ŞEHİRİÇİ TELEFON HİZMETLERİNDE ŞEBEKLERİN ROLÜ

, a. ,. ..

TJDK: 621.395.3

Şehirici Telefon Hizmetlerinde Şebekenin Rolü

Bir şehirde, yaşıyan fertlerin ve hizmet gören Müesseselerin o şehir dahilinde birbirlerile ko­ nuşmalarını (bu konuşmalara lokal konuşmalar "'denilir) temin gayesi ile tesis edilerek işletilen telefon sistemlerine Şehirici telefon sistemleri tabir edilir.

• ı.l . B ö y l e bir sistem, santral + şebeke olmak üzere başlıca iki önemli ve birbirinden farklı te­ sisin kombine kurulması suretile meydana ge­ lir.

Bugün, bir şehirici telefon sisteminin fertlerin ve Müesseselerin çeşitli faaliyetlerinde nasıl ha­ yatî bir rol oynadığı herkezce bilinmektedir. Bu jVolün mezkûr faaliyetlere etkisi, haberleşme fak­ t ö r l e r i denilen emniyet, sür'at ve intizam gibi /üç ana faktörün sistemde gerçekleştirilme dere­ c e s i ile, doğru orantılıdır.

t Bilhassa büyük şehirlerimizde gelişmekte bu­ l u n a n otomatik telefon sistemlerile yapılan hiz­ mette, yukarıda sözü edilen haberleşme faktör­ lerinin santral ve şebeke tesislerimizde ne şekil­ de gerçekleştirildiğini gözden geçirelim :

Şehirici otomatik telefon sistemlerimizde, şantrallara ait teçhizat, PTT İdaresince halen diş firmalara ihale edilmekte ve kurdurulmaktadır. Bu ihalelerde santral teçhizatı, telefon tek­ niği gelişmeleri gözönünde tutularak temin edil­ diğinden, işletilmesi yönünden de montajı yapıl­ dığı binalarda atmosferik ve insan etkilerine kar­ şı korunması da sağlandığından, santral işletme.cjliği daha;iyl. organize edildiği takdirde; şehiri­ ci konuşmalarında santral bakımından haberleş­ ene faktörlerinin istenilen şekilde gerçekleştiril­ mesinde bir zorlukla karşılaşılmamaktadır.

FakatsisTtemiri diğer önemli tesisi olan ve bir >şehirde bu maksatla yapılan yatırımın en az % '60 m teşkil eden ve santralın aksine şehir sathına yayılmış, atmosferik ve insan etkilerine daimî surette maruz bulunan şebekelerin, inşaat ve iş­ letmeciliğinde ise, haberleşme faktörlerini iste­ nilen şekilde "gerçekleştirebilmek çok zordur.

•" Filvaki, şehirici,. telefon sisteminin yalnız bir 'kısmını teşkil eden santrallarm temin ve işletil­ mesi ne kadar mükemmel olursa olsun, böyle bir santralın numaralarının şehir dahilinde lüzumlu teknik ve işletme karakterini haiz bir şebeke vasıtasile dağıtımı yapılamadığı müddetçe, sis­

•Elektrik Mühendisliği 107

Yazan Bülent YAŞARG&.

Y. Müh. PTT temde istenilen haberleşme faktörlerini gerçek­ leştirmek, dolayısile fert ve müesseselerce bek­ lenilen telefon hizmetini görebilmek mümkün olamıyacaktır.

Bir telefon sistemi üzerinde şebekenin yuka­ rıda belirtilen bu önemli rolünü şu eşit örnek­ lerle de açıklamak yerinde olacaktır:

Bir şehirin elektrik santralı ne kadar modern, elektrik üretimi ne kadar fazla veya bir şehir için temin edilen su kaynakları ne kadar elve­ rişli olursa olsun, o şehir dahilinde gerekli tek­ nik ve işletme şartlarını haiz bir elektrik veya su şebekesi tesis edilememiş ise, abonelerin is­ tenildiği gibi elektrik ve su imkânlarından fay­ dalandırılması kabil olamaz. Bilhassa örnek gös­ terilen bu şebekelerle bir telefon şebekesi ara­ sındaki mühim farklardan biri de, abonelerin yetersiz elektrik ve su şebekelerinde husule ge­ lecek kaçaklardan ve gerilim düşmelerinden pek farkında olamıyacakları, olsalar dahi yine faali­ yetlerini az çok yürütebilecekleridir. Halbuki çok zayıf elektrik akımı ile çalışan telefon abone­ lerinin, şebekelerinde husule gelecek cüz'i bir gerilim düşmesi, abone nezdindeki telefon apareyinin çalışmasına engel olacak ve binnetice abone ile müessese arasında derhal anlaşmazlığa sebebiyet verecektir.

