CER MOTORLARI İÇİN MODERN İZOLASYON SİSTEMLERİ

UDK: 621.33:621.838.

Ger Motorları İçin Modern izolasyon Sistemleri

Yazan: H. LARGİADER

BBC Review

Çeviren : Haşini SALTIK Y. Müh. TCDD

ÖZET :

Yeni izolasyon sistemleri sun'ı bir eskime periyoduna mâruz bırakılan tecrübe rotorcuklan ve bobinleri sayesinde inkişaf ettirilmiştir. Bu izolasyonlar ısıya dayanıklı olmaktan başka rutubete de dayanıklı olmalıdırlar. Modern cer motorlarının izolasyonu, mika, cam elyafı ve tiner ihtiva etmeyen epoksi reçinesi veya tinerli silikon reçinesinden teşkil edilmiş olduğuna göre F ve H sınıfına ayrılmıştır. Bobin sonlarında normal alarak şimdiye kadar kullanılmış çelik tel /retajm yerini cam elyaftı şerit almıştır. Yapıştırma ve boşluk doldurma reçineleri izolasyon sistemlerinde daha büyük çapta kullanılmışlardır.

Cer motorları izolasyonunun mâruz kaldığı zorlanmalar :

Sabit çalışan kollektörlü motorlara nazaran cer motoru sargıları çok daha şiddetli eskime şartlarına mâruzdurlar. Bu izolasyon sisteminin eskimesini meydana getiren faktörler sargının sıcaklığı, mekanik! zorlanmalar ve İklim şartlarıdır.

Beynelmilel anlaşmalara göre cer motorları sargılarını sıcaklık yükselmeleri aynı İzolasyon sınıfından olup basit çalışan motorlara nazaran 35 - 40°C daha fazladır. Tablo I, B, F ve H sınıfı İzolasyonlar için müsaade edilen sıcaklık yükselmelerini verir.

Mekanikt zorlanmalar, taşıt hareket ettiği zaman motora gelen kuvvetlerle, sargıların genleşme ve büzülmelerinin neticesidir. Tamamen boji şasisine askılı motorlarda mekaniki zorlanmalardan 20 g"ye kadar olan lvmelenmelerl ölçmek mümkündür. Zamanla izolasyon içinde çok ince çaklaklar ve boşluklar meydana gelmektedir ve muhtemelen İzolasyon direncinin bozulmasına yol açan rutubet buralara nüfuz etmektedir.

Atmosferik şartlardan genellikle soğutma havasının durumuna bakarız : Bunlar; havanın sıcaklığı, bağıl rutubeti, yabancı madde muhtevası ve kimyasal olarak aktif olan. sabo tozları, kömür tozları, yoldan intikal eden tozlar ve tuz buharları gibi maddelerdir. Motorun içine toplanan toz \e rutubet izolasyona nüfuz etme neticesi topraklanmış gövde İle İzole edilmemiş açık iletkenler arasında atlama alanları hasıl ederler. Sabo tozları motor izolasyonunun en büyük düşmanıdır. Soğuk mevsimde özellikle uzun tüneller geçilirken karlann erimesi İle hasıl olan su ve meydana gelen kondenzasyon zaten rutubetli olan motorların büsbütün rutubetlenmesine yol açar ve İzolasyona zarar verir.

TABLO: I Sabit çatışan motorlarla mukayeseli olarak, cer motor sargılarının

İzolasyon IVfakina aksamı

Rotor sargısı' Stator sargısı Kollektör

cer motorları

Sıi;l Cılıgt »milli

İEC

120° C 130°C 103°C

AÎEE

120°C 130°C 120°C

İKO

80°C 80° C 80° C

140° C 155°C 105°C

140°C 155°C 120°C

100°C 100°C 90°C

H Sınıfı

160°C 180°C 105° C

160"C 180°C 120°C

125°C 125°C 100°C

Soğutma havasının müsaade edilebilen azami sıcaklığı: 40°C ölçme metodu : Sargılar: direnç metodu ile Kollektör: elektrikli pirometre ile.

