BASINDA İLLER BANKASI

24 Nisan 1969 tarihli Ulus Gazetesi :

60 TEKNİK ELEMAN, BİR MUHTIRA İLE GENEL MÜDÜRÜN TUTUMUNU YERDİ :

Dler Bankası Genel Müdürlüğü Enerji Daire si Teknik Personeli, Genel Müdür Esat Kıratlı oğlu'na bir muhtıra vererek, bankadaki persone lin çoğunluğunun yönetimden memnun olmadı ğını bildirmiş, « Bu idare sisteminizin Banka yı, yönetmeye alıştığınız Belediye Teşkilâtı ve personelini de Belediye çavuşları gribi görmeniz den ileri geldiğini tahmin etmekteyiz.» demişler lerdir. Aynca, 1968'de 212 tesisin bitirilmesi ge rekirken tamamlanan tesis sayısının 124 olduğu; tesislerin gerçekleşme oranının yüzde 58,5 civa rında bulunduğu, plansızlık nedeni ile bu oranın 1969'da % 50'ye düşeceği de açıklanmış ve «te sislerin kalitesi ve rantabilitesi konusu üzerinde hiç durulmamakta ve önem verilmemektedir» de nllmlgtlr.

Muhtırada, yurt kalkınmasında önemli rolü olan İller Bankasının bağına getirilen bir yöne ticlnin önce müessesenin problemlerini yakından öğrenmesi gerektiği belirtilmekte ve şöyle den mektedir :

«— Mevcut yetersiz şartlarla, hayal edilen gayeye bir anda ulaşma yolunu denemek, kendi göreviniz dışında başka müesseselerin işlerini yüklenmek ve banka personeli üzerinde, baskı ve şiddet metodlan uyknlamak Bankamızı aklı ba şında, haysiyet sahibi insanların hizmet yapabi leceği bir ortam olmaktan çıkarmış ve bugün içinde bulunulan keşmekeşe itmiştir».

Muhtırada çalışmalarla ilgili önemli pek çok yazının enel Müdürün masasında aylarca bekle diği ve kaybolduğu belirtilmekte, bu yüzden teş kilâtın çalışamaz duruma geldiği bildirilerek şöy le devam edilmektedir :

«— Karışık iş düzeni ve şiddete dayanan ida ri eylemler sonucu morali yıkılan personelden randıman ve başardı çalışma beklenmesi gerek tiğini bilmek icabetler. Bankamızın 1968 yatırımı nın % 153 olduğu tarafınızdan öğunulmektedir. Fakat Müessesenin içinde bulunduğu durumdan hiç bahsedilmemektedir. Yatırım yüzdelerinden çok daha önemli olan başlanan işlerin bitirilme yüzdesi ve tesislerin kalitesidir. Ekli cetvel in celendiği takdirde enerji sektöründe 1908 yılın da 288'i 1967'den intikal eden ve 203'u yeni ol mak üzere 491 tesisle meşgul olunduğu görülür. 1968 yıtaıda 212 tesisin bitirilmesi gerekirken, biten tesis sayısı 124'tür. Bu duruma göre 1968

Elektrik. Mühendisimi 149

yılında tesislerin gerçekleşme yüzdesi % 58,5'dur. 1969 yılında 528 işle meşgul olunacak ve 236 te sisin bitirilmesi gerekecektir. Ayrıca 400 civarın da kabul ve kesin hesabı yapılmamış tesis mev cuttur. Fakat şimdiden kesinlikle söyleyebiliriz ki bu yıl tesislerin gerçekleşme yüzdesi yine % 50 civarında olacaktır. 1962 yılından itibaren el deki iş sayısı her yıl artmakta ve işler zamanın da bitirilmediğinden yığılmaktadır. 1962 yuma nazaran eldeki iş sayısı 1969 yılında tam Uç mis line çıkmıştır. Tesislerin kalitesi ve rantabilitesi konusu üzerinde hiç durulmamakta ve önem ve rilmemektedir.»

îller Bankası Genel Müdürüne verilen muh tırada 50 teknik personelin İmzası bulunmakta dır.

29 Nisan 1969 tarihli Ulaş Gazetesi :

İLLER BANKASI GENEL MÜDÜRÜNE BOYKOT:

6 Mühendis Odası, mUtlUrun davranışı yüzün den üyelerinin bankada görev almamasını istedi:

Elektrik, Gemi, İnşaat, Kimya, Maden ve Ma kina Mühendisleri Odaları dün gazetelere verd İt leri ilânla, üyelerinin îller Bankası Genel Müdür lüğünde görev almamalarını istemişlerdir. Gaze telerde yayınladıkları ilânlarda da, Genel Müdü rün personele karşı takındığı tutumu, «insanlık ve meslek onurunu rencide eden biçimde» nite lemişlerdir.

