Elektrik Mühendisliği · Sayı 169 · Ocak 1971

ORTAK PAZAR FORUMU

Cevdet Aydemir

Toplum, demokrasi ve emek Görüş ve değerlendirme

Yıl
1971
Sayfa
3
Okuma süresi
7 dk
Görüntülenme
0

Konu

Toplum, demokrasi ve emek

İlgili: Mühendislik mesleği, meslek hakları ve istihdam, Sanayi, teknoloji politikası ve kalkınma

Anahtar kelimeler

  • Ortak Pazar
  • yabancı sermaye
  • finans-kapital
  • işçi göçü
  • emperyalizm
  • Devrimci Gençlik Federasyonu

Özet

1970 yılında düzenlenen Ortak Pazar konulu açık oturum üzerine yazılan bu görüş yazısında, Ortak Pazar'ın tekelci kapitalizmin ve finans-kapitalin bir örgütü olduğu, Türkiye'nin işbirlikçi burjuvazi eliyle bu yapıya eklemlendiği ve bunun teknik personel ile Türk emek gücü üzerindeki olumsuz etkileri savunulmaktadır. Yazar, teknik elemanları bağımsızlık ve halkçı bir tavır almaya çağırmaktadır.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

Görüşler

12 Aralık 1970 günü Dil - Tarih - Coğrafya Fakültesinde Türkiye Devrimci Gençlik Federasyonu tarafından, BAĞIMSIZLIK ve YABANCI SERMAYE ÎLE SAVAŞ HAFTASI dolayısıyla ORTAK PAZAR konulu bir açık oturum düzenlendi. Açık oturuma konuşmacı olarak Y. Mimar Yavuz önen, inşaat Y. Mühendisi Dr. Sedat özkol, TÖS adına Yalçın Küçük ve DEVGENÇ adına Ühami Araş katıldılar.

Devrimci bir öğrencinin faşistlerce öldürülüşünün protesto edildiği 'bir günün akşamı yapılan açık oturuma, ilginin fazla olduğu söylenemezdi. Ortak Pazar gibi önemli bir konuyla yakından ilişkili Teknik Personel, emperyalizmin yeni oyunlarının açığa vurulduğu bu oturuma çağrıîı olduğu halde gereken ilgiyi göstermedi.

önümüzdeki eylemlerin güçlüğünü ve her değerin bir emek sonucu yaratıldığın), bildiğimiz için, kendi bilinç ve sorumluluk düzeyimizi sıkılmadan, çekinmeden ortaya koymak zorundayız.

Yürütegeldiğimiz eylemlerin başından beri bir takım demokratik haklar istiyoruz. Ama henüz elde edemedik. Çünkü yeterince emek vermiedik ve emek vermedikçe haklar alınamaz, öyleyse sorunlara daha geniş bir açıdan bakmak, Teknik Peraonel'in yerini ve görevlerini doğru olarak saptamak İçin gereklidir. Şöyle ki;

1923 İzmir İktisat Kongresinden bu yana yaratılmak istenen «Milli Burjuvazi», beklenenin tersine milli bir nitelik kazanamamış ve tarihsel gelişime uyarak «Finans-Kapital»in işbirlikçileri haline gelmiştir. Bu işbirliğinin doğal sonucu olarak toplumdaki bunalımlara çözüm bulamadığı ve bastıramadığı için de finans - kapitalle yasal biçimlerde bütünleşme yoluna girmiştir. Böylece tekelci kapitalizmin Türkiye Şubesini açan işbirlikçiler, yeni koşullara göre devlet örgütünde düzenlemeler yapma zorunluluğunu duymuşlardır. Artık devlet üretici niteliği bakımından, elli yıldır semiren işbirlikçi burjuvazinin çıkarları için yeterli görünmemektedir. Bu arada kamu kuruluşlarındaki yatjmm oranının arttırılması aldatıcı olmamalıdır. Geçiş dönemi olarak adlandırılan dönemde Türkiye'nin alıcı gücü olan, sağlam bir pazar durumuna gelmesi gerekmektedir. Kamu yatırımlarının amacı budur. Şimdi

CEVDET AYDEMİR O.D.T.Ü.