Eleîrtirlk Mühendisliği 124

Cer motorları İçin yeni izolasyon sistemlerinin geliştirilmesi :

Modern cer motorları F veya H sınıfı izolasyonla imâl edilmişlerdir.

Bundan İstenilen gaye ikidir :

1 — Daha yüksek sıcaklığa müsaade etmek ve sargıların daha fazla akım ve akım yoğunluğu taşımasına imkân vermek, böylece daha küçük bir üniteden daha fazla güç elde edebilmek.

2 — Rutubete karşı mukavemeti artırmak ve böylece sargıların ömrünü uzatmak ve aynı zamanda izolasyon sisteminin termik geçirgenliğini artırmak.

Yeni malzemeler önce laboratuarlarda ayrı ayrı ve ağır şartlarda tecrübelere tâbi tutulmuşlardır. İmâl edilen şekiller kontrol edilmişler ve özel tatbikatlara ait tecrübelere mâruz bırakılmışlardır. İkinci fazda komple tecrübe bobinleri imâl edilmişler ve bunlara yeni izolasyon malzemeleri İzolasyon sistemi olarak ithal edilmişlerdir. Bu kademe, izolasyon sistemini meydana getiren bütün malzemelerin tecrübelerini İhtiva eder. Buna, bobinleri imâl etme usûlleri, emprenye ve ısı İşlemleri de dahildir.

Bu tecrübe numuneleri sun'i eskime periyodları tatbiki suretiyle, izolasyonun ömrü için nümerik değerleri tâyin etmede kullanılmışlardır. Şekil : 1 B, P ve H sınıfları İçin farklı şekildeki izolasyonla teçhiz edilmiş, ana ve yardımcı kutup bobinlerinin eskime deneyleri için kullanılmış deney bobinlerini gösterir.

Rotor sargı izolasyon sistemlerinin araştırılması için rotorcuk adıyla anılan model rotorlar imâl edilmişlerdir. Bu modellerden her biri eşit olarak sarılmış altı adet ankuşa sahiptirler. İletken, ve gövde arasında ana izolasyon olarak, bara lzolanları ve ankuş laynerleri şekil 3 de gösterildiği gibi ayrı ayrı nazarı İtibare alınmışlardır.

Bir Amerikan tecrübe spesifikasyonu böyle rotorcuklar için aşağıdaki eskime periyodlarını vermiştir.

a) Termik zorlanmalar (Sıcak hava fırınında)

160°C için 14 gün 190°C » 2 " »

190°C 220° C

220° C 250°C

Şekil: 1 — Eşitime tecrübeleri için kullanılmış yardımcı kutup bobinleri

Sağdaki bobin plastik madde ile kaplanmıştır.

b) Mekanik! zorlanmalar: Küçük bir titreşim masası üzerindeki titreşim veya düşen bir ağırlıkla "tecrübe edilmiş bir vurma zorlanması, 20 g'lik bir lvmelenme İçin iki gün. c) İklimsel zorlanmalar:

Tecrübe numunelerinin % 100 bağıl rutubetli bir odada 3 gün süreyle tutulması, böylece numunelerin zorlu bir kondenzasyona mâruz bırakılması. d) Elektrik! zorlanmalar:

önce izolasyon direnci ölçülmüştür, sonra bir tecrübe gerilimi tatbik edilmiştir:

a. Her iletkene ayrı ayn, b. Şasi ile grup İletkenler araşma. Yukarıda tasvir edilmiş bulunan eskime periyodu en azından 10 defa tekrar edilmiştir. Hakiki eskime kriteryumu d de ölçülen izolasyon direnci ve tatbik edilen gerilimdir. İzolasyon direnci izolasyonun hâlâ fonksiyonel olarak güvenilir olup olmadığını gösterir.

