HABERLER

YURDUMUZDAN HABERLER

ENERJİ VE TABİÎ KAY NAKLAR BAKANI HÜDAİ ORAL'IN DEMECİ :

Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Hüdai Oral Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Teşkilâtı Konfederasyonu'nun 12 Temmuz 1964 te İzmir'de yapılan 6. Bölge toplantısında bir demeç vermiş tir. Hüdai Oral, Fırat Havzasında 30 milyar lira yatırımla 102 baraj inşa edileceğini, bunların etütlerinin yapılıp projelerinin hazırlandığını, 15 milyar lira sermayeli Türkiye Elektrik Kuru munun bugünlerde faaliyete geçeceğini, bu ara da Türkiye'nin en zengin uranyum yataklarının Salihli ve Aydın bölgesinde tesbit edildiğini açık lamıştır.

Hüdai Oral basına verdiği demeçte şunları söylemiştir:

«Türkiye'de halen dağınık bir mahiyet taşı yan elektrik enerjisi politikasını tesbit için Ba kanlığımızda çalışmalara devam edilmektedir. Bu arada mevcut dağınıklığı ortadan kaldırmak elektrik enerjisi istihsalinde etüd, plânlama, proje, inşaat tevzi ve satışı tek elde toplamak ve böylece israfı önleyecek hizmetlerin süratle va tandaşlarımıza intikalini ve elektrik enerjisinin bol ve ucuz olarak istihsal ve intikalini temin amacı ile Meclise sevkedilen Türkiye Elektrik Kurumu Kanunu ivedilik ve öncelikle görüşül mek üzere Millet Meclisi gündeminde bulunmak tadır. Elektrik enerjisi satışından alınan vergi lerin basitleştirilmesi ve nispî olarak fatura be deli üzerinden alınması konusu ve ayrıca elekt riğin başka enerji kaynakları ile rekabet edebil mesi için gerekli hazırlık ve çalışmalar yapılmak tadır. Ayni zamanda tarife' politikasının yeni baştan tesbiti ve bunun, günün ve plânın amaç larına uydurulması için keza bakanlığımızda ça lışma devam etmektedir. Yurdumuzun sanayi ve tarım sahasında beklenilen süratli kalkınmayı temin edebilmesi, bol ve ucuz elektrik üretimi ne ve bunun sanayi ve ziraî sahaya ucuz olarak verilmesine bağlıdır. Bir memleketin her sahada kalkınabilmesine ve kalkınma seviyesinin dere cesinin tesbitine bugün ölçü olarak fert basma elektrik istihlâkinin miktarı esas alınmaktadır. Bunun için büyük santraller inşaatına hız veril miştir

Ambarlı Santralı ihale Ediliyor:

Bu cümleden olarak istanbul'da Ambarlı'da 400 milyon liraya mal olacak ve 1966 da devre ye girecek olan santralin temeli 17 Temmuzda atılacaktır 1.200.000.000 kılovatsaat enerji üre tecek olan bu santral bugüne kadar yapılmış olan santrallerin en büyüğüdür. 1965 de 350 milyon kilovatsaatten 750 milyon kilovatsaate yüksele cek olan Tuncbilek Termik Santralinin tevsii ile Kesikköprü Hidroelektrik Santralinin inşaatı ta mamlanacak, böylece 1966 yılında bol elektrik enerjisine kavuşulabileceği gibi Ambarlı santra

linin tamamlanmasından sonra da sanayiimiz ge reken enerjiyi derhal ve rahatlıkla sağlayabile cektir.

500 milyon liraya çıkacak olan Çiçeroz Hid roelektrik Santralinin şantiye tesisleri ve deri vasyon temeli inşaatı için hazırlıklara başlanmış tır. Sarıyer Hidroelektrik Santralinin tevsii için ' de gerekli çalışmalar yapılmaktadır. Adana'daki Seyhan Santralinin tevsii çalışmaları ikmal edil mek üzeredir.

Keban Bara|ı İnşaatını Süratle ikmal Etmek İçin Azimli ve Kararlıyız:

Yurdumuz ekonomisinde çok büyük önemi olan ve 3.200.000.000 liraya mal olacak Keban Hidroelektrik Santrali için yol inşaatı devam et mektedir. Derivasyon tüneli inşaatı için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğündeki çalışmalar hız lanmıştır. Hükümet olarak Keban inşaatını sü ratle ikmal etmek için azimli ve kararlıyız. Ke ban Barajının finansmanı için Amerika, Fransa ve Almanya ile temaslar devam etmektedir. Bu konuda Irak'la da konuşmalar yapılmıştır. Fırat Havzası 10 milyon küsur dönüm arazinin sulan ması imkânını vermekte ve yılda yalnız su ve enerji konusunda millî gelire 5 milyar lira ilâve etmektedir. Türk ve Irak heyetleri Keban Ba rajının hem Irak, hem de Suriye için faydalı ol duğunu kabul etmiştir. Bu iki ülkenin su hak lan konusundaki konuşmalar devam edecektir.