önemli olan, devlet örgütünde söz sahibi olanların, işbirlikçilerin dediklerini yapacak kapı kulları olarak kullanılması ve kurulan Ortak Pazar'da istediklerince «Hür Teşebbüs» adı altında al gülüm ver gülüm oynanmasını sağlamaktır.

Eğer teknik elemanlar;

— Gerçekten halk yararına çalışmayı,

— Onurlu bir meslek kişiliğini,

— Onurlu bir yurttaş olarak çalışmayı istiyorlarsa Ortak Pazar'ı böyle geniş, bir değerlendirmeden geçirmeli ve tavırlarını ona göre takınmalıdırlar. Ancak o zaman;

—: Neden bazı gruplara haksız ulufe dağıtıldığına,

— Neden teknik öğretime öncelik tanınmadığına,

— Neden halk yararına yeni yeni sesini duyurmaya başlayan yurtsever Teknik Personel'la sesinin kısılmak istendiğine,

— Neden İşbirlikçilerin her istedikleri yabancıyı hiç bir denetim olmaksızjn çalıştırmak istediklerine,

— Neden Teknik Personel'in örgütlenişini engellemek İçin sarı sendikalar oluşturulduğun.', gerçekçi karşılıklar bulunabilir ve doğru tavır takınılabilir. Yoksa sorunu, işbirlikçilerin hukuk katakullileri ve maüyecl - hukukçu - ziraatçı teknik eleman arası küçük çelişkilerle açıklamaya çalışmak dar görüşlülük olur, işbirlikçilerin giderek finans - kapital'in oyununa gelmek ve ağına düşmek olur.

O halde Ortak Pazar sorununu bütün boyutlarıyla kısaca ve açık olarak ortaya koymaktı yarar vardır.

ORTAK PAZAR TEKELCİ KAPİTAİİN ÖRGÜTÜDÜR

Çağımız sömürülen halkların kapitalizmle savaş çağıdır. Afrika'da, Lâtin Amerika'da, Asya' da durmadan gelişen Ulusal Kurtuluş Hareketleri, giderek güçlenmekte ve kapitalizmin gizil

EleStrlk Mühendisliği 169

biçimlerde görünümü olan emyeryalizme cephs almaktadır. Yani kapitalizm gün geçtikçe pazar kaybetmekte ve can çekişmektedir, öyleyse flnans - kapital'in başvuracağı en geçerli yol — HENÜZ TAM BAĞIMSIZLIĞIMI SAĞLIYAMAMIŞ SÖMÜRGELERİN YASAL. ANLAŞMALARLA DAHA UZUN SÜRE PAZAR OLARAK TUTULMASINI — sağlamaktır, işte Ortak Pazar bu amaca hizmet ettiği ve edeceği için finans - kapital'in bir örgütüdür.

ORTAK PAZAR AMERİKAN SERMAYESİNE KARŞI KURULMAMIŞTIR

Ortak Pazar'ı sosyalist devletlerle Amerika arasında tampon bir güç olarak değerlendirenler bugün Ortak Pazar patronlarından,

FRANSA'DA : — Elektronik sanayiinin tümünün, — Sentetik sanayiinin % 90'ının, — Petrol dağıtımının •% ^35'inin, — Tarım makinalarımn % 65'inin Amerikan sermayesinin kontrolü altında olduğunu,

İTALYA'DA : — Amerikan yatırımları toplamının 7,5 milyar T.L.'sım aştığını, — En büyük 100 şirketten 10'unun salt Amerikan sermayesi ile çalışmakta olduğunu,

FEDERAL ALMANYA'DA : — Amerikan yatırımlarının toplam değerinin 37,5 milyar T.L.'sma yükseldiğini, ve nüfusları toplamı Türkiye'nin 2/3 ü kadar olan BELÇİKA ve HOLLANDA'da Ameri^' kan sermayesi yatırım toplamının 15 milyar T.L.'sına eriştiğini, ayrıca Avrupa'da her yıl satışa çıkarjlan şirket senetlerinin % 40'ının Amerikan sermayesi tarafından satın alındığını unutmaktadırlar. Bu bilgilerin de tartıgmasız ortaya koyduğu gerçek şudur: «Ortak Pazar, Amerikan sermayesine kargı bir örgüt değildir».