Şekil : 2 — Rotor sargılarının izolasyonunda eskime tecrübeleri için kullanılan «Rotorcuklar»

n

Şekil 4 iki farklı rotorcuk iğin bir izolasyon direnç'eğrisini gösterir. Her İki modelinde bara izolasyonu eskime, tecrübelerine muvaffakiyetle mukavemet etti. Fakat bir durumda münferit iletkenlerden mlkasız olanlardan biri çok kısa bir zaman sonra arıza gösterdi. Detaylı ve yıpratıcı eskime tecrübelerine rağmen neticeler emin olacak şekilde gösterilmelidir. Her seferinde; çalışma şartlarını bihakkın yaratmak hemen hemen münkün değildir. Netice itibariyle pratikte performansları iyi bilinen uygun izolasyon sistemli' variantlar her tecrübe serisine dahil edilmiglerdir. Bu tarzda kıymettendlrilebüecek malûmat kazanılır. Bu malûmat elde edilen neticeleri diğer alternatiflerle karşılaştırmada yardımcı olur.

Şekil: 3 — Şekil 2 deki rotorcuğun bobin kesiti. Soldaki bobinde ana izolascyon baranın etrafına sıkıca sarılmıştır; sağdakinde ise düz konmuştur.

B, F,,ve H sınıfı İzolasyonların özellikleri :

Her; izolasyon sistemi - aşağıdaki elemanları

ihtiva eder:

•.

1—-• Ana dlelektrik (izole) malzeme. . 2 — Taşıyıcı malzeme.

3 — Emprenye malzemesi.

Bütün sistemin elektriki mukavemetini ana dielektrik malzeme teşkil eder. Tabiî olarak bulunan mineral mika fevkalâde dielektriki özellikleri ve ısı direncinden dolayı hâlâ olde edilebilen

en iyi izole malzemedir. Sargıda kolayca kullanılmasını temin için taşıyıcı bir malzeme ile bağlanmıştır. Mika plâketleri veya lamelleri taşıyıcı malzeme üzerine yapıştırıcılarla tutturulmuştur. Emprenyenin gayesi taşıyıcı malzemedeki bütün delik ve oyukları doldurmak ve taşıyıcıya katı ve sıkı olması gereken ideal formunu vermektir. Bu elemanlardan başka her izolasyon sistemi ara doldurmak, mesnet vazifesi görmek, oyukları tıkamak ve izole etmek için değişik elemanlar ihtiva ederler.

Tablo ü'deki malzeme listesinden B, F ve H sınıfları için izolasyon sistemlerinin karakteristik özellikleri olarak aşağıdakiler bulunur:

B sınıfı izolasyon mika ve uygun tarzdaki tabiî yapıda ve çok sayıda organik madde ihtiva eder. Emprenye için kullanılan vernik % 50 tiner ihtiva eder. Bu tiner kurutma safhası esnasında buharlaşır ve uçar. Hasıl olan çok küçük deliklerden rutubet nüfuz eder ve higroskopik malzemeye erişir.

Farklı olan F sınıfı izolasyon sadece mika, cam elyafı ve ısıya dayanıklı epoksi poliester reçinesinden ibarettir. Epoksi reçinesinin tineri yoktur, ve sıvı halden katı hale yüksek sıcaklıkta önemli bir hacim ve ağırlık kaybetmeksizin geçer. Sertliği uygun reçineler İlâve etmek özel taleplere uygun hale getirilir. Fevkalâde mekanik özellikte iyi bir izolandır. Kutup bobinlerinde termik iletkenlikler artırılmıştır. Bu çeşit izolasyon sisteminin rutubete karşı geniş bir mukavemeti vardır.