Fırat Havzasında 102 Baraj Y apılacak:

Fırat havzasında 102 baraj yapılacaktır. Bun ların etüdleri yapılmış ve projeleri hazırlanmış tır. Bu 102 baraj 30 milyar liralık yatırıma ihti yaç göstermektedir.>

Esnaf ve Küçük Sanayicinin Elektrik ihtiyacı

Esnaf ve küçük sanayicinin elektrik ihtiyacı na da temas eden Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Hudai Oral konuşmasına devamla göyle demiştir:

«Esnaf ve küçük sanayicinin ucuz elektrik enerjisi imkânlarına sahip olması için Bakanlı ğımızca umumi tarife politikası içinde çalışma lar yapılmaktadır. Bu husus 15 milyar sermayeli Türkiye Elektrik Kurumu Kanununun yürürlü ğe girmesinden sonra ve bütün Türkiye'deki be lediyelerle olan münasebetler Türkiye Elektrik Kurumu bünyesi içinde yeniden düzenlenince daha iyi bir şekilde gerçekleştirilebilecektir. Kanunda belediyelerin bugünkü durumları da dikkate alınmış ve gereken tedbirler konmuş tur. Etibank bugün İstanbul, İzmir ve Ankara Belediyelerine 7,5 9,5 kuruş arasında elektrik vermektedir. Belediyeler elektrikten temin et tikleri kârla kendi bünyeleri içinde bulunan di ğer âmme hizmetlerindeki zararlarını kapatmak tadırlar. Türkiye hidrolik enerji potansiyeli ba kımından Avrupa'da Norveç'ten sonra ikinci

Elektrik Mflhendlsllfti 93

gelmektedir. Bu ise, 100 milyar kilovat saattir. Halen biz 4 milyar kilovatsaat enerji üretmekte yiz. Beş yıllık plânla bu miktar 12 milyar kilo vatsaate çıkarılacaktır.»

Enerji Bakanı halen Türkiye'de 15 milyon ton tezek, 16 milyon ton Sdun yakıldığını açık lamış, bunların yerini alabilmek için bir yılda 16 milyon ton linyit istihsal etmek zorunda ol duğumuzu, Türkiye Kömür İşletmelerinin beş yılda 544 milyon lira yatırım yapacağını, yalnız Kütahya'nın Seyitömür bölgesindeki linyit re zervasyonunun 500 milyon ton olarak tesbit edil diğini açıklamıştır.

İ.T.Ü. GÜNÜ : 21 Nisan 1964 te Teknik Üniversite Günü Üniversitenin merkez binasında kutlanmıştır. Rektör Prof. Dr Sait Kuran bir konuşmasından sonra İ.T.Ü. mezunları adına Naim Şukal konuş muştur. Bundan sonra Ord. Prof. Hamdi Pey nircioğlu 30 yıl jübilesi yapılan merhum Prof. Dr. Necati Engez'i anan bir konuşma yapmıştır. 30 yıl jübilesi yapılan ikinci profesör, Prof. Dr. Mustafa Santur'u takdim eden konuşmayı Ord. Prof. Bedri Karafakıoğlu yapmıştır. Bu konuşma sında Karafakıoğlu İ.T.Ü. Elektrik Fakültesinin kısa bir tarihçesini de yapmış, katlanılan sıkın tılar, geçirilen devreler ve bunlar içinde Prof. Santur'un rolünü güzpl bir şekilde anlatmıştır.

Muhtar Elektrik Fakültesinin ilk kuruluşunda Üniversitede ancak 4 Türk hoca bulunduğunu, bunlardan ancak birinin zayıf akımcı olduğunu belirten Karafakıoğlu, Santur Hoca'ya o zaman lar düşen iş ve sorumluluğun büyüklüğü üzerin de durmuştur. Prof.: Santur'un sabır, metanet ağırbaşlılık ve ciddiyetini belirten Ord. Prof. Karafakıoğlu geçen 30 yılı kasdederek «Var mı sın ağabey, daha bu kadar dayanalım» diyerek sözlerine son vermiştir.

Bundan sonra söz alan Prof. Dr. Mustafa Santur bu töreni hazırlayanlarla törene katılan meslekdaş, misafir ve öğrencilere teşekkür ede rek söze başlamıştır. Arkasında kalan 30 Î.T.Ü. yılının kısa bir hikâyesini yapan Santur, Üniver sitenin kendi intisap tarihi olan 1933 ten bu gü ne kadar geçirdiği evreleri ve bu gelişmedeki rolünü mütevazı bir şekilde anlatmıştır.

Daha sonra 30 hizmet yılını dolduran hocala ra hatıra plâkaları verilmiştir.. Merhum Prof. Necati Engez'in plâkası toplantıya davet edilmiş olan eşine verilmiştir. 30 yılını rektörlüğünde dolduran Prof. Dr. Said Kuran'a plâkası eski rektör Prof. Dr. Hikmet Binark tarafından veril miştir. Prof. Dr. Mustafa Santur'a plâkasını Rek tör Prof. Dr. Saıd Kuran vermiştir. Fotoğraf bu anı göstermektedir.

Toplantıda l.T.Ü. ve l.T.Ü.T.O. Talebe Birlik leri başkanları da birer konuşma yapmışlardır.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Diploma Töreni :

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Beşinci Dip loma Tevzi Töreni 30.6.1964 Salı günü saat 17.00 de üniversitenin Campus sahasında açıkhavada yapılmıştır. Bayraklarla donatılmış tören yerine, yürüyüş nizamına göre gelen üniversite idareci leri, öğretim üyeleri ve mezun olacak öğrenci ler akademik kıyafetleri ile gelerek yerlerini al mışlar ve İstiklâl Marşı ile törene başlanmıştır. Üniversite Rektörü Kemal Kurdaş'ın açış nut kundan sonra mezun olan öğrenciler • adına bir konuşma yapılmış ve bunu takiben mezun olan öğrencilerin, ilgili fakülte dekanları tarafından rektöre takdimi ile üniversite mütevelli heyeti üyeleri Daniş Koper, Prof. Fehim Yavuz, Bülent Yazıcı, Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. îhsan Doğramacı, İstanbul Teknik Üniversitesi Rektör temsilcisi ve Genel Kurmay Başkanı Or. Cevdet Sunay tarafından alkışlar arasında verilmiştir.