Bilindiği gibi İller Bankası Genel Müdüıü Esat Kıratlıoğlu, tutumu ile mühendisler ve öte ki memurlar arasında büyük bir huzursuzluk yaratmıştır. Bunun üzerine 62 teknik personel, Genel Müdüre bir muhtıra vererek tutumunu de ğiştirmesini istemişlerdir. Bu muhtırayı aldıktan sonra bir toplantı yapan İller Bankası Genel Mü dürü, muhtırayı verenleri «Cesaret sahibi mede ni kişiler» olarak nitelemiş ve kendileri hakkın da hiçbir işlem yapmayacağını söylemiştir. Ge nel Müdür Kıratlıoğlu, bankanın idarî ve teknik bütün personelinin katıldığı bu toplantıda muh tırayı verenlere de söz hakkı tanımamıştır.

Toplantıdan bir süre sonra muhtıra altında imzalı bulunanlardan üçü başka illere atanmış lardır.

Banka personeli bunun üzerine Başbakana bir muhtıra vererek, Genel Müdürün tutumunun de ğiştirilmesini İstemiştir. Başbakana verilen muh tıradan da olumlu bir sonuç alamayan yüksek

mühendisler, yıllardır görev yaptıkları tiler Ban kasından teker teker istifa etmeye başlamışlardır.

Genel Müdür Kiratlıoğlu, bu durum karşısın da bankaya teknik personel almak üzere faaliye te geçmiştir. Ancak Kıratlıoğlu'nun teknik ele man almak için verdiği ilânların gazetelerde çık masından hemen sonra toplanan Elektrik, Ge mi, tnşaat, Kimya, Maden ve Makina Mühendis leri Odaları Yönetim Kurulları, üyelerinin tiler Bankasında görev almamasını kararlaştırmışlar dır.

Altı mühendis odasının gazetelere verdikleri ortak ilânda, tiler Bankası Genel Müdürü Kırat lıoğlu'nun banka personeline karşı takındığı tu tum, «insanlık ve meslek onurunu rencide eder» biçiminde nitelenmiştir.

5 Nisan 1969 tarihli Akşam Gazetesinde fihami Soysal'ın makalesi :

BARDAK TAŞINCA :

Mart ayının ondördüncU günü, — k i bir mü barek cuma idi—, Adalet Partlsi'niıı Genel Baş kam, Başbakan, İnşaat Yüksek Mühendisi Sü leyman Demirel, yahut nam i diğer Dolaksizoğlu Süleyman Sami Gündoğdu efendiye bir muhtıra sunuldu.

Muhtıranın altında tam seksen adet imza var dı. Bu imzalatın sahiplerinin tamamı yüksek mü hendis ve yüksek mimar sıfatını taşıyorlardı. Kimi inşaatçı, kimi elektrikçi, kimi maklnacs, ki mi topografyam, kimi jeolog, kimi şehir plâncı sıydi bu imza sahiplerinin. Yani 80"ide teknik personeldi...

İmar işleri :

Bu muhtıranın sahibi seksen teknik personel, Türkiye'nin köy, belediye ve özel idarelerinin ha lita, imar plânı, içmesuyu, kanalizasyon, elektrik, mezbaha ve benzer imar işlerini yapmak ve fi nanse etmekle görevli tiler Bankasının mensup larıydılar.

Yedi sayfalık, rakamlarla donatılmış, örnek lerle bezenmiş muhtıralarında diyorlardı ki, «Mamur ve müreffeh Türkiye'yi kurmakla gö revli yatırım bankalarından biri olan tiler Ban kası bir uçurumun eşiğindedir. Ele alman işler yıllarca sürmekte, yatırımlar gerçekleşmemekte ve hele tesislerin kalitesi üzerinde hiç durulma mak tadır.»

Yatırımlar sislrülyor :

«Banka, yatarım yüzdelerini Türkiye için bir rekor seviyede gösterebilmek için işi her ne ba hasma olursa olsun para harcama şekline dök

müştür. Yatıranların yüksek gösterilmesi için, başlanmış tesisler bltirilemez iken; diğer mües seselerin işleri alınmakta ve bu yatuımlar da; bankanın yatmmıymiş gibi gösterilmektedir.»

Gene bu muhtırada deniliyordu ki, «Üst ma kamlara enerjik ve çok iş yapar bir Genel Mtt dür olarak görünmek için tUer Bankasuu uçuru ma götürmekten çekinmemesl ve kendisinden sonra sorumlu duruma gelecek kimseye bir en kaz bırakmaktan ürkmemesi, Genel Müdürün gö ze girme ve daha çok yükselme çabasının sonu cudur.»

Gerçek nedir? :'

Muhtırada deniliyordu ki, Genel Müdür Je olog Dr. Esat Kıratltoglu, 1968 yılında bankanın yatırımlarını yüzde 153 olarak gerçekleştirdiğini resmen ileri sürüp ilân etmiştir. Oysa 1968 yı lında gerçekleştirilen enerji sektörü yatırımları yüzde 58,5, su tesislerinde ise yüzde 38.4'dür.

