Sanayi, teknoloji politikası ve kalkınma
Sanayileşme, elektrik-elektronik sanayii, yerli üretim, teknoloji transferi, kalkınma planları, Ar-Ge, dijital ekonomi.
Yıllara göre
Bir döneme tıklayarak yazıları o yıllarla sınırlayın.
Sık geçen konular
-
YENİ PLANLARDA ESKİ HEDEFLER
Yazar, AKP hükümetinin enerji alanında yerli ve yenilenebilir kaynaklara dayalı üretimi artırma yönündeki söylemlerini, gerçekleşen politikalar ve istatistiklerle karşılaştırarak eleştiriyor; Afşin-Elbistan madeni faciası ve Ar-Ge takvimindeki tutarsızlıklar üzerinden hedeflerin gerçekçi olmadığını savunuyor.
-
DURUM NASIL?
Yazar, asansör kontrol sisteminin İzmir'de başlayıp Türkiye'ye yaygınlaşma sürecini, standartlaşma ve eğitim çalışmalarının sektöre katkısını değerlendirerek asansör sektörünün genel algının aksine iyi bir seviyeye ulaştığını savunuyor.
-
ELEKTRİK ENERJİSİNDE GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE BOŞA TÜKENEN ZAMAN
EMO Enerji Çalışma Grubu, Türkiye'nin elektrik enerjisi üretiminde geçmişten günümüze süregelen dışa bağımlılık, abartılı talep tahminleri ve özelleştirme politikalarını EMO'nun eski dergi yazılarından alıntılarla eleştiriyor.
-
REKLAMLARIN GÖZÜNDEN MÜHENDİSLİK
EMO'nun 60. yılı vesilesiyle Elektrik Mühendisliği Dergisi'nin 1956-1976 yılları arasındaki sayılarında yer alan reklam ve ilanlar üzerinden Türkiye'nin ekonomik, sanayi ve teknolojik dönüşüm tarihine bakılıyor. Kamu kurumlarının ilk reklamlarından yerli ve yabancı özel sektör ilanlarına, Basın İlan Kurumu ile yaşanan mücadeleye kadar dönemin toplumsal ve ekonomik izlerini yansıtan örnekler aktarılıyor.
-
“UCUZ İŞGÜCÜ HEDEFİ” KALKINMA GETİRMEZ
Yazar, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın açıkladığı Elektrik ve Elektronik Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nı eleştirerek, planın özel sektör odaklı yaklaşımını, TMMOB gibi kurumların görüşlerinin dışlanmasını ve ucuz işgücüne dayalı kalkınma vaadinin gerçekçi olmadığını tartışıyor.
-
KALKINMA İÇİN İLERİ TEKNOLOJİ ÜRETİMİ
Yazar, Türkiye'nin elektronik ve elektrik sektöründe ileri teknoloji üretimindeki geri kalmışlığını, dış ticaret dengesizliğini ve kalkınma planlarının neden hayata geçirilemediğini değerlendiriyor.
-
Bağımlılığın öteki yüzü
Yazar, Türkiye'nin enerjide artan dışa bağımlılığını ve EPDK verilerine göre planlanan yeni ithal kömür ve doğalgaz santrallerinin bu bağımlılığı daha da artıracağını, ayrıca enerji ekipman ithalatındaki yüksek dışa bağımlılığın giderilmesi için yerli üretim, Ar-Ge ve kümelenme politikaları önerilerini ele alıyor.
-
Satışta sıra Bor’a da geldi
Kimya Mühendisleri Odası Başkanı Mehmet Besleme, dünya bor tekeli konumundaki Eti Maden'in üretiminin üçüncü şahıslara ihale ile gördürülmesini öneren yasa tasarısını, kurumun özelleştirilmesine giden bir adım olarak değerlendirip eleştiriyor.
-
9. KALKINMA PLANI ELEKTRONİK SEKTÖRÜ’NE NASIL BAKIYOR?
Yazar, 9. Kalkınma Planı'nı elektronik sektörü ve mühendislik mesleği açısından değerlendirerek, hükümetin Ar-Ge ve yerli sanayi politikalarındaki eksikliklerini, mühendislik eğitimindeki nitelik sorunlarını ve TMMOB'nin yetkilerinin göz ardı edilmesini eleştirmektedir.
-
Teknolojide bağımlılık devam edecek
Uluslararası Enerji Ajansı'nın Türkiye enerji Ar-Ge politikalarına ilişkin inceleme raporu değerlendiriliyor; kamu Ar-Ge harcamalarının düşüklüğü, özelleştirmenin Ar-Ge'ye etkisi ve Türkiye'nin teknoloji üretmek yerine teknoloji almaya devam edeceği tespiti tartışılıyor.