Bu yıl 36 yüksek mühendislik veya yüksek lisans diploması ile, 148 mühendislik veya lisans diploması dağıtılmış, üniversite 184 mezun ver miştir. Bunlardan 7 si Elek. Y. Müh., 25 i de Elek. Müh. dir.

M.S. (Y . Müh.) derecesi ile mezun olan elekt rik Y üksek Mühendisleri:

Khaldun Abdul Baqi Abdullah, Özay Hüse yin, Mehmet Timur Sayraç, Mehmet Akın Sen cer, Mahmut Ertan Söylemez, Salah Mohammed Yousif, Yahya Önder Yüksel.

B. S. (Müh.) derecesi ile mezun olan elekt rik mühendisleri:

Cemil Cengiz Arcasoy, Cemil Arıkan, Mordo Erol Bahar, Mehmet Birol Baray, Nurettin Ufuk Bulut, Aynur Çatan, Mehmet Çultu, Tuncay Doğruöz, Kutluğ Erkmen, Hüseyin Ersoy, Sadi Esen, Bişara Halil, Altunkan Hızal, Mehmet Ke mal İnan, Günay Kıcıman, Gülay Kirtetepe, Sa vaş Mirci, Hayrettin Barbaros Özsaydam, Mehmet Celâl Tanju, Mustafa Gün Tanman, Sevgi Tapı şız, Sevinç Tüzüner, Meriç «Ülgen, Davras T. Yavuz, Ahmet Çınar Yaylalı.

Elek. Müh Bölümünde her yıl verilmekte olan K. K. Clarke ödülünü bu yıl Mehmet Birol Baray kazanmıştır.

Yeni mezunlara başarılı bir meslek hayatı di leriz.

HARŞİT SANTRALININ Y ENİ İSMİ: DOÖANKENT

10/7/1964 tarih ve 11750 sayılı resmi gazete de, Harşit Santralına ismini veren Harşit Buca ğının isminin Doğankent olarak değiştirildiği ilân edilmiştir. Buna göre Harşit Santralı yerine Doğankent Santralı denmesi gerekmektedir.

KİMY A MÜHENDİSLİĞİ KONUSU

Geçen sayımızda kimya mühendisliği ile ilgi li sorumlu müdür konusundaki görüşlerimizi bil dirmiştik. Komisyon çalışmalarını bitirmiştir. Şimdilik gıda, petroktenya, kağıtçılık, pil ve akü mülatör imali, şehir sularının tasfiyesi bu yönet melik kapsamına alınmamıştır.

Bu konuda çeşitli ülkeler mevzuatının ince lenmesi için geniş bir araştırma ve çalışma yap ma çabasındayız. Doküman toplanmasına baş lanmıştır.

DÜZELTME

Geçen sayımızda E.I.E. Konferans salonunda verildiğini bildirdiğimiz LUMANDAR konusun daki konferans, İmar İskân Bakanlığı Konferans Salonunda verilmiştir. Düzeltir, özür dileriz.

Konferanstan sonra bu konuda gösterilen fi lim, firmanın genel müdürü M. G. Ponse de Vıncent tarafından İller Bankası Kurs Müdürlü ğüne hediye edilmiştir.

TÜRKİY E'DE ELEKTRİK SANAY İİ GELİŞİY OR

Türkiye'de ilk defa Avrupa malzemeleri aya rında ankastre anahtar, priz, komütatör, va e vien, liht serisini modern şekiller, cazip renkler, porselenli ve fosforlu olarak imal etmeğe mu vaffak olan BUFER ELEKTRİK SANAYİİ 1964 yılı ilk 6 ayında önceki imalâtına ek olarak, me kanik tertibatı tamamen fosforlu bronzdan ma mul ve kontakları gümüş kaplı monofaze şalter (tablo üzerine veya sıva üstü monte edilmek üze re), Avrupa tip ve standardına uygun sıva üstü priz ve memleketimizde imal edilen glob camla rına uygun boyutta glob dipleri imalâtına baş lamıştır. Daima ileri hamleler yapan Bufer'e ye ni yeni hamleler dileriz.

ELEKTRİK SANAY İİNİN DURUMU

Memleketimizde elektrik sektörü ile ilgili sa nayi kolunun gün geçtikçe geliştiği bilinmekte dir Elektrik sanayinin yıllık kapasitesine ait bazı değerleri aşağıda bildiriyoruz:

İç tesisat kablosu Elektrik motoru Şalterler Elektrikli zil Peşel ve Bergman boru Redresör Elektrik ütüsü Radyo Pikap Amplifikatör Elektrik süpürgesi

66 000 km 10 000 adet 90 000 adet 360 000 adet 15 700 km 1 400 adet 37 500 adet 339 500 adet 41 000 adet 3 100 adet 6 000 adet

Fener pili

14 550 000 adet

Elektrik sektörü sanayi mamullerinin 1962

yılı tutarı 189 600 000 TL na erişmiş bulunmak tadır. (Karayolları Dergisinden alınmıştır)

MÜHENDİSLER Y ARDIM SANDIĞI (MÜY ASA)

Üyelerimizden Y. Müh. Kemal Tan'ın teşvik ve organizatörlüğü ile bir Mühendisler Yardım Sandığı (MÜYASA) kurulmaktadır.

