TEKNİK BASINDAN SEÇMELER

— Dietrlch, Her.man. : «Bağlayıcı olarak sun'i madde kullanılmış AlNICo daimi mıknatısla rının yaşlanması ETZ A, Bd. 90, S. 22, 24 Ka sım 1969, Sayfa. 569 572.

Yazıda, bağlayıcı olarak sun'i madde kulla nılmış AlNICo pres mıknatıslarının yaşlanması, histerizıs eğri grupları ve artık mıknatisiyetleri araştırılmış ve izotrop ve ızotrop olmayan Al NiCo mıknatıslarla mukayeseleri yapılmıştır. — Faik, Kari.: «Elektrik maklnaları sargıları nın damla metodu ile emprenye edilmesi.» ETZ. A, Bd. 90. S 22 24 Kasım 1969, S. 573.576.

Yazıda, küçük elektrik makinaları sargıları nın ekseriya damla metodu ile emprenye edil diğinden bahisle, küresel kesitli bir kılcal model ile emprenye maddesinin akışı taklit edilerek araştırma yapıldığı belirtilmektedir En dar kıl cal boru ile yapüan araştırmada, doldurulacak kanal ne kadar uzunsa akma süresi de o kadar büyük olmaktadır. Belirli bir kılcal boru çapın da, kritik bir uzunluktan sonra uygun bir açı ile damlatmanın daha iyi netice verdiği açıklan maktadır.

— Ruppel, Kari.: «izole yıldız noktalı küçük or ta gerilim şebekelerindeki kablo toprak kaçak larının tetkiki. ETZ A, Bd 90, S. 22, 24 Kasım 1969, S. 577 581.

İzole yıldız noktalı üç fazlı küçük şebekelerde kablo toprak kaçaklarmdaki muhtemel ağırı ge rilimlerin yükseklilderl hakkında ileri sürülen muhtelif görüşler tetkik edilmiş, bu maksatta 20 kV nominal gerilim ve 3,27 ve 7,90 A'lik iş letme frekanslı toprak kaçak akımları için şe beke modeli hazırlanmıştır. Bu akımlar 50 mrai kesitli üç kılıflı kabloda 1,0 ve 2,4 km uzunluk lara tekabül etmektedir.

İzolasyon dizaynı için en yüksek aşırı geri lim faktörü ıün önemli olduğu belirtilerek, eş değer şebeks için 2,94 ve 3,78 değerlerinin bu lunduğu belirtilmektedir. Bu değerler ise, top rak kaçağa başlangıcındaki muhtemel en yük sek değer olan 2,73'den büyük ve Peters ve Stepian teorisine göre teorik max. değer o'.an 3,5'dan biraz büyüktür.

— d'Alessandro, Wgo; Pagano, Enrıco; Perez de Vera, Maric: «Elektriki bakımdan asimetrik sincap kafesli asenkron motorlar hakkında» ETZ A, Bd. 90 S. 22, 24 Kasım 1969, S. 582 586.

Yazıda, sincap kafesli bir asenkron motorun rotor devres: çubuklarının kopması veya lehim lerinin çözülmesi halinde hasıl olan asimetrik akım devresinin simetrik birleşenlerle incelene

bileceği ve çubuklarda akımların gerçek dağılı şının bir yardımcı bağlantı yardımıyle tesbit edilebileceği izah edilmektedir.

IEEE Spectrum Bd. 6 (1969) Sayı: 2 Sayfa: 18 21 Popkov, V, I.: «Sovyet Rusyada çok yüksek gerilimle enerji nakli»

Yazıda, Sovyet Rusya'da çok yüksek gerilimle enerji naklinin 1980 yılına kadarki durumu izah edilmektedir. Halen üretilmekte olan 135.000 MW'lık güç 1970 yılında 180.000 MVV'a yükse lecek ve bu tarihten itibaren yıllık artış 18.00 20.000 MW olacaktır. Santralların ünite güçleri 1800, 2400 ve 3600 MW olup, gücü 1000 MW üzerinde olan 55 santraldan 14.Ü halen işletme de bulunmaktadır. Sovyet ulusları arası on şe bekede yüksek kapasiteli irtibat hatları tesis edilecektir. (Doğu kesiminde enerji rezervi % 90 = 300.10^ TWh, batı kesiminde enerji ih tiyacı ise % 80 dır.), önümüzdeki 15 20 sene içinde 1000 km. ye kadar 1000 MW taşıyabi lecek 500 kV luk 900 km uzunluğundaki sistem 1956 dan beri işletmede bulunmaktadır.

Bilhassa, 330 kV.luk Sovyet ulusları arası şebe ke 750 kV İle birleştirilecektir. Konakova Mos kova arası ada 90 km. uzunluğundaki tecrübe hattı 1967'den beri servistedir. Tesis masraf ları, iki mis'i g üç tanıyan 750 kV. lık üç fazlı bir şebekeninkinden sadece % 15 20 fazla olan 2500 km. uzunluğundaki (± 750 kV. 6000 MW) doğru akım hattı Kuzey Kazakistan Tambov arasında 1975 de servise girmek üzere plânlan mıştır Hatta 1980 de taşıma gerilimi olarak 1000 1200 kV. alternetıf gerilim ve ±: 1100 kV. lık doğru gerilim düşünülmektedir. Prob' lemlerin çözümü içm staıbilıte sınırının %20 yükseltilebileceği umulmakta, üç fazlı akımda rezonans halinde nakil veya yarı titreşimli hat larda araştırmalar yapılmaktadır.

600 mm2 kesitli (St/Al) dörtlü demet katlı 750 kV. luk direkler de 600 mm iletken aralık larında aşırı gerilim ve izolasyon araştırmaları yapılmaktadır. Korona ve parazit seviyesi araş tırmaları, 750 kV için ortalama olarak 21.5 kW/ km lik bir kayıp olduğunu göstermektedir (Ya zın 16 k>w/km, kışın 27 kW/km)

Yazının son kısmında, Konakova . Moskova arasındaki 750 kVluk tecrübe hattı tanıtılmak ta ve Sovyet enterkonnekte şebekesinin güney kesimi için 750 kVluk tasan izah edilmektedir.. Donbass Batı Ukranya arasında 1972 yılında 4 istasyonla servise gireceği planlanan 1000 km uzunluğundaki 750 kV.luk hat sebebi ile, 330 kV 1970 yılında sadece dağıtım gerilimi olacaktır.

Elektrik' Mühendisliği 155