TÜRK SERMAYESİ ORTAK PAZAR'A GİRMEKLE FtNANS - KAPİTALİN İÇİNDE YER ALMAKTADIR

Mustafa' Kemal'in önderliğinde ilk MİLLÎ KURTULUŞ savaşını başaran Türkiye'de Osmanlı toplumundan artan kalan olumsuzluklardan biri de, sermaye birikiminin yatırım yapacak özel girişimler için yeterli düzeyde olmamasıydı. Bu durum, zamanın egemen sınıflarını, çelimsiz burjuvalarını semirip büyütecek kapitalist bir devletçiliğe itmiştir, öyle ki, özel girişimlerin beceremediklerini devlet yapacak, üretecek ve ülke pazarında halkın sırtından elde edilen kazanç türlü yollarla burjuvaziye aktarılacaktır.

Elektrik Mühendisliği 169

Bu yöntem yıllarca uygulanagelmiştir. Fakat yaratılan bu uyduruk sınıf, endüstriyel yatırımlar yerine çok daha kolay olan kısa süreli, bol kârlı komisyonculuğa yönelmiştir. Bu öyle bir komisyonculuktur ki, halkımızı gün geçtikçe daha çok sıkıntıya sokmuş, çözümlenemiyen temel sorunlar türlü bunalımları doğurmuştur. Sömürü mekanizmasının yarattığı ekonomik vesosyal bunalımlar artık son kertesine gelip dayanmış, geniş halk yığınları egemen sınıflara baş kaldırmaya başlamıştır. Komisyoncu burjuvazi halkımızı daha fazla uyutamaz olmuş, burjuva yalanlarının afyon etkisini yitirdiğini gördükçe baskı yollarını denemiştir. Fakat her basikı yürütülen haklı mücadeleyi bastıracağı yerde yeşertmektedir. Sıkıştıkça zorbalaşan işbirlikçi burjuvazi - zorda kalan çlflik kâhyasının ağasını çağırması örneği - Ortak Pazar adı altında finans - kapital ağalarına sığınmaktadır. «TÜM ORTAK PAZAR ÜLKELERİ KARDEŞTtR. ALMAN DOSTLAR DEMÎR - ÇELÎK ÜRETSİN, FRANSIZ DOSTLAR ELEKTRONİK SANAYİİ KURSUN, BÎZ DE ELMA, ARMUT, KAVUN, KARPUZ, HIYAR YETÎŞTİRÎRtZ. NE GEREK VAR ZOR İŞLERE GÎRMEYE? BtZ AĞABABALARIMIZIN MALLARINI TÜRK HALKINA SATAR KOMİSYONUMUZU ALIRIZ» demektedir, işte burjuvazinin maskesinin düşürülmüş hali, onların finans - kapital 11? bütünleşmiş hali.

Böylesine açıkça ortaya konan bir ortaklığın yaratacağı sıkıntılara da değinmemizde, takınacağımız tavır bakımından yarar vardır.

TÜRK EMEK GÜCÜ YAD ELLERE GÖÇ ETTİRİLECEKTİR

Aşağıdaki tablo İncelendiğinde, bu sorun bütün açıklığıyla ortaya çıkmaktadır.

Yurt dışına gönderilen işçilerin yıllara göre dağılışı:

Yü

Y.D.G. İşçi Sayısı

1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969

1.476 11.185 30.328 66.176 51.520 34.410 8.947 43.204 103.975

Toplam 351.221

Ayrıca 758.711 kişide sıra beklemektedir ve turist gidip kaçak çalışan binlerce işçi vardır. Yani Türk emeği değerlendirilememekte, yad ellere işbirlikçi iktidarın döviz ihtiyacını karşılamak üzere göç ettirilmektedir.

Bu göç bir yerde Teknik Personel'! de içine alacaktır. Zaten bunun belirtileri de görülmeye başlanmıştır.

Türk sanayii, temel sanayiden çok tüketim sanayiine kaydırılacaktır.

