AĞLARDA YÖNLENDİRME

halledilir. Ancak ağ birçok alt ağdan ağında yer alacağı için. \erilecek

oluşuyorsa ve aralarında ağ bağlantı adresin 2.22.255 ve 0 ile bitmemesi,

aygıtları varsa bu iş biraz daha karmaşık 128.1.1 ile başlaması yeterlidir,

bir hal alabilir. Dolayısıyla bu tür ağlarda yönlendirme parametreleri tanımlanırken dikkatli olunmalıdır. Bu

Ş«,l 1

Vib.1 ı 2

• ; = 1 • ••;•

•T1 Idııguııj

yazıda Internet veya TCP/IP pro

'•&

tokolünün kullandığı diğer ağlarda yön lendirme işinin nasıl kotarıldığına

iuğımı

değinilecektir. Bunun için önce yön

umul

lendirmenin ayrıntılı bir tanımını Örneğin adresimiz 128.1.1.47 olabilir,

yapalım.

'

Fakat

128.2.1.47.

128.1.1.0.

Yönlendirme, ağ üzerinde yer alan bir 128.1.1.255 olarak seçilmenıelidir.

Yönlendirmeye Bir Bakış

bilgisayardan yola çıkan veri paket Nedenlerine gelince, ağımızın 128.1.1.0 lerinin (TCPIlP'de datagram'ların) olarak tanınması ve ağda yer alan bil

Y ük. Müh. AbdUlkadir ÜÇÜNCÜ

aynı veya farklı bir ağ üzerinde yer alan gisayarlara ağ adresinin son hanesinin

başka bir bilgisayara ulaşmasını ayrılması

için.

255.255.255.0

sağlamak için kullanılan yöntemdir, maskesinin kullanılması gerekir. Çünkü

Burada datagram. TCP/IP protokolünün 128.1.1 ile başlayan İP numaralı

kullandığı ağlarda. TCP katmanından paketler, ağa gönderilmeden önce

(OSl'nin 7 katmanlı yapısına benzer bir 255.255.255.0 maskesi ile VE'lcnir.

Özet:Bu yazıda TCP/İP protokolünün kullanıldığı ağlarda veri paketlerinin yönlendirilmesi için bilgisayarlara ve bağlantı aygıtlarına tanıtılan yönlendirme parametrelerinin nasıl kullanılacağı

şekilde) gelen segmentlere İP başlığının eklenmesi ile oluşturulan İP paket birimlerine verilen addır.[ÇAĞILTAY Nisan 19951 Aslında yönlendirme için yapılan para

VE'leme sonucunda paketin hangi ağa gönderileceği ortaya çıkar. Şayet biz 128.2.1.47 adresini kullanmış olsaydık.

255.255.255.0 maskesi ile VE'leme sonucunda paketler 128.1.1.0 ağı yer

açıklanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla

metre yerleştirimi ifconfig ve roııte adlı ine. 128.2.1.0 ağına gönderilmeye

kullanılan komutlar örnek ağlar üzerinde incelenmiştir.

iki komutun kullanılması ile yapılan bir çalışılacaktı. 128.1.1.0 ve 128.1.1.255 kaç satırlık kısa ve basit bir iştir. Ancak adreslerinin seçilmeme nedenlerine

doğru yapılmadığı takdirde telnet.ftp. gelince, birincisi ağ adresini belirtmek

Günümüzde artan ihtiyaçlar nedeniyle, rlogin vb. protokollerle aynı veya farklı için ayrılmıştır. İkincisi ise yayın adresi

bilgisayar ağlarımız her geçen gün ağlardaki bilgisayarları birbirleriyle için kullanılmaktadır. Yayın adresi, ağ

genişlemekte, yönlendirici ve geçityolu görüştürmek mümkün olmaz.

adresi aynı kalmak koşulu ile bilgisayar

gibi aygıtlar ile başka ağlara bağlan Genel olarak minimum, sabit ve için ayrılan adres hanelerine 255 konul

maktadır. Bu hızlı büyüme, yerel dinamik olarak adlandırılan üç tane ması ile oluşturulur. Örneğin;

ağların kuruluş aşamasındaki en önemli yönlendirme yöntemi vardır.

80.152.0.0 no'lu bir ağ için ayın adresi

sorunlardan birisi olan yönlendirmenin önemini daha da arttırmaktadır. Çünkü, ağımız ister şirketimizdeki birkaç bil gisayarın birbirine bağlı olduğu bir ağ. isterse de internetteki gibi gerek fiziksel ortam, gerekse topoloji olarak bir birinden çok farklı ortamlarda çalışan milyonlarca kullanıcıdan oluşmuş bir ağ olsun, değişmeyen şey bir bilgisayardan çıkan veri paketinin diğer bir bilgisa yara doğru olarak ulaşması gerekliliğidir. İşte bu da ancak bilgisa yar ve bağlantı aygıtları üzerinde yapılan yönlendirme tanımlarının doğru olması ile mümkündür. Eğer bilgisayar ağı yalın bir ağ ise. yani başka ağlarla bağlantısı yoksa yön lendirme işlemi oldukça kolay

80.152.255.255.

ağ

maskesi

Minimum Yönlendirme

255.255.0.0 seçilmelidir. (Ağ maskesi.

