HABERLER

YURDUMUZDAN HABERLER

ELEKTRONİK SANAYİİ

Türkiye'de geniş, bir televizyon şebekesinin kurulması konusunda İkinci Beş Yıllık Plan çer çevesinde alınmış olan karara uygun olarak Tür kiye'de artık radyo ve televizyon parçalarının yerli olarak imal edilmesi, böylece bu sanayiin montajcılıktan kurtulması fikri benimsenmişti. Bu görüşün açıklanması üzerine geçen yıllarda birçok yabancı firmalar bu meyanda Hollanda' dan Philips, A.B.D'den I.T.T., Japonya'dan Hi tachi ve Nippon Electric, Fransa'dan Tompson ve C.S.F., yine A.B.D.'den Westinghouse firma ları muhtelif tarihlerde Devlet Plânlama Teşki lâtına müracaat ederek böyle bir sanayii Türki ye'de kurmaya hazır olduklarını belirtmişlerdi. Fakat, D.P.T. ve Sanayi Bakanlığınca ayrı ayrı yürütülen çalışmalar neticesinde Türkiye'de komple bir elektronik endüstrisinin kurulması hususunda gerçek talep seviyesinin ve teknik imkânların daha etraflıca tesbit edilmesi zaru rî görülmüştü. Bu nedenle, böyle bir sanayiin ba zı kollarının R.C.D. ülkelerinde ayrı ayrı geliş miş oldukları gözönünde tutularak projenin R.C.D. ortak amaçlı projeleri çerçevesinde ele alınması uygun görülmüştü. Muhtelif R.C.D. toplantılarında bu sanayiin bilhassa Türkiye ile Pakistan arasında ortak bir proje olarak geliş tirilmesi konusu incelenmiş ve nihayet 25 Ha ziran 1969 da R.C.D. Bakanlar Konseyinin onuncu toplantısında bu konu diğer 55 proje me yanında ele alınmıştır. D.P.T. den alman son bil gilere göre R.C.D. ülkeleri uzmanları kendi ül kelerinin Elektronik Sanayii potansiyeli hakkın daki raporlarını bu ay içinde Pakistan'da yapı lacak bir toplantıya götürerek bu sanayiin R.C.D. ye dahil hangi ülkelerde ve hangi kollarda ku rulmasının uygun olacağı hakkında karar vere ceklerdir.

SAYAÇ STANDARTLARI:

7 Temmuz 1969 tarihli Resmî Gazete'de ya yınlanan kararname ile Türk Standartları Ens titüsü tarafından hazırlanmış TS/461 «Alterna tif Akım Elektrik Sayaçları» standardının yayı mı tarihinden 6 ay sonra mecburî olarak uygu lanmak üzere yürürlüğe konulacağı kararlaştı rılmıştır.

SEYÎTÖMER SANTRALININ TEMELİ ATILDI

Enerji camiasında uzun yıllar sözü edilen SE YÎTÖMER termik santralinin temeli nihayet 6 Temmuz 1969 tarihinde Başbakan Süleyman De mlrel tarafından atılmıştır.

Santralin tesisi için Etibank uzun yıllardan beri çapa sarfetmekteydi. Seyitömer santrali ile ilgili tartışmalardan birisi Keban Hidroelektrik

Santralinin ihalesi sırasında olmuştu (Bak. Elek trik Mühendisliği mecmuası Mayıs 1964) San tralin yapılabilirlik etüdleri 1967 yılında E.Î.E. îdaresi tarafından Fransız Sofrelec firmasına yaptırılmıştır. Santralde 2 adet 150 MW, lık üni te bulunacak ve santral tevsî edilmeye müsait olacaktır. Santralin yılda 2200 GWh enerji üret mesi beklenmektedir. Tesisin ilk ünitesi 1971, ikinci ünitesi de 1972 yılında igletmeye girecek tir.

Kazanlar Stein Ruben (Fransa) firmasınca, diğer teçhizat ta GIE (İtalya) fhunasjnca tesis edilecektir.

Tesis toplam olarak 125 milyon TL. sına mal olacaktır. Muhtelif kısımların maliyeti İse aşa ğıdaki gibidir.

Kazanlar

Türbin Generatör İnşaat ve Müşavirlik

Ünite 1

$ 8.482.000

TL. 36.355.000 Ş 7.697.000

TL. 20.000.000 $ 496.000

TL. 2.496000

Ünite 2

$ 7.168.000 TL. 33.000.000

Ş 7.620.000 TL. 19.600.000

$ 201.000 TL. 2.400.000

Yurdumuzda yapılmakta olan büyük tesisler le ilgili bazı ihale neticelerini okuyucularımızın ilgisini çeker ümidiyle veriyoruz. Fiatlar CIF' dir.

Keban Santran ile ilgili ihaleler Türbinler; Companle des Ateliers et Forges de loire (Fransa) 4 adet, 16.491.000 F.F + 4.264.000 TL.

