

“Mühendislerin Durumu ve Mesleki Alan Araştırması” adlı eseri EMO’dan edinebilir ya da http://kitap.emo.org. tr/ adresinden e-kitap olarak indirebilirsiniz.

TÜRKİYE’DE MÜHENDİSLİK MİMARLIK

ŞEHİR PLANLAMA EĞİTİMİNİN TARİHSEL

GELİŞİMİ VE MEVCUT DURUM ANALİZİ

Hazırlayan: TMMOB Yayımlayan: TMMOB ISBN: 978-605-01-1210-8 Baskı: 1. Baskı, Ankara-Mayıs 2018

TMMOB Mühendislik Mimarlık ve Şehir Plancılığı Eğitimi Sempozyumu kapsamında, Ziraat Mühendisi Baki Remzi Suiçmez ve Meteoroloji Mühendisi İsmail Küçük sekretaryalığında hazırlanan “Türkiye’de Mühendislik Mimarlık Şehir Planlama Eğitiminin Tarihsel Gelişimi ve Mevcut Durum Analizi”, TMMOB tarafından kitap olarak yayımlandı. Geçmişten bugüne eğitimde gelinen nokta ve yaşanan sorunların ortaya konulduğu yapıtta, daha iyi bir eğitim sistemi için öneriler de paylaşılıyor.

TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, kitabın sunuş yazısında Türkiye’deki eğitimin köklü, yapısal ve politik sorunlarına dikkat çekiyor. Üniversitelerdeki eğitimin niteliğinin giderek azalmasını “dehşetle” takip ettiklerini belirten Koramaz, “Ülkemizde üniversite sayısı, bu raporu hazırlayan değerli arkadaşlarımızın tabiri ile ‘Borsa gibidir’. Günaşırı açılan yeni üniversiteler, kapatılan veya bölünen üniversiteler tüm öğrencileri etkilediği kadar bizleri ve mesleklerimizin geleceğini de olumsuz olarak etkiliyor” görüşünü dile getiriyor.

TMMOB Eğitim Sempozyumu kapsamında geçmişten günümüze mevcut durum analizini yapmayı ve özellikle son dönemde yaşananlara karşı neler yapılması gerektiğini ortaya koymak amacıyla kitabın hazırlandığını anlatan Koramaz, “Bu çalışma ile teknik eğitimin seyrine ve geleceğine bir ışık tutabilmeyi umut ediyoruz” diyor.

Yapıtta, ülkemizdeki teknik eğitimin mevcut durumu ve tarihsel seyri, teknolojik ve politik gelişimlerin eğitime etkileri, üniversite ve kontenjan sayılarındaki değişimin sebep olduğu yıkım, akademik personelin sayı ve niteliği, derslik ve laboratuvar gibi fiziksel altyapı sorunları, staj, lisansüstü eğitim, dünyada yaşanan yenilikler ve yaklaşımlar ayrıntılı olarak işleniyor. Ayrıca yüksek öğrenimde ar-ge faaliyetlerine yönelik kaynak yetersizliği, özerklik, öğretim elemanlarının ifade özgürlüğü ve karar süreçlerine katılımı, akademik yönetici atama sorunları, mezuniyet sonrasında denklik ve yeterlilik, iş bulma sıkıntısı, meslek içi ve yaşam boyu eğitim gibi konulara yönelik TMMOB görüşleri ve çözüm önerileri de aktarılıyor.

Kitabın “Kavramlar, Tanımlar, Unvanlar” başlıklı ilk bölümünde, “Meslek Kavramları, Meslek Tanımları, Meslek Unvanlarının Alınması ve Korunması” ile “TMMOB ve Odalarına Üyelik ve Yeni Unvanlar Sorunu” konuları işleniyor.

“Üniversitelerde Mühendislik, Mimarlık, Şehir Plancılığı Eğitimi” başlıklı ikinci bölüm kapsamında; “Mühendislik Mimarlık Şehir Planlama Eğitiminin Tarihçesi, Türk Milli Eğitim Sisteminin Yapısı, Kuruluş Tarihlerine Göre Kurulan/Kapatılan/ Adı Değişen Üniversiteler, Yıllara Göre Karşılaştırmalı Mevcut Durum Analizi, Fakülte, Bölüm, Diploma, Unvan Karmaşası, Tartışılacak YÖK Kararları, Teknoloji Fakülteleri ve Unvan Sorunları, Üniversitelerdeki Çeşitlenme/Uzmanlaşma/ Farklılaşma Süreci (2016 +), AR-GE ve Üniversiteler” konuları irdeleniyor.

“Mühendislik, Mimarlık, Şehir Planlama Eğitimi ve TMMOB” konulu üçüncü bölümün alt başlıkları ise şöyle sıralanıyor:

“Geçmişten Günümüze TMMOB Örgütlenmesi, TMMOB Etkinlikleri, Eylemleri, Görüşleri, Mühendislik-Mimarlık-Şehir Planlama Eğitimi Kapsamındaki TMMOB ve ODA Etkinlikleri, GATS Yükümlülükleri-AB Uyum Çalışmaları ve TMMOB, Mesleki Yeterlilikler, Karşılıklı Tanınması ve TMMOB, Akreditasyon ve TMMOB, TMMOB ve Öğrenci Üyelik, Staj Sorunu ve TMMOB, Yabancı Dilde Eğitim, Yayın ve TMMOB, Yabancı Mühendis Mimar Şehir Plancılar ve TMMOB, Engelliler ve TMMOB, Uzaktan Eğitim-Öğretim ve TMMOB, İstihdam Politikaları ve İşsizlik ve TMMOB, Meslek İçi Sürekli Eğitim ve TMMOB.”

