PROF. MİTHAT İDEMEN’LE SAYGI BULUŞMASI

Bilim ve teknolojinin insan yaşamında açtığı ışıklı yolların önderleri ile birlikte olmak üzere düzenlenen “Saygı Buluşmaları” etkinliğinin ilki, ülkemizin yetiştirdiği değerli aydın, bilim insanı Prof. Dr. Mithat İdemen ile gerçekleştirildi. İstanbul Teknik Üniversitesi Gümüşsuyu Binası-A 501 Prof. Dr. Tarık Özker Amfisi’nde 21 Mayıs 2016 tarihinde gerçekleştirilen etkinlikte Prof. Mithat İdemen’e bilime ve ülkemize sunduğu hizmetler nedeniyle EMO tarafından plaket verildi.

Prof. Dr. Mithat İdemen’in çalışma arkadaşları, öğrencileri ve yakınlarının oluşturduğu 200’e yakın kişinin katkı ve katılımıyla yapılan etkinlikte coşkulu ve duygusal anlar yaşandı. Buluşma etkinliği kapsamında Prof. Dr. Mithat İdemen’i tanıtan bir fotoğraf sergisi açıldı ve bir video gösterimi yapıldı. EMO İstanbul Şubesi’nce hazırlanan Prof. Dr. Mithat İdemen’i tanıtan, onun anılarına ve düşüncelerine yer verilen “Prof. Dr. Mithat İdemen” kitapçığı da katılımcılara dağıtıldı.

Prof. Dr. Tayfun Akgül’ün yöneticiliğini yaptığı etkinlik, Selçuk Esen’in açılış konuşması ile başladı. Esen’in ardından kürsüye gelen EMO İstanbul Şube Yönetim Kurulu Başkanı Erol Celepsoy, İTÜ’nün Çınarları adı altında çıkardıkları 2 kitabın bu tür etkinliklerle devam ettirileceğini belirtirken, Mithat İdemen ve mesleğe emeği geçen herkese minnet ve şükranlarını sundu. Celepsoy, değerlerimize sahip çıkmanın aynı zamanda geleceğimize de sahip çıkmak olduğunu vurgulayarak içinden geçtiğimiz karanlık günlerde daha çok dayanışma ve birlik göstermenin önemine değindi.

Etkinlik Osman Bahadır’ın “Matematik ve Elektromanyetik Alanın Tarihsel Perspektifi” konulu sunumuyla devam etti. Elektrik ve elektromanyetik alanın tarihine kısaca değinen Bahadır, Prof. İdemen’in bu alandaki katkılarını aktardı.

İdemen’in çalışma arkadaşı Prof. Dr. Duran Leblebici ve öğrencilerinden Prof. Dr. Hamit Serbest de yaptıkları

konuşmalarda, Prof. İdemen’in gerek mesleki gerekse kişisel yaşamlarındaki etki ve önemi üzerine kişisel duygu ve düşüncelerini aktardılar. Daha sonra söz alan ve uzun yıllar İdemen’in asistanlığını yapmış olan Prof. Dr. Alinur Büyükaksoy ise Mithat İdemen’in mesleğe ve bilimsel çalışmalara katkılarından kimi anekdotları aktardı.

Mithat İdemen’in kızı Prof. Dr. Sibel Ertan, bir baba olarak Mithat İdemen’in özelliklerini ve hala torunlarına kadar uzanan öğrenme/öğretme ilişkisini ve çalışma disiplinini kişisel anılarıyla birlikte anlattı.

Konuşmaların ardından kürsüye gelen Prof. İdemen, bu etkinliğin düzenlenmesinin kendisinde yarattığı mutluluk ve heyecanı belirterek, emeği geçen herkese teşekkür etti. Romantik bilimsel yolculuğunun köşe taşlarına değinen İdemen, bu duygu ve heyecanı öğrencilerine aktarmak için denediği yöntemleri ve kimi sonuçlarını aktardı. Salondaki herkesin ayakta alkışladığı konuşmadan sonra konuklar arasından kimi meslektaşlar ve akademisyenler de söz alarak kişisel katkılarda bulundular. Ardından Prof. Dr. Mithat İdemen’e ülkemize ve bilime yaptığı katkılar nedeniyle EMO İstanbul Şube Yönetim Kurulu Başkanı Erol Celepsoy tarafından plaket verildi.

