DÜNYADAN HABERLER

DÜNYADAN

RA W ALPINDI — Pakistan hükümeti, Doğu Pakistan'da kurulmasına karar verilen Atom santrali için iskandinav ülkeleri uzun vadeli kredi teklif etmedikleri taktirde, tesisi Pakista nın kendi kendine finanse edeceğini açıklamış tır. 70 MW'hk ünite için Pakistan bir isveç fir ması olan ASRA dan teklif istemiş fakat ASEA, ağır su reaktörlü 140 MVV.'lık bir santral kur mayı teklif etmiştir. Teklife göre santral, halen tsveçte inşa halinde olan 140 MVV.'lık Marviken Santraüyle aynı özelliklere sahip olacaktır. Elde edilen bilgiye göre ASEA, Pakistan'daki santral ve reaktör inşaatının iskandinav ülkeleri tara fından müştereken yapılmasını teklif etmekte dir.

NEVV YORK — Yılbaşından itibaren General Electric Firması piyasaya yeni bir elektrik lâm bası çıkarmaktadır. Lucalox ismi verilen lâmba, zamanımızda kullanılmakta olan lâmbaların en verimlisi olacaktır. Firma, geçen ay lâmbayı takdim ederken bu lâmbanın aydınlatma saha sında bir üçüncü devri açacağını bildirmiştir. Birinci devir Edison tarafından bulunan akkor flâmanlı lâmbanın geliştirilmesi, ikinci devir ise flueresant lâmbanın icadıdır. Bir dördüncü dev rin uzak olmadığı da ayrıca ifade edilmiştir.

Lucalox bir sodyum lambasıdır ve beyaz ışık ta watt başına 100 lümenden fazla verimi olan ilk ışık kaynağıdır. Lâmba, parlak beyaz bir ışık vermektedir. Ûk defa 400 watt'lık lâmba piyasaya sürülecektir. Bu lâmba, 42.000 lümen vermektedir. Verimi watt başına 105 lümendir. Bu lâmbayı takiben piyasaya takriben 25,000 lümenlik bir lâmba çıkarılacaktır.

Lâmba, 2,25 inç (5,7 cm.) çapmda 9,75 inç (25 cm.) uzunluğunda eliptik görünüşlü bir am puldür. Lâmba, 3/8 inç (9,5 mm.) çaplı 4 inç (10,15 cm.) uzunluğunda bir sigara büyüklü ğündeki ark tüpünü içine almaktadır. Lâmbanın kesif beyaz ışığı, alkali metal buharlarının kulla nılmasına müsait olan bir seramik ark tüpünde üretilmektedir. Alkali metal olarak özellikle sodyum kullanılmaktadır.

400 ıvatt'lık lâmbanın flatı takriben 25 do lardır. Lâmbanın endüstri ve ticaret tesislerin de, gerek dahili gerekse haricî aydınlatma ga yesiyle kullanılması beklenmektedir. Lâmba, he nüz evlerde kullanılamıyacaktır. Lâmbanın öm rü 6.000 saattir ve bu ömür sonunda kapasitesi % 85'e düşecektir. Ayrıca bildirilmektedir W, imalât tecrübesi arttıkça lâmbaya ait karakte ristik değerler daha da geliştirilebilecektir.

Firmanın söylediğine göre, bu yeni ışık kay nağını kullananlar daha düşük maliyetlerde da ha kuvvetli bir aydınlatma temin edeceklerdir.

HEBERLER

Aynı işletme masraflarında, yol ve cadde aydın

latmalarında civa buharlı lâmbalara nazaran

aydınlık seviyesi yeni lâmba sayesinde % 50 ar

tacaktır.

i f\

MOSKOVA — Kalinin yakınlarındaki Kona vaya bağlayacak 150 mil (240 km) uzunluğun daki hatun tecrübe mahiyetinde olmak üzere 750 kV olarak inşa edileceği bir raporla açıklan mıştır. Neşredilen raporda hattın alternatif veya doğru akım olacağına dair bir işaret yoktur. Bu gerilimde Rusyada işletmeye açılacak ilk ha kikî hat, 900 mil (1.450 km) uzunluğunda, Ku zey Kazakistanı Urallardaki endüstri bölgesine bağlıyacak olan hat olacaktır. Moskovadaki mü hendisler, ayrıca 1.800 milden (2.900 km) uzun mesafeler için kullanılmak üzere 1.500 kV.luk hatların dizaynı için çalışmalar yapmakta ol duklarını bildirmektedirler.

