Elektrik Mühendisliği · Sayı 424 · Aralık 2004
EMO NASIL KURULDU?
Bilim, teknoloji ve meslek tarihi Biyografi ve anma
- Yıl
- 2004
- Sayfa
- 2
- Okuma süresi
- 2 dk
- Görüntülenme
- 0
Konu
Bilim, teknoloji ve meslek tarihi
İlgili: Mevzuat ve hukuk, Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı
Anahtar kelimeler
- TMMOB
- 6235 sayılı yasa
- Himmet Ölçmen
- EMO kuruluşu
- Emin İplikçi
- mühendis mimar odaları
Özet
Yazı, 1954 yılında çıkarılan 6235 sayılı yasa ile TMMOB ve buna bağlı Elektrik Mühendisleri Odası'nın kuruluş sürecini, yasa gerekçesini ve ilk yıllardaki üyelik sorunlarını anlatmaktadır.
Tam metin
Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.
1927 yılında iki mühendis milletvekilinin önerisiyle yasalaşan “Mühendislik ve Mimar Hakkında Kanun” Cumhuriyet döneminin meslek alanımıza ilişkin ilk düzenlemesidir. Bu yasanın da yardımıyla 1930’lardan itibaren mühendisler toplum yaşamında etkin bir güç olarak ortaya çıkmışlardır. Sayıları giderek artan mühendis ve mimarlar önce dernek biçiminde örgütlenmeye başlamışlardır. 1954 yılında, Mühendis milletvekilleri Himmet Ölçmen ve Süleyman Kuranel’in yasa önerileri birleştirilerek, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yasası Mecliste kabul edilmiştir. Yasa önerisini hazırlayan Konya Milletvekili Himmet Ölçmen gerekçe bölümünde şu görüşlere yer vermiştir:
“Bilindiği gibi teknik, sosyal ekonomide mühim bir rol oynamakta ve zamanımızda insanların pek çok ihtiyaçları teknik sayesinde temin edilebilmektedir. Sosyal hayata iyi bir veche veren teknik ve ekonomik faaliyetlerde muhtelif branşlara mensup mühendislerin ve mimarların ihtisasları dahilinde ve meslek prensiplerine uygun olarak çalışmaları ve işbirliği yapmaları memleket menfaati icabıdır. İleri memleketlerde bu mevzulardaki büyük problemler teknik elemanların geniş ölçüde fikri ve bedeni işbirliği ile hal edilmekte programlaştırılmaktadır. Buna mukabil ihtisasa ve muhtelif meslek adamları arasında işbirliğine ehemmiyet verilmeyen hallerde milli servetler bilgisiz ellerde heder olur. Türkiye’de tekniğin devamlı inkişafının sağlanması ve bu suretle memleketin imar ve bayındırlık işlerinde teknikten azami bir şekilde faydalanma imkanlarının elde edilmesi gayesiyle mühendislerin ve mimarların teşkilatlandırılması bu tasarının esasını teşkil eder.”
elektrik mühendisliği 13
Emin İplikçi'ye 1. ve 2. dönem EMO Başkanlığı plaketi sunulurken. Sağda: Arif Künar
olan Elektrik Mühendislerini
de örgütlemek üzere kurulan
Elektrik Mühendisleri Odası’na
başta Mühendislerin ancak
küçük bir bölümü üye oluyor.
Odanın kuruluşundan sonra
tüm elektrik mühendislerinin
Odaya kaydedilmesi yönetim
kadrolarının sürekli uğraşı
oluyor. Hatta bazen yasadaki
“zorunlu üyelik” maddesinin
kalkması gerekliliği ve salt
gönüllü üyelerin örgüte katılmaları doğrultusunda “Elektrik
Mühendisliği Mecmuasında”
yazılar yayınlanıyor.
<
Gerekçede böyle bir örgütlenmeden beklenen yararlar arasında şu görüşler de yer alıyordu:
“tekniğe lüzumu kadar önem verilerek, memleket ihtiyacına ve karakterine göre veche verilmesi. Bu cemiyetlerden memleketin teknik şurası ve planlama organı olarak faydalanılması.
Mesleki ahlakın teessüsünün ve yükselmesinin sağlanması ve kötü niyetli iktidarsız Teknik elemanlara cemiyet tarafından inzibati cezalar tatbiki suretiyle iyi iş görülmesinin temin edilmesi. Muhtelif kademelerdeki teknik elemanlar arasında kuvvetli bağlar ile bir iş ahengi kurulması ve mesleki faaliyetlerin her kademesinde işçi ve teknik elemanların vasıflarının iyileşmesini, bilgi ve kabiliyetleri nispetinde daha yüksek kademelere yükselmelerini sağlayacak imkanların hazırlanması.”
Böylece sayıları 5000 civarında olan Mühendis ve mimarları 10 meslek Odasında örgütlemek üzere 1954 yılında 6235 sayılı yasa ile TMMOB kuruluyor. Yasanın gereği olarak sayıları 700 civarında
En eski üyelerimizden Tahsin Armay
14 elektrik mühendisliği