ELEKTRİKLİ İSTİHLAKİ TAHMİNLERİ

Çok yüksek gerilimin kulanılması transformatörlerin uçlarını teşkil eden geçit izolatörleri (buşing) nin araştırılmasını ve mükemmelleşmesıni doğurmuştur. Bu kısımlar İsveç, Rusya ve Amerika'da tatbik edildiği üzere yağ doldurulmuş bir başlık sebebile ehemmiyetli boyutları haiz idiler. Fransız konstrüktorleri araldit'e yapıltınşmış phenoplast kâğıdından izolan maddeyi haiz- kuru bir tipin modelini etüd etmişlerdir.

Sökülebilir alt ve üst uçlar sayesinde yüksekliği azaltmıştır. Fibre - Mica'nın bu konstrüksiyonu Fontenay Deney Merkezinde yağmur altında 730 kV ve şok dalgası ile 1650 kV gibi ağır deneylere tâbi tutulmuştur Bu tipten bir geçit izolatörü «Savousienne» in 400 kVluk transformatörü üzennde arz edilmiştir.

Çok yüksek gerilimli disjonktörlerin kesme hücrelerinin realizasyonu yüksek mekanik dayanımlı tabakalanmış cam gibi izolan maddelerin kullanılmasiyle basitleşmiştir.

Gerilimde mühim sayılabilecek bir artmaya rağmen normal boyutlu elektrik cihazlarının gelişmesine müsaade edejı reçine asıllı bu yeni malzemeler günden güne artan ürün ailelerini teşkil etmekte ve teknik ka rakteristikleri çok farklı kulanıslan mümkün kılmaktadır.

Misal olmak üzere fabrikalar tarafından verilmiş spesifıkasyonlara bir göz atalım :

— Araldit'ler (St. Gobein, Ciba firmaları* çubuk, toz, macun ve sıvı şekillerde olup yapıştırma, ekler ve asamblaj (bir araya getirme) için adhesif Cyapıştıncı) teşkil etmektedir. Sıcakta katıl aştırılmışlar sınıfı (130 - 200 °C sıcaklıkta) kalınlığa nazaran 2 ilâ 10 saat zarfında 2,5 - 3,5 kg/mm2 gibi yüksek bir kesme dayanımı gösterir. Soğukta polimerize edilmişler sınıfı, ithal edilen katılaştıncüara göre, 3 dakika ile 36 saat zarfında katılaşır. Plastikleştirici maddelerle karışımı kalıplamaya termik dayanım ve elastikiyetinin artmasını sağlar.

— Tabakalanmışlar (Fibre - Mica v.s.) büyük mekanik dayanımlı levha veya katı parçalar şeklini arzederler. Tabakalanmıs cam - araldit camın doku katlarına reçine emprenye edilmiş, sıcakta ve tazyik altında üstüste bindirilmiş ve sıkıştırılmış bir izolandan meydana gelir. Bu malzeme havada ve yağ içinde nem absorbsiyonu pratik olarak sıfır olan bir izolandır.

Transversal direnç ? l O18 Ohm. cm Transformatör yağı içinde, 20 °C de, 25 mm 0 küreler arasında, katlara dik yönde, a (mm) kalınlığının fonksiyonu olarak U delinme gerilimi 50 Hz. de kV olarak, l dakika zarfında a ____

Um = 20 y a2 dir. Limit çalışma sıcaklığı 115 °C dir.

Mekanik direnci çelik ile mukayese edilebilir ve Y. G. kesme hücrelerinin yapısındaki her parçada ve yüksek basınçlı alışkanlar için borular imalinde kullanılmaya elverişlidir (350 kg/cm2 ye kadar).

Nihayet E. D. F. meşherinde teşhir edilen 380 kV luk DELLE parafudrundan bahsederek yazımızı bitirelim.

Bahis konusu parafudr birçok eklatörlerle birlikte doğrusal olmıyan karakteristiği haiz serî dirençlerden meydana gelmiştir. Yani tatbik edilen gerilimin fonksiyonu olan bir ohmik dirence sahiptir.

Bu iki eklatör ve direnç grubu porselen bir zarf içine yerleştirilmiştir.

