KAMUDA ÇALIŞAN MÜHENDİSE BEYİN-ÜCRET İKİLEMİ

kamuda I IIIıMııı

Bevin İcret İkilemi

Cengiz GÖLTAŞ EMO Y önetim Kurulu Başkan Y ardımcısı

GİRİŞ

Bugün kamuda çalışan mühendis ve mi marların ücret sorunları giderek artmak tadır. Bu sorunların çözümlenebilmesi ama cıyla. TMMOB tarafından; gerek daha önceki ANA YOL Hükümeti dönemin de, gerekse REFAH YOL diye adlandı rılan bu dönemde, bir dizi girişim ve so runun çözümüne yönelik öneriler geliş tirilmeye devam edilmektedir. Elektrik Mühendisleri Odası olarak. TMMOB tarafından sürdürülen bu giri şimlerin ışığında, kamuda çalışan üyele rimizin aldıkları ücretler; çalışılan ku rum, hizmet süresi ve bulundukları un van gözönüne alınarak örneklemeler yo luyla çıkartılmıştır. 1 Değişik kamu kuruluşlarında görev yapan mühendislerin. 01 Ocak 1996/30 Haziran 1996 tarihleri arasındaki dö nemde (Hükümet tarafından açıklanan r/r50"lik ücret zammından önce) aldıkla rı ücretler çizelge halinde Tablo 1 "de belirtilmiştir.

C\LıŞTK;ı KURUM

Tl AS I FAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TFDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ LEO.AŞ TEDAŞ TEDAŞ

Tl "RK TELEKOM TÜRK 1 ELEKOM TÜRK TF1 EKOM TÜRK TELEKOM TÜRK TELEKOM TÜRK TLLEKOM TÜRK TELEKOM LURK TELEKOM 1 l.RK TEEEKOM

TCDD TCDD TCDD TCDD TCDD

DSİ DSİ DSİ DSİ DSİ

ZİRAAT BANKASI ZİRAAT BANKASI ZİRAAT BANKASI ZİRAAT BANKASI

ELK İŞ ETÜT ELK İŞ ETÜT ELK İŞ ETÜT ELK İŞ ETÜT ELK İŞ ETÜT

HİZMET Ml.l

|7 1<

72 K' 12 14 lo

I1' '0 ^11

73 •i

2.1 14 14 3.1 vl i4 1.4 1.4 1.4

S1AMSI

SO/ı.EŞMIT 1 SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞMELİ SO/l ESMELİ

KADROKİ SOZLEŞMFİ 1 SOZEEŞME1 1 SOZI EŞMEI. SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞMELİ SOZI ESMELİ SO/l ESMELİ: SÖZLEŞMELİ: SÖZLEŞMELİ, SÖ/I FŞMELlj SO/l EŞMElil

i t KLI 2X. ' nOO ^2 O"o ccf i ' .7.l.,.,.|

I 77,, 4S4 37 o,ı,.,.ooo

27.71,3.', lo ',; 77;ı v . 4 ;İ3,(,3 304 70.,ıııo 0,ı,ı ÎO/.toO 00' :,ı.O0ı,.0Iı 37 ol.0,00; ;ı.3eı;oo: i' i .i' ııs; '1 "(,.1(11(1

SÖZLEŞMELİ 53.000.000

SÖZLEŞMELİ 31,.5*1(1000!

(,.7

SÖZLEŞMELİ 53.00(1.000

i,

(,.3

SÖZLEŞMELİ .ı>.ıı,:ıo.o(M)

VI

SÖZLEŞMELİ 7(, 37\000

SÖZLEŞMELİ 57.000.000

SÖZLEŞMELİ 39 000.Oo(i

SÖZLEŞME! 1 40.0(10.(HI(

1>

SÖZLEŞMELİ 40.000,000

(,

SOZİ.EŞMEI 1 52.000.(100

SÖZLEŞMELİ ^ 30O.0IK

SÖZLEŞMELİ 74.900.000

!,,

SÖZLEŞMELİ 54.XXO.000

2,2

SÖZLEŞMELİ 77.300.000

KADROLU 20.t.OO.OOO

KADRO! 1

27.00,0 (!00

1(,

KADROLU 2 X . N " ' . 0 0 O

İN

KADROLU 2O.W'U.O0O

KADROLU ÎI.OOI'.OIK

SÖZLEŞMELİ 29.00'3.OC(

I,)

\5

SÖZLEŞMELİ 70.iloo.ooo:

SOZI ESMELİ 50 OOO ooo

i!'