-
Toplumsal Bakış
Yazı, Türkiye'nin enerji Ar-Ge politikalarını uluslararası örneklerle (MIT raporu, Fransa örneği) karşılaştırarak eleştirirken, ikinci bölümde kurgusal bir diyalog aracılığıyla Türkiye'nin enerji piyasasındaki özelleştirme ve dışa bağımlılık sorunlarını hicivli bir dille anlatır.
-
NASIL BİR MADEN KANUNU?
Maden Mühendisleri Odası Başkanı Mehmet Torun, tartışmalı Maden Kanunu'nda yapılan değişiklik çalışmalarını değerlendirerek ulusal bir madencilik politikasının eksikliğine, teknik nezaretçi ücretlerinin bağımsızlığına ve iş kazalarının önlenmesi için gereken düzenlemelere dikkat çekiyor.
-
TÜRKİYE’DE ELEKTRONİK BİLEŞENLER SANAYİNİN ADI YOK!
Yazar, Türkiye'de elektronik bileşenler (komponent) sanayinin kurulmamış olmasının elektronik sanayinin gelişmesini engellediğini savunuyor; dünya örnekleri, Testaş'ın kapatılması ve Vizyon 2023 raporundan hareketle devlet destekli karma yapıda bir elektronik bileşenler sanayinin acilen kurulması gerektiğini öne sürüyor.
-
3N GERÇEĞİ
Yazı, Türkiye'de 3. nesil (3N/3G) GSM lisanslarının verilme süreci, ihale şartları ve Ar-Ge/KOBİ yükümlülüklerinin uygulamada nasıl işlevsizleştiğini eleştirel biçimde ele almakta; altyapı yetersizliği, baz istasyonu artışı ve tüketim odaklı pazarlama (iPhone örneğiyle) üzerinden teknolojinin toplumsal fayda yerine ticari kâra hizmet ettiğini savunmaktadır.
-
İklim müzakerelerinde fikri mülkiyet çelişkisi
Yazı, Kopenhag İklim Değişikliği Konferansı öncesinde ABD ve gelişmekte olan ülkeler arasında karbon yoğunluğu düşük teknolojilerin transferi ve fikri mülkiyet haklarının korunması konusundaki çelişkiyi ve tarafların yaklaşımlarını ele almaktadır.
-
Bir 'Asrın projesi' daha: NABUCCO
Yazar, Türkiye ile beş ülke arasında imzalanan Nabucco Hükümetler Arası Anlaşması'nı teknik, ekonomik ve jeopolitik açılardan eleştirel biçimde değerlendirerek, projenin arz güvenliği ve kaynak çeşitliliği hedeflerine yeterince katkı sağlamadığını, sadece bir 'niyet beyanı' niteliğinde olduğunu savunuyor.
-
Yenilenebilirde hayaller yenileniyor
Yenilenebilir enerji kaynaklarına ilişkin yasa değişikliği ve yeni teşvik fiyatları ICCI Konferansı çerçevesinde değerlendirilirken, özel sektöre dayalı teşvik politikalarının yetersizliği, kamu inisiyatifi eksikliği ve yerli teknoloji üretiminin desteklenmemesi eleştiriliyor.
-
Enerji teknolojilerinden beklentiler
Yazı, Uluslararası Enerji Ajansı'nın ETP 2008 raporundaki Hızlandırılmış Teknoloji ve Mavi Harita senaryolarını, gerekli enerji teknolojileri yatırımlarını ve maliyetlerini ele alırken, enerji Ar-Ge harcamalarının yetersizliğini ve ekonomik krizin bu alana etkilerini eleştirel bir bakışla değerlendiriyor.
-
Yatırımlar daha fazla gecikmemeli
Yazarlar, Türkiye'nin artan enerji açığına dikkat çekerek dışa bağımlılığı azaltmak için yerli linyit ve hidrolik kaynakların, özellikle Afşin-Elbistan Linyit Havzası'nın öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Kısa vadeli tasarruf ve rehabilitasyon önlemlerinin yanı sıra yeni büyük ölçekli termik santral yatırımlarına ivedilikle başlanmasını öneriyorlar.
-
Enerjide yeni tekelleşme stratejileri
Yazı, Avrupa'da elektrik ve gaz piyasalarının büyük şirketler tarafından yoğunlaştırılması sürecini ve bu şirketlerin komşu ülkelere genişleme stratejilerini analiz ederek, Türkiye'deki dağıtım şirketleri satışının üçüncü tabaka Avrupa şirketlerinin ilgisini çekebileceğini tartışıyor.
