ELEKTRONİK MESLEKİ DENETİM SİSTEMİ

EMO-Üye İlişkilerinde e-İmza Dönemi Başlıyor...

Emre Metin EMO Müdürü

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) 1960’lı yıllardan bu yana üyelerinin ürettiği hizmetleri, hatta bazı dönemlerde ürünleri inceleyerek mesleki denetim hizmeti yürütmüştür. Bu denetimin niteliği ve yapılma şartları dönemsel olarak değişmekle birlikte özünde “mühendislik hizmetlerinin yürütülmesinde meslek mensupları arasında haksız rekabeti önlemek, üretilen hizmetlerin nitelikli, toplum ve meslek yararına olmasını sağlamak” olarak tanımlanabilir.

2014 yılından itibaren ise teknolojide gelişmeler ve güncel olanakları kullanarak bu hizmetin elektronik ortama taşınarak zaman ve mekandan bağımsız olarak yürütülmesinin olanakları EMO tarafından sağlanacaktır. Bu amaçla EMO Yönetim Kurulu serbest mühendislik hizmeti yürüten üyelerine (yaklaşık 3 bin 500 kişi) elektronik imzalarını (e-İmza) Serbest Müşavir Mühendis-Büro Tescil Belgesi (SMM-BT) başvuruları aşamasında dağıtacaktır. Ayrıca bu yıldan itibaren serbest mühendislik hizmeti yürüten üyelerimize mesleki sorumluluk sigortası EMO tarafından yaptırılacaktır.

mesleğin ve SMM üyelerin sorunlarının çözümü yolunda tutarlı adımların atıldığı, yaşanan tüm zorluklara karşın elektrik mühendisliği mesleğini halkın hizmetine sunma çabasının örneklerini taşımaktadır. Geçen kırk yıl içinde mesleki denetime ilişkin olarak Şubemiz sınırları içindeki kamu kurumlarına yerel bağlamda yaptığı girişimlerle, düzenlediği toplantılarla, hazırladığı rapor ve görüşlerle, SMM üyelerinin hakları konusunda verilen uğraşılarla EMO İzmir Şubesi, EMO örgütlülüğü içinde zor ve önemli bir birikim yaratmıştır.”

İlerleyen yıllarda mesleki denetim sadece serbest çalışan üyelerle sınırlı kalmamış, yüksek gerilim (YG) işletme sorumluluğu, enerji yöneticiliği, enerji kimlik belgesi, yapı denetim gibi alanlarda da uygulanmaya çalışılmıştır. Bugün geldiğimiz noktada ağırlıklı olarak yapı, enerji ve asansör projeleri ile Teknik Uygulama Sorumluluğu (TUS) ve YG İşletme Sorumluluğu hizmetlerinin mesleki denetimi yapılmaktadır.

Elektronik Hizmetlerin Gelişimi

Mesleki Denetimin Geçmişi

Yapılan mesleki denetimin niteliği ve üyelerimize sağladığı

EMO’da mesleki denetimin başlangıcını Ahmet Becerik,

faydalar bir yana aksayan yönleri ile ilgili ağırlıklı olarak 2003

EMO İzmir Şubesi Bülteni’nin Ağustos 2009’da yayımlanan

yılından bu yana SMM forumları ve sempozyumları yapılmış

sayısında şöyle özetlemiştir:

ve bu konuda yönetmelikler yayımlanmıştır. Tartışmaların

“Elektrik mühendisliği mesleğinin uygulama sürecingeldiği son noktada tüm çalışmaları kapsayacak şekilde 9

de hizmet verenlerin bir bölümünü oluşturan serbest

Aralık 2010 tarihli ve 27780 sayılı Resmi Gazete’de yayımçalışan (SMM) üyelerin haklarının korunması ve bulanan “Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik

nunla birlikte mühendislik hizmetlerinin

Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki

en iyi biçimde yapılması, kuruluşundan

Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği”

günümüze EMO’nun önde gelen

EMO, mesleki

yürürlüğe sokulmuştur.

amaçlarından biri olmuştur. Serbest çalışan üyelerimizin diğer meslek dallarında hizmet verendenetimin elektronik ortamda yapılabilmesi

Bu süreçte günün olanakları çerçevesinde elektronik ortamda sicil durum ve diğer belgelerin tekleşler tarafından sömürülmelerini önlemek, mühendislik hizmetinin yaygınlaştırılması, kamu

için SMM üyelerine e-İmza dağıtımı yapacak. İlgili kamu

tirilmesi sağlanmış, üyelerin tüm bilgileri Elektrik Mühendisleri Odası Otomasyon Programı’na

ve özel kuruluşlarla SMM üyelerimiz arasında olumlu

kuruluşlarının sistemleri ile de

(EMOP) aktarılmıştır.