SÖZLEŞMELİ 50 0 0 0 OOO,

r.

KADROLU 25 XX') 0 4 0

KADROLU 2X.7o:ı ooı

I1

KADRO! 1. 23.ooo.ooo

IX

KADROLU 27.000.0(10

7X.O0O 00'

!•'

METEORLOJI GLN MU D

ASKİ

KARAYOLLARI

SSK

|i

DHMI

|7

HACETTEPE 1.1N1\ ERSITES

X^

KADROLU j 22 3O00OO

KADRO! il | 29.100.(,oo

1,5

KADROLU | 21. ooo.000

KADROLU 55.7X4.000

SOZLEŞMFİ İ| 55.450.317

7S374.OOO

KADROLU 76 37X..!7<

X.;

71 9X1.4X0

3.2 1 SÖZLEŞMELİ 43.0OO.0OO

!,2

|.SÖZLEŞMELİ 43 000.00(1

ÇALIŞTIĞr KURUM

TEDAŞ TEDAS TERAS IEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAS

TÜRK TELEKOM IURK TEL EKOM TÜRK TELEKOM TÜRK TELEKOM TIİRKTEI EKOM TÜRK TELEKOM

HİZMET YİLİ 1,1 12 17

2s

DF.RECF. VE KADEMESİ

3,1 23

1 1.1 1.4

STATLSU

SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞMELİ SOZIFŞMELI

ALINAN ÜCRET 28.0(10.000 2S.S7X.21ı> 2x.ııın,.oı:o 5l,.0OO.OOı>

38.000.000 ı((,!)Oıl.O0ll 58.!KXt.('OO

7.1 S ?.'. <} 4.!

11 5:2 14 3.2

SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞME! 1

V DUO.00I! •.\',IOO.OOI1

;>.OOıÎ.OOO

7X.;liH'.0('c

5 . A . ; ! O 0 ,,ı;O

İS. l'.Uı (,ı'O

Tablo 1

ÇAL1ST1CI

j TEDAŞ FEDAŞ

Ki RUM

TED AŞ

TEDAS

TEDAŞ TL D AŞ TEDAŞ

ÇALIŞTIĞI KURUM TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ

HİZMET YILI 1 İ2 1 1« 16 IS 24

DERECE VE KADEMESİ

4î 1! 2."

21 1.1 1.4

SÖZLEŞME!. KADROLU

ALINAN 1 ( REI '7 .("«"> Olifl •<(. S ' e O u O 2S.400.01») ;ÎI.OOO.OOı> V , 500 nılo U' ;i!.iC'O(i0

7.50ı ı.(Iı)ı)

SÖZLEŞMELİ '(.."'12.241

HİZMET VII 1 1(1 15 İR İd I1) 21 22

DERKÇE VE KADEMESİ

4.5 2.2 2.5 1.2 1.2 1:1 1:4

KADROLU SÖZLEŞMELİ SÖZLEŞMELİ

ALINAN ÜCRET 28. ı o:;.ooo 29.250.000 51.108.000 3(>.257.5R~ 14.0OU.0OO 34.892.000 24,000.000

TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAİ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ

SÖZLEŞMELİ 26.000.000

(.

SÖZLEŞMELİ 2O.000.000

i2

i.2

SOZLEŞMEI I 2'). 000. (100

i.l

•7.000.000

Ifc

SÖZLEŞMELİ 20.000.0Î10

5 7.000.000

SÖZLEŞMELİ • 0.40S.75;.

2 5.00(1.lldO

SOZLEŞMEI i 28.40(1.000

SÖZLEŞMELİ 20,500.00!l

•=8.000.00(1

57.000.000

TLRKTEI.EKOM TVRKTELEKOM TÜRK TELEKOM TÜRK TELEKOM Tl RK TELEKOM

8.5

SÖZLEŞMELİ 54.000.000

î

7..'