Bir bilgisayarı yalın bir yerel alan ağına tanıtmak için yapılır. Bunun için ifcon fıg komutu kullanılır. Bu komut ile her arayüzün (network interface) internet adresi. alt ağ maskesi (subnet mask) ve yayın adresi (brodcast) ağa tanıtılır, ifconfig komutunu aşağıdaki örnekle açıklamaya çalışalım. Şekilde 128.1.1.0 ağına daha önce

ağı daha alı ağlara bölmek için

255.255.0.0'dan farklı bir değer de

seçilebilir, fakat örneği daha fazla

karıştırmamak için ayrıntılara gir

ilmeyecektir).

Sonuç

olarak

örneğimizde 128.1.1.47 İP adresi için

ağ maskesi 255.255.255.0. yayın adresi

128.1.1.255 olacaktır. Bunun ifconfig

komutu ile ifade şekli aşağıdaki gibidir.

ifconfig komutu kullanılarak tanıtılmış

iki bilgisayar ile örneğimizde

tanıtacağımız üçüncü bilgisayar

görülmektedir.

Öncelikle

bilgisayarımıza ağdaki diğer bilgisa

yarlarla çakışmayan bir İP adresi ver

meliyiz. Bilgisayarımız 128.1.1.0

ifconfig enO. 128.1.1.47 netmask 255.255.255.0 broadcast 128.1.1.255 B u r a d a e n o . tanımlaması yapılacak bil _ j y s s a a r ı n arayüz abıdır; e n i . en2. en5 ^,b o l a r a k ja seçilebilirdi. İki bilgisa y a n n ö n c e d e n ifconfig ile yapılan tanımlamaları aşağıdaki gibi olacaktır.

ifconfif; enO 12X.1.1.2 n e t n ı a s k 255.255.25.vO broadcast 128.1.1.255

Şekilde »örüldüğü gibi yeçit \xıllaiı ü/erindeki arayüzlere farklı İP adresler verilmiştir.

Şekil 2.

route add

Iroute add

;3.0 0 0 2 0 0 9 1

İ1 0.0.0 2.C0 4

ıfconftg enO 3 00 S netmask 255 û.G 0

,

| Geçityolu

—ı

jifconfkjanO t 00.14

A

ifconfıg enO 2 0.0.9

j netmask 255.0.0 0| |

_, , netrnask 255.0 0.0

Geçityolu

route add default 3 0.0 1 !

3.0,0.8 O

1.0 Ö O ağı

1 O.o[l4 2J0.0 4 2.0.0.0 ağ

cj.0.9 3JO0 1

3 0 0 0 ağı

ifconrrg enO 1.0 0 8 netmask 255 0.0 0 route add default 10 0 14 1

fconfig enO 2.00.17 netmask 255 0 0 0 outeadd 1.0 0.0 20 04 1 outeadd 3 0.0 0 2.0.0.9 1

ifconfıg enO 1.0.O.S netmask 255.0 0.0 route add 2.0 0 0 1.0 0.14 1 routeadd 3.0 0.0 1.0.0.14 1

ifconfıg enO 30 06 netmask255.0.0o route add 2.0.0 0 3.0 0.1 1 route add 1 0 0 0 3.0 0.1 1

ifconfif! enO 128.1.1.22 netmask 255.255.255.0 broadcast 128.1.1.255 İP adresinin yerine, bilgisayarın simge sel adı da kullanılabilir. Örneğin zerrin, edu. metu.tr. Bunun yanında ifconfif; enO doun komutu ile tanıtılan arayüz geçici olarak' iptal edilip, ifconfıg enO up ile tekrar aktif hale getirilebilir. Bilgisayar ağının dış dünya ile bağlantısı yoksa ifconfif; ile yaratılan tablo tüm ihtiyaçlarınızı karşılamaya yeterlidir. Ancak dış bağlantı söz konusu ise bunlarla ilgili bilgilerin de yönlendirme tablosuna girilmesi gerekir. Bunun içinde sabit yönlendirme tablosu oluşturulmalıdır.

Sabit Yönlendirme

UNIX ve benzeri sistemlerde sabit yön

lendirme tablosunu yaratmak için route

komutu kullanılır. Bu komutu bir örnek

üzerinde incelemeye çalışalım.

Aşağıdaki

şekilde

geçityolları

(gateırav) ile birbirinden ayrılmış üç

yerel ağ ve ağlar üzerinde olması

gereken minimum ve sabit yönlendirme

tanımları görülmektedir. Burada mini

mum yönlendirme örneğimizden farklı

olarak üzerinde iki arayüze sahip geçit

yolları mevcuttur. Sırası gelmişken yön

lendirici (roııter) ile geçityolu (gate

u «v) kavramlarından da bahsetmekte

fayda var. Yönlendirici üzerinde aynı

protokolü çalıştıran yerel ağları bir

birinden ayırırken, geçityolları her iki

tarafta da farklı protokol çalıştıran yerel

ağları üzerlerindeki protokol çevirim

vazılımlarıvla birbirlerinden ayırırlar.

