Sinop Nükleer Karşıtı Miting İzlenimleri

SİNOP NÜKLEER KARìITI MİTİNG İZLENİMLERİ…

Teoman Alptürk TMMOB 10. Enerji Sempozyumu Düzenleme Kurulu Başkanı

Nedim Bülent Damar EMO Enerji Daimi Çalışma Grubu Başkanı

Nükleer Karşıtı Platform (NKP) tarafından, 25 Nisan 2015 tarihinde, Sinop İnceburun’da yapılması planlanan nükleer santrala karşı, ‘Sinop Nükleer Santral İstemiyor” temalı bir miting düzenlendi. Mitinge katılım ise bugüne kadar düzenlenen nükleer mitingler arasında en yoğun katılımlı olanıydı. Özellikle Sinop gibi az nüfusa sahip bir şehir için oldukça fazlaydı. Mitinge; Erzincan, Trabzon, Dersim, İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa başta olmak üzere Türkiye’nin birçok yerinden çok sayıda nükleer karşıtı katıldı. Katılanların sayısı tahminlerle sınırlı kaldı. Tertip Komitesi tarafından, “25 binin üzerinde” katılım olduğu belirtilirken, “44 bin ila 15 bin” arasında değişen tahminler de yapıldı. Mitinge, NKP şehir örgütlenmeleri, Kamu Emekçileri Sendikası (KESK), Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK),Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu’na (TÜRK- İì) bağlı sendika temsilcileri, CHP, HDP, MHP, EMEP, ÖDP gibi bazı siyasi parti temsilcileri Birleşik Haziran Hareketi (BHH) ve çeşitli sivil toplum kuruluşları üye ve yöneticileri de destek verdi. Sinop’tan ayrılıp da başka şehirlerde yaşayan Sinopluların da mitinge katılım sağlamaları dikkat çekti. Miting için Diyojen Heykeli Alanı’nda bir araya gelen nükleer karşıtları “Nükleere Hayır” pankartı açıp, kortej oluşturarak yaklaşık 1.5-2 kilometrelik bir uzaklıkta bulunan mitingin yapılacağı, Uğur Mumcu Meydanı’na 2 saat süren bir yürüyüşün sonunda ulaştı.

Sinop Nükleer İstemiyor Mitingde söz alan konuşmacıların tamamı Sinop’ta nükleer santral kurulmasına gerek olmadığını vurgulayarak, nükleer santralın Sinop’a ve çevreye vereceği zararları anlattılar. CHP Grup Başkanvekili ve Sinop Milletvekili Engin Altay ve CHP Milletvekili Melda Onur ile yine CHP’li Sinop Belediye Başkanı Baki Ergül’ün mitingde yaptığı konuşmalarda, CHP’nin siyasi parti olarak nükleer santrallara karşı olduğunu vurgulamaları dikkat çekti. Mitingde Sinop Belediye Başkanı Ergül’ün, Sinop’ta nükleer santral yapılması konusunu halk oylamasına sunma önerisi ise mitinge katılanlar tarafından coşku ve alkışlarla karşılandı. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Genel Merkez Yazmanı ve NKP Türkiye Sekreteri Hüseyin Önder mitingde yaptığı konuşmada, nükleer santralların Türkiye için gereksiz olduğunun altını çizdi. Mitinge katılan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ile EMO üyeleri NKP flamaları altında miting alanında yerlerini aldılar. Sinop Mitingi’nin gerçekleşmesine büyük katkı sağlayan EMO Samsun ìube üyeleri Samsun NKP kortejinde TMMOB flamalarını taşıdılar. Coşkulu devam eden mitingde, yerel katılım oranını sorduğumuz Sinop Belediye Başkanı Ergül, mitinge katılanların yaklaşık yüzde 80’inin Sinop ve bağlı ilçeleri ile yakın illerden geldiklerini söyledi. Ergül ayrıca “havanın güzel olması dolayısıyla şehir parkında gezen ancak mitinge katılmayanların da oldukça fazla olduğunu” kaydetti.

Farklı Fikirler Birleşti Mitingde dikkat çeken en önemli şeylerden biri de; mitinge katılanların çok çeşitli ve birbirinden ayrı görüşlerde olmasına karşın nükleer santrala karşı olma fikrinde birleşmiş olmaları ve hep bir arada “Nükleer Santrala Hayır” demeleriydi. Mitingde MHP de vardı, HDP de, ÖDP de EMEP de… Başka konularda bir araya gelemeyen sayıları yüzlere varan birçok sivil toplum kuruluşu “nükleere hayır” diyerek birleşmişlerdi. Miting alanında olmayan yalnızca AKP idi. Mitingde AKP yoktu, ama birçok duyarlı ve nükleer santral konusunda AKP politikalarını desteklemeyen, AKP taraftarları da muhtemelen bu mitingde yer almıştı.