O halde şehirici telefon sistemlerimizde bu­ gün için üzeriıîde önemle durulması gereken hu­ sus, dış firmalara kurdurulan santrallarm nu­ maralarını istenilen mükemmeliyette dağıtabile­ cek şebeke tesislerinin de inşası ve işletilmesi olacaktır.

Telefon tesis ve işletmediğini tekelinde bu­ lundurulan PTT İdaresi, halen şebeke tesislerini bünyesinde yetiştirdiği teknik elemanları marifetile ve yalnız kabloları hariç, diğer malzeme­ sini iç piyasadan temin suretile inşa etmektedir.

Memleketimizin bugün imkânları muvacehe­ sinde şebeke tesislerini kurmak ve işletmekte büyük engellerin mevcut olmaması memnuniyeti mucip bulunmakla beraber, bu imkânlarm iste­ nilen şekilde değertendirilememesi ye organize edilememiş bulunması yapılmakta olan şebeke inşaat ve işletmeciliğini değil geleceğin daha mo­ dern, bugünün mevcut santralını dahi lâyıkı veç­ hile şehir içinde dağıtmayı ve çalıştırmayı ye­ terli kılamayacaktır.

Halen PTT idaresinin yapmakta olduğu şe­ beke inşaatına ve işletmesine bir göz atılırsa, çalışmaların bugünün şartlarına elverişli bir or­ ganizasyondan mahrum yürütüldüğü, şebeke in­ şaat ve işletme standartlarının yeterli olmadığı, teknik elemanların miktar ve kalite bakımların­ dan kifayetsiz olduğu, inşaata ileri teknik teç­ hizat ve vasıtaların sokulamadığı, işletmede halk ile münasebetlerin iyi tanzim edilemediği müşahade olunur.

Yukarıda sayılan bu eksiklikler muvacehesin­ de, mevcut ve yapılmakta olan şebekelerin şehıriçi telefon sistemlerindeki önemli rolünü ifa edemiyeceği aşikârdır.

Yirminci asrın ikinci yarısında ileri memle­ ketlerin haberleşme sahasında sür'atle yol aldığı ve mevzuu bahis şebeke problemlerini hallettiği bir zamanda, Memleketimiz sathmda şehiriçi te­

lefon hizmetini daha fazla zaman kaybına fırsat vermeden gerçekleştirmek içabetmektedir. '

Devlet Kalkınma plânının birinci beş* yıllık devresinde, tesblt edilen kıymetlerine göre, yıl­ da ortalama 60.000 hatlık bir şebekenin tesisi ge­ rekmektedir. Plânda geçen iki yıllık tatbikat so­ nunda yılda ortalama 20.000 hatlık bir şebeke tesis edilebilmiştir. Bu durumda inşa edilemiyen fark miktarların ilerikl yıllar yapımlarına eklen­ mek mecburiyetinde kalınacağı, dolayısile çalış­ maların daha da zorlanacağı görülmektedir.

Şehiriçi telefon sistemlerinin tesis ve işletil­ mesi üzerinde büyük rol ve önemi bulunan şebe­ kelerin inşaat ve işletmeciliğinin sür'atle alına­ cak isabetli tedbirlerle ileri tekniğe kavuşturul­ ması ve Memleketimizde zayıf akım şebekeciliğine lâyık olduğu değerin verilmesi temennimiz­ dir.

i

MÜHENDİS ARANIYOR

ii

Bankamız teşkilatında çahştırılmak üzere 4/10195 sayılı yevmiyeli personel talimatnamesine tabi kadrolara, iyi derecede İngilizce diline va­

l

kıf Elektrik Y. Mühendisi ve Mühendisleri alınacaktır.

ı

îsteklilerin, hal tercümelerini havi bir dilekçe ile birlikte «Personel

î

Şubesi Müdürlüğüne» müracaatları rica olunur.

t ifa*-Mc*************************^^

Etibank Genel Müdürlüğü

ELEMAN ARANIYOR

Birleşmiş Milletler Sınaî Kalkınma bölümüne yeterli teknik bilgiye sahip, iyi İngilizce bilir memurlar alınacaktır. İsteklilerin hal tercümeleri ile adreslerinin en kısa zamanda Dışişleri Bakanlığı, II. iktisat Dairesi Genel Müdürlüğüne büdirilmesi rica olunur.

Dev. Pl. Teşkilâtı

>&&&®$><$>®<$^&$>®&&&$Q>&$^&&$Q><$^

Elektrik Mühendisliği 1Ö7