Her daldan mühendislerin kurucu veya üye olarak kabulü yapılmaktadır. Teşebbüsün amacı, sağlam esaslara dayanan bir yardım ve tekaüt lük sandığı kurmak, üyelerinin haksızlığa uğra ması halinde her türlü teşebbüs ve harekette bulunmaktır.

Sandık statüsü Odamızdan veya aşağıdaki ad resten edinilebilir. Y. Müh. Kemal Tan, Mühen disler Yardım Sandığı, E. İ. E. İdaresi, Ankara.

OTO ELEKTRİK TESİSATI KABLOSU İMAL EDİLİY OR:

Delta ve Anka Kablo Fabrikalarının müşte rek teşebbüsleri ile kurmuş oldukları BİKSAN Birleşik Kablo Sanayii ve Ticaret A. Ş. fabrika larında oto elektrik tesisatı kablolarının imal edildiği memnuniyetle öğrenilmiştir.

ODADAN

BİNAMIZIN DURUMU

Odamız merkezi olarak satın aldığımız kat ve asıl binanın inşaatı hızla devam etmektedir. Binanın karkası bitmiş duvarların örülmesine başlanmıştır. Bize ait olan katın duvarları yapıl mıştır. Sayın Yüksek Mühendis Mimar Ertuğrul Özakdemır, tertip, tefriş ve dekorasyon husu

sunda Yönetim Kuruluna yardımlarını esirgeme mektedir. Ozakdemir'in yaptığı yeni tertip Yö onetim Kurulunca da uygun görülmüş ve bu ter tibe göre ileride yapılacak dekorasyon işleri de gözönüne alınarak elektrik, sıhhî tesisat ve ka lorifer projeleri üzerinde müteahhitle mutabaka ta varılmıştır.

PLÂN UYGULAMASINDAN HABERLER

ANBARLI Y AKIT Y AĞI SANTRALININ TEMELİ ATILDI:

Etibank tarafından İstanbul'da Anbarlı mev kiinde kurulacak yakıt yağı termik santralının temel atma töreni 17.7.1964 Cuma günü yapıl mıştır.

Törende Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hüdai Oral, Etibank Genel Müdür Vekili Elek Y. Müh. Rasim Kurşuncu, Amerikan Büyükelçisi Raymond Hare ve diğer ilgililer hazır bulunmuş lardır. Temele ilk harç Enerji ve Tabii Kaynak lar Bakanı Hüdai Oral tarafından atılmıştır.

İstanbul ve dolaylarındaki endüstri tesisleri nin hızla artan elektrik enerjisi taleplerini kar şılamak üzere, beş yıllık plan gereğince öncelik le ele alınan Anbarlı Termik Santralı 220 MW kurulu güçte olacaktır. Etibank tarafından 1966 yılında tamamlanacak olan santral memleketi mizin en büyük elektrik santralı olacaktır. Tür kiye elektrik enerjisi üretiminin aşağı yukarı yarısını karşılayan Etibank bu tesisi ikmal etti ğinde, İstanbul ve dolaylarında enerji yetersiz liği yüzünden tam randımanla çalışmayan en düstri tesisleri, fabrikalar ve diğer endüstri iş letmeleri büyük bir ferahlama duyacaklardır.

Yılda 1 milyar 300 000.000 kilowatsaat elekt rik enerjisi üretecek olan Türkiyenin en büyük santralı sayesinde endüstriyel imalât kapasitesi artırılabilecek, iç ve dış piyasa ihtiyaçlarını kar şılayabilmek konusunda daha olumlu bir çalış ma devresine girilecektir.

Santralda beheri 363 ton/saat kapasiteli 2 adet buhar kazanı, beheri 110000 kW gücünde 2 adet türbin generatör, beheri 134000 kVA gü cünde 2 adet yükseltici güç transformatörü ve beheri 10000 ton kapasiteli 4 adet yakıt yağı de polama tankı ile ayrıca bu ana tesislerle ilgili yardımcı tesisler yer alacaktır.

Santralın bütün makine ve teçhizatı AID (Milletlerarası Kalkınma Teşkilâtı)' kredisinden temin edilecek ve Türk parası ile 236.000.000 TL. tutarında olacaktır.

Arazi "bedeli, inşaat ve montaj işleri karşılığı da Etibank'ın öz kaynaklarından temin edilecek ve yaklaşık 150.000.000 TL. tutarında olacaktır. Böylece Anbarlı Termik Santralının maliyeti 386.000.000 TL. olarak tahmin edilmiştir.

Tesislerin ikmali ile santral 0,75 yükleme faktöründe çalışarak yılda 1.300.000.000 kilo vvattsaat enerji üretebilecektir.

Ana tesislerin (ünitelerin) karakteristikleri:

Buhar Kazanları:

İmalâtçısı • Combustion Engineering Co. Buhar kapasitesi: 363 ton/saat Buhar basıncı: 132 'kg/cm2 Buhar sıcaklığı: 540 °C Ara kızdırıcı buhar sıcaklığı: 540 "C Besleme suyu sıcaklığı: 237 °C Kullanılacak yakıt: Yakıt yağı No. 6 Günlük yakıt sarfiyatı: 1000 1200 ton

Buhar Türbinleri:

İmalâtçı: Westinghouse. Gücü: 110000 kW

Buhar sıcaklığı: 538 °C Ara kızgın buhar sıcaklığı: 538 °C Egzost basıncı: 88,9 mm Hg sütunu. Tipi: Ara kızdırmalı, tandem compound, çift egzosüu, kondenseli, beş çıkışlı ara buharlı. İlâve su mikdarı: % 3 Hız regülasyonu : % 4 6 Aşırı hız sınırı: % 10

Generatörler:

İmalâtçı: Westinghouse.

