TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU KANUN TASARISININ MİLET MECLİSİ GEÇİCİ KOMİSYONUNCA KABUL EDİLEN METNİ

Türkiye Elektrik Kurumu Kanun Tasarısının Millet Meclisi Geçici Komisyonunca Kabul Edilen Metni

BÖLÜM — I

Hnknkî bünye

MADDE l — Bu kanunla, Türkiye Elektrik Kurumu adında, tüzel togiliğe sahip faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğa sermayesiyle sınırlı bir iktisadi Devlet Teşekkülü kurulmuştur. Teşekkül, bu kanunla 440 Sayılı Kanuna ve sözü geçen kanunlar hükümleri saklı olmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir. Merkezi Ankara'dadır, ilgili olduğu Bakanlık Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığıdır.

Tarifler

MADDE 2 — Bu kanunda geçen : a) «Teşekkül» deyimi Türkiye Elektrik Kurumunu (Kısaltılmış adı TEK) b) «Müessese» deyimi Türkiye Elektrik Kurumuna toağlı ve tüzel kişiliğe sahip işletme veya igletmeler grubunu, c) '«Teşekkül işletmesi» deyimi Türkiye Elektrik Kurumu tüzel kişiliğine izafeten ça lışan elektrik enerjisi üretim, iletim, dağıtım ve satış ünitelerini, d) «Müessese işletmesi» deyimi müessese ler tüzel kişiliklerine izafeten çalışan elektrik enerjisi üretim, iletim, dağıtım ve satış ünite lerini, e) «iştirak Deyimi» sermayesinin yarısın dan fazlası genel ve katma bütçeli idarelerle iktisadi Devlet Teşekkülleri dışındaki ortaklara ait ve özel hukuk hükümlerine göre kurulan ortaklıklardaki TEK'ln payını. f) «Bakanlık» deyimi l nci madde uyarınca Türkiye Elektrik Kurumunun ilgili olduğu Ener ji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığını, g) «Enterkonnekte» deyimi memleketin ta mamının veya bir kısmının yük merkezlerini ve enerji üretim santral veya santrallerini bağlıyan yüksek gerilim sistemini, h) «Oto Prodüktör» deyimi kendi faaliyet konusunun elektrik enerjisi itiyaçlarını karşılamak için üretim tesisleri kurup enerji üreten gerçek ve tüzel kişileri, i) «Köy» deyimi, nüfusu 150 den az olan yerler dâhil olmak üzere Köy Kanununun uygulandığı yerleri, ifade eder.

BÖLÜM — H

Faaliyet konulan ve amaç

Faaliyet konulan

MADDE 3 — TEK'in faaliyet konulan aşağıda gösterilmiştir :

Bu kanunda yazılı istisnalar dışında tekeli altında olmak üzere yurdun ihtiyacı bulunan elektrik enerjisinin üretim, iletim, dağıtım ve ticaretini yapmak. Bu amaçla, a) 30/9/1960 tarih ve 91 sayılı Kanun hü kümleri saklı kalmak üzere Türkiye'nin genel elektriklendirme plân ve programlannı hazırla mak, b) Elektrik enerjisinin üretim, iletim, dağı tım ve ticareti için gereken her türlü etüt ve projeler ile inşaat ve tesislerini yapmak, yaptır mak, istatistik bilgilerini toplamak, c) Tesisler işletmek ve bunlarla ilgili her türlü maddeleri tedarik etmek, d) Sadece kendi bakım ve onarım ihtiyacı için gerekli tesis ve maklnalan bulundurmak bu maksatla kurulmuş tesis ve makinalarm artık kapasitelerini değerlendirmek, e) Bu kanunun 5 ve mütaakip maddelerin deki esaslara göre köy elektriklendirilmesin! yap mak, f) d ve c fıkralarında yazılı tesislerin kurul ması için lüzumlu elektrik makina, cihaz ve mal zemesi üzerinde etüt ve araştırma yapmak ve özel ve diğer Devlet teşekküllerinin imkânlarını göz önüne almak suretiyle, lüzum halinde bun ları memleket içinde imal etmek, h) Yukardakı faaliyetlerle ilgili olmak üzers iştiraklerde bulunmak,

Köy elektriklendirUmesi işleri

MADDE 4 — Köy elektrlklendirilmesi TEK'in görevlerinden olup bu hizmet aşağıdaki kaynaklardan sağlanan ve ayrı bir hesapta tutulan, döner sermaye fonu ile karşılanır. Bu fon köy veya köyler grubuna elektrik verebilmek için kurulmuş olan yüksek gerilim merkezlerinden sonraki tesislerde kullanılır.

a) Devletçe her yıl köy elektriklendirilmesi ıçm ayrılıp TEK'e verilecek ödenekler,

b) Köylerin elektrik tesislerine alt ilk keşif bedeli tutarının en az % 25 oranında peşinen ödlyeceklerl paralar, c) Elektrik tesis maliyetlerinin 'bakiyeleri için tarife yolu ile köylerden 30 senede faizsiz geri alınacak meblâğlar, d) Köy elektriklendirilmesi amacı ile temin edilen krediler ve yapılan hibeler.