ilişkiler kurulmasına yönelik entegre edilecek olan Elektronik EMO’nun girişimleri sonuolarak mesleki denetimin temelini oluşturan, başladığı

Mesleki Denetim Sistemi,

cunda TMMOB ile İçişleri Bakanlığı arasında yapılan

yıllarda “Oda Vizesi” adıyla

yetkisiz ve mühendis olmayan

protokol ile tüm üyelerimize

bilinen uygulamanın İzmir’de yaşama geçirilmesinin

kişiler tarafından üretilen

ait nüfus, adres ve yapı ruhsatı bilgileri ile yapı kullanma izin

üzerinden kırk yıl geçti.

mühendislik hizmetlerinin

belgelerine ait bilgiler elektronik

1968 yılında kuruluşunun

tespitini kolaylaştıracak ve

ortamda alınmaya başlamıştır.

ardından sürdürülen girişimler sonucunda 27 Ağustos 1969 tari-

“sahteciliğin” önüne

Ayrıca üyelerimizin arasındaki haksız rekabetin ve “imzacılık” olarak

hinde ilk oda vizesini gerçekleştiren

geçecek.

tabir edilen usulsüzlüklerin önlenmesi

EMO İzmir Şubesi’nin bu ay kırkıncı

amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı

yılına girdiğimiz mesleki denetim geçmişi;

Denetim Sistemi verileri ile EMO’nun verileri

karşılaştırılmaya başlanmıştır. Böylece 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’un yapı denetçiliği dışında başkaca mesleki faaliyet yapılamayacağı hükmü ile EMO SMM Yönetmeliği’nin amir hükümlerinin uygulanması sağlanmış, üyelerimiz cezai yaptırıma uğramadan önce uyarılabilmelerine olanak sağlanmıştır.

Mesleki Denetim Üyenin Kararı

-Banka talimatlarının gönderilmesinde, -Performans, izin, fazla mesai ve masraf onay formlarında, -Genel Kurul, Ortaklar Kurulu ve Yönetim Kurulu kararlarının imzalanmasında, -Bayi ağı iletişiminde sipariş sürecinde, -Elektronik arşivin e-imzalanmasında, -Islak imza gerektiren tüm uygulamalarda, -EMO tarafında sunulan tüm elektronik hizmetlerde.

Mesleki denetim kapsamında yapılan tüm uygulamalar ve Oda tarafından yürütülen işlemler EMO ve üyesi arasındaki ilişki kapsamında ve bu ilişkileri düzenleyen yönetmelikler çerçevesinde yürütülmektedir. EMO üyelerinin katılımı ile demokratik kanallar işletilerek, genel kurullar yolu ile düzenlenen bu yönetmelikler farklı hükümleri dolayısıyla dava konusu olmuş ve defalarca Danıştay denetiminden de geçmiştir. Üçüncü bir kurumun veya tarafın EMO ve üyesi arasındaki ilişkiyi düzenlenmesi mümkün değildir. Bu nedenle bakanlıklar tarafından üyelerimize yöneltilen “Odalara projelerinizi götürmenize gerek yoktur” söylemlerinin ve

e-İmzalar EMO Kimliği’nde

EMO tarafından mesleki denetim hizmetinin daha sağlıklı koşullarda yürütülebilmesi için serbest müşavir mühendislik hizmeti verecek üyelerine belge başvurusu sırasında sistemde kullanacakları e-İmzaları sağlanacaktır. Bundan sonra EMO’ya yeni üye olacak meslektaşlarımızın üye kimlik kartlarına e-İmzaları yüklenebilecektir. Ayrıca SMM üyelerimiz dışında talep eden mevcut üyelerimiz de kimlik kartlarını bedeli karşılığında yenileterek e-İmzalarını yükletebilecekler.

bakanlık birimlerinin birbirine gönderdiği benzer içerikli yazıların bir hükmü bulunmamaktadır. Mesleki denetime ilişkin değişiklik yapma yetkisi, herhangi bir bakanlığın veya kurumun değil, EMO üyelerinindir. Söz konusu düzenlemeler zaten güncel gelişmeler doğrultusunda zaman zaman yapılmaktadır.

Elektronik İmza Nedir?