Tipi: Tamamen kapalı, yatay eksenli, hid

rojenle soğutmalı, döner alanlı,

Çıkış gerilimi: 13800 V

Frekans: 50 Hz

Faz sayısı: 3

Devir sayısı: 3000 devir/dakika

Gücü: 133689 kVA

o

Güç faktörü (cos <£): 0,85 Hidrojen basıneı: 2,1 kg/cm2

Uyarma tipi: Dişlilerle ana eksenden çevri

lir, kendi kendini soğutmalı ve ikazli.

Uyarma gerilimi: 375 V D.A.

Santralda lüzumlu hidrojen gazını elde etmek ve emniyetli bir şekilde kullanmak üzere, hid rojen generatörü, hidrojen kontrol sistemi ve sızdırmazlık yağı temizleme ve kontrol sistemi bulunacaktır.

Güç Transformatörleri :

Santralda ikisi ana, ikisi yardımcı ve birisi de santrala yol vermede kullanılacak transforma tör olmak üzere beş adet 154 kV luk transfor matör bulunacaktır. Bu transformatörlerin ka rakteristikleri şöyledir:

a) Ana yükseltici transformatörler: İmalâtçı: Henüz ihale edilmemiştir. Tipi: Cebri hava yağ soğutmalı. Sargı sayısı: 2

Gücü: 55 "C sıcaklık artışında 120.000 kVA 65 °C sıcaklık artışında 134.400 kVA

Faz sayısı 3 Frekans: 50 Hz. Gerilimi: 161/13,8 kV Bağlantı şekli: Yıldız/üçgen Kademe ayarı:' 2x2,5 % yüksek gerilim ta rafında boşta.

Yüksek gerilim sargısı izolasyon gerilimi: 650 kV

b) Y ardımcı Transformatörler:

İmalâtçı: Henüz ihale edilmemiştir. Tipi: Yağ hava soğutmalı. Sargı sayısı: 2 Gücü: 7500 kVA (55 "C artmada) 8400 kVA (65 "C artmada) Faz sayısı: 3 Frekans : 50 Hz Gerilimi : 13,8/3 kV

Bağlantı şekli. Üçgen/yıldız Kademe ayarı: 2x2,5 % Y G. sargısı izolasyon gerilimi: 110 kV A. G. sargısı izolâsyon gerilimi: 75 kV c) Yol Verme Transformatörü : İmalâtçı: Henüz ihale edilmemiştir. Tipi: Yağ hava soğutmalı. Sargı sayısı: 3 Gücü: 7500 kVA (55 °C artmada) 8400 kVA (65 °C artmada) Faz sayısı: 3 Frekans: 50 Gerilimi: 161/15/3 kV Bağlantı şekli: Yıldız/Üçgen/yıldız Kademe ayarı: 2x2,5 % yüksek gerilim ta rafında. Y. G. sargısı izolâsyon gerilimi: 650 kV O.G. sargısı izolâsyon gerilimi: 110 kV A.G. sargısı izolâsyon gerilimi: 75 kV Bu işlere ilâveten Yıldiztepe (Silahtar) da tesis edilmiş bulunan trafo merkezinin bir misli tevsi edilmesi, bu maksatla 50 MVA lık bir trafo ile 2 adet 154 kV luk fıderin ilâvesi, Yıldiztepe Trafo Merkezinden Anbarlı Termik Santralına çift devre 795 MCM (400 mm2 AL) kesitli bir hattın tesisi Etibankça munzam olarak ele alın mıştır. Anbarlı Termik Santralı projesinin müşavir mühendisliği de Stearn And Rogers Corp. Mü hendislik firmasına ihale edilmiştir.

KALESERAMİK'E SİPARİŞ EDİLEN İZOLATÖR LER :

Öğrendiğimize göre, Etibank Genel Müdürlüğü, Bartın Amasya ve Bartın Bartın Liman Tesisleri, Osmanca Akçakona, Kiti Tuzluca ve Kiti İğdır,• Bozöyük Söğöt Enerji nakil hatları için Çanak kale Senamik Fabrikaları A ,Ş .ne 2000 adet VHD. 35 tipi, 2004 adet VHD.15 tipi ve 600 adet VHD. 10 tipi hava hattı mesnet izolatörü sipariş etmişti.r Bu izolatörlere ait mesnet demirleri (pin) iç piya sada imal ettirilecektir.

Çanakkale Seramik Fabrikalarının elektroser amik sanayiinde daha da güçlü bir varlık göster mesi temenni edilmektedir.