Generatör: Siemens .+ AEG (Almanya) H GIE (İtalya) 19.484.000500.— D.M. + 9.750.968 TL.

Trafolar Reaktörler : Alsthom Jeumont (Fransa) + Marelli (İtalya) ve İnduatre Electriche di Legnano (İtalya) 13 adet tek fazlı trafo, 7 adet reaktör, 1 oto tra fo

Vinç : F. Krupp (Almanya) 1 adet 550 ton 1.015.230 D.M.

Grtkçekaya Santralı Ue ilgili ihaleler : AID kredisi olduğu için sadece Amerika firmaları ka tılmıştır.

Türbinler : Allis Chalmers 3 adet 103 MVA 2.579.040.— 5

Generatör : Allis Chalmers 3 adet 103 MVA 2.741.537.— Ş

Vinç : Pasifle Coast Eng. Co. 230 ton 1 adet 395.250.— Ş

Elektrik Mflh«n<ll8lt$l 161

DÜNYADAN HABERLER

YUNANİSTAN — 320 MW kurulu güçte 1000 Gwh enerji üretecek Kastraki su santrali servise girmiştir. Tesis 95 metre yükseklikte bir top rak dolgu barajı İhtiva etmektedir. Barajın in şaatı Yunan firmalarınca yapılmış ve tesisin ku rulmasında Ebasco firması (ABD) müşavirlik hizmetlerini görmüştür. Baraj ve Santralin inşa atı, Yunanistan'da, İlk defa plânlanan zamandan önce tamamlanmıştır.

PAKİSTAN — Tarİbela barajının inşaatı hızla ilerlerken, Batı Pakistan Enerji ve Su idaresi 126 milyon dolar'a malolacak, Karaşl ile Tarbe la barajı arasındaki 500 kV. enerji nakil siste mine ait plânlan açıklamıştır. 500 kV.'luk hat Muttan, Lyallpur, Guddu ve Hyderabad Santral lerini Tarbela'ya bağlayacaktır. Hat güzergâh ları ile ilgili etüdler Ruslar tarafından yapılmak tadır. Tarbela bölgesindeki İşler toplam olarak 900 milyon dolar'a malolacaktır. Diğer taraftan ayni bölgede kurulacak olan 800 MW gücünde ki Guddu termik santrali inşaat kısmı ihale edil miştir. Guddu, tamamlandığı zaman Asya kıta sındaki enbüyük termik santrallerden biri ola caktır.

A.B.D. — Dünya Bankası tarafından yaptırılan bir etüd, Dünyadaki Elektrik Malzemesi imalât çı firmalarının 2 grupta birleşmekte olduklarını ortaya çıkarmıştır. Grupların liderleri Amerikan firmalarıdır ve liderle ortaklar arasında gerek teknik gerekse malî bağ vardır. Gruplar :

I. Grup :

General Electric (ABD), Lider AEG Telefunken (B. Almanya) Alsthom (Fransa) GEC AEI (ingiltere) Toshia (Japonya) ASGEN (italya)

II. Grup':

Westlnghouse (ABD), Ldder Siemens (B. Almanya) Jeumont Sohneider (Fransa) ACEC (Belçika) Engllsh Electric (ingiltere) Marelli (italya) Mitsubishi. (Japonya) BBC (isviçre) ASEA (isveç) Hitachi (Japonya)

A.B.D. — Edison Electric Instltute yeni araş tırma projeleri ele almıştır. Bunlardan biri, iki yıllık bir programla tek hat stabllite analizi hy bird hesaplayıcılan, emniyet analizleri, sistem

Elektrik Mühendisi!}! 161

eşdeğerlerinin etüdüdür. Diğer bir araştırma ko nusu ise Doğru Akım kesicileridir.

İNGİLTERE — ingiltere'de yeniden organize edilen ve sayıları ikiye indirilen Nükleer Enerji ile ilgili firma gruplarından Britlsh Nuclear Fo rum'un başkanlığına Kıbrıslı bir Türk olan S. A. Galip getirilmiştir. S. A. Galip, esasen daha ön ce The Nuclear Power Group Ltd.'in genel mü dürü idi.

B. ALMANYA — Dünyada 1961 yılında 168.000 teleks abonesi varken bugün bu miktar 350.0OO'e ulaşmıştır. B. Almanya'da 1961 de 37.000 bugün ise 64.000 abone bulunmaktadır. Siemens, dün yada mevcut teleprlnterlerin % 30 unu, teleks santrallerinin ise •% 40 mı imal etmiştir.

İSVEÇ — isveç Devlet Enerji Kurulu, kreozot emdirilmiş ağaç direkler yerine plastik direkler kullanmak için etüdler yapmaktadır. Böylece iş çilik ve bakım masraflarından •% 40 45 tasar ruf Bağlıyacağını hesaplamaktadır. Bu direkler, ayni büyüklükteki ağaç direklere nazaran 1/5 nisbetinde hafiftir. 8 m. lik bir direk 25 kg dır. Ve fiatı $ 20 civarında olacaktur.