Bu fondan yapılacak tahsisler fonun yürütülmesi muhasebesi ve kontrolü teşekkülün ilgili olduğu Bakanlık, Maliye, içişleri ve Köy iğleri Bakanlıklarınca birlikte hazırlanacak bir yönetmelikle tesbit edilir.

TEK'in bnk&nlariyle yapılan köy elektrik iğleri

MADDE 5 — TEK ekonomik gelişmesi bakımından kârlılık mülâhaza ettiği köylerde elektriklendirmeyi bizzat kendi malî imkânlanyle yapar. Bu gibi köylerde köy elektriklendirilmesine alt fondan hiçbir ayırım yapılmaz.

Köy elektriklendirilmesi proje masraflarının karşılanması

MADDE 6 — Köy elektriklendirilmesi işlerine ait etüt, plân ve projeler hususunda yapılacak bütün masrafları karşılamak üzere, Devlet Bütçesinden ayrılan madde 4. a) dakl ödeneğin % 10'u nisbetinde bir ödenek TEK tarafından münhasıran etüt ve proje işlerine sarf edilir. Ve bu masraflar köy elektrik tesislerinin maliyetine intikal ettirilmez.

Köy elektriklendiriünesi işleri tüzüğü

MADDE 7 — Köy elektriklendirilmesi işlerinde, bakanlıklararası ilişkiler ve koordinasyon; mevcut tesislerin genişletilmesi, köylerde abonelere uygulanacak tarife esasları ve köy elektriklendirilmesin! ilgilendiren diğer hususlar ve öncelikler bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren en çok bir yıl içinde iğcileri, Maliye, Enerji ve Tabiî Kaynaklar ve Köy işleri bakanlıklarınca müştereken hazırlanarak yürürlüğe konulacak bir tüzük düzenlenir.

MADDE 8 — Köy elektrik tesislerinin proje ve inşaatı, genel şartnamelerine uygun olarak TEK tarafından yapılacaktır.

Madde 4 uyarınca finanse edilen köy elektrik tesisleri, köy idaresi tarafından işletilecek ve TEK'in teknik kontrolüne tabi olacaktır.

BÖLÜM : HI

Man hükümler Sermaye

MADDE 9 —> TEK'in kuruluş sermayesi 10 milyar liradır. Bu sermaye, gerekil haller-

de, kanunla artırılabilir, sermayenin tamamı Devlete aittir.

Bu sermaye aşağıdaki gösterilen kaynaklardan sağlanır.

a) Bu kanunun geçici l ve 2 nci maddeleri gereğince teşekküle devredilen net sermaye, b) Genel bütçeden sermayeye mahsuben yapılacak ödemeler, c) Yülık kârlardan bu kanunun 6 ncı mad desi ve diğer kanunlar uyarınca ayırımlar ya pıldıktan sonra kalacak bakiyeler.

Kârın dağıtımı ve yedek akçeler

MADDE 10 — Yıllık kârdan ödenmiş serma-' yenin % 20 sine ulaşıncaya kadar % 5 genel yedek akçe ve 440 sayılı Kanunun SOncu maddesi gereğince ikramiye payı ayrıldıktan sonra kalanın % 10 u nominal sermayenin % 10 na varıncaya kadar olağanüstü yedek akçe olarak ay-' nhr.

Müesseseler kârlarından da yukarıdaki şekilde ayırımlar yapılır. Yukarıdaki ayırımlar yapıldıktan sonra kalan kâr müesseselerde teşek küle, teşekkülde ise sermayenin tümü ödendikten sonra Hazineye verilir. .

Yıllık kârlar üzerinde 468 sayılı. Kanun ge • reğınce T.B.M. Meclisince yapılacak denetim sonucu Resmî Gazetede yayınlanıncaya kadar' her hangi bir tasarrufta bulunulamaz. Ancak yıllık programlar uyannca TEK sisteminin ge" üşmesini sağlamak üzere TEK'in sermayesi tamamen ödendikten ve gerekli yedek akçeler tamamen ayrıldıktan sonra, TEK ve müesseselerinin kalan kârları, Hazinece TEK'e borç olarak bırakılır. Bu suretle TEK'e verilen borç mümkün olan en kısa zamanda kanuni yollarla artırılan sermayeye mahsubedilir. Bundan sonra artan kârlar Hazineye devrolunur. jözel kanunlarında ödeme zamanı belli edilen" hallerde bu ödemeler, henüz tasvibedilmemlş, bilançolara göre geçici olarak yapılır ve" tasvibedileu bilançoların Resmî Gazetede yayınlanmasından sonra gereken düzeltme yapılır. Bu düzeltmeden dolayı her hangi bir zam, ceza uygulanmaz.

Hesap dönemi

MADDE 11 — TEK'in hesap dönemi takvim yılıdır.

Diğer malî konular

MADDE 12 — işletme bütçeleri, faaliyet raporları, fiyat ve tarifeler yatırım ve finansman işleri, bilanço ve netice hesaplan, 12/3/1964 tarihli 440 ve 441 sayılı kanunlara göre yürütü-

lür. Yatırım ve finansman programlarında 30/9/1960 tarih ve 9] sayılı Kanun cezaları di uygulanır.