KINIK TRAFO MERKEZİ İKMAL EDİLDİ :

Some Termik Santralında üretilen enerjiyi Kınık ve civarında kullanılan amacile tesis edilen 34,5/15 kV 1000 kVA lık trafo merkezi 15.5.1964 tarihinde ikmal edilmiştir Malzemesi GDS (Gruppo Industrie Elettromecaniche per Impianti ali 'Es tero Milano) firması ile Etibank Genel Müdür lüğü arasında imzalanmış mukavele çerçevesinde temin edilmiş, inşaat ve montajı Etibank Şebeke Tesis Müdüılüğü tarafından emaneten yapılmıştır. Güç ve yardımcı servis tratoları ETÎTAŞ İzmir firması tarafından imal edilmiştir. Proje tutarı: 400.000 TL. iç + 275.000 TL. dış olmak üzere 675.000 TL dır. Soma Kınık Bergama 34,5 kV

Elektrik MühendlsllJl' 92

luk enerji nakil hattından beslenecektir. Şantiye çalışmaları üyemiz Müh. Salih Kutlu Tuncer ida sinde yönetilmiştir.

BEY PAZARI TRAFO MERKEZİ İKMAL EDİLDİ :

Sarıyer Hidroellktrik Santralına 46,6 km. mesa fede bulunan Beypazarının elektrik enerjisi ihti yacının karşılamak üzere tesis edilen Beypazarı 34,5/15 kV 800 kVA lık trafo merkezi 18.5.1964 günü ikmal edilmiş ve .6.1964 günü geçici kabulü yapılmıştır. Bu merkeze ait güç trafosu Dominit Werke (Almanya), salt teçhizatı Contielektro (Almanya), yardımcı servis trafosu Etitaş (izmir) firmalarından tedarik edilmiştir. Trafo merkezinin maliyeti 250.000 TL.sı dış olmak üzere toplam 390.000 TL.dır.

Bu merkezi beslemek üzere 46.6 km uzunlu ğunda 1/0 AWG kesitli (53,47 mm2 alüminyum veya 35 mm2 bakır eşdeğeri) alüminyum çelik ıletkenli, ağaç direkleri bir enerji nakil hattı tesis edilmiştir. Bu hattın ağaç direkleri Bolu 81adağ Orman İşletmesinden tanalit ile emprenye (tahnit) edilmiş olarak, VHD.35 tipi mesnet izolatörleri de Çanakkale Seramik Fabrikaları A.Ş. den temin edilmiştir. Hattın demir travers ve izolatör mes net demirleri iç piyasada imal ettirilmiş, iletken leri ithal edilmiştir. Bu hattın maliyeti 131.000 TL.sı dış olmak üzere toplam 1.160.000 TL. ve kilometrik maliyet 24.900 TL.dır.

Trafo merkezinin mülkiyeti Beypazarı Belediye sine, enerji nakil hattınınki Etibank'a aittir. Her iki tesisin inşa ve montajı Etibank Şebeke Tesis Müdürlüğü tarafından emaneten yapılmıştır. Şan tiye çalışmaları üyemiz Y. Müh. Mustafa Yener'in sorumluluğu altında yürütülmüştür. Bağlantı kontrolleri ve röle ayarları üyemiz Y. Müh. Eyüp Sözen idaresindeki ekip tarafından yapılmıştır.

MADEN • HAZAR I — HAZAR II — ELÂZIĞ KEBAN 154 kV LUK ENERJİ NAKİL HATTININ ETÜDÜNE BAŞLADI:

Hazar n ve Keban Hidroelektrik Santralları inşaatına şantiye cereyanı temin etmek, aynı za manda Maden ve Elâzığ'a enerji nakli kapasite sini artttırmak amacıyla tesis edilecek olan Ma den Hazar I — Hazar n — Elâzığ Keban 154 kVluk tek devreli, 477000 CM (240 mm2 alü minyum veya 150 mm2 bakır eşdeğeri) kesitli alüminyum çelik iletkenli enerji nakil hattının güzergâh etüdü ve seçimini yapmak için üye lerimiz Y. Müh. Zeki Turgay (Etibank Şebekeler Proje ve Tesis Şubesi Müdürü) ve Y. Müh.

Suavi Karamıkoğlu (aynı şubede enerji nakil hat ları başmühendis muavini) 27.5.1964 günü Elâ zığ bölgesine hareket etmişlerdir. Gözergâh etüdü Hava Kuvvetleri Kumandanlığından temin edilen bir helikopter ile yapılacaktır. Bu hatta kullanıl mak üzere imal ettirilecek olan dört tip demir direk proje ve hesapları üyelerimiz Y. Müh. Meh met Atacan ve Y. Müh. Erdoğan Eyüboğlu ta rafından yapılmıştır. Hattın tümünün 2.211.000 TL. sı dış olmak üzere 16.500.000 TL. ma mal olacağı tahmin edilmektedir.

SİVAS VE TURHAL 154 kV LUK TRAFO MER KEZLERİNİN İNŞASINA BAŞLANDI :

Almus Hidroelektrik Santralında üretilecek elektrik enerjisi ile beslenecek olan Sivas Trafo merkezinin inşasına 1.5.1964 tarihinde, Turhal Trafo merkezinin inşasına da 1.6.1964 tarihinde Etibank Tokat Bölgesi Şebeke Tesis Başmühendis liğince başlanmıştır. Malzeme ve teçhizatı Merlin et Gerin (Grenoble, Fransa) firmasından satın alınan merkezler sırasıle 1.5.1965 ve 1.7.1965 ta rihlerinde ikmâl edilmiş olacaklardır.

GÖNEN, BİGA 66 kV LUK TRAFO MERKEZLERİ İLE MUSTAFAKEMALPAŞA VE KARACABEY 34,5 KV LUK TRAFO MERKEZLERİNİN İNŞA SINA BAŞLANDI :

Gönen ve Biga'da tesis edilecek 66 kV luk mer kezlerle, Mustafakemalpaşa ve Karacabey'de tesis edilecek 34,5 kV luk merkezlerin inşasına 1.5.1964 tarihinde Bursa Bölgesi Şebeke Tesis Başmühen disliğince başlanmışta*. Gönen, Mustafakemalpaşa ve Karacabey merkezlerini 1.4.1965 tarihinde, Biga merkezinin 1.9.1965 tarihinde işletmeye gir mesi beklenmektedir.