Karakteristikleri: Nominal gerilim: 380 kV efikas Şebekenin maksimum gerilimi:

— İzole nötr: 380 kV efikas Şebekenin maksimum gerilimi:

— Nötr topraklanmış : 420 kV efikas Nominal akım : 10000 A

Elektrik istihlâki Tahminleri

l — Umumî:

Müstehlike elektrik enerjisi temin etmekle vazifelendirilmiş olan müesseselerin bu hizmeti gelecekte de tatminkâr olarak ifa etmeleri, daha şimdiden yapılan ihtiyaç tahminle-

ÇEVlBEN : Ali AYTEKlN

T. Müh. - E İ. B.

rine dayanan bazı tedbirler almalarına bağlı bulunmaktadır:

Elektrik enerjisinin evlerde, ticarethanelerde, sanayide ve sair sahalarda çok şümullü jolarak kullanılması dolayısiyle millî ekonoml-

lerin normal olarak gelişmesinde bu hizmetin mühim bir hissesi olduğu görülmektedir. Elektriğin bol olarak kullanılması neticesinde bu sahada yapılan yatırımlar da küçümsenmiyecek meblâğlara ulaşmış bulunmaktadır.

Bir taraftan müstakbel ekonomik faaliyetleri normal olarak yürütmek ve diğer taraftan da aşın yatırımlar yapmamak üzere, müstakbel enerji ihtiyaçlarını mümkün mertebe sıhhatli olarak tahmin etmek ve buna göre istikbale matuf gerekli tedbirleri en uygun tarzda ele almak icabetmektedir.

Enerji tahminleri kapladıkları süre itibariyle kısa, orta ve uzun vadeli olmaktadır Kısa vadeli tahminler umumiyetle 1 - 2 yıl, orta vadeliler 5 - 6 yıl ve uzun vâdediler 10 yıl veya daha uzun süreler için yapılır.

Kısa vadeli tahminler daha ziyade işletme programlarını tanzime yarar. Bu tahminler,, inşa süresi kısa olan termik santral ve nakil ve tevzi hatları inşasına müteallik plânlamada da kullanılabilmektedir.

Orta ve uzun vadeli tahminler, daha büyük santral ve nakil tesislerinin planlanmasına esas teşkil eder. Bu gibi tesislerin inşa süresi muhtelif olmakla beraber ortalama 4 - 5 yıl civarındadır Memleket ve bölge elektrifikasyon plânları orta ve uzun vadeli tahminlere ihtiyaç gösterir.

Umumî olarak, her türlü enerji ve bu arada elektrik enerjisinin uzak istikbaldeki durumu hakkındaki tetkikler için uzun vadeli tahminler kullanılır. Bu gibi incelemeler, ileftleki enerji ihtiyaçlarının tatmini için daha şimdiden alınması icabeden tedbirler hakkında çok iyi fikir verir.

2 — istihlâke Tesir Eden Faktörler:

İstihlâk, bir memleketin ekonomik durumu ile birlikte iklim (sıcaklık ve yağış), demografi (nüfus ve aile teşkili v.s.) ile tarife gibi muhtelif faktörlerin tesiri altında kalmaktadır.

İstihlâk seviyesine tesir eden en mühim faktörlerden biri millî ekonominin durumudur. MillS ekonomi ise millî geliri tâyin etmektedir. Millî gelirin şahısların geliri olarak ifade edilmek suretiyle tevziî ve bunun millî istihsalle olan münasebeti aşağıda şematik olarak gösterilmiştir.

Muhtelif memleketlerde millî ekonominin unsurları ile elektrik enerjisi istihlâki arasında münasebetler bulmak için çalışmalar yapılmaktadır. Bu gibi etütler ekseriya enerji istihlâki mevzuunu aydınlatan faydalı neticeler vermektedir.

Bundan sonraki bahiste istihlâk tahmini mevzuunda yapılan muhtelif çalışmalar hakkında bir fikir verilecektir. Bütün bu çalışmalarda ekonomik nosyonlara geniş bir yer verildiği gözden kaçmamaktadır.

3 — Tahmin Usulleri:

Muhtelif memleketlerde enerji tahminleri bahsinde yapılan çalışmalar aşağıda kısaca gözden geçirilmiştir. Her memlekette tatbik olunan usuller ise ekte icmal edilmiştir.

Yük ve Müstehlik Tahlili:

Yük ve müstehlik tahlillerinde;

1 — Kullanma sahasına göre : Aydınlatma, ısıtma, muharrik kuvvet, elektroliz,...