H sınıfı izolasyonda mika ve cam elyafı yine esas elemanlardır. Burada kullanılan emprenye verniği tlnerli ve silikon reçineli verniktir. Bu vernik pişirildikten sonra' epoksi reçinesi ile aynı özellikleri haiz değildir. Bununla beraber bir miktar daha fazla elastikiyet ve plastlkliği vardır. Montaj esnasında sargıların bazı kısımları için (rotor bobinleri) bir miktar avantajları vardır. Fakat bütün sargılarda kullanmada dezavantajlı olma temayülü gösterir. Tamamen kapalı motorlarda anormal kömür aşınmalarına yol açabllen silikon buharları iyi havalandırılmış cer motorlarında hiçbir zarara sebep olmayacaklardır. Elde edilen termik iletkenlik epoksi reçinesi ile yapılan F sınıfı izolasyondaki kadar iyi değildir. Fakat sargılarda gözenek bulunmaması ve daha sıkı bir izolasyon elde edilmesi daha kolaydır.

Zikredilen dezavantajlardan bazıları silikonla ilkel emprenyeye tâbi tutulmuş bant ve şeritler kullanılarak giderilebilir. Lüzumlu ısı işleminin yapılmasıyla bu maddeler hiçbir tiner meydana çıkarmadan vulkanize olurlar.

Elektlrlk Mühendisliği 124

TABLO: II

BBC cer motorlarında B, F ve H sınıfları İçin sistemde müşterek olarak kullanılmış ' bazı izole malzemeler

İletken ve esas izolasyon

Diğer İzolasyon

Emprenye verniği

Mika - ipek şerit

Gonıalaklı mikafolyom (kâğıtlı) Mika - cam elyaf !ı bez (gomalaklı) Cam elyaf mikanit

Pamuk, keten, ipek, preşpan

Tadil edilmiş fenolik vernik (tinerli)

Mikanit, odun, empren- Polıester reçine ye edilmiş odun, bakalit (tmerslz)

Macun (amyant + yağlı siyah vernik)

F

Cam - elyaf - epoksi Tadil edilmiş epoksipo-

(PUR)

plâka

liester reçine (tinerslz)

Mika - cam elyaflı bez şerit Mika - cam elyaflı bez Saf epoksi (tinerslz)

(EP)»

(iki tarafta) (EP)

Mika - cam elyaflı bez şerit Mikanit (EP) (EP)*

Mika- cam elyaflı bez (PUR) Cam elyaflı şerit

Mika-cam elyaflı bez (iki Macun (Amyant + silitarafta) (PUR)

konlu alkit reçinesi)

Epoksi reçinesi (soğukta katüaşan)

H

Cam elyaflı silikon

Silikon vernik

şerit (SI)

plâka'

(tinerli)

Mika - cam elyaflı bez band halinde (SI)**

Mika cam elyaflı dokuma (iki tarafta) (SI)

Mika - cam elyaflı şerit

(SI Elâstomer) **•

Macun (amyant + silikon vernik)

Mika - cam elyaf (iki yanda) (SI)

Not : Kolonlardakl kısaltılmış, gösterimler VSM77400 standartlarına göre gösterilmiş, bağlama elemanlarıdır : EP = Epoksi, PUR = Poliüretan, SI = Silikon

* Pişirilmemiş silikon reçine ile ilkel emprenyeye tâbi tutulmuş ** Silikon reçine ile ilkel emprenyeye tâbi tutulmuş. *** Silikon elâstomer ile ilkel emprenyeye tâbi tutulmug, sonra vulkanize edilmig.

Elektrik Mühendisliği -124

2 Kî

İO'O

^.\ \\^

<\^ it

V v///// 10i

VV''////// //f//J////, '// ^«

4p/

// '{/ /////'