BÖLÜM — IV

Yönetim

Yönetme ve temsil

MADDE 13 — TEK, bu kanun ile diğer mevzuat hükümleri ve yönetim kurulu kararlan uyarınca genel müdür tarafından yönetilir. Teşekkülü, idare ve kaza mercilerinde ve üçüncü şahıslara karşı genel müdür temsil eder.

Yönetim Kurulu

Kuruluş

MADDE 14 — TEK'in Yönetim Kurulu :

a) Genel Müdürle teşekkülün Genel Müdür yardımcılarından ilgili bakanca belirtilecek birisi, b) Maliye Bakanlığının inhasiyle Bakanlar Kurulu tarafından atanan bir üye, c) Bakanlığın inhasiyle Bakanlar Kurulu tarafından atanan bir üye, olmak üzere dört ki şiden müteşekkildir. Yönetim Kurulunun Başkanı Genel Müdürdür.

Kurul başkan ve üyelerinin nitelikleri hakkında 440 sayılı Kanun ve tüzüğü hükümleri uygulanır.

Genel Müdür dâhil, teşekkül bünyesinden Yönetim Kuruluna katılacaklarla, Bakanlıkça inha edilecek üyenin, teşekkülün faaliyet konularıyle ilgili çeşitli ihtisas kollarının gerektirdiği bilgi ve tecrübeye sahip kimselerin bir kurulda toplanması esas ve ilkesine göre inhası, Maliye Bakanlığınca inha olunacak üyenin ise, teşekküle tahsis olunan sermayenin en verimli şekilde işletilmesini sağlıyacak mail, iktisadi bilgi ve tecrübelere sahip bulunması şarttır.

Genel Müdürle, teşekkül bünyesinden Yönetim Kuruluna katılacak üye tayinlerindeki usule göre değiştirilebilirler. Bunların dışında kalan üyelerin hizmet süreleri 3 yıl olup sürelerini dolduranlar tekrar atanabilirler. Niteliklerini yitirenler atanmalanndaki usule göre süre dolmadan da değiştirilirler. Bunların yerlerine getirilenler değiştirilen üyenin süresini tamamlarlar

Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri

MADDE 15 — TEK'in en yüksek seviyede yönetme ve karar alma organı olan Yönetim. Kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır :

1. Kalkınma Plânına ve yıllık programlarına uygun olarak Genel Müdürlükçe hazırlanacak

uzun vadeli ve yıllık yatınm ve finansman programlarını karara bağlamak,

2. Bakanlığın onaylamasına sunulacak ta mamlama yatırımları hakkında teklifte bulun mak,

3. idame ve yenileme yatırımları hakkında karar vermek,

4. Yatırım ve finansman programlarında yıl içinde yapılacak değişiklikleri incelemek, gerek li kararları alarak ilgili mercilere teklifte bulun mak,

5. Teşekkül ve müesseselerinin işletme bütçe ve kadrolarını aynen veya değiştirerek onayla mak, ihtiyaç halinde yıl içinde gerekli değişik likleri yapmak,

6. Teşekkül ve müesseselere ait bilançolarla netice hesaplarını tasvibederek ilgili mercilerin onayına sunmak, yıllık ve uzun vadeli çalışma programlarına uygun olarak faaliyet raporlarını düzenlemek,

7 Bu kanun ve genel hükümlere göre ayrılması gerekli ihtiyat ve karşılık (provizyon) miktarları ile kârın tahsis yerlerini tesbit etmek ve teklifte bulunmak.

8. Genel Müdürlük tarafından sunulacak 3 aylık faaliyet raporlarını ve burada teşekkül ve müesseselerinin o devreye ait malî vaziyetini gös teren mizan, cetvel, teşekkülle ilgili olarak dü zenlenen diğer rapor, belge ve istatistik gibi verileri inceliyerek icabında Genel Müdürlüğe gerekli direktifleri vermek,

9. Teşekkülün borçlanması için vâki olacak teklifleri inceliyerek borçlanma şartlarını ve li mitini tesbit edip Genel Müdürlüğe yetki ver mek,

10. Teşekküle bağlı müesseselerin kurulması hususunda karar vermek, statülerini tesbit et mek ve gerekli hallerde değiştirmek,

11. A) Müesseselerin yönetim komitelerine alınan kararlardan 440 sayılı Kanunla özel ka nunlar ve tüzük hükümlerine göre Yönetim Ku rulu kararını gerektiren konularla ilgili olanları inceliyerek karar vermek,

B) 440 sayılı Kanun ve tüzüğü uyarınca, Yönetim Kurulu onayı alınması gerekmiyen konularla ilgili olarak müesseseler yönetim komitelerince alınmış kararlardan mevzuat ve Yönetim Kurulu prensip kararlarına uygun olmıyanlar üzerinde Genel Müdürlükçe yapılacak teklifler dolayısiyle, inceleme yaparak, gerekirse karan iptal etmek,

12. iştirakler yapılması, icabında devir veya tasfiyesi hususunda Bakanlık yolu ile Bakanlar Kuruluna teklifte bulunmak.