2 — Müstehlik cinsine göre : Ev, sokak aydınlatma, sinema, dükkân, büro (ticaret), ziraat, nakliyat, sanayi,...

3 — Cihazlara göre : Motorlar, ısıtıcı, kurutucu, ütü, radyo, frijider, çamaşır makina-sı, yemek ocağı, gibi tasniflerden istifade edilir.

Bu tahlillere lüzumlu istatistikî bilgiler ekseriya natamam veya yoktur. Birçok hallerde örnekleme (grup tahlili) usulüne müracaat edilir. Bu da ancak mahdut bir iki yıl için yapılabilir.»

Binaenaleyh bu usul umumiyetle fazla zaman alıp masraflı ve natamam olur.

Buna rağmen bu tarz tahlil bilhassa ev istihlâki için tatminkâr neticeler vermektedir.

Bölge ve Memleket Tahminleri :

Bölge ve memleket tahminleri umumiyetle birçok müstehlik yerin tahminleri yekûnu şeklinde mütalea edilmektedir. Münferit yerlerin tahminlerinin bu şekilde teşmili bazı hatalar tevlit edebilmekle beraber, toplu olarak yapılan bölge tahminlerde mukayese edilebilir. Toplu bölge tahmininde ana müstehlik gruplar birer bütün olarak mütalea edilir. Böyle toplu tahminlerde yakıt durumu, personel ve elektriğin yeni tatbikat sahaları gözönünde tutulur.

Bölge ve memleket tahminleri tesis işleri için lüzumlu olduğu gibi muhtelif diğer maksatlar için de kullanılır

Temayülün Tahlili Usulü :

Ekseri memleketlerde yıllık enerji istihlâ,kınin sabit yüzdelerle arttığı müşahade edil-

MiMi Gelir ve Sarfiyatı Ue Elektrik Enerjisi Arasındaki Münasebet

Mamuller : Maden, imalât, ziraat

Hizmet: E\, otel, ticaret eğ lence, v. s.

inektedir. Nüfus başına istihlâkin düşük olduğu memleketlerde yıllık artış nisbeti daha yüksek bulunmaktadır. Kâfi uzunlukta bir zaman süresi sonunda istihlâkin hali işbaa geleceği ve bu halin ancak yeni faktörlerin mevcudiyeti ile ortadan kalkacağı da ileri sürülmektedir. Mamafih bu işba noktasına ancak bir iki memlekette ulaşılabilmiştir.

İstihlâkle ekonomik durum arasında bazı münasebetler bulunduğu da ileri sürüldüğünden, bu husus muhtelif memleketlerde tetkik edilmektedir. Meselâ Amerika'da sınaî istih-

sal endeksi ile prodüktif isçi saati ve elektrik

sarfiyatı arasında böyle bir münasebet bulun

muştur.

/-

Şunu da ilâve etmeliyiz ki, temayül tahlili, en fazla kullanılan ve faydalı neticeler veren bir usul olarak pratik bir kıymeti haizdir.

Ekonomik Tahlil :

Ekonomik tahlillerden birçok şekillerde fayda sağlanmaktadır. Başlıca tahlil şekilleri, şunlardır :

Numune olarak alınan bir grup nüfus için fiyat elâstisitesi bulunmakta ve bilhassa ev abonesi halinde fiyatın istihlâke tesiri tesbit olunmaktadır.

Elektriğin reel maliyetindeki değişiklikler, amele veya kömür eşdeğeri olarak ifade edilmekte ve bu şekildeki tahlillerden faydalanılmaktadır.

Giriş/çıkış matrisi (Leontief) bütün ekonomik sektörlerin yekdiğerile alış - verişini tesbıt ederek, elektriğin ekonomideki yerini en iyi şekilde tesbite yarar. Bu usulle tarunin yapmak fazla zaman ve detaylı çahşn aya ihtiyaç gösterdiği gibi, esas itibariyle ekonomi hakkında bir hayli istatistiklerin bilinmesine ihtiyaç vardır. Halen Avrupa'da birkaç memleket bu usulü tatbik etmeğe çalışmaktadır.

Ekonomik tahliller, bir taraftan elektrik enerjisi istihlakine ne gibi faktörlerin tesir ettiğini tesbit etmek ve diğer taraftan da elektrik enerjisinin millî ekonominin gelişmesindeki rolünü belirtmek bakımından gün geçtikçe daha fazla ehemmiyet kazanmaktadır.