Tablo, grafik ve şekillerle desteklenen kitap; “Sonuç ve Öneriler”, “Kaynakça” ve “Ekler” bölümleriyle tamamlanıyor. Toplam 342 sayfadan oluşan kitap TMMOB’den edinilebileceği gibi, www.tmmob.org.tr adresinden elektronik kitap olarak da indirilebiliyor.

MÜHENDİSLİK MİMARLIK ÖYKÜLERİ VIII

Hazırlayan: TMMOB Yayımlayan: TMMOB ISBN: 978-605-01-1160-6 Baskı: 1. Baskı, Ankara-Şubat 2018

Türkiye’nin sanayileşme ve kalkınma tarihini mühendis ve mimarların gözünden yaşanmış örneklerle anlatan “Mühendislik Mimarlık Öyküleri” serisinin 8. kitabı yayımlandı.

TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz kitabın sunuş yazısında, mühendislik ve mimarlık öykülerinin her bir kitabının, Türkiye’nin sanayileşme ve kalkınma serüveninin farklı boyutlarına dikkat çektiğini belirtiyor. Koramaz, “Bu kitaplar, sanayi devrimine ayak uydurmaya çalışan Osmanlı’nın mirasını, çağdaş bir ülke yaratmak isteyen genç Cumhuriyetin gayretlerini ve planlı kalkınma döneminin yaratıcı uygulamalarını yeni nesillerle paylaşabilmek açısından bulunmaz birer kaynak sunuyor” görüşünü dile getiriyor.

Serinin, sadece TMMOB’nin kurumsal tarihi açısından değil, Türkiye’deki mühendis, mimar ve şehir plancılığının mesleki tarihi açısından da çok önemli bir yer tuttuğunu vurgulayan Koramaz, “İçinden geçtiğimiz bu zor dönemde, bizden önceki dönemlerdeki meslektaşlarımızın onca olanaksızlıklar içerisinde hayata geçirdiği eserlere ilişkin öyküleri okumak, geleceğe ilişkin umutlarımızı çoğaltıyor” diyor.

Kitap, Nadir Avşaroğlu’nun kaleme aldığı Önsöz ile devam ediyor. Avşaroğlu, 2002 yılında temeli atılan çalışma ile Türkiye’deki başarılı sanayi uygulamalarını hatırlamak ve geniş bir kamuoyu tarafından bilinmesini sağlamanın amaçlandığını belirtiyor. Bir diğer amacın da bu kuruluşları, ürünleri ve eserleri meydana getiren meslektaşların öneminin anlaşılması, anılması ve gecikmiş de olsa vefa borcunun ödenmesi olduğunu kaydeden Avşaroğlu, şu görüşleri dile getiriyor:

“Bu sekizinci kitapla birlikte yayınlanan yüze yakın öyküde, mühendislerin ve mimarların bu ülkeyi imar edebilmek için nasıl bir özveri ile çalıştıkları, ürettikleri ve ömür tükettiklerinin öyküsünü anlatmaya çalıştık. Ancak görünürdeki kahramanlar kadar, perdenin arkasında da birçok kahraman mevcut. Belki bu üretimi gerçekleştirenlerden daha da fazla. Örneğin eşler. Bir mühendis ve mimarla evliliğin mutluluğunu yaşayamadan, doğup büyüdüğü büyük kenti terk eden, adını bile duymadığı, haritada zor seçilen küçük bir Anadolu kasabasında yaşamak zorunda kalan, her türlü olanaktan yoksun bir hayata zorlanan eşler.

Örneğin çocuklar. Babalarının peşinde şehir şehir, kasaba kasaba dolaşan çocuklar. Anadolu’nun en ücra köşelerinde yaşayan, 3 sene üst üste bir okula devam edemeyen, nedenini anlamadığı şekilde en yakın sınıf arkadaşlarını sürekli terk etmek zorunda kalan çocuklar. Anneler; okutup, büyütüp, mühendis mimar yaptıkları çocuklarını bir fabrika montajına, bir baraj yapımına, bir maden işletmesine gönderen ve iletişimin olmadığı çağlarda aylarca evladından haber alamayan anneler. Bunca keşmekeşin içinde bir hayat kurmaya, bir aile yaratmaya ve bir ülke imar etmeye çalışan mühendisler, mimarlar. ‘Şimdiki gençler mühendislik mi yapıyor, mühendislik o zamanlarmış, bizim zamanımızdaymış’ dedirten.”

Avşaroğlu, 8. Kitabı Metalurji Mühendisi Mahmut Kiper ve Makine Mühendisi Melih Şahin ile birlikte hazırladıklarını belirtiyor.

Kitapta daha sonra Mahmut Kiper’in “21. Yüzyıla İlk Giren Adam: Aykut Göker”; Doğan Hasol’un “Önce İTÜ Vardı”; Gülsün Tanyeli’nin “Türkiye Köprüleri”; Nadir Avşaroğlu’nun “Kömürün Hüzünlü Bandosu” ve “Bir Ömürdür Vardiya”; Fatma Afyoncu’nun “XVII. Yüzyılda Hassa Mimarları Ocağı”; C. Hakan Gür’ün “Türkiye’de Metalurji Mühendisliği Eğitiminin Tarihçesi”; Feza Günergun’un “Osmanlı Mühendis-Mimar Cemiyeti”; Meltem Gürel’in “Dekorasyondan İç Mimarlığa”; Halit Suiçmez’in “Fındığın Öyküsü” ve Önder Küçükerman’ın “Beykoz Camları” başlıklı yazıları yer alıyor.

Toplam 224 sayfadan oluşan kitap TMMOB’den edinilebilir ya da www.tmmob.org.tr adresinden e-kitap olarak indirilebilir.