Mesleki denetimin daha sağlıklı olarak yürütülmesi ve işlemlerin kolaylaştırılması için e-İmza kullanılması günümüz koşullarında kaçınılmaz olarak karşımıza çıkmaktadır. EMO tarafından sağlanacak

Elektronik Mesleki Denetim Sistemi ile haksız rekabete yol açan

“imzacılık” olarak

EMO, üyelerinin ürettikleri hizmetleri ve sözleşmeleri mesleki denetim sistemine zaman ve mekandan bağımsız olarak, kolayca sunabilmeleri için yeni bir sistem geliştirdi. 2014 itibari ile kullanılmaya başlayacak olan sistem kapsamında belge yenileme veya ilk çıkarma aşamasında üyelere e-İmzalar sağlanacaktır. Bu sistemin bir parçası olarak zamanla EMO ve üye ilişkileri kapsamında yürütülen işlemler, elektronik ortamdan da yapılmaya başlanacaktır. Üyelerimiz çeşitli kurumların talep ettiği üyelik belgelerini de eİmzalı olarak elektronik ortamdan da alabilecekler.

altyapıyı üyelerimizin, Oda ilişkinlerinin yanı sıra diğer kurumlarla yürütükleri işlemlerde de kullanma olanağına sahip olacaklar. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na göre e-İmza; “Başka bir elektrotabir edilen uygulamalar daha kolay

Geliştirtilen Elektronik Mesleki Denetim Sistemi ile EMO üyeleri ürettikleri hizmetleri tescilleyebilecekler, kendi elektronik arşivlerini oluşturabilecekler, geçmişe dönük arşiv taraması yapabilecekler ve refenik veriye eklenen veya başka bir elektronik veriyle tespit edilecek rans listeleri hazırlamayabilecekler. Daha da önemlisi

mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi ifade eder.” e-İmza, elle atılan imza ile aynı hukuki geçerliliğe

ve gerekli Onur Kurulu

EMO üyeleri bilgileri dışında üretilen yapı ruhsatlarına daha çabuk müdahale edebilme olanağına sahip olacaklar; “sahtecilik” olarak adlandırılan yetkisiz ve

sahiptir. Elektronik işlemlerde gönderilen bilginin

süreçleri

mühendis olmayan kişiler tarafından üretilen müyolda değişmediğini, gönderen kişiye ait olduğunu ve inkar edilemeyeceğini garantiler. Elektronik

daha hızlı

hendislik hizmetlerinin tespiti kolaylaşacak.

ortamda gerçekleşen işlemlerde kişilerin kimlik işletilebilecek. Kamu Kuruluşları ile Bilgi Paylaşımı

bilgilerinin doğruluğunu garantiler. E-imza gerçek kişiler adına oluşturulur. e-İmza elektronik ortamda yapılan işlemleri yerine getirenin kimliğini bütünlük içinde inkar edilemez bir biçimde doğrular. Böylece elektronik ortamın en temel zaaflarından biri olan “kimlik doğrulama” sorunu ortadan kalkar ve ıslak olarak imzalanmış belgelerin eşdeğeri elektronik belgeler üretilebilir.

EMO’nun sistemi ile İçişleri Bakanlığı Yapı Ruhsatları Bilgi Sistemi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı Denetim Sistemi ve Elektrik Dağıtım Şirketleri Proje Sistemleri ile yapılacak entegrasyonlar sonucunda üyelerimizin bilgileri bu sistemler tarafından anında doğrulanabilecek ve kaliteli yapı üretim süreci hızlanacaktır.

Üyelerimiz için test, ölçüm ve takip sistemi de yıl içinde

e-İmza Nerelerde Kullanılabilir?

Üyelerimiz e-İmzalarını EMO çalışmaları kapsamında yürütükleri işlemlerin yanı sıra diğer kamu kurumları ve çalışma hayatında karşılaştıkları kuruluşlara ilişkin yürüttükleri faaliyetlerde de kullanabilirler. Bu işlemleri ve kullanım alanlarını şöyle sıralayabiliriz:

-e-Devlet uygulamaları (turkiye.gov.tr),

devreye alınacaktır. Üyelerimiz bu sistem üzerinden ölçüm başvurusu alma, teklif üretme, mühendis görevlendirme ve rapor üretme işlemlerini EMO’nun sunduğu altyapı üstünden tek bir yazılım üzerinden yapabilecek, raporlarını arşivleyebileceklerdir. Aynı sistem ölçüm raporlarını otomatik olarak Türk Standardları Enstitüsü (TSE) gibi kurumlarla paylaşabileceklerdir.

-e-İmzanın zorunlu tutulduğu kamu projeleri (UYAP,

Yapılan bu hizmetler sonucunda Odamız kadrolarının ve

Sanayi Bakanlığı, EKAP…),

yöneticilerinin üyelerimiz ile kuracakları yüz yüze görüş-

-MERSİS Projesi kapsamındaki ticari sicil işlemleri,

meler için daha fazla zaman kazanılacak, SMM bürolarının

-Gümrük ve dış ticaret işlemleri,

yerinde denetimi yapılabilecektir. “İmzacılık” olarak tabir

-Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) Sistemi’nde,

edilen uygulamalar daha kolay tespit edilecek ve gerekli

-Çalışan hizmet sözleşmelerinde ve diğer tüm sözleş-

Onur Kurulu süreçleri daha hızlı işletilebilecek, haksız

melerde,

rekabetin önüne geçilebilecektir.