13. Teşekkül ve müesseselerin faaliyet konu larına giren yeni teşebbüsler üzerinde incele melerde bulunmak, kuruluş halindeki işletmele rin idare tarzlarını ve çalışma esaslarım tesbit etmek, bütçe ve kadrolarını onaylamak, bunlarla ilgili yatırım faaliyetlerini izlemek; bu 440 sa yılı Kanunda belirtilen amaca ulaşacak şekilde çalışma imkânını kaybeden ve çalışmaları teşek kül veya müessesenin anafaaliyet konulan bakı mından zorunlu olmıyan işletmelerin kapatılma sına karar vermek, elden çıkarılması gereken işletmeler hakkında Bakanlık yolu ile Bakanlar Kuruluna teklifte bulunmak,

14. Yurt içinde şube, açma ve kapamaya ka rar vermek ve bunların faaliyet sınırları ile yet ki ve çalışma esaslarını tesbit etmek,

15. 440 sayılı Kanunun 25nci maddesi ge reğince Genel Müdürlükçe hazırlanacak perso nel yönetmeliğini inceliyecek Bakanlığın tasvibi ne sunmak, teşekküle müessese ve işletmeler per sonelinin görev, sorumluluk ve yetki sınırlarını belirten çalışma esasları yönetmeliği ile diğer yö netmelikleri inceleyip onaylamak,

16. Teşekkül ve müesseselerin işleri icabı gayrimenkuller üzerinde aynî haklar tesisi, kal dırılması veya değiştirilmesi mahiyetindeki ta sarruflar hakkında karar vermek,

17. 440 sayılı Kanunun 24ncü maddesinin 2 nci fıkrası saklı kalmak üzere teşekkülün ve müesseselerin mal ve hizmet fiyatlarını tesbit etmek,

18. Teşekkülün ve müesseselerin leh ve aley hindeki dâvaları teşekkül ve müesseseler için menfaat mülâhaza edildiği takdirde sulh ve tah kim yoliyle halletmek, dâvadan vazgeçmek, dâ vayı takip veya temyiz etmemek hususunda ka rar vermek,

19. Tahsili mümkün olmıyan alacakların si linmesine karar vermek,

20. Teşekkül ve müesseselerin alım, satım ve ihale işlerinin tabi olacağı genel prensipleri ve çeşitli kademelerce kullanılabilecek yetki limit lerini tesbit etmek,

21. Teşekkül genel giderlerinden teşekküle ve müesseselerin her birine düşen hisselerin da ğıtım esaslarını tesbit etmek,

22. Teşekkül ve müesseselerin ürettikleri mal ve hizmetlerle ilgili fuar ve sergilere iştirak et me konularında karar vermek,

23. a) Teşekkül personelini atamak, gerek tiğinde bu yetkiyi kısmen alt kademelere dev retmek, b) Müessese müdürleri ile yardımcılarını atamak ve müessese idarecileri arasından yönetim, komitesine katılacakları seçmek,

24. Teşekkül ve müesseselerin tüzel kişilik leri adına imza atmaya yetkili olanları genel müdürlüğün teklifi üzerine, tesbit ve yetkinin de • recesini tâyin etmek,

25. 440 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde sözü geçen yasak ek görevler dışında kalan pro fesörlük, öğretmenlik görevlerinde çalışacaklarla ek görev olarak teşekkül iştirakçilerinden yal nız birinin idare meclisinde, murakıplığında veya tasfiye memurluğunda bulunacaklar hakkında muvafakat veya karar vermek,

26. 440 sayılı Kanunun 3ncü maddesi uya rınca teşekkül ve müesseseler personeline verile cek yıllık ve olağanüstü ikramiyeler hakkında Bakanlığa teklifte bulunmak,

27. Bakanlar Kurulu karariyle atananların görevlerinden doğan hususlardan dolayı hakların da kanuni kovuşturma yapılması gerektiği hal lerde durumu Bakanlığa intikal ettirmek,

28. Bu kanunla diğer kanun ve tüzükler ta rafından verilmiş görevleri yapmak,

29: Bu maddede yazılı olanlar dışında Yönetim Kurulu kararına bağlanması kurulca uygun görülen kanunlarla yönetmeliklerde Yönetim Kurulu kararı alınması belirtilen hususlar hakkında karar almak,

Yönetim Kurulu, bu maddenin 18, 19 ve 22 nci bentlerinde yazüı hususlarda Genel Müdürle müessese müdürlerine kademeli olarak yetki verilmesini kararlaştırabillr. Bu kanunun 4 ve 7 nci maddeleri hükümleri saklıdır.

Yönetim Kurulanda sorumluluk

MADDE 16 — Yönetim kurulu başkan ve üyeleri teşekküle verilen sermayeyi ve sağlanan diğer kaynaklan kârlılık ve verimlilik prensiplerine uygun olarak kullanma ve değerlendirmede gereken gayret ve basireti göstermekle yükümlü ve aksine davranışlardan sorumludurlar.

Genel müdür atanma

MADDE 17 — Genel müdür, 440 sayılı Kanunun 10 ncu maddesi uyarınca Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanının inhası üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile atanır.