-
BÜYÜK ORTADOĞU PROJESİ ÇERÇEVESİNDE PETROLÜN YENİDEN DAĞILIMI
Yazar, Büyük Ortadoğu Projesi çerçevesinde Ortadoğu, Hazar ve Rus petrollerinin İsrail ve ABD denetiminde yeniden dağıtılmasını çeşitli petrol boru hatları (BTC, CAP, SCP, TAP, KYP vb.) üzerinden eleştirel bir bakışla inceliyor. Türkiye'nin bu projelere destek vererek kendi çıkarlarına aykırı biçimde işbirlikçi bir rol üstlendiğini savunuyor.
-
DİL, TEKNOLOJİ VE MÜHENDİS
Yazar, dil, düşünce, bilim ve teknoloji kavramları arasındaki ilişkiyi çeşitli düşünürlerden alıntılarla ele alarak, mühendislik mesleğinin tarihsel gelişimini ve teknolojik gelişmenin dil, kültür ve kültürel yayılmacılık üzerindeki etkilerini tartışıyor.
-
KAMU PİYASANIN PAYANDASI
2008-2010 Orta Vadeli Program'ın bilişim, iletişim, Ar-Ge ve mühendislik-müşavirlik hizmetleri alanlarını özel sektöre endeksleyen yaklaşımı eleştirel biçimde değerlendiriliyor; hedeflerin somut olmadığı ve piyasa odaklı politikaların çelişkileri irdeleniyor.
-
AFŞİN-ELBİSTAN VE YAKMA SİSTEMİ SORUNLARI
Yazar, Afşin-Elbistan A ve B termik santrallerinde kullanılan pulverize kömür yakma sisteminin düşük kaliteli, yüksek nemli yerli linyitle uyumsuz olduğunu ve devamlı yük altında çalışamadığını tartışıyor; CFB ve IGCC gibi alternatif teknolojilerin de ciddi bilimsel araştırma ve seçici madencilik uygulamaları yapılmadan başarısız olacağını öne sürüyor.
-
TEMEL GEREKSİNİMLER ULUSAL EKONOMİ SİMİT VE ÖZGÜR YAZILIM
Yazar, temel gereksinimlerde ulusal bağımsızlığın önemini simit üretimi benzetmesiyle anlatarak, bunu işletim sistemi ve yazılım sektörüne taşır; özgür yazılımın ulusal yazılım sektörü ve teknolojik bağımsızlık için sağladığı avantajları tartışır.
-
BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNİ KULLANAN MI ÜRETEN Mİ OLACAĞIZ?
Yazı, 2006-2010 Bilgi Toplumu Stratejisi'nin hazırlanış sürecini, içeriğini ve Türkiye'nin bilgi ve iletişim teknolojilerinde üretici mi yoksa yalnızca kullanıcı mı konumda kalacağına dair eleştirileri ele almaktadır. Prof. Dr. Haluk Geray'ın değerlendirmeleri ve strateji belgesindeki hedefler, veriler ve eksiklikler üzerinden konu tartışılmaktadır.
-
TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ
EMO Yönetim Kurulu, Türkiye'deki teknoloji geliştirme bölgeleri (teknoparklar) uygulamasını neoliberal politikalar çerçevesinde eleştirerek, kamu kaynaklarının denetimi, üniversitelerin asli görevlerinden sapması ve genç mühendislerin istihdam koşulları konusundaki kaygılarını dile getiriyor.
-
EĞİTİMİN TİCARİLEŞTİRİLMESİ ve ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ
Yazar, ODTÜ Teknokent örneği üzerinden üniversitelerin ticarileşmesini ve sermaye/sanayi ile ilişkilerini eleştirel bir bakışla ele alarak, teknokentlerin toplum yararına değil silah sanayisi ve büyük şirketlerin çıkarına hizmet ettiğini savunuyor.
-
KAMUYA MALOLAN YAZILIMLAR
Yazı, açık kaynak kodlu yazılımların (özellikle Linux) dünyada ve Türkiye'de kamu kurumları, hükümetler ve eğitim alanındaki yaygınlaşmasını, sağladığı maliyet avantajlarını ve AB destekli TOSSAD projesini ele alıyor.
-
VERİMLİ BİR SON ÜRÜN OLARAK
Yazı, bilgisayar yazılımlarının patentlenmesi tartışmasını, canlı organizmalara ve tarımsal bilgiye ilişkin patent örnekleriyle (John Moore vakası, Nem ağacı, Basmati pirinci) karşılaştırarak, analitik bilginin sermayeye dahil edilme sürecini ve yazılım üreticilerinin bu süreçte konumunu ele alıyor. Amazon'un tek tıkla alışveriş patenti gibi örnekler üzerinden patent sisteminin dinamikleri eleştirel biçimde değerlendiriliyor.