HADIMKÖY 154 kV LUK TRAFO MERKEZİNİN İNŞASINA BAŞLANDI:

Hadımköy'de tesis edilecek olan 154 kVluk transformatör merkezinin inşasına 1.5.1964 tari hinde Marmara Bölgesi Şebeke Tesis Başmü hendisliğince başlanmıştır. Adı geçen merkez Am barlı'da kurulacak yakıt yağı santralında üretile cek enerjiyi civarına dağıtacak, bu arada Teskos su tesislerini besleyecektir. Merkezin 1965 yılının birinci yarısında ikmal edileceği tahmin edilmek tedir.

ÜYELERİMİZDEN HABERLER

•k Bir kredi yolsuzluğunun soruşturması sebe bıle Enerji ve Tabu Kaynaklar Bakanlığı emrine alınan Etibank Genel Müdürünün görevine Eti bank Genel Müdür Yardımcısı (Enerji) üyemiz Elek. Y. Müh. Rasim Kurşuncu'nun vekâlet ede ceği öğrenilmiştir.

Üyemizi tebrik eder, başarılar dileriz. (24.6.1964 tarihli Cumhurıyet'ten alınmıştır) •k Üyemiz Elek. Müh. Salih Kutlu Tuncer 22.6.1964 tarihinde Etibank Batı Anadolu Şebeke Tesis Başmühendisliğindeki görevinden istifaen ayrılmıştır. İt Bayan Süsen Özmen ile Üyemiz Kubilây Can bay 7.7.1964 günü nişanlanmışlardır. Mutluluk di leriz.

ic Ziraat Y. Müh. Günay .Ozdikiş ile Üyemiz Tuncay Arıtman 3.7.1964 günü evlenmişlerdir. Mutluluk dileriz.

* Yıldız Elsöz ile Üyemiz Erol Akan 19.7.1964 günü evlenmişlerdir. Mutluluk dileriz. +c Bayan Nebile Altınay ile üyemiz Y. Müh. Demircan Pata 18 Temmuz 1964 te Trabzon Be lediye Salonunda evlenmişlerdir. Mutluluk dile riz.

•k Bayan Lâle Yergök ile üyemiz Müh. Turgay Adalı 15 Temmuz 1964 te Ankara Halkevi Nikâh Salonunda evlenmişlerdir. Mutluluk dileriz.

• Bayan Sunay Apaydın ile Üyemiz Y. Müh. Oktay Apaydın 6. Temmuz 1964 te evlenmişler dir. Mutluluk dileriz.

•k Fikriye Yılmaztürk ile Üyemiz Ömer Yılmaz türk'ün bir erkek çocukları olmuştur. Ana ve babayı kutlar küçük Ali Tanju'ya uzun ömür di leriz.

•k Nurten Durak ile Üyemiz Vural Durak'ın 1 Haziran'da bir erkek çocukları olmuştur. Ana ve babayı kutlar küçük Hakan'a uzun ömür dileriz.

* Şare Gümrükçü ile Üyemiz Yakup Gümrükçü' nün 26 Temmuz 1964 günü bir kız çocukları ol muştur. Ana ve babayı kutlar küçük Reyhan'a uzun ömür dileriz

•k Üyemiz Y. Müh. Yılmaz Ertekın'in 5 Tem muz 1964 te bir oğlan çocuğu dünyaya gelmiştir. Anne ve babayı kutlar küçük Oğuz'a uzun ömür dileriz.

YENİ ÜYELERİMİZ

Aşağıda isimleri verilen meslekdaşlarıraız geçen ay içinde Odamıza üye olmuşlardır.

Yurdakul Ceyhun, İstanbul Robert Kolleji, (Kayıt No. 1703);

Attilâ Önder, İ.T.Ü. Elektrik Fakültesi (1704);

Sevinç Tüzüner, Orta Doğu Teknik Üniversi tesi Elektrik Bölümü (1705);

Orhan Işılgan, Ankara Üniversitesi Fen Fa kültesi (1706);

Adnan Saran, İstanbul Robert Kolleji (1707).

ACI KAYBIMIZ

Üyemiz S. Cevat Taygun uzun zamandanberi muzdarip bulunduğu rahatsızlığından kurtulama yarak 1 Temmuz 1964 günü vefat etmiştir.

1318 de Ezine (Çanakkale) de doğan S. Ce vat Taygun Askeri Fabrikalar hesabına Alman yada Mıttweıda Teknikumunda okumuş, 1926 da bu okulu bitirerek bu tarihten itibaren Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumunda çeşitli görevler almıştı. Son görevi M. K. E. K. Tesisat ve İnşaat Müdürlüğünde Elektrik İşleri Şefliği idi

1 Temmuz günü Hacıbayram Camiinde akşam namazını takiben kaldırılan cenazesinde M.K.E. Kurumu Genel Müdür ve Yardımcıları • ile mes lektaş, dost ve ailesi mensupları bulunmuştur. Merhum Cevat Taygun evli ve bir çocuk babası idi.

Merhuma Tanrıdan rahmet, kederli ailesi ile yakınlarına başsağlığı dileriz.