MADDE 18 — Genel müdürün bağlıca görev ve yetkileri şunlardır :

1. Teşekkülü kanun ve tüzük hükümleriyle yönetim kurulu kararlan dâhilinde yönetmek.

2. Teşekkül amaçlarının gereklegtirilmesi için uygulanacak esaslar ve yapılacak işlemler

Elektrik Mühendislifti 126

hakkında doğrudan doğruya kendisine bağlı görevlere direktif vermek ve bunlar tarafından getirilecek sorunlar üzerinde gerekli tedbirleri almak, mevzuata göre belirli mercilerin onayına ihtiyaç gösteren kararlan bu mercilerin onayına sunmak,

3. Kalkınma Plânını ve teşekkülün geliş me imkânlarını göz önünde tutarak hazırlıyacağı projeleri ilgili mercilere sunmak,

4. Teşekkül ve müesseselerinin; uzun vadeli ve yıllık yatırım ve finansman programlarını Kalkınma Plânı ile programlarına uygun olarak hazırlatıp yetkili mercilerin onayını sağlamak,

5. Teşekkül ve müesseselerine ait işletme ve bütçeleriyle kadroları, yıllık programdaki hedeflere uygun olarak ve gerektiğinde daha uzun devreler için hazırlatıp yönetim kuruluna sunmak,

6. Yatırım ve finansman programları ile iş letme bütçelerinin uygulanma ve gerçekleştiril melerini sağlamak ve faaliyet sonuçlan hakkında ilgili mercilere bilgi vermek.

7. Teşekkül sermayesi ile diğer malî kay naklarının amaca uygun olarak kullanılmasını sağlamak,

8. Teşekkül organizasyon plânının ve per sonel politikasının hazırlanmasını, yetkili mer cilerin onayından sonra uygulanmasını ve ge liştirilmesini sağlamak,

9. Teşekkül topluluğu içinde işbirliğini ve çalışma ahengini sağlamak,

Sorumluluğu

MADDE 19 — Genel müdür, bu sıfatlyle aldığı bütün karar ve icraatında gereken gayret ve basireti göstermekle yükümlü ve aksine davranışlarından sorumludur.

Genel Müdür yardımcıları atanma

MADDE 20 — TEK'de, genel müdüre işlerinde yardım etmek üzere üç genel müdür yardımcısı bulunur. Bunlar 440 sayılı Kanunun 10 ncu maddesi uyarınca, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanının inhası üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile atanırlar.

MADDE 21 — Genel müdür yardımcılarının görev ve yetkileri yönetim kurulu yönetmelik ve kararlan ile sınırlı olup, bunlar genel müdürden aldık! an direktife işbölümüne göre hareket ederler.

BÖLÜM — V

Koordinasyon

Koordinasyon sağlanması

MADDE 22 — Enerji üretimi sulama taşkın kontrolü ve diğer amaçları içine alan hidrolik tesıslenn etüt istikşaf plânlama ve proje inşaat ve işletme safhalarında TEK-D.S.I. ve diğer ilgili kuruluşlar arasında koordinasyonu, işbirliği tekerrürlerin önlenmesini ve tesislerin TEK veya D.S.Î. den birisi tarafından yapılıp yürütülmesini, su kaynaklarından âzami fayda (optimum) elde edilme prensibine göre Bakanlık sağlar.

BÖLÜM — VI

Müessese, işletme ve iştirakler

MADDE 23 — TEK'e bağlı müesseselerle işletmelerin kuruluşları teşekkülle müesseselerinin birbiriyle olan münasebetleri iştiraklerin yapılması ve yönetimleri hakkında 440 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

Müessese personelinin atanmaları

MADDE 34 — a) Müessese müdürleri ve varsa müessese müdür yardımcılarının atanmalan ile müessese idarecileri arasından yönetim komitesine katılacak üç üyenin seçimi genel müdürün teklifi üzerine Teşekkül Yönetim Kurulu kararlyle yapılır.

Yönetim komitesine katılacakların seçiminde müessese faaliyetlerinin hâkim vasfı göz önünde tutularak, çeşitli fonksiyonları temsil eden görevlilerin bir komitede toplanması ilkesine uyulur.

b) Bakanlar Kurulunca belli edilecek mü esseselerin yönetim komitelerine katılacak işçi üyeler, 440 sayılı Kanun ve tüzüğünde belirtilen esaslara göre seçilir.

c) Müessese müdür ile yardımcıları ve yö netim komitesi üyeleri atanma veya seçilme usullerine göre değiştirilebilirler.

d) Müesseselerin diğer personelinin atanma ları teşekkül topluluğuna ait personel yönetmeli ğine göre yapılır.

Müessese ve işletmelerin gözetimi

MADDE 25 — TEK kendisine bağlı olan müesseselerle, teşekkül ve müessese işletmeleri çalışmalarını kanun, tüzük ve yönetim kurulu kararlarına uygun olarak yürütülmesini gözetmekle görevlidir.

Bu maksatla, gerekli hallerde, müessese ve işletmelerin hesaplarını, istemlerini tetkik, teftı§ ve tahkik ettirebileceği gibi iktisadi malî durum tesbıtleri de yaptırabilir.

