Elektrik Mühendisliği · Sayı 424 · Aralık 2004

EMO NASIL KURULDU?

Bilim, teknoloji ve meslek tarihi Biyografi ve anma

Yıl
2004
Sayfa
2
Okuma süresi
2 dk
Görüntülenme
0

Konu

Bilim, teknoloji ve meslek tarihi

İlgili: Mevzuat ve hukuk, Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı

Anahtar kelimeler

  • TMMOB
  • 6235 sayılı yasa
  • Himmet Ölçmen
  • EMO kuruluşu
  • Emin İplikçi
  • mühendis mimar odaları

Özet

Yazı, 1954 yılında çıkarılan 6235 sayılı yasa ile TMMOB ve buna bağlı Elektrik Mühendisleri Odası'nın kuruluş sürecini, yasa gerekçesini ve ilk yıllardaki üyelik sorunlarını anlatmaktadır.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

1927 yılında iki mühendis milletvekilinin önerisiyle yasalaşan “Mühendislik ve Mimar Hakkında Kanun” Cumhuriyet döneminin meslek alanımıza ilişkin ilk düzenlemesidir. Bu yasanın da yardımıyla 1930’lardan itibaren mühendisler toplum yaşamında etkin bir güç olarak ortaya çıkmışlardır. Sayıları giderek artan mühendis ve mimarlar önce dernek biçiminde örgütlenmeye başlamışlardır. 1954 yılında, Mühendis milletvekilleri Himmet Ölçmen ve Süleyman Kuranel’in yasa önerileri birleştirilerek, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yasası Mecliste kabul edilmiştir. Yasa önerisini hazırlayan Konya Milletvekili Himmet Ölçmen gerekçe bölümünde şu görüşlere yer vermiştir:

“Bilindiği gibi teknik, sosyal ekonomide mühim bir rol oynamakta ve zamanımızda insanların pek çok ihtiyaçları teknik sayesinde temin edilebilmektedir. Sosyal hayata iyi bir veche veren teknik ve ekonomik faaliyetlerde muhtelif branşlara mensup mühendislerin ve mimarların ihtisasları dahilinde ve meslek prensiplerine uygun olarak çalışmaları ve işbirliği yapmaları memleket menfaati icabıdır. İleri memleketlerde bu mevzulardaki büyük problemler teknik elemanların geniş ölçüde fikri ve bedeni işbirliği ile hal edilmekte programlaştırılmaktadır. Buna mukabil ihtisasa ve muhtelif meslek adamları arasında işbirliğine ehemmiyet verilmeyen hallerde milli servetler bilgisiz ellerde heder olur. Türkiye’de tekniğin devamlı inkişafının sağlanması ve bu suretle memleketin imar ve bayındırlık işlerinde teknikten azami bir şekilde faydalanma imkanlarının elde edilmesi gayesiyle mühendislerin ve mimarların teşkilatlandırılması bu tasarının esasını teşkil eder.”

elektrik mühendisliği 13

Emin İplikçi'ye 1. ve 2. dönem EMO Başkanlığı plaketi sunulurken. Sağda: Arif Künar

olan Elektrik Mühendislerini

de örgütlemek üzere kurulan

Elektrik Mühendisleri Odası’na

başta Mühendislerin ancak

küçük bir bölümü üye oluyor.

Odanın kuruluşundan sonra

tüm elektrik mühendislerinin

Odaya kaydedilmesi yönetim

kadrolarının sürekli uğraşı

oluyor. Hatta bazen yasadaki

“zorunlu üyelik” maddesinin

kalkması gerekliliği ve salt

gönüllü üyelerin örgüte katılmaları doğrultusunda “Elektrik

Mühendisliği Mecmuasında”

yazılar yayınlanıyor.

<

Gerekçede böyle bir örgütlenmeden beklenen yararlar arasında şu görüşler de yer alıyordu:

“tekniğe lüzumu kadar önem verilerek, memleket ihtiyacına ve karakterine göre veche verilmesi. Bu cemiyetlerden memleketin teknik şurası ve planlama organı olarak faydalanılması.

Mesleki ahlakın teessüsünün ve yükselmesinin sağlanması ve kötü niyetli iktidarsız Teknik elemanlara cemiyet tarafından inzibati cezalar tatbiki suretiyle iyi iş görülmesinin temin edilmesi. Muhtelif kademelerdeki teknik elemanlar arasında kuvvetli bağlar ile bir iş ahengi kurulması ve mesleki faaliyetlerin her kademesinde işçi ve teknik elemanların vasıflarının iyileşmesini, bilgi ve kabiliyetleri nispetinde daha yüksek kademelere yükselmelerini sağlayacak imkanların hazırlanması.”

Böylece sayıları 5000 civarında olan Mühendis ve mimarları 10 meslek Odasında örgütlemek üzere 1954 yılında 6235 sayılı yasa ile TMMOB kuruluyor. Yasanın gereği olarak sayıları 700 civarında

En eski üyelerimizden Tahsin Armay

14 elektrik mühendisliği