Elektrik Mühendisliği 62

YENİ YAYINLAR

KALKINMA VE 5 Y ILLIK PLAN (Tahlil, tenkit ve tavsiyeler) Y. Müh. Mehmet Turgut.

143 sayla, 16,5X23,3 cm, Doğuş Basımevi, Anka ra, 1964, 10 TL

Yük. Mak. Müh. Mehmet Turgut'un bu kitabı aşağıdaki bölümleri içine almaktadır :

1 — İktisaden Geri Kalmış Memleketler ve Bu Memleketlerin Kalkınması

2 — Plân Fikri ve Tarihi Seyri. 3 — Türkiyede Plân fikri ve Muhtelif Plân lar.

4 — 1963 67 Yıllanrına Ait Beş Yıllık Plâ nın Dayandığı Temel veya Memleketin 1963 den Önceki İktisadi Durumu

5 u_ 1963 67 Yıllarına Ait Beş Yıllık Plâ nın Umumi Tenkidi.

6 — 1963 1967 Yularına Ait Beş Yıllık Plâ nın Sektörler Kısmı Tenkidi. Bibliyografya

Bu kitap şu edresten temin edilebilir : Fatma Aliye sok. 7/4, Çankaya Ankara

BAŞKA DERGİLERDE

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERGİSİ ; Cilt 22, No. 2

Elektrik Mühendisliğinde İşaret Akış Diyag ramları, Asist. Y. Müh. Baykal Yanıkoğlu ; Fotog rametrıde Dış Yöneltme Metotları, Prof. Mustafa Aytaç ; Geometrik Nivelman ve Poligonasyon Ağlarının Dell Metodu ile Dengelenmesi, Prof. Sait Yaşar; Reprografi, Doç. Y. Müh. M. G. Özgen :

Debye Waller Sıcaklık Faktörü Üzerinde Ya pılan Son Çalışmalar, Doç. Dr. Ali Sümer; Dci Tip Entegralin Eliptik Entegraller Yardımıyla Hesabı, Doç. E. Çetmeli.

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DERGİSİ; Cilt 22, No. 3

Parabolik İki Mafsallı Kemerde İkinci Mertebe Hesabı, Ord. Prof. İhsan inan; Arazı Taşıtlarında Tahrik Kuvveti ve Yuvarlanma Direnci, Doç. Or han Daldal; Şok Generatörlerinın Gelişmesi ve Planlanması Hakkında, Doç. Dr. Müh. Muzaffer Özkaya; Kromatografı, Doç. Dr Müh Ertuğrul Ayça; Kuyularda Permanant Olmayan Akımlar, Y. Müh. Yılmaz Muslu; Petrol ve Kimya Endüst risi, Doç. Dr. Gevdet Ay doğan; Perspektif Kolı neer Helisler Hakkında, Doç. Dr. Asaf V. Gunhan

ARGE BÜLTENİ, SAYI 30, Nisan 1964

Şuursuz Aleme Karşı Oyunlar, M. Karavelioğlu; ihtimali Hesap Problemleri, S Gökırmak; Hafif Alaşımlı Çeliklerin Spektral Analizleri Üzerine araştırma, Dr E. Horasan; Nükleer Harpte Kitle Halindeki Zayiatın Erken Bakımı, çev • A. Yeşe ren; Tek Yan Band Vericileri, S. Tokgöz; Elektro nik Endüstrisi (Japonyada), çev: N. Yazar. Sev

kü İdare Bilgisinin Birkaç Mehengi uzenne Çalış ma, Harrell ve Lee; Temizleme Maddeleri ve Sen tetik Deterjanîlar, S. Aktürk.

MÜHENDİS VE MAKİNA, Cilt 7, Sayı 83, Ha ziran 1964:

1964 Sanayi Kongresi;Odamızjn Tertiplediği Sanayi Kongreleri, Gemal Üner; Meslek Ahlâkı ve Oda otoritesi, Şükrü Er; Devlet Personel Politikası ve Mühendislerin Durumu, Ahmet Kut sal; I.T.Ü. Elektronik Hesap Merkezi; Türkiyede Çelik Konstüksıyon İmalâtı Meselesi, Hayati Soy kan; Yüksek Vakumun ilâç ve Gıda Sanayiinde Sağladığı Faydalar, Şazı ipek; Çelik Temeller, Y. Gazimihal; Klimatizasyonda Cihaz Seçimi, N Akın; Tuz Banyolarının Sertleştirme Kabiliyeti, A. Ersümer.

TÜRKİYE MÜHENDİSLİK HABERLERİ, Sayı 111, Haziran 1964:

Gecekonduların İslahı, Tasfiye ve Özellikleri Hakkında Kanun Tasarısı, I. Akın; 8 Uluslararası Büyük Barajlar Kongresi, K Noyan; Hidrolojide Uluslararası On yıllık işbirliği, Hüseyin Cöntürk; Tuzlu Suların Tatlılaştırılması, S. Unsal, E I.E idaresinin Çıçeroz (Gökçekaya) Kemer Barajında Yaptığı Araştırmalar münasebeti ile, N O. Artuk oğlu, Haberler.

MADENCİLİK, Cilt 3, Sayı 12/13, Nisan 1964:

6 Dünya Petrol Kongresi, K Lokman, Batı Almanya Linyitlerine Genel Bir Bakış, Mİ. Ozer dem; Nadir Topraklar Mettalleri ve Bileşikleri, I Alp; Kömür Depolanması Dr. H Erkan