Tahkikatın selâmeti bakımından işten el çektirmeyi gerektiren hususlarda bu işlemin nasıl yürütüleceği, tetkik, teftiş ve tahkike yetkili organların görev ve yetkileri yönetim kurulunca yürürlüğe konulacak yönetmelikte belirtilir.

Müesseselerin, teşekkül Yönetim Kurulu kararı ile yürütülen işlemleri Bakanlıkça da teftiş ve icabında tahkike tâbi tutulabilir.

BÖLÜM : VII

Çeşitli hUkUmler

Tek'in dışında elektrik tesisleri kurulup işletilmesi

Elektrik Üretimi ve iletimi

MADDE 26 — Tesisleri enterkonnekte sisteme bağlı bulunmıyan belediyelere, köy ve diğer âmme hüviyetindeki hükmî şahıslara ve otoprodüktörlere TEK'in mütalâası alınmak şartiyle Bakanlık tarafından elektrik üretimi ve iletimi tesisleri kurmak ve işletmek ruhsatı verilir.

Dağıtım

MADDE 27 — Belediyeler, köyler ve diğer âmme hüviyetindeki hükmî şahıslar dağıtım şebekelerini kendileri kurabilir ve işletebilirler. Ancak kendi yetkili organlarının kararı ve Tek'in idari meclisinin kabulü şartiyle işletmelerini tesisleriyle beraber devir zamanındaki kıymetler üzerinden Tek'e devredebilirler. Bu tesisler her hangi bir suretle geri verilemez ve Tek'lıı bünyesinde kalır.

Riayeti mecburi şartlar

MADDE 28 — Üretim, iletim ve dağıtım tesislerini kendileri kuran ve işleten belediyeler, köyler ve diğer âmme hüviyetindeki hükmî şahıslar bu tesislerini kurarken ve işletirken aşağıdaki şartlara riayete mecburdurlar :

a,). Elektrik dağıtım ;'tesislerin)! (ihtiyaçlara göre ıslah, takviye ve tevsi etmeye devam etmek,

,b) Tek'den satmaldığı elektrik enerjisi bedellerini Tek'le yapacağı sözleşmeye göre zamanında ödemek ve sözleşme şartlarına uymak.

Yukarda sayılan şartları yerine getirmek amaciyle belediyeler, köyler ve âmme hüviyetindeki hükmî şahıslar, elektrik satışından elde edecekleri tahmini gelirin % 5 inden az olmıyan bir meblâğı her yıl bütçelerine bir fon olarak koymaya mecburdurlar. Adı geçen fon bütçede ayrı bir fasılda gösterilir ve bu meblâğ başka yere harcanmaz.

Belediyelerin ödenmiyen enerjiye alt belgelerin resmi belge sayılacağı

MADDE 29 — Satılan elektrik enerjisi bedellerinin ödenmesine dair TEK tarafından alıcıya yapılacak bildiri üzerine, bu bedellerin ödenmemesi halinde, TEK'çe düzenlenen ve alıcının tükettiği enerji miktarlarını ve bedellerini gösteren belgeler, icra ve iflâs Kanununun 68nci maddesinde yazılı belgelerden sayılır.

Çok amaçlı projelerin tahakkukundan TEK'den DSfye veyaj DSÎ den TEK'e devredilecek hisseler

MADDE 30 .— TEK tarafından inşa edilen çok maksatlı projelerin sulama, feyezan kontrolü tesisleri D.S.l.'ye ve D.S.l. tarafından inşu edilen çok maksatlı projelerin enerji üretimi tesisleri TEK'e Bakanlıkça tesbit edilecek maliyet bedeli üzerinden devredilir.

Diğer kuruluşlara ait ilgili tesisler aynı esaslar dâhilinde D.S.l. veya TEK'e devredilir.

Haczolunmıyan tesisler

MADDE 31 — TEK'in üretim, iletim ve dağıtım tesisleri haczolunamaz.

TEK tesislerinin korunması

MADDE 32 —. TEK tesislerini korumakla görevli olanlar bu görevlerini yerine getirmede, genel zabıtaya tanınmış olan hak ve yetkileri kullanırlar, Ancak, bu hak ve yetkileri genel zabıta memurları işe el koyuncaya kadar sürer. Bu .görevliler ve bunların yetkileri Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı ile içişleri Bakanlığı tarafından birlikte hazırlanacak bir yönetmelikte belirtilir.

Sokak, park, meydan gibi yerlerin aydınlatılması

MADDE 33 — Elektrik işletmeleri TEK tarafından yürütülen şehir ve kasabalarda sokak, park, meydan gibi umumi yerlerin aydınlatılması, bunlara ait proje ve tesisler, TEK'le belediyeler arasında düzenlenecek bir anlaşmaya göre, TEK tarafından yapılır.

Kadro

MADDE 34 — Kadrolar, işletme bütçelerinin ekini teşkil eder. Teşekkül ve teşekküle bağlı işletmelerin kadrolan Genel Müdürlükçe; mties-

sese ve müesseselere bağlı işletmelerin kadroları müesseselerde hazırlanır. Mevzuat hükümlerine göre üst mercilerin kararına bağlı olanlar dışındaki kadrolar işletme bütçeleriyle birlikte yönetim kurulu kararı ile kesinleşir.

