KONTENJANLAR BOŞ KALDI, BÖLÜMLER KAPANDI.

Yükseköğretimde Plansız, Altyapısız ve Öngörüsüz Biçimde Açılan Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümleri İlgi Görmüyor…

Bahar Tanrısever EMO Basın Görevlisi [email protected]

Yükseköğretimde 2000’li yıllardan itibaren sayıları giderek artan Elektrik, Elektronik ve Biyomedikal Mühendislikleri bölümlerinde son birkaç yıldır tercih edilmeme/yerleştirme yapılmaması nedeniyle kontenjanların boş kalması sorunu yaşanmaya başlamıştır. Önceleri Mühendislik Fakülteleri bünyesinde açılan Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümleri, aynı üniversitelerde kurulan Teknoloji Fakülteleri’nde de açılmaya başlanmış, neredeyse her ilde 1’den fazla sayıda açılan Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümlerinde personel, altyapı vb. eksiklikleri görülürken, hiç yerleştirme yapılamaması nedeniyle boş kalan ve kapanan fakülteler olmuştur. 2019’dan bu yana öğrenci kontenjanları aşağıya çekilmesine rağmen fakültelerin boş kalmasının önüne geçilememiştir. Plansız, öngörüsüz, nitelik değil niceliği temel alan yükseköğretim politikaları sonucunda, 2019-2021 döneminde 28 üniversiteye bağlı 43 Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümü öğrenci alımına kapatılmıştır.

Tablo 1. Devlet Üniversitelerinde EMO’nun Mesleki Alanlarına Giren Mühendislik Bölümleri ve Üniversite Sayısı

Elektronik Mühendisliği

Elektrik-Elektronik Mühendisliği Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği

Biyomedikal Mühendisliği

Üniversite 5 1

Bölüm 7 1

Elektrik Mühendisleri Odası’nın (EMO), meslek alanlarımızdaki yükseköğretimin durumunu saptamak amacıyla YÖK ve ÖSYM verileri üzerinden gerçekleştirdiği çalışma çarpıcı sonuçlar ortaya koymuştur. Vakıf üniversitelerinin dahil edilmediği çalışmaya göre Türkiye’de halen 5 devlet üniversitesinde 7 Elektrik Mühendisliği, 1 üniversitede 1 Elektronik Mühendisliği, 88 üniversitede 126 Elektrik-Elektronik Mühendisliği, 5 üniversitede 7

Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği, 2 üniversitede 4 Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği ve 17 üniversitede 19 Biyomedikal Mühendisliği bölümü bulunmaktadır.

Uzun yıllardan beri yüksek taban puanları ve başarı dilimleri ile öğrenci kabul eden söz konusu bölümlerde son 5 yıla kadar öğrenci kontenjanları tamamıyla dolmuştur. Bunun üzerine her yıl yeni fakülte, bölüm ve programlar açılarak öğrenci kontenjanları daha da artırılmıştır. Ancak 2016’dan bu yana önce Elektrik-Elektronik Mühendisliği, sonra Biyomedikal ve Elektrik Mühendisliği bölümlerinde boş kontenjanlar oluşmaya başlamıştır.

Üniversitelerde en fazla bölüm sayısı ve öğrenci kontenjanına sahip bu alanda 2016 yılında 242, 2017’de de 297 kontenjan boş kalmıştır. Buna rağmen yeni bölümler ve programlar açılmaya devam edilmiş ve kontenjanların artırılması uygulamasında ısrar edilmiştir. En yüksek kontenjan sayısına ulaşıldığı 2018’de tahsis edilen 9 bin 316 kontenjandan 7 bin 776’sına öğrenci yerleşmiş, 1.540 kontenjan boş kalmıştır. Tablo 2’den de görülebileceği gibi 2018’de boş kontenjanların toplam kontenjana oranı yüzde 16.5, 2019’da da yüzde 17.1 olmuştur

Tablo 2. Devlet Üniversitelerinde Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Kontenjanları ve Yerleşenler

2014 7.329 7.329

2015 7.909 7.909

2016 8.169 7.927 242

2017 8.634 8.337 297

3,4

2018 9.316 7.776 1.540

16,5

2019 8.916 7.391 1.525

17,1

2020 7.889 6.996 765

9,7

2021 7.916 6.962 954

12,1

2019 yılı itibarıyla tercih edilmeyen/yerleştirme yapılmayan bazı bölümler kapatılmış ve toplam kontenjan sayısı bir miktar azaltılarak 8 bin 916’ya çekilmiştir. Buna rağmen 2018 yılında benzer şekilde 1.525 kontenjan boş kalmıştır.