//, f

4\r-\r*\*- 22

12 3

9 10 II 12

Şekil: 4 — Tedricen artan eskime •usûlü ile iletken ve bara izolasyonunun izolasyon direnci; muhtelif şekillerde izole edilmiş rotorcuklar üzerin de ölçülmüştür. Taranmış bölge akımların dağılma bandını gösterir. I = Bara izolasyonu. 2 — İletken izolasyonu, Rjs = İzolasyon direnci, N = Eskime perivotlarmın adedi. a. Bara izolasyonu cam elyaf takviyeli mikafolyomla yapılmıştır. (Epoksi reçinesi ile ilkel emprenyeli). İletkenler verniklenmiş cam elyaflı bant (PUR) ile sarılmışlardır. Mika ihtiva etmeyen bu izolasyon mekanik olarak çok zayıftı. b. Bara izolasyonu aynı idi her iletken cam elyafla takviye edilmiş mikalı şeritlerle sarılmıştı. Bu izolasyon eskime tecrübelerine tahammül etti.

Bir cer motoru için uygun izolasyon smıfmın seçilmesi

Proje safharında mühendis, hangi sınıf izolasyonun kullanılması gerektiği problemi İle kargı kargıyadır. Kayıpların hesaplanması İle verildiği gibi, serviste verilen sıcaklık yükselmeleri, sıcaklık belirli bir minimum seviyede sabit tutmak için İzolasyon sınıfının tâyinini lüzumlu kılar. Bu sıcaklıktan sonra uygulanacak bir üst sıcaklık sınıfının hangisi olduğuna karar vermek mühendise düşer.

B sınıfı izolasyonun uzun zaman iyi neticeler verdiği kabul edildi ve birçok hâllerde müsaade edilen sıcaklık yükselmesi sargıların bakırlarının kâfi derecede yüksek seviyede yüklenmelerine müsaade etti. Bununla beraber, ısıya dayanıklı sentetik reçine ve bantların kimyasal alanda gösterdikleri geligmeler gözönüne alınarak B sınıfı izolasyonun gimdi artık mutlak olarak terkedildigl görülür, özellikle F sınıfı İzo-

lasyonun fazla maliyeti çok önemli olmayıp, uzun ömür ve çıkış gücünün artırılması avantajları bu dezavantajı izale etmektedir.

Kollektör bayrakcıkları bir ara irtibata ihtiyaç göstermeden rotor seksiyonlarına bağlanan motorlar bilhassa H sınıfıyle müsaade edilen sıcaklık yükselmelerine tahammül edemezler. Çünkü böyle motorların kollektör - sargı bağlantısı, sıcaklığı hakikaten iyi ileten bir irtibatla bağlıdırlar. Bu durumda rotorla kollektör arasında 55°Clik bir sıcaklık farkının imkânsız olduğu görülür.

Bütün bu mütalâaların neticesi olarak F sınıfı izolasyon, cer motorlarının izolasyonu için standart olarak kabul edildi. Hususi hallerde çok yüksek sıcaklığa tahammülü zaruri olan motorlarda H sınıfı izolasyon nazarı itibare alınabilir.

Cer motorları İçin F sınıfı izolasyon :

Tek fazlı cer motoru misal alınarak F sınıfı izolasyon daha detaylı olarak münakaga edilecektir. 14 Kutuplu bu motorun nominal karakteristikleri agağıdadır:

835 kW, 420 V, 2300 A, 800 dev/dak, 16 2/3 Hz. (Bir saatlik rejimde). Rotor sargısı:

Bobin iletkenleri cam elyaf takviyeli mika geritlerle izole edllmigtir. (PUR veya EP bağlama elemanı). Ankug kamaları, iletken ara izoleleri, bara ara izoleleri epoksi ile meydana getirilmig cam elyaflı izolelerdir.

Ana ve yardımcı kutup bobinleri :

Sipirler cam elyaflı geritlerle izole edilmiglerdir. Bobinler sistemi sertlegtirmeye kâfi gelecek miktarda reçine ihtiva eden ilkel emprenyeye tâbi tutulmug cam elyaf takviyeli mikalı geritlerle (EP) kesiksiz olarak sanlmıgtır. Bobinler fırında ısıtılınca sertlegme meydana gelecektir.