AKP’nin Enerji Politikaları İflas Etti Sinop’ta düzenlenen bu miting ile AKP’nin enerji politikalarının iflas ettiğini açıkça ortaya çıkmıştır. Neredeyse Sinop merkez nüfusunun yarısı kadar bir katılımın olduğu bu mitingde, “nükleere hayır” diye atılan çığlıkları AKP’nin duyacağını sanmıyoruz, ama AKP’ye oy veren kitleler üzerinde etkili olacağını umuyoruz. NKP tarafından düzenlenen bu mitingin önemli yanı; kitlesel katılımın olması ve nükleer santrala ilişkin iktidar politikalarının böylesine yüksek katılımlı ve her kesimden insan tarafından protesto edilmesidir. Yaklaşık 40 yıldır yapılmakta olan nükleer santrallara karşı mücadele en azından Sinop’ta yaşayanlar arasında bir farkındalık yaratmış ve nükleer santrala karşı olan kitleler siyasal bağımlılıklarını da aşarak “nükleer santrallara hayır” demişlerdir. Bu miting, 40 yıllık anti nükleer mücadelenin kitleselleşmesi açısından önemli bir adım ve başarı olarak görülmelidir. Nükleer Mücadelede EMO ve NKP’nin Payı Nükleer karşıtı mücadele içerisinde EMO’nun payı büyüktür; bu konuda sabırlı ve sürekli bir mücadele vermiştir. Bu yadsınamaz bir gerçektir. Bunun yanında nükleer karşıtlığının kitleselleşmesinde NKP adı altında örgütlenen ve genellikle gevşek bir örgüt yapısına sahip olan oluşumların payı da önemli olmuştur. Özellikle mücadelenin yerellere yayılmasında yapılmış olan saha çalışmaları da kitlelerdeki anti nükleer bilincin yaygınlaşması da önemli etken olmuştur. EMO’nun Türkiye’nin enerji politikaları içerisinde nükleer santralların gereksizliğini anlatmak için vermiş olduğu akademik ve bilimsel mücadelenin NKP’lerin vermiş olduğu aktivist mücadele ile bütünleşmesi sonucunda Sinop Anti Nükleer Mitingi gibi ses getiren etkinlikler oluşmuştur. EMO ve NKP’ler anti nükleer bilincin yaygınlaşmasında birbirlerini tamamlayan katmanlar oluşturarak, yıllar süren mücadele sonucunda kitlelerle buluşmayı başarmışlardır. EMO ve NKP’nin misyon uyuşması ve pratikte birlikte çalışma platformunu yaratmış olmaları bu sonuçların elde edilmesindeki etkenlerden en önemlisidir.

Nükleer Santral Dayatılıyor Türkiye’de yaşayan yurttaşlara dayatılan ve çekmek zorunda bırakıldıkları bir sürü sorundan bir tanesidir nükleer santrallar. Yalnızca kar hırsı ile ve vahşi kapitalizm kurallarından taviz vermeden yapılan yatırımlar; yurttaşı iş, aş, ekmek ve yaşam ikilemine sokmakta ve yurttaş da doğal olarak ileride kaybedeceğini bilse bile kendisine uzatılan iş ve aş alternatifini kabul etmektedir. Nükleer santrallar konusunda Sinop Mitingi en azından mitinge katılan yerel yurttaşlar açısından bu ikilemin kırılma olasılığı olduğunu göstermesi açısından önem taşımaktadır.

Nükleer Mücadele İçin Yapılması Gerekenler Türkiye’nin içerisinde bulunduğu seçim sürecinde de bir miktar etkilenmiş olarak yükselen anti nükleer hareketin mevzi kaybetmemesi için eylemselliğin ve etkinliklerin devamı önemlidir ve bu bir şekilde sağlanmalıdır. Etkinlik için gerekli hazırlıklar, etkinlik maliyetleri ve benzeri zorlukları aşmak için gönüllülük esasına bağlı olarak hareket edilmesi için, yerel birimlerin daha çok harekete geçirilmesi gerekmektedir.

EMO-NKP işbirliği daha etkin kullanılarak; - Panel, forum, konferans, üniversite öğrencilerine yönelik çalışmalar ve benzeri salon içi çalışmalar EMO tarafından davet beklenmeksizin, taleplerde bulunarak kesintisiz yürütülmelidir. - Sokak etkinlikleri, kahvehane, kantin, yerel sosyal alanlar ve yerel STK’larda yerel ve bölgesel NKP’ler çalışmalarını arttırarak sürdürmelidirler. - EMO ismi altında halkın kolaylıkla anlayacağı ve günlük yaşamına dönük olarak nükleer santralların getireceği sorunları içeren yayınlar hazırlanarak yalnızca nükleer santral öngörülen bölgelerde değil yurdun her yanında dağıtılmalıdır. -EMO isminin taşra şehirlerinde saygınlığı daha fazla görülmektedir. EMO sözüne güvenilir bir örgüt olarak bilinmekte ve yayınları bu gözle incelenmektedir. EMO’nun bu sözüne güvenilir olma niteliğini daha fazla duyulur hale getirmek, EMO’nun öncelikli görevleri arasında olmalıdır. Bunu sağlamak için daha kolay okunan ve anlaşılan yayınlar ile yurttaşlarla bağını korumak ve sıklaştırmak yönünde çalışmalar yapılmalıdır. - NKP oluşumlarının önemi ve EMO ile nükleer santral konusundaki misyon uyuşması dikkate alınarak NKP örgütlenmeleri ve etkinlikleri desteklenmeli ancak bu süreç içerisinde NKP’lerin kendi iç iradelerine yalnızca bir bileşen olarak katılım sağlanmalıdır. - Anti nükleer mücadelenin sürekliliği olan ancak yurttaşın en öncelikli sorunlarından biri değildir. Bu gerçekten hareketle NKP içerisinde yer alan diğer bileşenlerin anti nükleer mücadele dışında birçok görev ve uğraşı olduğu da unutulmadan bu bileşenlerin katkısının tedricen arttırılması için uyumlu çalışmalar yapılmalıdır.

EMO’nun kitlelerle buluşacağı alanlar meslek konusu gereği fazla değildir. Anti nükleer mücadele bunlardan birisidir. Bu mücadele içerisinde yurttaşlarla daha fazla bir arada olmanın, düşündüklerinin ve meslek alanı konusunda halk yararına yaptığı çalışmaların daha fazla duyurularak, farkındalık yaratması ve kitleselleşmesinin araçlarından birisi olabileceği Sinop Mitingi’nde ortaya çıkan hususlardan biri olmuştur.