2020 yılında kontenjanlardaki düşüş sürmüş, bölüm için ayrılan 7 bin 889 kontenjana 6 bin 996 öğrenci yerleştirilmiştir. 2021’de ise 7 bin 916 kontenjana 6 bin 962 kişi yerleştirilmiş; 2020’de 765 ve 2021’de 954 kontenjan boş kalmıştır.

Bu süreçte bazı fakülteler hiç tercih edilmediği/ yerleştirme yapılmadığı için boş kalmış ve 2019-2021 döneminde 28 üniversiteye bağlı 43 Elektrik-Elektronik Mühendisliğibölümü kapatılmıştır. Kapanan bölümlerin yarıdan fazlasının İkinci Öğretim (İÖ) ve Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumu (MTOK) kapsamında öğrenci alan bölümler olması dikkat çekicidir.

EMO’nun yaptığı çalışmaya göre 2019-2021 yılları arasında öğrenci alımına kapatılan fakülteler Tablo 3’te verilmiştir.

Iğdır Üniversitesi ve Munzur Üniversitesi mühendislik fakülteleri Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümlerine 2019 yılında ayrı ayrı tahsis edilen 31’er kontenjana hiçbir yerleştirme yapılmamış, Kilis 7

Aralık Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’ne de 2020 yılında ayrılan 21 kontenjanın tamamı boş kalmıştır. Ardahan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’ne ilk defa 2020’de öğrenci alınmış ancak toplam 41 kişilik kontenjana sadece 2 kişi yerleşmiştir. 39 kontenjan boş kalırken, üniversite 2021’de öğrenci almamıştır.

Amasya Üniversitesi Teknoloji Fakültesi ve Düzce Üniversitesi Teknoloji Fakültesi’nde normal, İÖ, MTOK ve MTOK-İÖ olmak üzere 4 ayrı kategoride öğrenci alan bölümler tamamen kapatılmıştır. Kütahya Dumlupınar Simav Teknoloji Fakültesi’nde de normal öğretim veren bölüm dışında İÖ, MTOK ve MTOK-İÖ bölümlerine artık öğrenci alınmamaktadır.

2021 Üniversite Yerleştirme Sonuçları

Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü kontenjanlarının düşürülmesine rağmen 2021 yılında bazı üniversitelere 1 kişi, bazılarına 3, bazılarına 5 kişi gibi çok düşük sayıda yerleştirme yapılabilmiş, toplamda 37 bölümün kontenjanları boş kalmıştır. Kontenjanları dolmayan yükseköğretim kurumları Tablo 4’ te görülmektedir.

Tablo 3. Elektrik-Elektronik Mühendisliği Dalında Artık Öğrenci Almayan Fakülte ve Bölümler (2019-2021)

1 AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ 2 AKSARAY ÜNİVERSİTESİ

3 AMASYA ÜNİVERSİTESİ

Teknoloji Fakültesi Mühendislik Fakültesi

4 BAYBURT ÜNİVERSİTESİ 5 BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 6 ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ 7 DİCLE ÜNİVERSİTESİ

8 DÜZCE ÜNİVERSİTESİ

Mühendislik Fakültesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Fakültesi

9 ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi

10 ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 11 ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİV.

12 FIRAT ÜNİVERSİTESİ

13 GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ

14 HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ 15 HİTİT ÜNİVERSİTESİ 16 IĞDIR ÜNİVERSİTESİ

ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ

20 KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ

Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Fakültesi

21 KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ

22 MUNZUR ÜNİVERSİTESİ 23 NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ 24 OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ 25 SİİRT ÜNİVERSİTESİ 26 SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ

27 YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ

28 ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ

Mühendislik Fakültesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Fakültesi

Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK-İÖ Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK-İÖ Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ

Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK-İÖ Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ

Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ-İng

Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK-İÖ

Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK Elektrik-Elektronik Müh.-MTOK-İÖ Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh. Elektrik-Elektronik Müh.-İÖ Elektrik-Elektronik Müh.

Tablo 4. 2021 YKS Yerleştirme Sonuçlarına Göre Kontenjanları Boş Kalan Bölümler*

Üniversite

Fakülte

Bölüm

AKSARAY ÜNİVERSİTESİ

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ

ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ

NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ

TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ

NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Müh.

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ

GAZİANTEP İSLAM BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ

KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ

ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ

KIRŞEHİR AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ

DİCLE ÜNİVERSİTESİ

ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ

KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ

AMASYA ÜNİVERSİTESİ

HARRAN ÜNİVERSİTESİ

HİTİT ÜNİVERSİTESİ

OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ

BATMAN ÜNİVERSİTESİ

BURDUR MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ

MALATYA TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ

VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ

İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

Elektrik-Elektronik Müh. (İÖ)

TARSUS ÜNİVERSİTESİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ

Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi

RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ

BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ

Elektrik-Elektronik Müh. (M.T.O.K.)