SÖZLEŞMELİ 4.000.000

SÖZLEŞMELİ 56.000.000

SÖZLEŞMELİ 55,(,OO,OO(I

SÖZLEŞMELİ 57,000.000

BAYINDIRLIK İSKAN MtJD

BAYINDIRLIK ISKAN MUD 21

50.400.OOOİ

l;3

55,957.l!oo|

JGUMUŞ ÇİMENTO FABRI [ 20 |

1,1

|SOZLEŞMELİ | ' l.OOP.nOO

ÇALIŞTIĞI Ki Rl M TEAŞ TEAŞ TFAŞ TEAŞ TEAŞ TEAŞ

TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ

HİZMET YILI i" Ih IS

24 2K

DERECE. VE STAIUSI

SOZI EŞMEI

ALIN \N 1 (RET '7 .711.;7 '9 800 000 5I.ono.oni

' 4.04I. 47S il 545 179

N

SÖZLEŞMELİ 25.500.000

(..1

SOZI ESMELİ 28.000.000

{'•

SÖZLEŞMELİ 27.IKIO.OOI>

|6

SÖZLEŞMELİ 5o.000.o(ıü

KADROLL

KADROI U

İ'.OOOOOOİ

TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ

SÖZLEŞMELİ 29.498.715

I;

'6.000.000

SÖZLEŞMELİ ' 0.0(10.000

\<<

BAYINDIRLIK İSKAN MUD 21

SOMA El K.ÜRETİM Aj

SOMA ELK .ÜRETİM A Ş

IS

2i

İLLER BANKASI

I1)

ADNAN MENDERES UNI

d

MKE

!.•<

(, 2

SÖZLEŞMELİ İ4.700.000

SÖZLEŞMELİ 3(1.000,000

SÖZLEŞME!! 55,000.000

SÖZLEŞMELİ 58.000.000

SOZI ESMELİ 59.000.000

5.5

SÖZLEŞMELİ 40.000.000

SÖZLEŞMELİ 42.000.000

4.2

K\DROLU

27.OCt0.OOO

KADROLİ' 28.onO.000

26.600.000

27.Oilfi.OOI)

KADROI 1.

29.0OO.HO0

50.0(10.000

| SOZI EŞMEM 1.500.000

SÖZLEŞMELİ 5 000.000

SÖZLEŞMELİ 54. .00.000

SÖZLEŞMELİ 31.200,000

SÖZLEŞMELİ 2.000.000

SÖZLEŞMELİ " 0 8 5 . 4 5 5

7,1

SÖZLEŞMELİ 27.000.000

SÖZLEŞMELİ 30.908.752

4,2

SOZI ESMELİ 5.^.000.000

SÖZLEŞMELİ 29.000.000

26,000.000

SÖZLEŞMELİ! 55.000.000

Ücret çalışmasının tamamlanmasından sonra. TEAŞ ve TEDAŞ'ta çalışan mü hendislerin ücretlerinde, hükümetçe a çıklanan temmuz zammından önce bir ayarlama yapılmış ve bu düzenleme ile ücretlerde yaklaşık 3 5 milyon arasında bir düzenleme olmuştur. Bu düzenleme ye göre de ortalama maaşların TCDD'de çalışan mühendislerin ücret seviyesi olan 32 35 milyon seviyesine yükseldiği görülmüştür. Bu arada bulundukları kurumlarda yö netici olan ve 1 sayılı Cetvelde Genel İdari Hizmetler sınıfına yer alan üyele rimiz bu ortalamaların dışında tutul muştur. 2 Kamu çalışanlarının ücretlerine. 01

Temmuz 1996 tarihinden itibaren yapı lan 9r50 zam ile. üyelerimizin aldıkları ücretler, kurumlar bazında örneklemeler yoluyla Tablo 2"de gösterilmektedir. 3 Yukarıda yer alan tablodan da görü leceği üzere, kamuda çalışan üyelerimi zin ücretlerinde temmuz ayında kısmi bir artış söz konusu olmuşsa da. kamu çalışanlarına yapılan son zam. ülkedeki enflasyon ve geçim endeksleri dikkate alındığında çok yetersiz kalmaktadır. Teknik elemanların ücretlerinin reel o larak «iderek scrilediâi önemli bir

Örneğin: Kamuda. 1993 yılında ortala ma 730 dolar alan mühendis ve mimar ların ücretler 1996 vılınm ilk altı aylık

döneminde 325 dolar seviyesine gerile miştir. Yapılan son zamlarla 485 dolar civarın da ücret alan üyelerimizin. 1993 yılın daki ücret seviyesine bile ulaşamadıkla rı görülmektedir. Yıllardır uygulanan ücret politikaları sonucu, ülkemizin yatırım, üretim, sa nayileşme ve kalkınmasının en temel unsuru olan mühendis ve mimarların ücretleri, yüksek enflasyonlar karşısın da, asgari geçim endekslerinin altına inmiştir. Yine. tablolardan görüleceği üzere. Kamuda çalışan üyelerimizin aldıkları ücretler Karşılaştırıldığında Kurumlar bazında ciddi dengesizlikler bulunmak

