YÜKSEK GERİLİMLİ DOĞRU AKIMLA ENERJİ NAKİL YILI

Yüksek Gerilimli Doğru Enerji Nakil Yılı

tını^T (ÎKI,S.ÖB

Akımla

YAZAN; , Adnnjt DİN'VEL

Y. Müh. EJİEİ

ÖZET '.

jUtfî. Yükselt gerilimli tfüjjrtl oktm tmcrli Tinjcll <pln flflflfftU bif WE nimafciofUr, A.$aj}ıda verilen iisınün oiu eilrüldiljjü Ürem öu *ene 3 îtear* sistem .serrfse jrtrmtjı «der 4 projede alportf tietlmsmdadtr.

YilKsek gstiilm&t Bojfra Akvmia ''ttf)ii nakli, büyük vt\erii tJİoklarVun naklinde ve iiTtUUAtS'ftts (Her zaman değil) asttn- t'LCtafıuln ricııis a j m kail la! vrlıt iritbat p i"i felç rinde

Vıiflı ftu. Jfurr.HflcT jHflîiıIrnTf ve vejııtmtikta fi Türe (ı.-,Kİî(ni JfHJitmftîtftLrİji1,

aü

ELnttıit Mühfoüistijl 107

Seno 1932 1935 1935 1937 1938 1939

1940 1943 1943 1943

Gerilim Kutuplar

U. S. A. Schenectady Tecrübe Santralı U. S. A. New York Tecrübe santralı U. S. A. Mechanıcswllle Schectady İsviçre ve Almanya Frekans değiştirici

İsviçre Nettingen-Zurih

15 15 27 45 (tipik) 50

İsviçre

Bıas - Chına

Tecrübe santralı

Trollhattan-

Mellerud

Almanya

Charlottenburg-

Moabit-, Berlin

1.7

Gary, çelik

Endüstrisi Frekans

29.4

E. Thompson çelik en­

düstrisi Pitt. Frekans

Uzunluk

Nakledilen

MU

Güç

Ilavahattı Toplam MW

Üretim veya

Değiştirici Sistem

Mercury ark redresörlerinin ilk kulanılışı 0.1 Mercury ark redreresörleri arka arkaya

1.5

Tyratron

17 (tipik)

4.7 Tyratron

Frekans değişimi

40 - 60 c/s

16V3-40-50 c/s

0.5 Izgara kontrollü,

çelik tanklı Mercury

redresör tek hat, top­

rak dönüşü

Mercury ark redresörü

arka arkaya

6.5 Izgara kontrollü

mercury redresör

Tek anodlu Mercury

ark redresörü

6.6 Mercury ark redresö­ rü 40 - 60 c/s

Ignıtron

2. Serviste Olan Tesisler

1950 Rusya Moskova-Kashira

1954 İsveç Gotland

1961 1963

İngiltere-Fransa Manş kanalı

Rusya Volgagred-Donbos

800 (nihai) 400 (ilk tesis)

30 Mercury ark redre­

sörü

20 Toprak dönüşlü, zanodlu Mercury ark

redresörü

160 Dört anodlu Mer­

cury ark redresörü

750 Tek anodlu ark

nihai Mercury redresörü

3. İnşa Halindeki Tesisler

1965 Yeni Zelanda

Güney ve Kuzey

1965 Kontı-Skan

İsveç-Danimarka

bağlantısı

600 4 anodlu Mercury

ark redresörü. Biri

yedek 3 kablo

250 4 anodlu Mercury

ark redresörü - tek

kablo dönüşlü

Arası kV

Havahatı Toplam

Sardunya italya 200

1967 1968

Japonya

Sakuma Frekans

Kanada Van couver 130 (ilk kademe)

(son kademe)

4. İnşası Planlanmış Tesisler

1 - Alternatif teklif

u) ICıııııuhı-Aıııcıikıı

1)00

Hamilton Palls-New York

Qvebec ve Moâtreal'a 735

kV A. C Sonra D. C.

9 1 / 2 + 31 + 100 258.5

+54

200 Dört anodlu Mercury ark redresörü, tek kutuplu toprak dö­ nüşlü, 2 nakilli 2 kab­ lo

300 Çok anodlu Mercury ark redresörü

17.5

25.5

78 Çok anodlu Mercury

155+312 Ark redresörü tek kutuplu toprak dö­ nüşlü

•10

:ıoo

!M0

b) Kanada-Amerikan

Hamilton Falls-Boston

N. York irtibatı

New foundland yoluyla

17+76

Kuzey-batı pasifik-

Güney-batı pasifik

Columbıa nehri (The Dalles)-Losangles

Columbıa nehri (the

Dalles)-Hoover

Hoover - Losangles

Doğu-batı irtibatı batıkuzeydoğu

Merkezi Doğu-Batı

Güney-doğu-Batı

(Four Corneyş-Fort Worth)

Kuzey batı-Orta güney 1500

- İngiltere Kıngs north-Londra

- Rusya

Krasnoyask

(Muhtemel 1500)

Doğu Sibirya-Urallar

5. inşasından Bahsedilen Tesisler 1) Îzlanda-Iskoçya

îzlanda'daki hidroelektrik imkânların bu

memlekette ticari manada kullanılama­

ması sebebiyle

2) Avusturya

Tasmanıa-Viktoria

Taşmamanın hidrolik kaynakları ile Victorianın termik imkânlarının dengelen­

mesi

1,575

1,665

1000 1400 800 1940

55 1.553

450(?