Gene bu muhtırada deniliyordu ki, «Banka mızın bilhassa su ve kanalizasyon kısmı çok ye tersiz duruma gelmiş bulunmaktadır. Normal programda devam eden 79 tesisten yılda 9 tesi sin tamamlanabilmesi, bankamızın ne dununa getirilmiş olduğunu açıkça göstermektedir.»

Gene muhtırada deniliyordu ki, «Genel Müdü rün müesseseyi götürdüğü İstikâmet açık ve se çiktir. Bugün bankanın birçok üniteleri görevle ri ifa edemez duruma gelmişlerdir. Bu durum bir süre daha devam ettiği takdirde bankamız telâfisi imkansız zararlara uğrayacak ve bütün hizmetleri yapamaz duruma düşecektir.»

İşin evveliyatı:

İller Bankasının teknik personelinin hemen tamamının sabrım taşınp, işi Başbakana kadar aksettirmesinin, Eletkrik Mühendisleri Odasının ve hatta Odalararası Kurulun, bir daha İller Ban kasına mühendis vermemeye ve gerekirse bu müessesede çalışan mühendilerini de toptan gö* revden çekmeğe karar vermesinin nedeni neydi?

Bankanın başına, .usulsüz olarak görevinden uzaklaştırılan, Selâhattiıı Babüroğlu'ndan sonra, bizzat Süleyman Demirel tarafından getirilen partizan genel müdürlerin marifetleri, işi sonun da bu raddelere getirmişti.

Sayın büyüğün tercihi :

tiler Bankası'nın Genel Müdürlüğüne bizzat Süleyman Demirel tarafından aranıp taranarak bulunup atanan Esat Kıratlıoğlu, jeologdu, vak tiyle Süleyman Bey Morisson Kumpanyası komis yoncusu ve müteahhit iken ahbablıklan vardı. Kıratlıoğlu, jeolog sıfatıyla, millî petrol kavga sında yabancı şirketleri başarıyla savunmug,

Elektrik Mühendisliği 146

Adalet Partiai'ntn Nevşehir Belediye Başkanlığı nı yapmıştı.

îgte Demirel, îller Bankası'nın başına böyle sine seçme bir yakınını getirip Genel Müdür yap mıştı. Adı üstünde, adam Kıratlıoğlu idi. Kırat lıoglu zâten ikide bir, «Ben bu bankanın başına sayın büyüğüm tarafından getirildim, bu idare §ekli kendisi başka bir görev verinceye kadar da devam edecektir» diyordu.

İcraat diye yapılanlar :

Seçimleri muhalefetin kazandığı belediyeleri kredisiz bırakmak, bankada mesai saatleri dı gmdada olsa Akşam. Cumhuriyet, Ulus gibi ga zeteleri okuyan memur ve teknik personel gör meye tahammül edememek, ekmekle oynamak,

memurları ve mühendisleri odacılara kontrol et tirmek, pelür kağıtlarının kullanılışı hakkında bile genelge yayınlamak gibi gerçekten tam AP iktidarına yaraşır bir icraat içinde olan Esat Kıratlioğlu'na, bankanın eskileri vaktiyle gere ken uyarmaları da yapmışlardı. Bankanın gidişi gidiş değildi. Hizmetler aksıyordu, banka bata ğa saplanıyordu.

Başbakan verilen muhtıradan daha önce 62 teknik personel Genel Müdüre bir muhtıra ver mişlerdi. Krtatlıoğlu'nun bu uyarmaya karşı dav ranışı, bu uyarmayı yapanlardan ikisini usulsüz bir şekilde Ankara dışma sürmeye kalkışmak ol du. İşte, 80 teknik personeli Başbakana başvur maya katlar götüren de Kiratlıoğlu'nun bu ma rifetiydi, önümüzdeki günler bu skandali iyice ortaya çıkaracağa benzer.

ü!

Ijj

DUYURU

XV. Genel Kurulumuzda, Özel Yüksek Teknik Okullarda görev alan

=

üyelerimizin bu karara uymayanların Haysiyet divanına verilmeleri ka bul edilmiştir.

YÖNETİM KURULU

İÜ öl

y^ArvvyuvNA/vv"

PTT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNDEN

Teşekkülümüz ihtiyacı için Kapalı devre televizyon sistemi satm alı

nacaktır.

İsteklilerin bu alıma ait şartnameyi Ankara'da PTT Genel Güdürlüğü Malzeme Dairesi Başkanbğmdan veya istanbul'da PTT Tesellüm ve Depo Müdürlüğünden TL. 65,— bedelle temin edebilirler.

Tekliflerin muteber olabilmesi için ihaleye iştirak edecek firmaların şartnamelerini idareden almış olması şarttır.

Teklifler engeç 30/5/1969 günü saat 16.00 ya kadar PTT Genel Mü dürlüğü Malzeme Dairesi Başkanlığına verilecek veya posta ile gönderi lecektir.

Bu tarihten sonra gönderilen teklifler nazarı itibare alınmaz.

Basın A/93

Elektrik Mühendisliği I4i<