PROF. DR. CAHİT ARF’TAN PROF. MİTHAT İDEMEN’E

MEKTUP…

Çevremden aldığım etkilerle çocukluğumdan beri mensubu olduğum toplumla övünebilmeyi belki de her şeyden çok istedim. Başlangıçta daha doğrusu 12-13 yaşlarıma kadar bu isteğin tatmini toplumumuzun devlet olarak harita üzerinde yaygınlığı ve askeri zaferlerle ölçülüyordu. Daha sonra bu ölçünün övünülecek bir yanı olmadığı hatta bazı hallerde utanılacak bir şey olduğu anlayışına vardım. O yaşlara kadar geçerli olan ölçünün yerini toplumumuzun uygarlığa ve daha da özel olarak bilimsel katkılara nicelik ve niteliği aldı. Oysa öğrendiklerim bana böyle katkıların hemen hemen hiç mertebesinde olduğunu gösteriyor ve içimde acı bir burukluk yaratıyordu. Bu burukluk bugün de sürmektedir. Bu burukluğun etkisi ile olacak, bir taraftan bütün ömrüm boyunca bilim adamı olmaya çalıştım bir taraftan da çok sayıda genç insanlarımızın aynı şeyi yapmalarını istedim. Oysa galiba bütün toplumlarda olduğu gibi ve belki de daha bariz olarak, toplumumuzda hırsların hemen hemen sadece zengin olmak veya yöneticiler sınıfında bulunmak yönlerinde yoğunlaştığını görüyordum. Örneğin matematik kabiliyeti olan gençlerden hemen hepsinin matematikçi değil de mühendis olmak istediğini görüyor ve üzülüyordum. Üstelik böyle genç arkadaşlarımı haksız da göremiyordum. Genç arkadaşlarımın bu eğiliminin bir ölçüde toplumsal güvence arayışından kaynaklandığını anlayabiliyordum. Bu düşünce ile temennilerim böyle genç arkadaşlarımın mühendis olduktan sonra yani aradıkları güvenceyi bir ölçüde sağladıktan sonra matematiğe dönmelerini görmek oldu. Mithat İdemen galiba bu temennimi gerçekleştiren ilk örnek oldu. Onu elektrik mühendisi olduktan sonra İTÜ’nün matematik bölümünde asistan olduğu zaman tanıdım ve küçük kardeşim gibi sevdim. Öğrenciliğimde kullanmış olduğum bu kitabı bir hatıra olarak saklar umudundayım. Toplumumuzda Mithat gibilerin çoğalması temennilerimle…

İmza (Cahit Arf) Gebze, TÜBİTAK Marmara Araştırma Enstitüsü

Matematik Bölümü, 1984

SHANNON’A SAYGI…

Hazırlayan: Aydın Bodur Çeviren: Baran Bodur, Doğa Veske, Ümit Mert Çağlar Yayımlayan: EMO Yayın No: GY/2016/647 ISBN: 978-605-01-0887-3 Baskı: 1. Baskı, Ankara, Mayıs 2016

EMO, iletişim alanında yaptığı çalışmalarla çığır açan, Elektrik Mühendisi ve Bilim İnsanı Claude Elwood Shannon anısına, doğumunun 100. yılında “Sahannon’a Saygı” adlı bir çeviri-derleme kitap yayımladı. Kitap Shannon’un temel eserleri ve hakkında yazılanlardan oluşuyor. Shannon’un bilimsel yolculuğu ile “Röle ve Anahtar Devrelerinin Simgesel Analizi” ve “İletişimin Matematiksel Kuramı” makalelerinin yer aldığı kitap; elektrik, elektronik ve bilişim alanında önemli bir kaynak niteliği taşıyor.

Giriş bölümünde; Shannon’un hayatı ve yaptığı çalışmalar özetleniyor. Michigan’da 1916 yılında dünyaya gelen Shannon, 16 yaşında Michigan Üniversitesi’ne başlıyor. Üniversiteden 1936 yılında elektronik mühendisi ve matematikçi olarak çift ana dal ile mezun oluyor. Ardından Massachusetts Institute Of Technology’de (MIT) çalışmaya başlıyor. Yüksek lisans tezini 21 yaşında “Röle ve Anahtar Devrelerinin Simgesel Analizleri” konusunda tamamlıyor. Bu çalışmasında elektromanyetik rölelerin Boole cebiri kullanılarak basitleştirebileceğini, elektrik devrelerinin 1 ve 0’lar ile anlatılabileceğini gösteriyor. İletişimin temel elemanı olan ikili (binari) sayıları bulan Shannon, günümüzdeki dijital bilgisayarların yapıtaşı olan elektrik-elektronik anahtarların kullanımını sağladı. Shannon literatürde hala tüm zamanların en iyi tezi olarak bilinen çalışması ile 1940’ta Alfred Nobel Amerikan Enstitüsü Amerikan Mühendisleri ödülü aldı.

Kitapta EMO 45. Dönem Yönetim Kurulu imzasıyla yer alan sunuşta, EMO’nun senelerdir gerek temel bilimlere gerekse uygulamalı bilimlere yaptığı katkılarla tanındığına işaret ediliyor.

“Claude Shannon’un Matematik Kuramı’ndan Bir Seçki” başlığını taşıyan kitabın birinci bölümünde; Eugene Chiu, Jocelyn Lin, Brok Mcferron, Noshirwan Petigara ve Satwiksai Seshasai’nin 2007 yılında Shannon ve eserlerinin daha kolay anlaşılması için yaptıkları çalışmalar aktarılıyor.

“Röle ve Anahtar Devrelerinin Simgesel Analizi” başlığı altında sunulan ikinci bölümde; Shannon’un 1937’de tamamladığı yüksek lisans tezine yer veriliyor. Shannon’un bu makalesinde metodolojisi, kullandığı Boole cebiri, seri ve paralel uçlu devrelerle, çok uçlu ve seriparalel olmayan devreleri ile ağ sentezi aktarılıyor.

Üçüncü bölümde ise Shannon’un 1948 yılında kaleme aldığı, “İletişimin Matematiksel Kuramı” başlığını taşıyan diğer önemli makalesi yer alıyor. Bilişim kuramının temelinin anlatıldığı bu bölümde, önce kesikli gürültüsüz sistemlerin, sonra gürültülü kesik sistemler aktarılıyor. Modelleme için matematiksel hazırlığın ardından sürekli kanal ve sürekli kaynağın hızı konu ediliyor.

Kitabın son bölümde de, “Pirefesör H. Okkeş”in, Cumhuriyet Bilim Teknik Dergisi’nde 23 Şubat 2002 tarihinde yayımlanan Shannon’a ilişkin eğlenceli yazısı okuyucuya sunuluyor. Kitap 155 sayfadan oluşuyor.