Personel rejimi

MADDE 35 — TEK ve müesseseleri ile işletmeleri personeli iktisadi Devlet Teşekkülleri personeli rejimine tabidir. Bu konuda yürürlükteki kanun, tüzük ve Bakanlar Kurulu kararları uygulanır.

Kaldırılan ve istisna edilen hükümler

MADDE 36 — a) Aşağıdaki hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.

1. 2805 sayılı Kanunun 4 ncü maddesi (D) fıkrası ile 6 ncı maddesi,

2. 2819 sayılı Kanun, 3. 6200 sayılı Kanunun 28nci maddesi (E) fıkrası, b) Aşağıdakü hükümlerin tou kanuna mu halif olanları yürürlükten kaldırılmıştır. 1. 2805 sayılı Kanunun 7 ve 9 ncu madde leri ile 8 ncı maddesinin (C) fıkrası, r

2. 6200 sayılı Kanunun 33 ncü maddesi, 3. 4483 sayılı Kanun, 4. 1580 sayılı Kanunun 19 ncu maddesi (4/A) bendi ile aynı maddenin 5 nci fıkrası, 5. 7116 sayılı Kanunun 9 ncu maddesinin (F) fıkrası, 6. 6973 sayılı Kanun ile bu kanuna bâii maddeler ekliyen 7347 sayılı Kanun, 7 3645 sayılı Kanun, 8. 4325 sayılı Kanun ile bu kanunu değiştiren 7004 sayılı Kanun. c) Aşağıdaki hükümler «TEK» e uygulan maz : 6973 sayılı Kanunun 7347 sayılı Kanunla değişik 3 ncü maddesinin (C) fıkrasının 2/a, 2/b ve 3 ncü bendi.

BÖLÜM — VIH

Geçici hükümler

TEK'e devredilecek tesisler

GEÇiCi MADDE l — a) Etibank Elektrik işletmeleri Müessesesi ile Elektrik 'jtşieri Etüt idaresi her türlü hak -ve vecibeleri ve mukayyet değerleri üzerinden bütün aktif ve pasifleri, b) Otoprodüktör tesisleri haricolmak üzere Etibanka ait bütün elektrik üretim, iletim ve dağıtım tesisleri, bunlarla ilgili taşınır ve

Elektrlk Mühendisliği 126

taşınmaz mallar, iştiraklerdeki hisseleri mukayyet değerleri üzerinden her türlü hak ve vecibeleri, c) Otoprodüktör tesisleri haricolmak üzere, Devlet Su işleri Genel Müdürlüğüne ait bütün elektrik üretim, iletim ve dağıtım tesisleri1 ile bunlarla ilgili taşınır ve taşınmaz mallar, 31 nci madde esasları dâhilinde tesbit edilecek maliyet lerden Bakanlar Kurulunca kabul edilmiş amor tisman miktarları düşülerek elde edilecek bedel ler üzerinden her türlü hak ve vecibeleri ile (bir likte TEK'e devredilir.

d) Etibank ve DSl'den TEK'e mukayyet değerleri ile devrolunan varlıklar, 440 sayılı Kanun gereğince, mâkul değerleri yansıtacak şekilde yeniden değerlendirilir.

Belediyeler ve filer Bankasından TEK'e devredilecek tesisler

GEÇiCi MADDE 2 — a) Belediyelerin kurdukları birliklere ve ortaklıklara ait üretim ve iletim tesisleri, b) iller Bankasına ait üretim ve iletim tesisleri devir sırasındaki kıymetler bütün hak ve vecibeleri ile birlikte TEK'e devrolunur. Bu devirler Bakanlıkça onaylanacak program gereğince bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 2 yıl içinde tamamlanır. Ancak, henüz inşası bitirilmemiş tesisler, bu süreye bakılmaksızın tamamlanmalarından sonra devrolunur.

GEÇiCi MADDE 3 — Belediyeler ve Öler Bankasından TEK'e devrolunan tesislerin bedellerinin ödeme şekli aşağıda belirtilmiştir :

a) Tesisleri TEK'e devrolunan belediyele rin alacakları, bu belediyelerin iller Bankası na olan ve 691 sayılı Kanunla konsolide edilmiş bulunan borçları sebebiyle Hazineye kargı do ğan taahhütlerine mahsubedılmek [suretiyle öde nir. Bakiye borç hakkında da (b) ifıkrası hük mü uygulanır. Bu ödeme şekil, 691 sayılı Ka nuna göre konsolide edilmiş borçlar ile bu ka nunun yürürlüğe girmesine kadar doğacak borç lar için uygulanır.

b) Hazineye borçlu olmıyan belediyelerin TEK'e devredilecek tesislerinin bedelleri bu be lediyelere Hazine tarafından nakden ve bütçe ile belli edilecek yıllık taksitler halinde ödenir. An cak, Hazinenin alacaklı bulunduğu genel ye kat ma bütçeli idareler, iktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer kamu teşebbüslerine bu belediyelerin borçlu olmaları halinde bu ödemeler Hazinece mahsubat yapılır.

c) Belediyelerin iller Bankasına olan fon borcu da Hazine tarafından yılda en çok 12 mil yon lira tutarında taksitler halinde bütçeye ko-

nulacak ödeneklerle iller Bankasına nakden ödenir.

d) îklzdere Santralının TEK'e -devri sebebiyle Dler Bankasına olan borç her yıl bütçeye konulacak ödeneklerle nakden ödenir. Ancak bu tesis için bütçeden yapılmış olan ödemeler bu borçtan indirilir.

