Çöpten gelen bereket

Cumhuriyet ENERJİ G 7 Aralık 2010 - 20

YILLARIN ÇÖPLÜĞÜNDE ELEKTRİK ENERJİSİ, DOMATES VE YAKIT ÜRETİLİYOR

Sertaç EŞ

Ankara’da yıllarca tartışma konusu olan Mamak Çöplüğü ileri teknolojinin kullanıldığı bir merkez haline dönüşmüş durumda. Yabancı ortaklı ITC firmasının kurduğu katı atık yönetim sistemleriyle eski çöplükte Ankara’nın elektriğinin yüzde 3’ü üretiliyor, yüzde 8’e çıkarılması hedefleniyor. Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kantur, yapılan çalışmaların dünya çapında örnek alındığını, büyük çaplı ısıtma sistemleri kurabileceklerini dile getiriyor.

Bir zamanlar Ankara’da tartışmalı konuların başında geliyordu Mamak Çöplüğü... Sonra kapatıldı ve gelinen noktada ITC firması oluşturduğu tesislerinde görüştüğümüz Yönetim Kurulu Başkanı Kantur, şu bilgi veriyor:

‘Sıfırdan fabrika kuruyoruz’

“Burayı ağaçlandırıyoruz. Bir bağ

oluşturuyoruz yakında burada üzüm de üreteceğiz. Artık teknoloji üretiyoruz, patentlerimiz var. Burada çalışmaya karar verdiğimizde geniş kapsamlı düşündük. Düşündüğümüz gibi oldu, yapılaşma hızla sürüyor ve büyük alışveriş merkezleri kuruluyor. Türkiye’nin ilk üç boyutlu serasında domates üretiyoruz. ODTÜ’lü araştırmacılara yer verdik, altyapı sağladık onlar çilek üretiyor. Artık bu tür bir fabrikayı sıfırdan tasarlıyoruz, kendi ürettiğimiz makinalarla kurabiliyoruz.”

inagdKlvlpilüaaiaşioayyşnmkssğüoKa-iı-itıkzinmrrdKnYgaualoıeynsüükzaarorkutb.ttpuboıaramdrOutrulğaemeı’alltnığudhaoıactdğl,ınriraaranağıım,gklrmtıiifcıabeznmaenmanıasebtzimaiiikişraazskgçlitilllikleiezaevyebnmralerreiriidiydymiylrrebeeaedeomatureaciksrzynğlleve.ocuealiftkMakaırlaapkylisurbnaıvııeaçlytrnaeatnagaeioaınknysıkalbrntamıluıziliiyarsyatgşızıaltıknrloy.aanaeyiaÜrzodıbmafuaıravgeçnizrudlleröetşe.izmaıpnrörkkaK.ledeyayolamKaalenlısvmeerğrratitekyıi:isalıpy.katotisglornoElnyraieesruikınrourlztz,eia,n?üzkspcçt.rçoiteelöeyOeeankkptkevsisrükmntprgtai.iiaolkayrliÖalllinlıaeinoyeriçnnrıklrjoi,cyai,anlrsemetoumiadyrnrgzhiaiueai.eğlittzkarusaKea.iıerlyrltaoıOdllghnehermöur.aarra-.-,i--.-lhfmkiüjydanaearöobazelerenmrılbt--rgriTittlokeyeİBaeaeonkamotylkbpaeismiraanynlısşlucayşeoo,koczalmllriynaaç.ağo.ydooıBıjçakazıöksiöksinr.aunsrip.aTnlintaatAükeyo,şkdçmnuıphttşaııııllmikykldkrladaabıüemrıyrnmodzsodoıııdnanjçlayereıhedök.ııynnzaip3iYvoeo,nü5ivmermkolan.’raeslsiieeRrarinyyultitredüoiyaenmıreznareadmudksdılakg?ızüetaonpeiörnst1nnürtboe5tdiüyyirekk’inoaaoi,sepnlndridaida.jiıiçreocztiÇbiaeynımenöinbooldmyüatulrüeildrtumeerreeu6azenstkidk.0titzuiyvoal0llaloeieklfyrdariayıgo.nebbioerYarçirl.scctiiiakunkşeantinğailyırlleısüiaazdrınrr.rdibeüığÇagninmeliiaçdbmloieöyiizğlkepapatnittkermrretaoiıronkt-kz-

- Yaptıklarınız yurtdışından da ilgi görüyor mu?

- Dünya Bankası’nın başkan yardımcılarından 4’ü buraya geldi. Bizi örnek gösteriyorlar, hatta kolluyorlar. Hindistan ve Çin’deki çöpleri çözmek için de örnek olarak inceliyorlar. Filmler çekildi, dünyaya yayıldı. Dünya bizi çok iyi tanıyor.

- Bir teşvik alıyor musunuz? Hayır, bu bir eksiklik. Şimdi bu Yenilenebilir Enerji Kanunu ürettiğmiz enerjiye bir teşvik getirecek. O zaman biz yeni şehirleri almada rahatlayacağız. Yeni teknolojileri kullanmada rahatlayacağız. Bizim işimize çok özel krediler lazım, normal kredilerle çalışalımyoruz. Dünya Bankası kredileriyle çalışabiliriz. Tahmin ediyorum Türkiye olarak önümüzdeki 5-10 yıl içinde Türkiye’nin çöp sorununu çözmüş oluruz. - Çöpün işlenmesinde sıkıntılar var mı?

- En önemli sıkıntı şu. Çöp sokakta karıştırılıyor. Bu korkunç bir şey, kabul edilebilir değil. Mücadele edelim dedik, ettik de ama gördük ki bu mücadelenin başka türlü olması lazım. Çöpün muhakka dokunulmadan buraya gelmesi lazım. Ayrıştırılmasından daha önemli. Mesela Ankara’da 30-40 tane gizli çöplük var. Onu biriktirenler var. Çöpü toplayan çocuklarla görüşüyoruz hepsinde bin tane hastalık var. Çevre Bakanlığı ile de ilişkilerimiz iyi ve gittikçe kökleşiyor. Türkiye’ye özgü çözümler bulmamız lazım. Ama bu bilinçte olmak da bunları konuşuyor olmak da bir aşama ve keyif.