Tüm ağır sanayiini kurmuş devletlerde, ağır sanayi diğerlerinin üzerinde korunarak geliştirilmiştir. Kapitalist sisteme göre işleyen ortak Pazar'da ise böyle bir korunma olanağı: ortadan kalkacağı gibi, ileri teknoloji ulusallığı aştıkça, gert sanayiler yok olacaklardır. Böylece bugünkü alız haliyle bile Türk teknik gücünü yeterince karşılıyamıyan sanayi, zamanla hiç cevap veremiyecek hale gelecek ve teknik eleman yurt dışında ekmek kapısı aramak zorunda kalacaktır-, içerde kalanlarda meşrubat fabrikalarında otomatik makina seyredeceklerdir. Türk halkı daha çok sömürülecek, daha çok sıkıntılara düşecektir.

Bugün dışarda daha iyi olanaklar bularak göç eden Türk i§ gücü en verimli devresini finans - kapital'e hediye ettikten sonra, kendi yarattığı değerleri satın alarak, finans - kapital'e son bir katkıda bulunup yurda dönecektir. Döndükleri yurt, halkı daha çok sömürüimüş, doğal kaynakları daha çok yad ellere aktarılmış olarak onları doyurmaktan çok uzakta olacaktır. Sosyal yaşantının doğurduğu bunalımlarda bu sıkıntılara tuz biber ekecektir.

öyleyse biz teknik elemanlara düşen büyük görev nedir? Biz, bu mazlum halkın bir parçası değil miyiz? Parçasıyız. O halde hiç bir bölünmeye uğramadan, tek bir güç halinde, bilinçli ve örgütlü olarak halkımızın savaşına katılmak zorundayız. Bu görevden her yan çiziş, her çekingenlik bağımsızlık ve onurlu meslek sahibi olma savaşımızda zayıflık yaratacaktır.

0 halde hep birlikte and içelim;

— Emperyalizmin yeni oyunu Ortak Pazar'a HAYIR!

— Tek bir devrimci sendikaya EVET, San sendikalara HAYIR!

— İşbirlikçi İktidara HAYIR!

Yaşasın Teknik Personel'in devrimci savaşı!

KAYNAKLAR:

1 — îş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü 1967 yılı çalışma raporu, ek - istatistik No. 14.

2 — İş ve îşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü 1969 yılı çalışma raporu ek - istatistik No. 14.

3 — İş. ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğü yayın No. 59. Araştırma, Yurt Dışındaki Türk İşçileri S. 3.

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI Ihlamur Sokak 10/1 Yenişehir - Ankara Tel : 12 76 60

İSTANBUL ŞUBESİ Cumhuriyet Cad. No : 283 Engin Han K a t : 2 Harbiye - İstanbul Tel: 48 13 13

İZMİR ŞUBESİ Plevne Bulvarı 3/1 AJsancak - İzmir Te 1 : 23973

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ

İlan Tarifesi

Dergimize gönderilen yazılar basılsın veya basılmasın geri verilmez. Tazı ve Uârüardakl fikirler yazarlarına aittir. Odayı ve dergiyi sorumlu kılmaz. Dergide basılan yazılar kaynak gösterilerek İktibas edilebilir. Tazıların Beyrek, aralıklı daktilo İle yazılması, Türkçe ve İngilizce özet verilmesi, biri parşömen olmak üzere iki nüsha gönderilmesi ve şekillerin aydıngere çini mürekkebi İle çizilmesi gerekir. Tayın Kurulu yazılarda gerekil gördüğü değişiklikleri yapabilir.

Yan ücretleri

(Dersi sayfası bağına)

Orijinal telif makale 60,— TL.

Tellk derleme makale 40,— TL.

Tercüme makale

30,— TL.

P14n, proje ve tesislerin,

mevzuat ve neşriyatın

tanıtılması ve tenkidi.

haberler,

25,— TL.

ön dış kapak Arka dış (kapak Arka İç kapak ön. İç kapak Tam ön sayfa Tam arka sayfa Tarım ön sayfa

Tanm arka sayfa Çeyrek arka sayfa

2500,— TL. ıooo,— >

750,— » 800,— » 700,— » 600,— >

600,— 1

350.— »

200.— »

Küçük İlân en 1 cm. : 60,— > Renkli ilânlar için renk farla ahntr. Sürekli ilânlarda 6-11 ay için % İS, 12 aydan, fazlası için ,% 25 indirim yapılır, ön dtj kapak seneim ve indirimsizdir.

Elektrik Mühendisliği Dergisi Elektrik Mühendisleri Odası üyelerine ücretsiz gönderilir.

Elektrik Mühendisliği