ÇALIŞTIĞI KURUM TEAŞ TEAŞ TEAŞ TEDAŞ TEDAŞ TEDAŞ TURKTELEKOM TÜRK TELEKOM TÜRK TELEKOM TCDD TCDD TCDD

DSİ

DSİ DSİ ZİRAAT BANKASİ ZİRAAT BANKASI ZİRAAT BANKASI EİE EİE EİE METEOROLOJİ GN MD.LÜĞÜ ASKİ KARAYOLLARI SSK DHMI HACETTEPE UNV

DERECE VE

HİZMET Y İLİ KADEMESİ

7/1

4/2

2/3

8/3

j

6/3

1/1

1/3

8/2

1/2

4/1

STATÜSÜ ALINAN ÜCRET (TL)

41 006 965 j

41.569.086

44.964.526

42.103.784

SÖZLEŞMELİ _j

44.776.484

46.333.083

51.000.000

59.400.000

41.600.000

44.880.000

45.500.000

39.600.000

41.500.000

44.680.080

43.000.000

44 860.000

45.300.050

35.889.649

41.000.000

42.000.000

34.500.000

KADROLU KADROLU KADROLU SÖZLEŞMELİ KADROLU

44 500.000 39 800.000 41.784.000 47.450.313 35.574.000

Tablo 2

tadır. DSİ, Elektrik İşleri Etüt. Karayolları. Meteoroloji Genel Müdürlüğü gibi ku rumlarda Kadrolu olarak görev yapan mühendisler, diğer KiT'lerde çalışan mühendislere oranla çok daha düşük bir ücret almaktadırlar. Bu durum. Kamuda görev yapan üyele rimizin aynı unvana ve çalışma alanları na sahip olmalarına karşın, devletin "Personel Rejimi" diye tanımlanan öl çülerinin ne oranda bozulmuş olduğunu da göstermektedir. Bugün hükümet, kamu çalışanlarının ücretlerine yapılan son ücret artışlarının

hemen ertesinde, nitelikli personel tanı mı adı altında asker, polis, hukukçu v.b. meslek guruplarına ek zam yapılacağını belirtirken, trilyonlarca liralık yatırım ların planlanmasından, yaşama geçiril mesine kadar sorumluluklar üstlenen, sanayinin ve üretimin temel unsuru mü hendis ve mimarları yok saymaya de vam etmektedir. Sayın Başbakan. Ortadoğu ve Asya ül kelerini kapsayan son gezisinde "Bizde beyin yok" sözü ile. ülkemizin teknik e lemanlarına nasıl baktığını ortaya ko yarken, uzun yıllar siyasi malzeme ola rak kullandığı "Aâır Sanayi Hamlesi"

gibi ifadelerin de samimiyetten uzak. i çi boş söylemler olduğunu kendi ağzıy la kanıtlamaktadır. 4 TMMOB, kamu çalışanı mühendis, mimar, şehir ve bölge plancılarının eko nomik sorunlarının çözümüne ilişkin o larak. aşağıdaki önerileri hükümete sunmuştur. EMO. bu önerilerin hükümet tarafından dikkate alınması sürecinin takipçisi ola caktır. Tüm meslektaşlarımızı da bu konuda duvarlı olmava davet ediyoruz.

KAMI ÇALIŞANI ÜYELERİMİZİN MAAŞ VE TAZMİNATLARI İLE İLGİLİ TMMOB ÖNERİLERİ; MÜHENDİSLİKLERİ MİMARLIK TAZMİNATI

657 Sayılı Devlet Memurları

Kanunıfna

"MÜHENDİSLİK

MİMARLIK TAZMİNATI" başlığı al

tında aşağıdaki gibi tek bir madde ilave

edilmesi:

"En a/ dört yıllık yüksek öğrenim gör

müş yüksek mühendis, mühendis, yük

sek miiTjar. mimar, şehir plancısı ve böl

ge plancılarına kadro unvanlarına ve bu

kadroların hizmet sınıfına bakılmaksı

zın en yüksek devlet memuru aylığının

ÇHOO'ü oranında ayrıca mühendislik

mimarlık tazminatı ödenir."