Dumansız Yakıt Tesisleri :

ingiliz Millî Kömür Kurulu Başkanı, Manc hester'de yaptığı bir konuşmada yeni tesisler ile dumansız yakıt yapılmasını, havanın temizlen mesine doğru önemli bir adım olarak nitelemiş tir.

Açık ve kapalı ocaklarda yaküabilecek olan bu yeni ev yakıtından «Roomheat», yılda 1,2 milyon ton elde edilmesi ve bunun için beş yıl lık bir program içinde 2 milyon dolar tutarında bir yatırım ile on adet işletmenin kurulması ka rarlaştırılmıştır.

Markham ve Doncaster'de kurulacak olan ilk İşletme 9 hafta içinde çalışmaya başlayacaktır. Bu gibi işletmelerin kurulması için 11 aylık bir süre gerekmektedir. Bu işletmeler maden ocak larının mümkün olduğu kadar yalanında kurul maktadır . Bu sebeple Nottinghamshire'de 4, Killoch, Iskoçya'da 2 adet ve Batı Midland ile Bickershavr ve Lancashire'de de birer adet iş letme kurulacaktır. Söz konusu 10 adet duman sız ev yakıtı tesisinden başka Millî Kömür Ku rulu tarafından Coventry yakınında bir istihsal ünitesi kurularak yeni yüksek kaliteli duman sız «Homefire» kömürü 1965 yılı sonuna kadar elde edilebilecektir, işletme tam kapasite ile ça lıştığında yılda en az 650.000 ton kömür çıkarı lacaktır, ingiliz Millî Kömür Kurumu Başkanına göre «Homefire> kömürü şimdiki Coalite fiatla rının ayni olacak, «Roomheat> kömürünün fiatı ise bunsan biraz daha aşağı olacaktır. Her iki kömürün de değerinin ödenen paraya değeceği tahmin edilmektedir. Havanm temizlenmesi po litikası gereğince her iki cins kömürün elde edil mesinin Millî Kömür Kurulunun tam desteği ile karşılandığı bildirilmektedir. Şimdiye kadar yıl

Elektrik Mühendisliği ıu

da 30 milyon ton katı yakıt ev yakıtı piyasası İhtiyacını karşılamaktaydı, bunun 25 milyon to nu normal kömür idi. îlerlde, 30 milyon tonun yarısının bu biçim dumansız yakıt olacağı sanıl maktadır.

Drax Enerji Santralı :

ingiltere'de Merkezî Elektrik Üretim Kuru mu 392 milyon dolar ile yapmayı düşündüğü Drax'teki (Yorkshire) 3000 MW lık termik enerji santralının 4000 MW'a çıkarılmasına ka rar vermiştir. Bu takdirde sözü geçen santral

dünyanın en büyük enerji santralını teşkil ede cektir. Yorkshire Ouse ırmağını işletme kurumu günde fazla olarak 110 bin metreküp su sağla mayı göze alarak 4000 MW lık bu santral için mutabakatını bildirmiştir. Söz konusu tesis ge nişletilmiş şekliyle yılda 10 milyon ton kömür sarfedecek ve Yorkshire'deki bütün santralla nn toptan üretiminden daha yüksek bir üretim de bulunacaktır. Şantiye işlerine yakında başla nacak ve ilk jeneratör 1968 69 da faaliyete ge çecektir. Tesisin tamamlanması 1970 yılının or talarında mümkün olacaktır.

PLÂN UYGULANMASINDAN HABERLER

Keban Barajı Sözleşmesi imza edildi :

DSİ Genel Müdürlüğü tarafından teklif al mak suretiyle ihaleye çıkarılan Keban Barajı ve Hidroelektrik Santral inşaatı için 6.12.1965 tari rinde yapılan ihaleye 3 firma gurubu teklif ver mişti.