GEÇiCi MADDE 4 — Geglci 2nci maddeye göre TEK'e devredilecek varlıkların tesbiti ve devir bilançosunun düzenlenmesine ait işler, her defasında Bakanlık, Maliye Bakanlığı, ilgili kurum veya belediye ve TEK tarafından seçilecek birer üyeden kurulu bir kurul tarafından yapılır.

Bu heyet kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içerisinde yapılacak Devir Yönetmeliğine göre çalışır.

Bu yönetmelik, Başbakanlık, Maliye, içişleri, imar ve iskân bakanlıkları tarafından hazırlanır.

TEK'e geçecek personel

GEÇiCi MADDE 5 — a) Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Elektrik işleri Etüt idaresi ve Eübank Elektrik işletmeleri Müessesesi personeli ile Etibankın elektrik hizmetinde bulunan bütün personeli yeni bir tâyin işlemine lüzum kalmadan ücret, emeklilik gibi özlük haklan saklı kalmak üzere TEK'e geçer.

b) Bu kanunun geçici l ve 2 not maddeleri gereğince Belediyeler, Devlet Su işleri Umura Müdürlüğü ve iller Bankasından TEK'e devrolunacak personel, TEK ile bu kuruluşların her biri tarafından müştereken tesbit olunur. Tesbit olunan bu personel, listeleri TEK'in Yönetim Kurulunca onanmakla ayrıca bir tâyin işlemine lüzum kalmadan ücret, emeklilik gibi özlük haklan saklı kalmak üzere TEK'e geçer.

imtiyaz haklan

GEÇiCi MADDE 6 — Bu kanunun yayınlanmasından önce belediye elektrik işletmelerine intikal etmiş bulunan imtiyaz hakları, vecibeleri ve tesisleri bu işletmelerin devri ile diğer imtiyazlı ortaklıklara ait imtiyaz, hak ve vecibe ve tesisleri ise, imtiyaz süreleri sonunda TEK'e geçer.

Vergi, resim ve harç muafiyeti

GEÇiCi MADDE 7

Bu kanunun uygulanması sebebiyle yapılacak devir, tescil ve diğer işlemler her türlü vergi resini, harç ve malî

mükellefiyetten müstesnadır.

TEK'in ilk hesap dönemi

GEÇiCi MADDE 8 — Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten aynı yılın sonuna kadar olan süre, TEK'in ilk hesap dönemidir.

Devralınacak dosya, evrak ve demirbaşlar

GEÇiCi MADDE 9 — Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte geçici l ve 2 nci maddelerin uygulanması dolayısiyle TEK'e devrolunacak idare, kuruluş, kurum ve işletmelerin, bu kanunun 3ncü maddesinde belirtilen işlerle ilgili her türlü dosya ve evrakı geçici l ve 2 ncı maddelerdeki süreler içinde TEK'e devrolunur.

Kanunun yürürlüğe girmesi

MADDE 37 — Bu kanunun TEK'in Yönetim Kurulu üyelerinin, Genel Müdür ve yardımcılarının atanmalarına ait hükümleri yayımı tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinden 3 ay sonra yürürlüğe girer.

Kanunun yürütülmesi

MADDE 38 yürütür.

Bu kanunu Bakanlar Kurulu

5/12/1966

Başbakan Süleyman Demire!

Devlet Bakanı K. Ocak

Adalet Bakanı H. Düıçer içişleri Bakanı F. SUkan

Maliye Bakanı C. Bilgehan

Bayındırlık Bakanı

Devlet Bakanı B. Sezgin

Devlet Bakanı A. F. Alişan

Millî Savunma Bakanı A. Topaloğlu

Dışişleri Bakanı V. F. SUkan

Millî Eğitim Bakanı O. Dengiz

Ticaret Bakanı S. Tekin Müftüoğlu

Sağ. ve Sos. Y. Bakanı Güm. ve Tekel Bakanı

E. Somunoğlu

î. Tekin

E. Erdinç

Tarım Bakanı B. Dağdaş

Köy iğleri Bakanı Ulaştırma Bakanı

S. öztürk

Çalışma Bakam A. N. Erdem

Sanayi Bakam M. Turgut

Turizm ve Ta. Bakanı V.

imar ve iskân Bakanı

H. Dinçer

H. Menteşeoglu

S. O. Avcı

En. ve Ta. Kay. Bakanı

NOT : TEK Kanun Tasarısına ait genel gerekçe; daha önce Dergimizin 64. sayısı 10. sayfasında ve 75 - 76. sayısı 32. sayfasında bu konu ile ilgili yayın yapıldığından, bu sayımıza konulmamıştır.

î. Deriner