BU SAYIDAİÇİNDEKİLEREMO'DAN

TMMOB

E

M

O

ELEKTRİK

1954 MÜHENDİSLİĞİ

TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası adına SAHİBİ Yönetim Kurulu Başkanı Kemal B. ULUSALER

YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ M. Sıtkı ÇİĞDEM

YAYIN KURULU Kemal B. ULUSALER

Cem KÜKEY Volkan GÜRCAN

Necati İPEK Arif KÜNAR Mahir ULUTAŞ Funda BAŞARAN

YAYIN YÖNETMENİ Serpil BOĞA

YAYIN KOORDİNATÖRÜ Müberra ALLAHVERDİ

BASIM TARİHİ ARALIK 2004 - OCAK 2005

50. Yıl Özel Sayısı

BASIM ADEDİ 30000

DİZGİ ve TASARIM

PLAR

Tel: (0.312) 432 01 83 - 93 Faks: (0.312) 432 54 22 e-posta: [email protected]

BASKI Şafak Organizasyon Tel: (0.312) 342 38 30 Faks: (0.312) 342 30 93

REKLAM - DAĞITIM EMO

Ihlamur Sokak No: 10/1 Kızılay-Ankara Tel: (0.312) 425 32 72 -73 Faks: (0.312) 417 38 18

e-posta: [email protected] http://www.emo.org.tr İki ayda bir yayımlanır

EMO üyelerine parasız dağıtılır.

Dergide yer alan yazılar EMO’dan izinsiz yayınlanamaz ve alıntı yapılamaz. Yayınlanan yazılardaki görüşler, yazarın sorumluluğundadır.

bu sayıda...

Merhaba,

Türkiye’nin enerji, iletişim, bilişim tarihinin canlı tanığı ve aynı zamanda aktörü Elektrik Mühendisleri Odası, 2004 yılını bitirdiğimizde 50. yılını tamamladı.

Yukarda adı geçen sektörlerdeki her kurum ve kuruluşun oluşmasında, işletilmesinde ve geliştirilmesinde emeği ve bilgisi olan elektrik mühendisleri, bugüne 50 yıllık bir tarihin içinden bakıyorlar.

Yılın son sayısında Odamızın 50 yılını anlatmak istedik. Kuşkusuz bu tarih, dergi sayfalarına sığdırılamayacak kadar uzun ve yoğun. Bizim yapabildiğimiz belki sadece bir fikir verebilmek ve 50 yılın silik de olsa fotoğrafını çekebilmek....

Bu çalışmayı yaparken ulaşamadığımız, bilmediğimiz pek çok olay, anı ve kişiyi istemeden de olsa ıskalamak zorunda kaldık. Sınırlı sayfalarımız yüzünden eksik bıraktığımız her anı, olay ve kişi nedeniyle şimdiden özür dileriz. Umarız, daha sonra yapılacak derleme ve kitap çalışmalarında bu eksikliği giderebiliriz.

50 yılı sadece EMO’nun özel tarihiyle değil, Türkiye’nin elektrifikasyon, iletişim, bilişim, elektromekanik ve EEM Mühendisliği tarihiyle birlikte anlatmaya çalıştık. Münir Tanyeloğlu’ndan A. Altay Varol’a, Aydın Köksal’dan Hacim Kamoy ve Fikret Yücel’e ülkemizin altyapı kuruluşları ve Odamızın demokrasi mücadelesi tarihini sergilemek istedik.

Elektrik Mühendisi Ahmet Becerik’in, kuruluşundan bugüne EMO tarihini sergilediği çalışması ayrıca anılmayı hakediyor. Türkiye’nin siyasal ve sosyal durumuyla birlikte EMO’nun anlatıldığı bu çalışmanın sınırlı bir yazılı-görsel bölümünü sayfalarımıza alabildik. 1991’e kadar gelen bu çalışmanın devamı var ve daha sonra hepsini birlikte ayrı bir derleme halinde sizlere sunabilmeyi umuyoruz.

Oda YK Başkanımız Kemal Ulusaler’in başyazısında göreceğiniz fotoğraflar 1 ve 33 bininci üyelerimize ait. Şimdi aramızda olmayan ilk üyemiz ve ilk Başkanımız Emin İplikçi ile 33 bininci üyemiz Umut Nebioğlu, yıllar içinde gelişen ve değişen tarihimizi en iyi şekilde özetliyor.