Bunlardan, Alman firmalar grubu (Philipp Holzman «Pilot firma», Hochtief A.G., Strabak A.G., Julius • Berger A.G., Grün und Bilfinger A.G.) 833.889.016,73 TL + 203.078.461,70 DM.

İtalyan firmalar grubu (îtalstrade «Pilot fir ma», G. Torno S.P.A.) S58.772.000,— TL + 37.255.379.000 L.tt,

Fransız İtalyan firmalar grubu (Compagnie de Construction Internatlonales «Pilot firma», Compagnie Prançaise d'Enterprises, İmpraglio S.p.A.) 696.891. 124,— TL. + 243.054.300.— FF., teklif etmişlerdi. Bunlardan üçüncüsü en müsait şartlı teklif olup, gerekTL. kısmı ve gerekse döviz kısmı diğer tekliflere nazaran daha uygun bulunmuştu.

İhale Fransız İtalyan grubuna yapılmış ve sözleşme 19.2.1966 tarihinde törenle imza edil miştir. İmza töreninde Sayın Sunay da tanık ola rak sözleşmeyi imza etmiştir.

Müteahhidin iş programına göre İnşaat 1966 Martında başlayıp 1971 ortasında bitecektir. Su lama ve diğer tesislerle birlikte Keban Proje

sinde 1 milyar 215 milyon liralık dış kredi kul lanılacak, inşaat bütünüyle şimdiki hesaplara göre 3 milyar 400 milyon liraya çıkacaktır. Yılda 4,8 milyar kilo wattsaat elektrik enerjisi ürete cek olan sekiz alternatör grubunun tesis edile ceği baraj arkasında birikecek gölün uzunluğu 125 kilometre, barajın nehir tabanından yüksek liği 155 metre olacaktır. Barajın yapımı için böl gede şimdiki demiryolu ve karayolunun izledi ği yönler değişecektir. Çok sayıda köylerle bera ber Elâzığ Şeker Fabrikası da sular altında ka lacağından başka yere taşınacaktır.

Karaköy Bozüyük 34,5 kV'luk Enarjl Nakil Hattı İkmal Edildi :

24.1.1964 tarihli sözleşme ile 171.777 TL. sa bit götürü bedel üzerinden müteahhidine ihale edilen 34,5 kV luk 1/0 AWG kesitli 9,327 km. uzunluğundaki demir direkli Karaköy Bozöyük enerji nakil hattının demir direklerinin proje, imal ve montajı işi, demir direklerin imalâtın dan sonra müteahhidin işi terketmesl sebebiyle, müteahhit nam ve hesabına Etibank Bursa Böl gesi Şebeke Tesis Başmühendisliği tarafından tamamlanmış ve tel çekme işleri de adı geçen başmühendislikçe yapılmıştır.

Proje tutan 400.000 TL. olan enerji nakil hat tının geçici kabulü 30.1.1966 tarihinde yapılmış olup 2.2.1966 tarihinde işletmeye alınmış bulun maktadır.

YURDUMUZDAN HABERLER

Madenî İnşaat İşleri T.A.Ş. (Mitaş) Genel Kurula toplandı:

Madenî İnşaat İşleri T.A.Ş. (MlTAŞ)'ın adi genel kurul toplantısı 9.3.1966 tarihinde Etibank Genel Müdürlüğü İdare Meclisi salonunda toplan mıştır. Toplantıya ortaklardan İş Bankasını tem silen Hayri Tokay, Makina ve Kimya Endüst risi Kurumunu temsilen Sabahattin Alparin, Etı bankı temsilen Münir Z. Tanyeloğlu, Sümerban kı temsilen Hüseyin Sönmez, Mitaş'ı temsilen Haydan Sicimoğlu ve Neyrplc Fives Lille cail

P. Mlllion yabancı ortakları temsilen Emin Ak

tar katılmışlardır. Yönetim Kurulu Başkanı Macit Selen Genel Kurul Başkanlığına seçildik ten sonra gündeme geçilerek sırasıyla faaliyet raporu okunmuş, bilanço tetkik ve ibre edilmiş ve 1965 yılı kârının tevzi şekli karara bağlan mıştır. Dilekler kısmında üyeler fabrikanın profil çekme işine başlamasını temenni ve tavsiye et mişlerdir. Mltaş'a başarılı bir çalışma yılı dile riz.