Referanslar:

1 — Methods Employed for the Determination of Electric Power Consumption Forcasts. ECE, EP/Working Paper No. 32, 14 Nov. 1955.

2 — Power Load Planning and National Economy, World Power Conference report by R. Y Sanders, New Delhi, 1951.

EK Tahmin Usulünün Esasları

Avusturya

Belçika Çekoslovakya

25 yıla kadar 5 Yü

Nüfus ve nüfus başına istihlâk kullanılır. Esaslar : 1 — Mazideki inkişaf 2 — Diğer memleketlerle mukayese 3 — Gelişme imkânları 4 — Ekonomik faktörler

Büyük sanayilerle temas neticesi bunların ihtiyacı tesbıt edilir. Ev, ticaret ve sair abone istihlâki ayrıca tahmin edilir. Bölge tahminleri toplanır.

1,5 ve 10-15 yıl

Kullanılan başlıca usuller :

1 — Enerji bilançosu usulü — Her türlü enerji müstahsil ve müstehlikine sorarak ve neticeler kıymetlendirilerek.

2 — İstihlâk standartları usulü — Mamuller ve işçiye göre hesaplanan standart istihlâk miktarları ile tahmin yapılır.

3 — Talep emsali usulü — Herbir mühim müstehlikin kurulu gücü kendine has emsalle zarbedilir. Müstehlikler arasında hemzamanlık faktörü ile toplam talep bulunur. Buna şebeke kaybı ilâvesiyle santralda talep bulunur. Neticeyi yıllık kullanma faktörü ile zarbederek enerji ihtiyacı tesbit edilir.

Danimarka Finlandiya Fransa D. Almanya

5 yıl Birkaç yıl 5 ve 10 yıl

Geçmiş yıllardaki istihlâk ve sanayide işçi ihtiyacına göre tahmin yapılır.

Yıllık istihlâki 500.000 kWh üstündeki abonelere bir anket gönderilerek ihtiyaç tahminleri istenir.

«Modernızatıon and Equipment Plan» adlı programa uyularak istihlâk tahmini yapılır.

İstihlâk serisi ekstrapole edildiği gibi, bu, ayrıca endüstride istihlâk standartları ile tahkik edilir.

E M. M. 33-34

B. Almanya

Macaristan İrlanda italya

Lüksemburg Hollanda

Norveç Polonya isveç

Uzun vadeli, 3-5 Umumiyetle ekstrapolasyon kullanılır.

yıl orta vadeli, 1

— Uzun vadeli: Yılda % 7 artış veya 10 -

2 yüa kadar kısa yılda iki misli isvadeli

tihlâk usulü uygun kabul edilir.

— Orta vadeli: Temayül eğrisi ekstrapole

edilir. Durum ve

ekonomik gelişmeye göre lüzumlu tashihat da yapılır.

Muhtelif 3 dikkate alı-

— Kısa vadeli: Aylık istihlâk temayülü nazarı nır

Sanayi istihlâki mevcut plânlara ve mamul başına isabet eden istihlâke göre tahmin edilir.

Diğer ihtiyaçlar (evler, ticarethaneler, ziraat v.s.) için ekstraprolasyon metodu kullanılır. . Muhtelif

Ekstrapolasyon yapılıp, fevkalâde ekonomik ve sair şartlar gozonünde tutulur.

1 — Yıllık artış takriben % 7 kabul edilir. Duruma göre bu nisbet biraz değiştirilebilir.

2 — Otoprodüktorün istihsali tahmin edilir. Amme santrallan için ortalama kazanç nazarı itibare alınarak tahmin yapılır.

3 — Leontiev matrisi (İktisadî tahlil) : Muhtelif ekonomik sektörlerle elektrik ihzar sanayii arasında alış - veriş tahliline dayanan bir usul tatbik edilir.

4 — Nüfus başına istihlâk ve nüfus esasına göre de Devlet5 yıl çe tahminler yapılmaktadır.

Halkın istihlâkinde ekstrapolasyon kullanılır. Sanayi, ekonomik duruma tâbi olup,, tahmini yapılamamaktadır.