50 yılı tamamlarken 2005’in daha az şiddet, daha çok eşitlik ve özgürlük getirmesi dileğiyle dostça kalın.

içindekiler

EMO’dan... -11- Kemal B. ULUSALER EMO NASIL KURULDU? -13-

MÜNİR TANYELOĞLU'YLA TÜRKİYE'NİN ELEKTRİFİKASYON YILLARI -15Türkiye'de Elektrik Enerjisi Gelişiminin ve TEK'in Kısa Tarihçesi -22- Derleyen: Necati İPEK 50. Yılında Dünden Bugüne TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası - İLK YILAR (1954-1960) -24- Ahmet BECERİK 50. Yılında Dünden Bugüne TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası - KİTLESELLEŞME YILLARI (1967-1972) -24- Ahmet BECERİK Ahmet Altay Varol: "Her Şey Demokrasi Mücadelesi İçin" -31NEDEN SARI SAYFA? -3710. DÜNYA ENERJİ KONFERANSI YAPILDI -3950. Yılında Dünden Bugüne TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası - SİYASALLAŞMA YILLARI-1 (1973-1976) -41- Ahmet BECERİK 50. Yılında Dünden Bugüne TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası - SİYASALLAŞMA YILLARI-2 (1977-1980) -45- Ahmet BECERİK "Aydın Köksal: Bilişime ve Bilim Dilinin Türkçeleşmesine Adanan Bir Yaşam" -4950. Yılında Dünden Bugüne TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası - ZOR YILLAR (1980-1991) -61- Ahmet BECERİK ZOR YILLARDA EMO'YA SAHİP ÇIKTILAR... -64EMO ŞUBELERİNİN KURULUŞ ÖYKÜLERİ -66FİKRET YÜCEL'in anılarından - Teletaş'ın Özelleştirilmesi ya da Yok Edilmesi -77HACİM KAMOY'un anılarından - Yıllar İçinde Aselsan -83-

Telgraf Komisyonu'ndan Türk Telekom'a -87- Funda BAŞARAN ELEKTRİK, ELEKTRONİK, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ TARİHİ -90- Orhan ÖRÜCÜ TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI MESLEK İÇİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ (MİSEM) -94ODAMIZIN BULUNDUĞU BİNADAKİ 6 DAİREYİ SATIN ALDIK -97TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI YÖNETİM KURULU ÜYELERİ -98ALAETTİN ANAHTARCI İki Yıl Geçti, Özlemimiz Bitmedi -100- Elif ANAHTARCI ARAMIZDALAR -102-

EMO GÜNCESİ -104-

ŞUBE ETKİNLİKLERİ -106-

1. ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE KALİTESİ SEMPOZYUMU -117-

ŞUBE ADRESLERİ -118-

EMO’dan...

Kemal B. ULUSALER Elektrik Mühendisleri Odası - Yönetim Kurulu Başkanı

Bir an önce görülsün Diye deniz Doruklarda ağaçlar Hep çocuk kalır...

Merhaba;

Elektrik, elektronik ve bilgisayar mühendislerinin dergisine bugüne değin pek çok giriş yazısı yazdım. Genelde serbest vezin yazılardı... Doğrusu hiçbiri elinizdeki sayı kadar beni zorlamadı. Dolu dolu bir elli yıl, elli yılın her köşe bucağına sinmiş, alın terinin oya gibi işlendiği, göz nuru birikimi, her biri bir ulu çınar olan günümüzde ve gönlümüzde yaşayan değerlerimizi bir iki sayfa içinde özetlemek hem olası değildi hem de içim elvermiyordu. Klasik Çin şiiri gibi üç-beş mısrada dünyayı anlatmaya da yeteneğim.

Günlerin sakin aktığı bir ülkede elli yıl incir çekirdeğini doldurmayabilir fakat Türkiye gibi ülkede her gün bir öykü, her yıl bir romandır.

158 yıl önce 17 eylül 1796’da George Washigton siyasi hayattan çekilirken ülkesine şöyle sesleniyordu; "Belirli bir millete bağlanmaktan kaçınınız. Böyle bir durumda kendisine bağlanılan milletin taraftarı geçinen hırslı, ahlaksız yahut gafil vatandaşlarının, ülke çıkarlarına ihanet etmeleri de kolaylaşır.