YAN ÖDEME, ZAM VE TAZMİNATLAR 657 Sayıl' Devlet Memurları Kanunu'nda Ek Göstergelerle ilgili cet vellerde teknik elemanlar dört grupta e le alınmış ve her grup içi farklı göster geler belirlenmiştir. Oysa. Özel Hizmet Tazminatı ve Yan Ödemelerle ilgili uy gulamalarda teknik elemanlar üç grupta ele alınmıştır. Öncelikle Özel Hizmet Tazminatı ve Yan Ödemelerle ilgili dü zenlemelerde mühendis, mimar, şehir ve bölge plancıları ek göstergelerle ilgi li cetvellerde olduğu gibi ayrı grupta e le alınmalıdır.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun mülga 213. maddesinden sonra gelen •"Zam ve Tazminatlar" baş lıklı değişik ek maddenin "II. Tazminatlar" bölümünün "A Özel Hizmet Tazminatı" fıkrası " c " bendine aşağıdaki bölüm eklenmelidir. A. Özel Hizmet Tazminatı: Dört yıl ve daha fazla yüksek öğrenim gören yüksek mühendis, yüksek mimar, mimar, şehir plancısı ve bölge plancıla rı (bu kariyerlere sahip olup Genel İdare

Hizmetleri Sınıfı'nın yönetici kadrola

rında görev yapanlar dahil) için r/i

16()"ına.

Teknik Hizmetler Sınıfı'na dahil kadro

larda bulunan personelden kalkınmada

öncelikli yörelere sürekli görevle ata

nanlara (bu kariyerlere sahip olup Genel

İdare Hizmetleri Sınıfı'nın yönetici

kadrolarında görev yapanlar dahil), bu

görevlerde fiilen çatıştıkları sürece ayrı

ca 70 puana kadar ilave yapılır.

4 yıl ve daha uzun süreli yüksek öğreni

mi

bitirerek

kurumların

teknikHizmetler Sınıfı kadrolarında gö

rev yapanlar ile bu sınıftan olup da

Genel İdare Hizmetleri kadrolarına ata

nan yüksek mühendis, mühendis, yük

sek mimar, mimar, şehir plancısı, bölge

plancısı ve benzeri teknik birimler li

sansiyerlerinden: yatırım hizmetlerinde

görevlendirilen ve yabancı dil bilgileri

375 sayılı Kanun Hükmünde

Kararname'nin 2. maddesi uyarınca ya

pılacak seviye tespit sınavı sonucunda;

(A) düzeyinde olanlara ayrıca ck80

(B) düzeyinde olanlara ayrıca 9J 50

(C) düzeyinde olanlara ayrıca 9B0

oranında

arttırılmak

suretiyle

ödenebilir.

Özel Hizmet Tazminatı oranlarının be

lirlenmesinde teknik elemanlarının ça

lışma koşullarını zorluğu dikkate alınır.

Gene İdare Hizmetleri Sınıfı kadroları

na görev yapan teknik elemanlar bulun

duğu kadro derecesindeki teknik kadro

lardaki her türlü gösterge ve tazminat ti

ranında yüksek olanını alır.

EK GÖSTERGELERLE İLGİLİ OLARAK Ek göstergelerle ilgili 18.5.1994 tarih ve 527 sayılı Kanun Hükmünde Karaname'nin " 1 . Sayılı Cetvel"de yer alan "II. Teknik Hizmetler Sınıfı" " b " bendindeki Şehir Plancısı ve Bölge Plancısı" "a" bendine eklenerek aşağı daki şekilde değiştirilmesi:

II. TEKNİK HIZMETLKR SINIFI "a Kadroları bu sınıfa dahil olup. en az dört yıl süreli yüksek öğrenim veren fa külte veya yüksek okulların mezun ola rak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis. Mühendis. Yüksek Mimar. Mimar. Şehir Plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olunlar"

Derece 1 2 3 4 5 6 7 8

Uygulanacak Ek Gösterge 7500 7000 6500 6000 5500 5000 4500 4000

SON SÖZ Bugün, kamuda çalışan mühendis ve mimarların, başta ücret sorunun olmak üzere, tüm özlük haklarının iyileştiril mesine yönelik bir çabanın, tüm kamu çalışanlarının sorunlarından ve bu so runların çözümüne ilişkin yürütülen hak alma mücadelesinden bağımsız ele alın ması mümkün değildir. Mühendis ve Mimarlar, diğer tüm ka mu çalışanları gibi hak alma mücadele sinde. GREVLİ TOPLU SÖZLEŞMELİ SENDİKA HAKKI talebine, işyerlerin de bulunan sendikal örgütlülükler içeri sinde aktif olarak yer alarak katılmalıdır.