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ

* Üniversiteler boş kontenjan sayısına göre sıralanmıştır.

Biyomedikal Mühendisliği Kontenjanlarının Yüzde 35.8’i Boş

Tercih edilmeme/boş kalma sorunu Biyomedikal Mühendisliği alanında daha da yıkıcı durumdadır. Bir dönem yıldızı çok parlayan Biyomedikal Mühendisliği kontenjanları son 2 yıldır giderek düşürülmesine -rağmen önemli ölçüde boş kalmaktadır. 2018’de açılan 1.186 kontenjana 1.040 kişi; 2019’daki 1.282 kontenjana 909 kişi; 2020 yılındaki 1070 kontenjana 715 kişi; 2021’deki 890 kontenjana da 571 kişi yerleştirilmiştir. 2018’de kontenjanların yüzde 12.3’ü (146), 2019’da yüzde 29.1’i (373), 2020’de yüzde 33.2’si (355) ve 2021’de yüzde 35.8’i (319) boş kalmıştır.

Tablo 5. Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Kontenjanları ve Yerleşenler

1.186 1.282 1.070 890

1.040 909 715 571

146 373 355 319

12,3

29,1

33,2

35,8

Biyomedikal Mühendisliği alanında 2019-2021 döneminde öğrenci alımına kapatılan kurumlar şöyledir:

1. Afyon Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği (İÖ) 2. Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği (İÖ 3. Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği (İÖ) 4. Pamukkale Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği (MTOK) 5. Pamukkale Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği (MTOK) (İÖ) 6. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği (İÖ)

Kapatılan bölümlerin tümünün İÖ ve/veya MTOK olması dikkat çekicidir.

Ülkemizde Elektrik Mühendisliği eğitimi yalnız 5 üniversitede verilmektedir. İstanbul Teknik Üniversitesi’nde biri İngilizce program olmak üzere 2; Kocaeli Üniversitesi’nde de biri İÖ olmak üzere 2 bölüm vardır. Bunun dışında Yıldız Teknik Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve 2019’da öğrenci almaya başlayan Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi’nde Elektrik Mühendisliği Bölümü bulunmaktadır. 2018 yılı dahil kontenjanlarının tamamı dolan bu bölümde de 2019’dan itibaren boş kontenjan sorunu yaşanmaya başlamıştır.

Tablo 6. Elektrik Mühendisliği Bölümü Kontenjanları ve Yerleşenler

521 593 603 573

521 585 542 492

61 81

1,3 10,1 14,1

Ancak boş kontenjanlar sadece Afyon Kocatepe Üniversitesi ile Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’nde oluşmuştur, diğer üniversitelerin kontenjanları tamamen dolmuştur. Üniversite yerleştirme sonuçlarına göre, Afyon Kocatepe Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü’ne 2020’de ayrılan 82 kontenjanın 47’sine yerleştirme yapılırken 35’i boş kalmış; 2021 yılında da 62 kontenjandan 12’sine yerleştirme yapılmış, 50 kontenjan boş kalmıştır.

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi’nde de ilk açıldığı yıl olan 2019’da 62 kontenjanın 54’ü; 2020 yılında 62 kontenjanın 36’sı; 2021’de de 52 kontenjanın 21’ine yerleştirme yapılmış sırasıyla, 2019’da 8; 2020’de 26 ve 2021’de 31 kontenjan boş kalmıştır. Bölümün ilk açıldığı zaman bile dolmaması ve kontenjanların düşürülmesine rağmen açığın artarak devam etmesi dikkat çekicidir.

EMO’nun mesleki alanlarına giren Elektronik Mühendisliği ile Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği kontenjanlarının ise tamamı dolmuştur.

Değerlendirme ve Sonuç

Yükseköğretimde yıllardır, kapasite, altyapı ve nitelik unsurları dikkate alınmadan sayıları giderek artırılan Elektrik, Elektrik-Elektronik ve Biyomedikal Mühendisliği bölümlerinin belirli bir doygunluk seviyesine ulaştığı anlaşılmaktadır. En çok tercih edilen bölümlerden olan bu alanlara yönelik boş kontenjan sorunu, üniversite öğrenci adaylarının da artık sadece diploma almak amaçlı değil, daha uzun vadeli düşünerek nitelikli eğitimden yana tercih yaptıklarını göstermektedir.