Böyle bağlantılar, bir ülkede ayrılıkları körüklemek, ustalıkla insan satın almak, kamuoyunu aldatmak, yetkilileri etkilemek ya da ürkütmek isteyen kimselere ne çok fırsat sağlar! Büyük ve güçlü ülkeyle böyle bir ilişki kuran küçük yahut zayıf bir millet, ötekinin uydusu olmaktan kurtulamaz..."

208 yıl sonra bu gün finans-kapital zorba bu söylem gömleğini ters-yüz edip giydirdiği dünya halklarının ensesinde boza pişiriyor.

İşte TMMOB ve Elektrik Mühendisleri Odası da sırtında bu ters-yüz edilmiş ateşten gömleği taşıyan bu ülkede elli yıldır bu gerçeğin üstüne yürüyor. Ozanın dediği gibi tükürüyor zorbanın yüzüne, rezil rüsva etmemek için insanını...

Zorbaya uçurum oluyor iken, ülke ve halktan yana her atılıma köprü oluyor.

TMMOB ilk Genel Başkanı Naim Şukal’a Menderes iktidarı "Kaç mühendismimar varsa 1 Lira yardım edelim, bütçenizi oluşturun." diyor.

Naim Şukal’ın yanıtı ülkenin bağımsızlığını savunurken, kendi örgüt bağımsızlığını da hep ön planda tutan bir yanıttı; "Biz bu parayı alırsak bağımsız olamayız. Biz kendi üyemize, kendi gücümüze dayanarak devam etmek zorundayız."

İşte bu anlayış çerçevesinde; "insan kendini yeniden üretsin diye örgüte ihtiyaç duyar" diyerek yaratan ve üreten mühendislerin örgütü olmuştur elli yıllık süreç içerisinde Elektrik Mühendisleri Odası.

Topluma uzanan el olmuştur; kimi sevabı ülkenin gündemine taşıyan çocuk eli, kimi kiliseden günahı alıp sahibine veren gerçeğin eli...

Elektrik Mühendisleri Odası kendisine biçtiği görev ve misyon gereği "hedefi olmayan gemiye hiç bir rüzgâr yardım edemez" deyişini şiar edinerek önüne daima somut hedefler koymuş ve bu doğrultuda hareket etmiştir.

Şüphesiz Türkiye hiç bir zaman bir iç deniz olmamıştır. Elli yıllık sürecin neredeyse tamamı iç savaşa denk düşen bir kaos ortamında yaşanmıştır. Çalkantılı olmaktan öte fırtınalı bir denizdir Türkiye.

"Kaptanın iyisi sakin suda belli olmaz" özdeyişine denk düşecek biçimde bu fırtınalı denizde elli yıldır EMO gemisini çizdiği rotadan hiç sapmaksızın bu güne taşıyan günümüzde ve gönlümüzde

yaşayan; başta onursal başkanımız Ahmet Altay Varol'un nezdinde tüm emeği geçenleri ve kaybettiğimiz değerli arkadaşlarımızı minnet, saygı ve sevgi ile anıyor, teşekkür ediyoruz.

Ve elbette bu geminin makina dairesinde yer alan, özverileri ile en büyük desteği oluşturan, kendileri de bizatihi EMO ailesinden olan ailelerimize ve EMO emekçilerine teşekkürü borç biliyoruz .

Elli yıllık süreç içerisinde çalışmalarımıza ve mücadelemize omuz vermiş tüm kurum, kuruluş ve kitle örgütlerinden değerli dostlarımıza hep bir arada olmak dileği ile sevgilerimizi sunuyor, teşekkür ediyoruz.

Elli yıllık süreçte yaşanan, gerçeği bağrında taşıyan bir EMO güzellemesidir kuşkusuz....

Yarının yaşlılarından dünün çocuklarına dinleyip, söyleyeceğiz bu öyküyü;

"Yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek"........ .........Ve daha sonra da!..

Yeni yılda barış ve mutluluk dileğiyle, dostlukla esen kalın..

1'den

33 bine...

33.000 no'lu üyemiz- Umut Nebioğlu

EMO'nun 1 no'lu üyesi ve ilk YK Başkanı - Emin İplikçi