1350 1350 1350

3900 (max) 3900 . » 3900 3000 500 (Muhtemelen 2000) 12000

Havahatı

Toplam

3) Avusturalya kuzeybatıdaki Med-cezir imkânları

4) İtalya - Yugoslavya

Yugoslavyadaki fazla hidrolik enerjinin

nakli

5) Şili-Arjantin

Silideki fazla hidrolik enerjinin nakli

6) Japonya

adalar arası

7) Kanada

Kuzeydeki hidrolik imkânların nakli

Wınnipeg - Toronto

300000

6. Başlıca Yüksek Gerilimli Doğru Akım Test

Merkezleri

Troll hattan ve Ludrika (ASBA)

S. S. S. R Doğru Akım Enstitüsü (Lenin­

grad)

İngiltere March wOod (C. E. G-B)

U. S. A. Bonnville Power Administration

General Electric co. Suhenectady

Laboratuvarlar, Deney İstasyonları Kanada Swawınıgan Enginering Co. İngiltere Manchester College of Science and

Technology Imperıal Colloge, Londön Unıversıty

Almanya Rheinau Japonya Central Research institvte of the

Japanese Electric Power ındustry

6,5 - 1250 KVA DIEZEL ELEKTROJEN GRUPLARI 260-1000 PS DENİZ DIEZEL MOTORLARI BOL YEDEK PARÇA ve SERVİS

Türkiye Mümessili ve Yegâne Satıcısı

MAKİNA ELEKTRİK EVİ Limited Şirketi

İSTANBUL

Müd. : Mertebani Sokak 6 Galata Tel. 44 19 75 - 44 82 42

Satış : Necatibey Cad. 93 - Galata Tel. 44 84 1 6 - 44 63 50 Telg. MAKELİŞ - İstanbul

ANKARA

Bankalar Cad, 5/A Tel. 1122 28 Telg. MAKİNA - Ankara

llhmcatçiüi:

STR0JEXP0RT

S, A. Praha - Çekoslovakya Basın : 19377/A - 18340

Elektrik MühenalsliSl 107

.33

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ MECMUASINA YAZI GÖNDERECEKLERİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR

Elektrik Mühendisliği Mecmuasının daha iyi çıkmasını sağlamak için üyelerimizin aşağıdaki hususlara dikkat etmesi gerekmektedir :

1) Yazınm gönderilmesi :

Gönderilen yazılar düzeltmenin kolay yapıla­ bilmesi için açık olarak dosya kâğıdının bir yü­ züne daktilo ile yazılıp iki nüsha gönderilmeli­ dir. Herbir sahifenin solunda dosyalayabilmek içir en aşağı 2,5 cm açıklığında mesafe bırakıl­ malıdır.

2) Birimler:

Mecmuaya gönderilen yazılarda metrik bi­ rimler kullanılmalıdır. Eğer, yazar diğer birim­ leri kullanmak zorunda ise, o zaman yanma pa­ rantez içinde metrik eşdeğeri yazılmalıdır. Me­ selâ : 4,7 tnçlik bir uzunluk için, 4,7 înç (11,90 m),, gibi.

3) Semboller ve Kısaltmalar :

Yazılarda kullanılacak birimlerin sembolleri ve çeşitli kısaltmalar tercihe tabidir. Fakat mümkün olduğu kadar ayni sembol ve kısaltma­ ların kullanılması yazının anlaşılabilmesi için kolaylık sağlayacaktır. Bu bakımdan bu yazıya ek olarak bir semboller ve kısaltmalar cetveli misal olarak verilmiştir. Her yazının sonunda veya başında kullanılan sembol ve kısaltmaların cetvel halinde verilmesinin faydalı olacağı dü­ şünülmektedir.

4) Matematik Gösteriliş :

Hatalara mani olmak için, matematik gös­ terilişe önem verilmelidir. Üsler, endisler, Yunan harfleri açıkça gösterilmelidir. Aşağıdaki nokta­ lara bilhassa dikkat edilmelidir.

a) Sembol olarak kullanıldığı zaman büyük ve küçük harfler.

b) Sıfır ve (o) harfi. c) Küçük harf ve bir endisi (ea) d) Kappa ve «k», mü ve «u», nu ve «v», eta ve «n» harfleri.

Cebrik ifadelerde parantezlere, köşeli paran­

tezlere ve işaretlere dikkat edilmelidir. Karışık­

lığa meydan vermemek için birden küçük sayı­

lar virgülle ayrılmalı ve rakamlar tam ve kesir

kısımlarında okuma kolaylığı bakımından üçlü

olarak guruplandınlmalıdır. Misal olarak :

12 531

7 465

9,216

0,102 834

5) Referanslar:

Referanslar aşağıdaki gibi olmalıdır. Bir mecmua için : J. A. Rich ve G. A. Farral,

«Vacum arc recovery phenomena», Proc. LEEE, cilt 52, Sahife 1293-1301, Kasım 1964. Bir kitap için : J. D. Kraus, Antennas, Newyork, McGraw-Hill, 1950, Sahife. 100-108.

