ODA'DAN HABERLER

TMMOB VE ODALAR TSE'DEN ÇIKARTILDI

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ

EL KİTABI HAZIRLANIYOR

Elektrik Mühendislerince ihtiyacı duyulan El Kitabı çalışmaları son aşa maya geldi. Hazırlanan 1. Bölüm önü müzdeki günlerde üyelerin kullanımına sunulacak.

El kitabının bu ilk bölümünde; Sigortalar Sayaçlar Kesiciler ölçü transformatörleri Güç transformatörleri Güç kabloları Yalıtkanlar Kısa devre hesaplan Baralann kısa devre akımlarına göre boyutlandınlması gibi konular yer alıyor. Sürdürülecek olan çalışmalar sonuçlandıkça El Kita bının diğer bölümleri de baskıya verile cek.

Türk Standartları EnstitUsü'nün 132 sayılı yasasına göre her yıl toplanan ge nel kurulu çeşitli kurum ve kuruluşlar dan gelen 300 civarında delege ile ya pılmaktaydı. Yapılan değişikliklerle bu sayı 46 delegeye indirildi. Aynca TSE' nin denetlenmesi Ticaret, İmar ve İs kan ve Sanayi Bakanlıkları temsilcilik lerinden alınarak, Sayıştay, Maliye Ba kanlığı ve Yüksek Denetleme Kurulu delegelerine verildi. Bunların dışında önemli bir değişiklik de, genel kurulun oluşumunda TMMOB ve bağlı Odala rın delegeliklerinin, yani temsiliyetinin kaldırılması olmuştur. Böylece son de ğişiklik ile daha önce TSE genel kuru lunda temsil edilen TMMOB ve bağlı Odalar ile Türk Veteriner Hekimleri Birliği bundan böyle temsil edilemeye cekler.

Uzun yıllar standart, kaliteli malı belgeleme, kalite kontrolü konularında yoğun çalışmalar yapmış, önemli bilgi ve doküman birikimine sahip olan mü hendis ve mimar örgütlerinin böyle tek yanlı bir uygulama ile TSE çalışmaları dışında tutulması, ülkemizde bu alanda yapılan çalışmaların etkinlik ve yaygın lığına sekte vuracaktır.

Mühendis ve mimar odalarının bu alandaki mesleki etkinliklerini ortadan kaldıran kararların tekrar gözden geçi rilerek değiştirileceğini, TMMOB ve Odalarımızın standart, kalite kontrolü konularında TSE ile ortaklaşa bir ça lışma içine girebilecekleri yasal düzen lemelerin yapılacağını umuyoruz.

ENERJÎ YETMEZLİĞİ VE

SON UYGULAMALAR

Elektrik Mühendisleri Odası Yöne tim Kurulu, haftalık Yankı Dergisinin elektrik enerjisi yetmezliği ve son uy gulamalar konusundaki sorularını aşa ğıda özetlenen biçimde yanıtladı:

"14.9.1981 tarihinden itibaren gün düzleri iki saat, geceleri bir saatlik elek trik kesintilerine resmi hüviyet kazan dırıldı. Ülkemizde on yıldır devam ede gelen enerji kesintileri kış mevsiminin yaklaşması ve enerji talebinin artmasıy la yeniden başlatılmıştır. Ancak bu yıl kesinti ve kısıntı programlarından önce bir başka yöntem denenmiştir. Yıllar dır üretim tüketim açığını kapatabil mek amacıyla uygulanan

— Gerilim düşürme — Frekans düşürme — Kesinti kısıntı programlan dışında bir yöntem olan 'Tahsis' uygu laması 3.8.1981 tarihinde başlatılmış tır. Ve bu uygulamanın ardından da tekrar kesinti kısıntı programlarına ge çilmiştir. Bu da göstermektedir ki üre tim, tüketim talebinin çok gerisinde kalmıştır. Gündüz kesintileri ve sanayi kısıntısı, talebi kısmaya kafi gelme mektedir. Bu da çok doğaldır, önceki dönemlerde sanayi tam kapasite ile ça lışmadığı halde kesinti ve kısıntı sürdü rülmekteydi. 1981 yılında sanayideki tüm grevlerin bitirilmesi, dış para dar boğazının bir ölçüde giderilmesi enerji ye olan talebi artırmıştır. Buna karşılık da hiçbir üretim ünitesi servise girme miştir.

"Bu durum da güç ve enerji açığım artırmıştır. 1981 yılı programında, bu yıl servise gireceği belirtilen SOMA B santralı, program tarihi Haziran 1981 olmasına rağmen henüz servise gireme miştir. Diğer santrallann durumu da bundan farklı değildir.

"1980 yılında elektrik enerjisi üre tim açığı ilgili Kurumun raporunda 1,8 milyar kwh olarak belirtilmiştir. 1981'de de hiçbir üretim ünitesi servi se girmediğine göre, açık miktarının bu değerin üzerinde olması gerekmek tedir. Nitekim aym Kurumun raporla rında bu değerin 2 milyar kwh olabile

ceği açıklanmıştır. Tüketimi, üretime denk duruma getirebilmek için yukarı da belirtilen geçici önlemleri almak adeta zorunlu hale gelmiş bulunmakta dır.

1 'Makro seviyede planlama yapılma dığı sürece bu zorunluluk da devam edecektir. Elektrik enerjisini planlar ken hem üretim, hem de tüketim açısın dan planlamak gereklidir. Elektrik ener jisi üretimini planlarken birincil kay nakların kullanımının planlanması, elektrik enerjisi tüketimini planlarken de en büyük tüketici sanayi sektörünü planlamak ülke çıkarları açısından ge reklidir. Bu çalışma bugüne kadar ya pılmamış, yapılan planlar plan disipli ninden uzak kalmıştır.

"ülkemizde öylesine plan çalışma ları olmuştur ki, bütçede enerji yatı rımları fonu kısılırken bu enerjiyi tüke tecek tesislerin yatırım fonlarına hiç dokunulmamıştır. Nitekim 1973 yılın dan önce kurulmuş olan santrallann üretimleri bir plan içinde kullanılma mış, ekonomiye hemen hiç katkısı ol mayan pek çok tesis bu üretimden pa yını almıştır. Çalışan santrallann üre timleri, tüketimi karşılayamaz duruma geldiğinde elektrik kesinti ve kısıntı programlarına başvurulmuştur.

"Bir yandan elektrik keserken, diğer yandan belli bir plana ve programa da yanmayan fabrikaların, çeşitli sanayi tesislerinin kurulması devam etmiştir. Plansız sanayileşme girişimleri elektrik enerjisi tüketiminin denetim olanakla rını ortadan kaldırmış, enerji sektörün de içinden çıkılamaz bir durumun doğmasına neden olmuştur.

"Son olarak da kesinti ve kısıntıla rın yanında tahsis uygulamasına gidil miştir. Ancak bu tahsis, gerçek anlam da tahsis olmaktan çok üretilemeyen enerjinin paylaştırılması olmuştur.

"Oysa içinde bulunduğumuz enerji darboğazının ekonomimize en az yan sıtılması ya da tüketime sunulan enerji nin planlarda öngörülen sektörlere ön celik verecek biçimde yansıtılması ge rekmektedir.

özkaynaklara dayalı güvenilir bir enerji üretim ilkesi yanında enerjinin sektör esasına göre öncelikli ve kesinti siz karşılanması kalkınma hedeflerimi zin gerçekleşmesi yönünden kaçınıl mazdır."

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ 277