Kompanzasyon sargılan :

Cam elyaf ve mikalı (EP) ilkel emprenyeye tâbi tutulmug bir bant sıcaklık ve .basınç altında sarılır. Basınç iglemi esnasında reçine sertlegir.

Emprenye iglemi:

Stator ve rotor vakum altında kurutulmugtur ve solventl olmayan bir pollester epoksi reçinesi ile emprenye edilmigtir.

Baglangıçta bu tip motorlar için B sınıfı İzolasyon kullanılmıgtı. Bu motorlardan büyük bir parti imal edilmigti. Şimdi ise yukarda bahsedilen sistem kullanılmaktadır. Bir saatlik rejimdeki nominal amper alınarak iki sistem arasında elde edilen sıcaklık yükselmeleri aşağıda gösterilmigtir :

Elektlrik Mühendisliği 124

B sınıfı F sınıfı

ölçülen sıcaklık yükselmeleri

Rotor sargısı

Kompanzasyon sargısı

Ana kutup sargısı

112°C 109°C (97,5 %)

120°C 111,5°C (93 <7o)

120°C 91,5°C (76,5%)

Yardımcı kutup sargısı

101°C 82,5°C (81,5 %)

Stator sargılarında ölçülen sıcaklık yükselmeleri önemli derecede daha düşüktür. Bunun da sebebi İzolasyonda hava boşlukları bulunması ve hacmin büyük bir kısmının iyi termik geçirgenliği olan tlnersiz sentetik reçineden ibaret bulunmasıdır. Bununla beraber rotordaki sıcaklık yükselmesi önemli derecede farklı değildir. Bu kolayca anlaşılabilir. Bir taraftan çok İnce ve sıkı bir İzolasyon ve diğer taraftanda ankuşlarda çok küçük tolerans oluşu havanın girebilmesi için serbest geçiş bırakmamaktadır.

F ve H sınıfı izolasyon pek çok sayıda motora tatbik edilmiştir. Adet olarak F sınıfı daha fazladır. Prototip imalatların üzerinden çok zaman geçmiş ve büyük sayıda yapılmaya başlanmıştır

Cam elyafü fretaj :

Cer motorlarına cam elyafü fretaj genel bir özellik olarak girmiş bulunmaktadır. Bunun aşağıdaki avantajları vardır :

— Lehimlemeye hacet kalmaksızın fretaj yapılmasından dolayı İmâlat daha kolay ve daha ucuzdur.

— Bobin sonlarında fretajın açılması halinde cam elyaflı fretaj bir zarar meydana getirmez veya zararı çok hafiftir. Çelik telin kullanılması halinde ise stator bobinlerinin izolasyonu yırtılır ve tel uçları kollektöre dokunarak zarar verirler.

— Cam elyaflı fretajın devamlı ve kaygan yüzeyi rotorun görünüşünü daha İyi yapar ve izler yapacak olan hcrhangibir toz toplanmasına veya rutubet girmesine mani olur.

Şekil : 5 daha evvel mukayesesi verilmiş, bulunan tek fazlı motorda kullanılmış çelik tel fretajla cam elyaflı fretajın mukayeseli olarak tertibini gösterir Şekil : 6. Cam elyaflı fretajın tatbikatı safhasında aynı motoru göstermektedir.

Uzun elyaflı şerit termik olarak sertleşen akrllik reçine ile ilkel emprenyeye tabi tutulmuştur. Cam elyaf muhtevası % 70 İlâ % 75 civarındadır. Cam elyaf sarılmadan önce rotor bir fırında ısıtılmış ve böylece bobin sonlarına

cam şerit sarılırken reçine yumuşatılmıştır. Bandın gerilmesinden dolayı (takriben 100 kg/cm bant genişliğine) her tabaka birbiriyle sıkıgtırılmıştır.. Onun için çok İyi bir bağlantı sağlarlar. Mevcut gerilme şeritle sabit tutulur ve malzeme fırınlanınca kaybolmaz. Çelik bandajla sa-