Sanayi istihlâki E = P3 L-2 formülü ile bulunur (Burada E => Sanayiin bir yıllık enerji sarfiyatı, L = İşçi gücü ve P = Sanayiin istihsali). Mayyen bir yıl baz olarak alınır ve başka bir yıla ait P ve L bilindiği takdirde o yıla ait sanayi istihlâki bulunur. Ticaret abonesi istihlâki sanayi istihlâkile orantılı kabul edilir. Ziraatta ve sokak aydınlatmasında istihlâkin % 5 arttığı 'farzedilır. Ev sarfiyatı % 8 nisbetinde artmaktadır Buna münasip bir nısbette şebeke kayıpları eklenir. Bunu kullanma zamanına bölerek puant güç ihtiyacı tesbıt olunur. 5 yıl Büyük sanayiler kendi tahminlerini yapar. Yeni elektriklenen yerler için 1200 kWh/yıl kabul edilir.

5, 10 ve daha Sanayide birim istihlâk normları vasıtasiyle tahmin yapılır.. fazla yıl için Şehirlerin ihtiyacı istatistik bilgilere ve şehir plânlamasına göre tesbit edilir.

Uzun vadeli tahmin (20 - 30 yıl) : Bütün enerji şekilleri için yapılır.

10 yılık tahmin : Yeni tesis islerine esas teşkil eder.

5 yıllık tahmin: Yeni tesisleri iyi ayarlamağa yardım eder.

5 yıllık tahminlerde mühim sanayiler tetkik edilir. Santral müesseselerinin de kanaati alınır. 10 yıllık tahminlerde büyük sanayiin tahminleri işe yaramaz. Muhtelif istihlâk sahalann-

İsviçre Rusyaingiltere

A. B. D.

6 yıl l, 5 ve daha fazla yıl için . 7 ve 15 yıl

4 ve 5 yıl

da mütehassısların fikrine müracaat olunur. Bu tahminlerde elektriğin yeni tatbikatı, sermaye ve iş gücü gibi faktörler gozonünde tutukır. Perakendeci abone istihlakinde istatistikten faydalanılır.

Uzun vadeli tahminler hükümetin yakıt komitesi tarafından yapılır.

Bütün enerji şekilleri için topluca tahmin yapılır. Ekonomik durum gozonünde tutulur. İstatistik neticeler ve ilerde temayüle tesir edecek hususlar hesaba katılır.

Sanayi: Mevcut plânlara göre sarfiyat hesaplanır, Nakliye : Ton/Km, nakliye plânlarına göre hesaplanır. Aydınlatma: Nüfûs başına istihlâk usulü kullanılır. Ziraat: Hektar başına sarfiyattan hareket edilir.

Umumî tahmin formülleri ve usulleri :

1 — E = 1,071

•

t = yü

2 — E = (t-1878) 4,92

3 — Artış yılda 492/(t-1878)

4 — Enerji bölge teşekküllerine tahmin yaptırılır.

5 — Tamamen ekonomik esaslara dayanan diğer bir usul.

Büyük sistemler kendi tahminlerini yaparlar.

Ev ve ticaret abonesi: Abone sayısı ve istihlâk karakteristikleri nazarı itibare alınır.

Sanayi abonesi: Büyük müstehlikle temas edilir.

Müteferrik: Zatî ihtiyaç ve kayıplar tecrübe ve kanaate göre hesab edilir.

• İŞ ARAYAN MESLEKDAŞLARIMIZIN NAZARI DiKKATiNE,

Zaman iaman bazı müessese ve firmalar mühendis angaje etmek istediklerini Odamıza bildirmekte ve iş arayan üyelerimizle temasa geçmek istemektedirler.

Bu istekleri ilân suretiyle mecmuamızda duyurmak gecikmelere sebebiyet verdiğinden, idare Heyetimiz, şu veya bu sebeple yerinden ayrılmak niyetinde olan meslekdaşların keyfiyeti Odamıza bildirmeleri faydalı mütalâa etmiştir.

Bu müracaatlar gizli tutulacak ve lüzumu halinde mühendis angaje etmek istiyenlere intikâl ettirilecektir.

Yeni bir iş yeri aradığını Odamıza bildirmiş olan üyenin, bu arzusunu aracılığımız olmaksızın tahakkuk ettirmesi halinde keyfiyetten Odayı haberdar etmesi rica olunur.

Yapılacak müracaatlarda tercumei hâl (yapılan işler), talebedilen ücret ve

aranan işin mahiyeti bildirilmelidir.

