SİZİN KÖŞENİZ

lıöşeniz

Bu köşe sızııv dinlenme kuşeniz olacakı ir Bu köşede gördüğünüze benzer problem bilmeceler okursanız veya duyarsanız bize yazınız

Temmuz sayımızdaki bilmecelerin çözümleri:

•1. 100 hatlı kablo problemi. Çözüm 10 hat için verilmiştir, fakat 4 ten büyük her çift sayı için benzer çözüm verilebilir.

iA5 i7 aC ç1

*ç 2

JC D «t

İt P 9

\

ŞeJcil A

Kablonun 1. ucunda (şekil 1, sol taraf) tel leri çifter çifter birbirine bağlayınız. Yalnız 4 tane teli bu bağlamadan müstesna tutunuz. Bu 4 telin üç tanesini birbirine bağlayınız. Kalan 1 teli hiç bir yere bağlamayınız. Birbirine bağla dığını? çiftlere A A, B B, C C; üç tele de D D D şeklinde isim veriniz ve etiket bağlayınız. Açıkta kalan tele 1 deyiniz ve etiket bağlayınız. Hattın öbür ucuna gidiniz. Boştaki teli bulunuz ve 1 deyiniz. Çift çift bağlanmış telleri bulunuz, bunlara 2 3, 4 5, 6 7 deyiniz. Üçü birbirine bağ lanmış telleri bulup 8 9 10 deyiniz. Şimdi, 1 2 10u birbirine bağlayınız, sonra öbür telleri şu şekilde çifter çifter birbirine bağlayınız: 3 4, 5 6, 7 8; 9 numaralı teli boş bırakınız. TekTar ırmağın sol kıyısına dönünüz Önceden yaptığınız bütün bağlamaları açınız. Boştaki teli bulunuz ve 9 etiketi bağlayınız. 1 teline bağlı olan iki teli bulunuz, bunlardan t> teline 10 ve C teline 2 eti keti bağlayınız Öbür C teline 3 etiketi bağlayınız. 3 e bağlı teli bulunuz, 4 etiketi bağlayınız. Bu bir A telindi, öbür A teline 5 etiketi bağlayınız. 5 e bağlı teli bulunuz, bu tele 6 etiketi bağlayı nız. Öbür B teline 7 etiketi bağlayınız. 7 ye bağlı teli bulunuz, bu tele 8 etiketi bağlayınız. Böylece etiketleme işlemi bitmiş olacaktır.

2. 6 ampul problemi. Bu problemin çözümü şekil 2 de görülmektedir. Anahtar I konumunda

iken köprü kollarındaki ampuller yanar, köprü dengede olacağından orta koldaki ampuller yan maz. Anahtar II konumundayken ampuller ikişer ikişer seri bağlı olarak şebekeye bağlanmış du rumdadırlar, böylece hepsi birden yanar.

Şekil : 2

3. Kapalı kutu Problemi, a hali. Çözüm 1. Kutunun içinde sadece bir kısa devre vardır.,Bu takdirde geçecek akım yalnızca, pillerin iç diren ci ile sınırlandırılmış olacaktır, Piller tamamen birbirlerinin eşi olduğundan, seri bağlamada geri lim, iki katına çıkarken devredeki eşdeğer direnç te iki katına çıkacağından akım aynı kalacaktır,

Çözüm 2. (şekil 3a) Kutunun içi şekilde gös terildiği gibidir. Burada istenenin gerçekleşmesi için şu iki bağıntı caridir :

2E/R,>IÇ >E/R,

RL rölenin direnci, Iç rölenin ' çalışma

akımıdır)

'

Devreye bir' pil bağlanmışken röle çeke

mez, her koldan 1/2 akım akar Toplam akım I

dır. Devreye ıkı pil bağlanmışken röle çeker, R,

devreden çıkar, akım yine I dır. (Bu çözümde

pillerin iç dirençlerinin devredeki dirençlere göre

çok küçük oldukları kabul edilmiştir.)

Elektrtfc • MtUjeodJsllği, 93

Çözüm 3. Devre, uçlarındaki gerilim ne olursa olsun içinden sabit akım geçiren bir elemanla da kurulmuş olabilir. Böyle bir eleman, meselâ, a lan etkili varistor veya ters yönde bağlanmış bir yarı iletken diyot olabilir.

b hali. (şekil 3b). Eğer iki halde akımların şiddetleri aynı fakat yönleri farklı ise, o zaman devre şekilde gösterildiği gibi olabilir

Burada R pillerin iç direncine göre çok büyük bir dirençtir. Eğer Ej = 1,5 E, şartı gerçekleşir se, iki halde akım şiddetlerinin aynı fakat yönle rinin ters olacağı görülür.

Y eni Problemler:

1. Elimizde iki uçlu bir kapalı kutu var. Bu kutunun uçlarına n tane (şekil n = 3 için çizilmiş tir) (şekil 4) birbirinin tamamen aynı pili bi rinci halde seri, ikinci halde paralel olarak bağ lıyoruz. Her iki halde kutuya giren akımın birbi rine eşit olması için kutunun içindeki devre ne olmalıdır?

Elimizde şekilde görülen üç tane bir konum bir devreli anahtarla (memurlar için) bir tane bir konum iki devreli anahtar (amir için) var dır. Radyo alıcısıyla şebeke prizi arasında bu anahtarları öyle bağlayınız ki yukarıdaki oylama prensibine göre radyoya gerilim gelsin veya gel mesin. (Kendine ait anahtarı kapatmak radyonun çalınmasını istemek anlamına gelmektedir.)

k

İ Süi .

BU BATIDAKİ

2. Bir büroda bir amir ve üç memur çalış maktadır. Büroda bir radyo alıcısı vardır, (şekil 5) radyonun çalışıp çalışmaması hususunda bazan anlaşmazlıklar çıktığı için şu şekilde bir oylama sistemi kabul edilmiştir: Amirin oyu iki ve me murlarınki birer kıymette olacak ve en az üç oy radyonun çalınmasından yana olursa radyo çalı nacaktır.

Nuri Akdemir

Osman Algan

Elektrlm

Ericsson

24 25

Etibank

Iskra

Metrimpex

Mitaş

Nefan (Ampex vd)

Philips

SET (ITT)

arka kapak İç

Slmko (Siemens)

Sümerbank

Telekom (Hewlett Fackard)

ön kapak iç

Timçenko Kurteşoğlu (KIöckner Möller) arka. dış

Türkeli (Schlieren)

Türkiye Demir Çelik

Türktelefon Darfilm

Transelektro

Westinghouse

ODAMIZIN SON YAYINLARI:

3mm:j:zmm\ıgmm:j

ELEKTRİK TESİSLERİNDE EMNİYET YÖNETMELİĞİ (ikinci baskı) KUVVETLİ AKIM ELEKTRİK DAĞITIM TESİSATININ BAKIM, İŞLETME VE TESİSİNE DAİR TALİMATNAME. ELEKTRİK İÇ TESİSAT YÖNETMELİĞİ VE FENNİ ŞARTNAMESİ. ELEKTRİK SANTRAL VE TESİSLERİNİN KABULLERİNE AİT TALİMATNAME

ODAMIZDAN TEMİN EDEBİLİRSİNİZ

II. ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ TEKNİK KONGRESİNE HAZIRLANIYOR MUSUNUZ?

Son tebliğ kabul tarihi : 14 Eylül 1964

Elektrik Mühendisliği 92