Şekil: 5 — Tek fazlı bir motorun kollektör tarafında çelik tel fretajla (üstte) mukayese edilmiş cam elyaftı fretajın tanzim şekli 21

Şekil : 6 — Tek fazı bir motorun rotoruna cam elyaflı fretajtn tatbikatı. Solda tekerlekli tretaj makinası, şerit germe makaraları ile görülmektedir.

rılan ekseri motorlarda bobinlerin sonlarındaki saha cam elyaflı bandajı alacak derecede geniş tirler. Tamirat veya yeniden sarmada motor cam elyaflı şeritle kolayca ve aynı iyi durumda sarılmış olacaktır.

Boşluk doldurma ve yapıştırma reçineleri :

Başlangıçta boşlukları doldurmak için bir kompund macun kullanmak adeti vardı. Fakat girişlerin zor olduğu yerlerdeki boşlukları doldurmak ve mükemmel kaygan bir satıh elde etmek daima müşküldü. Doldurma reçineleri ile daha iyi neticeler elde edilebilmiştir. Şekil : 7. Isıtılmadan katılaşan elâstik bir epoksl dolgu reçinesinin cer motoru boşluklarını doldurmak İçin kullanılışım gösterir.

Diğer bir tatbikat alanı da d.c. motorlarm ana ve yardımcı kutup sargılannın reçine ile kaplanmasıdır. Umumiyetle böyle motorlarn çalıştırıldıkları gerilim, epoksi reçinesinin demir ile iletkenler arasında esas izolasyon olarak kullanılmasına müsaade edecek kadar dügüktür. Kaplanmıg bobinler fevkalâde iyi bir İletkenliğe sa-

J hiptlrler. Diğer taraftan taşıyıcı olmayan mal-

Sekti 7- Soğukta sertleşen epoksi reçinesi

ile pülzasyonlu akımla çalışan motorun boş-

-

lukiannm doldurulması

zemelerle düzgün yüzeye yapışmadan dolayı kaplama malzemelerin mukavemeti pek fazla olmaz ve termik zorlanmaların uygun, olmamasından dolayı boylu boyuna çatlamalar olabilir. Netice itibariyle sıcaklık yükselmesi B sınıfı İçin müsaade edilen seviyeyi aşmamalıdır.

Şekil : 8. Yapıştırıcı maddelerle kutup ayağına bağlanmış bobinleri gösterir. Bu maksat için kullanılan reçine kutup gövdesi ile bobin arasındaki boşlukları doldurmaya yarar. Bu İse termik geçirgenliği daha iyi hale getirir. Böylece bu usul daha önceleri kullanılan izole takoz ve sustaların kullanılmasını ortadan kaldırarak imâlatı ve montajı basitleştirmiştir.

Şekil : 8 — Yapıştırıcı bir reçine ile tecrübe kutbuna bağlanmış ana ve yardımcı bobinler.

ODAMIZ ÎÇÎN GENEL SEKRETER SEÇİLECEKTİR :

XIII. Genel Kurul Toplantımızda kabul edilen ve 123. sayımızm 50. sayfasında yayınlanan «Elektrik Mühendisleri Odası Genel Sekreterlik iç Yönetmeliği» nde görev ve çalışma şartları belirtilen bir Genel Sekreter seçilecektir.

Genel Sekreter adaylarının;

a) Odaya kayıtlı asli üye olması, b) Odaya karşı bütün yükümlülüklerini yerine getirmiş olması, c) Yüksek Haysiyet Divanınca herhangi bir cezaya çarptırılmamış olması, d) Meslekte en az 10 yılını tamamlamış olması şarttır.

Ayda bürüt olarak 3.600.— TL. ye kadar ücret verilceek olan Genel Sekreterlik için isteklilerin kısa hal tercümeleri ile birlikte 30 Nisan 1967 tarihine kadar Odamıza müracaat etmeleri ilân olunur.

Elektrik Mühendisleri Odası