Buradan önemli bir sonuç çıkmaktadır. İP adresleri bir bilgisayar için değil, üzerlerindeki arayüzler için tanımlanmaktadır. Dolayısıyla bir bilgisayar üzerinde birden fazla arayüz ve onlara adanmış birden fazla İP adresi olabilir.

Şekil 2 ağ 255.0.0.0 maskesi

kullanılarak adresleri 1.0.0.0. 2.0.0.0 ve

3.0.0.0 olan üç ayrı ağa bölünmüştür.

Geçityolu A'nın 1 no'lu ağa (1.0.0.0

no'lıı) bakan arayüzünün İP adresi

1.0.0.14. 2 no'lu ağa bakan arayüzünün

İP adresi 2.0.0.4'dür. Geçityolu

üzerindeki arayüzler ifconfif; komutu ile

enO ve eni. yerel ağdaki diğer bilgisa

yarlara ait arayüzler ise erO olarak ağa

tanıtılmışlardır. Bu tanımlamalar ile

paketler kendi ağları içinde doğru

adreslere ulaşabilirler. Fakat 1 no'lu ağ

üzerindeki bilgisayarlardan gönderilen

paketlerin. 2 ve 3 no'lu ağa ulaşması

için ifconfif; komutu ile yapılan bu

tanımlamalar yeterli değildir. Bunun

gerçekleşmesi için route komutunu kul

lanmamız gerekir. Nitekim 1 no'lu ağ

üzerindeki bilgisayarlarda yer alan

route add 2.0.0.0 1.0.0.14 1 ve route

add 3.0.0.0 1.0.0.14 1 tanımları ile

2.0.0.0 ve 3.0.0.0 no'lu ağa gidecek

olan paketlerin 1.0.0.14 İP adresli

arayüz

üzerinden

gitmeleri

sağlanmıştır.

Eğer bir ağın dış dünyaya çıkışı tek bir noktadan ise default olarak bu çıkış adresi tanımlanabilir. Örneğin 1 ve 3 no'lu ağlardaki bilgisayarların dış dünyaya çıkışları tek bir noktadandır (1.0.0.14 ve 3.0.0.1). Bu yüzden 1.0.0.5 İP adresli bilgisayar üzerindeki route add tanımları yerine.1.0.0.8 ip adresli bilgisayar üzerindeki tek bir route add defimi t 1.0.0.14 I tanımı da kullanılabilirdi. Benzer durum 3 no'lu ağ üzerindeki bilgisayarlar için de geçerlidir. Geçityolu A üzerindeki ifconfif; tanımları ile paketlerin 1 ve 2 no'lu ağlara ulaşması mümkündür, ancak 3 no'lu ağa gidecek paketlerin 2.0.0.9 İP adresli arayüz üzerinden gideceklerinin bir şekilde belirtilmesi gerekir. Bu da route add 3.0.0.0.2.0.0.9 1 tanımlaması ile gerçekleştirilmiştir. 2 no'lu ağ üzerinde ise. 1 no'lu ağa gide cek paketler 2.0.0.4 İP adresli arayüze. 3 no'lu ağa gidecek olan paketler ise 2.0.0.9 İP adresli arayüze yönlendiril mişlerdir.

route add komutunun sonunda kullanılan 1 bilgisi metrik değer için kullanılır. Metrik değer 1 ise bu yön lendirme bilgisinin dış dünyaya açılan bir geçit yolunu tarif ettiğini gösterir; 0 olması ise yönlendirme bilgisinin yerel ağa ait olduğunu ifade etmektedir. Oluşturulan yönlendirme bilgisinden bir şey silmek istediğinizde add yerine delete komutu kullanılır. Ayrıca UNIX tabanlı sistemlerde örnek verdiğimiz bütün komutlar için. arayüzün İP adresi yerine /ete/hosts dosyasındaki bir bil cisayar ismi. ağ adresi yerine de /etc/networks dosyasındaki bir ağ ismi kullanılabilir.

Oluşturulmuş bir yönlendirme tablosu nun içeriğini görebilmek için netstat komutu kullanılır. Bu komut a.A.h.i.r.n.s parametreleri ile kullanılır. 2.0.0.17 İP adresli bilgisayar üzerinde çalıştırılmış olan netstat m komutunun sonucu tablo l/de verilmiştir. İlk satırdaki 127.0.0.1. Internet pro tokolünü çalıştıran her bilgisayarda bulunan ve bilgisayarın kendisini tanımlayan loopback adresidir. Bu adres ile fiziksel katmana kadar olan ağ kat manlarının doğru çalışıp çalışmadığı