Referanslar genel olarak kolay temin edilen yayın ve kitaplardan olmalıdır.

6) İzahatlar:

Şemalar aydinger üzerine siyah çini mürek­ kebi ile çizilmiş olmalıdır. Resim ve şemalar üze­ rindeki bütün izahat düzgün olarak çini mürek­ kebi ile veya daktilo ile yazılmalıdır.

7) Başlıklar:

Başlıklar ve şekiller ayrı bir liste halinde ve­ rilmelidir. Başlıklar paragrafı izah edecek şekil­ de seçilmelidir.

8) Yazının yapısı:

Mecmuaya gönderilecek yazılar şu kısımları kapsamalıdır :

a — Yazının ismi, b — Yazının özeti, c — Giriş, d — Konu, e;— Netice.

Yazının ismi mümkün olduğu kadar, kısa olarak konuyu göstermelidir. Birçok okurlar ya­ zıları başlıklarına bakarak seçtikleri için isim seçimine çok dikkat edilmelidir.

Yazının özeti 200 kelimeyi geçmemeli ve aşa­ ğıdaki konularda bilgi vermelidir :

a — Yazar ne yapmıştır, b — Bu nasıl yapılmıştır. (Eğer önemli ise), ,,,. c — Esas netice nedir. (Mümkünse sayısal), d — Neticelerin mânası.

Giriş okuyucuyu yazıdaki konuya hazırlama­ lı ve aşağıdakileri kapsamalıdır :

a — Konunun veya problemin cinsi. b — önceki çalışmaların (varsa) durumu. c — Yazının mânası ve gayesi. •.' ••' d.-rr-Takip edilecek metod. .e -— Yazıda kullanılan malzeme.

Konu, yazmın esas kısmıdır. Yazar, burada konuyu okuyucuya tamamen anlatacaktır. Ya­ zıda ticari isimlerden, firma isimlerinden ve mal sahipliğini gösterecek terimlerin kullanılmasın­ dan kaçınılmalıdır.

34.

Neticeler açıkça izah edilmeli ve aşağıdaki hususları kapsamalıdır :

a — Bu çalışma ile ne elde edilmiştir ve mâ­ nası nedir.

b — Sınırlamalar ve üstünlükler.

c — Gelecek çalışmalar için tavsiyeler. Yazıdaki konuya yardımcı olacak matematik teferruat ve ispatlar ek olarak verilmelidir.

EK I. Tavsiyeler : Ast ve üst katlar

Katlar IO12 10» 106 103 102 10 10-i 10-2 10-3 10-8 10-» 10-12 IO-15 10-18

ön ekler Tera Giga Mega Kilo Hekto Deka Desi Santi Mili Mikro Nano Piko Femto Atto

Sembol T G M k h da d c m (i n P i a

Ek II. Kısaltmalar :

Birim' veya terim

Alternatif akım Amper Amper sarım Angstrom Atomik kütle birimi Otomatik frekans kontrolü ingiliz termik birimi Katot ışınlı osüloskop Santimetre Circular mil Saniyede sııyUıl ( F r e k a n s ) Hertz (Frekans) Santigrat derecesi Kelvin derecesi Çift yan band Elektrokardlyograf Elektromotor kuvveti Elektrostatik birim Çok yüksek frekans Farad Galon Gilbert Henri Yüksek frekans Beygir gücü înç

AC A AS (Aw) A* u AFC Btu CRO cm CM c/s Hz •C •K DSB EKG EMK ESU UHF (EHF) F gal Gb H H F (YF) HP in

Birim veya terim

Lamfoert Tabi logaritma Magnetohidrodinamik

Metre Neper örsted Ounce Pound Radyan Kısadalga Tek yan band Ultraviole Voltamper VVattsaat Devir sayısı (dakikada) Devir sayısı (saniyede) American wire gauge Amper saat Genlik modülasyonu Antilogaritma Ses frekansı Otomatik kazanç kontrolü

Kalori Katot ışınlı tüp Santimetre gram saniye Kulomb Desibel Fahrenhayt derecesi Doğru akım Dyn Elektromaknetik birim Elektronvolt Çok yüksek gerilim Çok düşük frekans

Frekans modülasyonu

Gaus

Gram

}

Alçak gerilim

Yüksek gerilim

Saat

Jul

Logaritma

Lümen

Makswell

Metre kilogram saniye

Newton

Ohm Faz modülasyonu Radyo frekansı Siemens Televizyon Volt Watt Weber

L. İn MHD m • Np Oe oz 1b rad SW SSB TJV VA Wh d/d d/s AWG Ah

AM colog. (antilog)

AF AGC cal CRT CGS C dB °F DC din EMU eV UHV (EHV) ULF (ELF)

FM G gr. AG YG h

İ log

İm Mx MKS N a,

PM RF mho (S)

TV V W Wb