YUNANİSTAN — Yunanistan Sanayi Kalkınma Bankası, içme suyu temini İçin aritma tesisleri kurmaktadır. Bu tesisler güneş enerjisinden İs tifa etmektedir. 1967 de halen dünyanın en bü yük güneş enerjisi aritma tesisi Patmosda ku rulmuştur. Bu tcsisde .günde 40 50 ton su elde edilmektedir.

YUNANİSTAN — Yunanistan da 1972 de bite cek 5 yıllık programda 820 km 150 kV ve 45000 km 15 kV luk hat yapılmış olacaktır. 1968 sonu itibariyle sisteme bağlı köy sayısı 2657 yi bul muştur. 1969 da 1110 köye elektrik götürülecek tir. 1969 sonunda Yunanistan nüfusunun % 93 ü elektrik almış olacaktır. 1968 de Yunanistan'da üretim % 10 artarak 7210 GWh olmuştur. En tekkonnekte sistemin kurulu gücü % 22 artarak 1720 MWa ulaşmıştur.

SOVYETLER BÎRLÎGÎ — S. Rusya, Moskova İle Vladlsvostok (Pasifik Okyanusu kıyısı) ara sındaki 6200 mil uzunluğunda bulunan Trans Si birya tren hattının ikinci yarısını da elektriklen dirmektedirler, ilk yarı birkaç yıl önce servise alınmıştı. Bu vesile ile S. Rusya Alternatif ve Doğru akımla çalışabilen bir lokomotifi servise sokacağınu ilân etmiştir. S. Rusya'da Demiryo lu elektrifikasyonu Doğru akımla başlamıştı. Şimdi, ekonomik sebeplerle Alternatif akıma dö nülmektedir.

ÜYELERİMİZDEN HABERLER

Üyemiz Ömer Esen, Northern Electric .Co Ltd.'in Montrealdeki «Digital Transmission Sys tems and Equipment» kısmında çalışmak üzere Kanada'ya hareket etmiştir.

,

Bayan Şernıln Akçan ile Üyemiz Hüseyin

Açıkgöz 7 Haziran 1969 günü nişanlanmışlardır. Mutluluklar dileriz,

* Bayan Mebşure öngün ile Üyemiz Müçteba Buharalılar 18 Temmuz 1969 günü evlenmifller dlr. Mutluluklar dileriz.

ACI BİR KAY IP

Üyemiz Kâzım Rüknettin özkul

11 Haziran 1969 günü hayata gözlerini yummuştur. Kâzım Rüknettin özkul 1910 yılın da İstanbul'da dünyaya gelmiş yüksek tahsfli ni Fransa'da Paris Elektrik ve Makine Okulun da (Ecole Speciale de mecanique et d'electrici te) yapmıştır. 1938 yılı mezunu olan üyemiz uzun yıllar Türkiye Demir ve Çelik Fabrika ları Müessesesi Elektrik Bakım İşleri Müdürü olarak Karabük'te çahşmış ür.

Merhuma Tann'dan rahmet, kederli ailesine ve yakınlarına başsağlı ğı dileriz.

siıı=ııi5iıı=ııı=ııı=ın=ııı=ııı=ııı=Mi=nı=ııı=ııı=ııı=Hi=ııı=ııı=ııı=ııı=nı=ııisiıı=nı=ıu=nı=ııı=ııı=nı=Mi=ııı=ııı=ııi5iıı=Hisiıısnn

S

İÜ

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER BURSU

iii

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Daimi Temsilciliğinden ah

jl

nan 10 Temmuz 1969 tarihli yazıda, Birleşmiş Milletler UNIDO Teşkilâtı

İ

ile Hollanda Hükümetinin «Electric and Electronic Industry» konusunda

| ' Hollanda'da 6 7 aylık bir kurs tertipledikleri, memleketimizden de en az

J

5 sene pratik tecrübesi olan mühendislerin aday gösterilebileceği bildiril

ü

mektedir. Kurs Delft'deki «Research înstitute For Management and

Science» de başlıyacak olup, Philips Şirketindeki 4 ayuk pratik eğitimle

devam edecektir.

i

Söz konusu kursa Elektrik Mühendirleri Odasından, Posta Telgraf

ve Telefon İşletmeleri Genel Müdürlüğünden ve Türkiye Radyo ve Teler

f

vizyon Kurumu Genel Müdürlüğünden konu ile ilgili birer elemanın aday

gösterilmesi uygun görülmüştür. Seçilecek adayların, Dışişleri Bakanlı

fı

ğından temin edecekleri formülleri 4 er adet doldurmaları sağlanarak en

kısa zamanda Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar Dal

î

resi Genel Müdürlüğüne bildirilmesi gerekmektedir.

Kursa iştirak etmek isteyen üyelerimizin çok acele Odamıza müraca

atı rica olunur.