Elektrik Birliği kuralda : Nazilli İlçesine bağlı 10 köy halkı birleşerek köylerine elektrik getirmek için bir elektrik bir

Elektrlk Mühendisliği 114

Elektrik MOnendlsll&i 114

C47

ligi kurmuşlardır. Lüzumlu masraflar bu köyler tarafından karşılanacaktır.

Afyon'da bir köy elektriğe kavuştu :

.,

, . . . , « , . , „,

Afyonun merkeze bağlı köylerinden Çakır

köyü elektriğe kavuşmuştur. Köylülerin şahsi

gayretleri ve Etibankın yardımı ile yapılan te

sisler törenle hizmete açılmıştır. Törende bulu

nan Afyon Valisi Ahmet Balkan bir konuşma

yaparak, köylülerin bu konudaki gayretlerini öv müş ve kendilerini tebrik etmiştir.

Hatay'da elektrik yüzde 50 ucuzladi:

J

Çukurova Elektrik T.A.O. nun Hatay'a elek trık vermesinden sonra elektrik ücretleri Antak ya Belediye Meclisi tarafından yüzde elli nisbe tinde ucuzlatılmıgtır.

YÖNETİM KURULUNDAN HABERLER

ODAMIZ ÖZEL YARDIM SANDIĞINA

ÜYLE OLUNUZ

•=

Sandık Tüzüğü Dergimizin muhtelif sayılarında yayınlanmıştır. Bu tü

Û

züğe göre; sandık üyelerinden birisinin vefatı veya bir kaza geçirmesi ha

î

ünde kanuni hiç bir formaüteyi beklemeden derhal ve nakit olarak ödeme

m

yapılmaktadır. İhtiyaç anında ki bu yardımın değeri takdirinize kalmıştır.

fij Sandığın üye sayısı halen 223 dür. Odamıza kayıtlı üye sayısı 1900 ü

Öj

aşmıştır. 1000 kişi sandığa üye olsa sandık üyelerinden birinin vefatında

ödenecek miktar 25 000,— TL. olacaktır.

İD

Alâkanız menfaatiniz icabıdır. Kendinizi değil ailenizi düşününüz.

Ü

İ

İfı=ııı=ııı=ııı=ııı=ııı=ııı=ın=ııı=ııı=ııı=ııı=ııı=ııı=ııı=iN=ııı=ııı=ııı=ııı=ıu=ııı=ııı=ııı=ııı=ıırıı=ııı=ııı=uı=ın=ııı=iM=ııı=ııı=ııı=ıııi

ÜYELERİMİZİN DİKKATİNE

Üzücü icra takibatına maruz kalmamak, icra ve avukatlık masrafla rım ödememek ve diğer birçok ana meselelerimiz yamnda bu konuyla fu zuli meşgul olmamamız için alâkanızı beklemekteyiz.

1 — Borçların muayyen taksitlerle ödenmesi kabildir,

2 — Ankara ve istanbul'daki üyelerimiz haber verdikleri takdirde borçlan iş yerlerinde tahsil edilebilir,

3 — Her türlü ödemeler aşağıdaki hesaplara veya Odaya yapılabilir: T. C. İş Bankası Yenişehir Şubesi No : 511 T. C. Ziraat Bankası Yenişehir Şubesi No : 13806 Yapı ve Kredi Bankası Yenişehir Şubesi No : 5346

4 — İstanbul Şubesi ödemeleri aşağıdaki hesaba yapılabilir : T. C. İş Bankası Galata Şubesi No : 4213

DİKKAT!... Sayın üye ve abonelerimiz, Her yıl yayınladığımız Elektrik Mühendisliği Takvimi'ni 1967 yılın da ajanda şeklinde yayınlamak istiyoruz. 1967 yılı Elektrik Mühendisliği Ajandası'na ilân vermek isteyen mü essese ve iş adamlarımızın, 11x17 cm. boyutlarına sığacak şekilde ilân klişelerini hazırlayıp 30 Temmuz 1966 gününe kadar Odamıza bildirme lerini rica ederiz.

YÖNETİM KURULU

Elektrik Mühendisliği. 114