İDARE HEYETİ

<> <•

Çok yüksek gerilimde J.R.MORTLOCK

Ph D, B So (Eng), M I E E, Mem A I. E E

1. O - GiRiŞ :

enerji nakli

Mevcut yükler pek cüzi bir doyma belirtisi ile artmaya devam etmekte ve yeni büyük yükler nakliye, işçilik ve ham madde bakımından müsait mahallerde teessüs etmektedir. Hidro - elektrik santrallann mevkileri sabit olduğu halde primer enerjinin diğer şekillerinde umumiyetle santral mevkiinin tâyininde bir tercih imkânı vardır. Bu tercih imkânı da bazı faktörlerle tahdit edilmiştir. Bu faktörlerden başhcalan nakliye, su temini problemleri ve atomik santrallar halinde kesif nüfuslu mıntakalardan uzaklaşmak zarureti ve hattâ normal termik santrallarda da havanın kirlenmesinin önlenmesidir.

Burada ele alacağımız problem 1000 MW ve daha büyük takatlann vasat mesafelere ve b azan da uzak mesafelere nakledilmesidir. Mesafe uzadıkça problem zorlaşmaktadır. Termik santrallann ünite kapasiteleri devamlı olarak artmaktadır. 500 MIW lık üniteler sipariş edilmiştir ve 2000 MW m üzerinde takatta termik santrallar tahakkuk ettirilmek üzeredir. Ayrıca 500 MW hk atomik santrallar inşa halindedir ve 300 MtW lık hidrolik üniteler pek yakın istikbalde tahakkuk edecektir.

Büyük takatlann randımanlı bir şekilde nakledilmesi son harpten beri ciddi bir problem olmuştur. Bu problem ilk defa ekonomik normal yakıt kaynakları pek cüzi olan, geniş hidrolik imkânları şimalde ve büyük yük merkezleri cenupta bulunan İsveçte-mey dana çıkmıştır. Finlandiyada da aynı problemle karşılaşılmıştır ve 400 KV luk enerji nakil hatlan inşa halindedir. Rusyada problem biraz farklıdır, şöyle ki; Cenupta geniş kömür yataklan ve aynı zamanda büyük hidrolik imkânlar mevcuttur. Ancak ekonomik hesaplar hidrolik kaynaklann inkişafının daha uygun olduğunu göstermektedir.

Tercüme Edenler:

Ahmet Surf ÖRNEKOL - E. t E.

H. Sezai DİREN - E. t E.

Lâbradorun Hamilton Falls mıntakasında 6.000.000 HP hk ve Şimalî İngiliz Kolumbiasının Pıece LMard mıntakasında daha da büyük enerji kaynaklarına sahip olan Kanada da aynı problemler mevzubahistir. Fran-sada şartlar bazı bakımlardan Rusyadaki şartlara benzemektedir. Enerji naklinin kifayetli olabilmesi için Avrupa şebekesi 400 kV nominal gerilimde inşa edilmektedir.

Birleşik Amerikada kömür, gaz ve petrol rekabetinin mevcudiyeti dolayısıyle şartlar farklıdır, 200 milin üzerinde enerji nakli pek nadirdir. İngilterede halihazır azami en yüksek gerilim 275 kV tur, fakat şebekeye son üâveler istikbalde 400 kV kullanılma imkânı nazarı itibare alınarak projelendirilmektedir. Cenubi Afnkada halihazır azami gerilim 281 kv tur ve Rodezya da 330 kV luk bir şebeke inşa halindedir. Afrikadaki bu hatlar izolasyon seviyesi bakımından 400 kV luk gerilim sınıfındadırlar.

Türkiyede büyük hidrolik enerji kaynakları doğuda buna mukabil nüfus ve sanayi batıda toplanmış bulunmaktadır.

Rokotıon, Miroliuboy ve Jancke tarafından (Şekil 1) verilen RW başına maliyetler uzun mesafelere çok yüksek gerilimle enerji nakli ekonomisinde iyi bir kriteryumdur.

stpt HPtıırıtrnt

Bu yazı İngiliz A E. I firması «Engineermg Department» menejeri Dr J R Mortlock'ın 10/Ağustos/1959 tarihinde Elektrik işleri Etüt İdaresinde verdiği konterans'ın metnidir

u»

rv atfı** tuıHCT ıe t TMÂT

ŞEKİL : l