Elektrik Mühendisliği · Sayı 175 · Temmuz 1971
YAN ÖDEMELER
Mühendislik mesleği, meslek hakları ve istihdam Görüş ve değerlendirme
- Yıl
- 1971
- Sayfa
- 61
- Okuma süresi
- 14 dk
- Görüntülenme
- 0
Konu
Mühendislik mesleği, meslek hakları ve istihdam
İlgili: Mevzuat ve hukuk, Oda ve TMMOB örgütsel yaşamı
Anahtar kelimeler
- yan ödemeler
- Personel Kanunu
- 1327 sayılı kanun
- Teksen
- iş güçlüğü zammı
- teminindeki güçlük zammı
Özet
Kamu kesiminde çalışan teknik personele yönelik yan ödemeler (iş güçlüğü, iş riski, teminindeki güçlük zamları) konusunda bakanlıklarca hazırlanan taslak esaslar ile Teksen ve meslek odalarının bu taslağa yönelik eleştirileri ve alternatif önerileri sunulmaktadır.
Tam metin
Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.
<$1 g ' ( 0 ( / ( 5
Üyelerimizi yakından ilgilendirmekte olan ve kamu kesiminde çalışan tek- nik gücün, Personel Kanunu
\ a baltalanmış olan istihdam ve hayat şartları imkknlarını kısmen de olsa yeniden düzenlemesi düşünülen, ama gerek yetki- lilerin, yönetimin ilgisizliğinden, gerekse Personel Kanunu ile başlatılmış olan ve kalkınma çabalarında teknik gücün birinci derecedeki önemini hiçe sayma politikasının devamından dolayı, 1971 yılı Bütçe Kanunu nda da yer almış ol- masına rağmen hernedense bir türlü tasarlanıp, yürürlüğe konamayan ©yan ödemelerª üzerine aşağıda üç çalışma bulacaksınız.
Bunlardan ilki Bayındırlık, Enerji ve Tabvi Kaynaklar ve Sanayi ve Ticaret Bakanlıklarının ortaklaşa hazırladıkları taslaktır. Diğer ikisinde ise Teksen in ve ayrıca gene meslek odaları, Teksen, Türkiye Teknikerler Sendikası ve Türkiye Teknik gğretmenler Sendikası nın bu taslak üzerine görüş ve eleştirilerini bu- lacaksınız.
1327 Sayılı Kanunun 71 nci Maddesinde Yer Alan Zamlarla İlgili Hususların
Tesbitinde Gözönünde Bulundurulacak ESASLAR dalışma konusu birbirine yakın ve bünyelerinde aynı nitelikte personeli ihtiva eden yatırımcı bakanlıklar olarak Bayındırlık Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı temsilcilerinin iştiraki ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu nun VI. kısmının sonuna 1327 sayılı kanu- nun 71. maddesi ile ilkve edilen ek maddede sözü geçen iş güçlüğü, iş riski ve teminindeki güçlük zamlarının hangi hallerde, hangi meslek ve görevlere, ne miktarda ödeneciğinin tespiti amaciyle teşekkül eden komisyonumuz, 5.5.1971 -6.5.1971 tarihlerinde Bayındırlık Bakanlığı nda toplanmış ve aşağıda- ki hususları kararlaştırmıştır.
$ *(1(/ (6$6/$5
1. Yukarıda izah edilen maksatla 1971 malv yılı Bütçe Kanunu nun 17. maddesi gereğince kurumları tarafından hazırlanarak ilgili mercilere gönderi lecek teklif veya yönetmeliklerin ilmi esaslar dahilinde ve bütün devlet teşki latına şamil bir (iş değerlendirilmesi) yapıldıktan sonra tespiti gerekmekte ise de vaktin darlığı ve her kuruluştaki elemanarın intizar durumunda olma ları dolayısiyle söz konusu ödemelerin süratle halledilmesi zarureti karşısında, 1971 yılı için iktisadv kamu kuruluşlarının da yönetmelikleri yerine kaim ol mak üzere tatbik şeklini gösteren esasları ihtiva eden tekliflerin Bakanlar Ku rulu kararı istihsal edilmek üzere ilgili mercilere sunulması uygun mütalka edil miştir.
2. Bakanlıklarda bu zamlarla ilgili personelin görevlerinin çok değişik bu lunması ve değerlendirmenin objektif ölçüler içerisinde yapılabilmesi gayesi ile bu zamlar için kriterlere müstenit puanlama esasının tatbiki uygun görül müştür.
w6x yPiz { a| } Tz ~oe¦ yP¦ e } x } e &} G ÷
)3. İş güçlüğü, iş riski ve teminindeki güçlük zamları, 1971 yılı Bütçe Kanunu nda belirtilen sınırlar dahilinde kalmak kayıt ve şartiyle, 2. maddede belirtilen puanlama esasına göre değerlendirilerek ilgili bakanın onayı ile yü rürlüğe konulacaktır.
4. a) İş güçlüğü, liş riski ve teminindeki güçlük zamları inşaat, makina, elektrik, harita, maden, fizik, kimya, jeoloji, jeofizik, meteoroloji, petrol; en düstri, tekstil, mühendis ve yüksek .mühendisleri ,ile mimar ve yüksek mi marlara, jeolog, jeofizikçi, paleotolog ve minerologlara verilicektir.
E
øú JoO÷ YH ÕOú riski zamları (a) fıkrasında yazılı olanların dışında kalan mühendis ve yüksek mühendislere, jeomorfolog, kimyager, fizikçi ve yük sek matematikçilere ödenecektir. Teminindeki güçlük zammı verilmeyecektir.
c) ( a ) ve (b) fıkralarında yazılı olanların dışında kahp ta lise üzerine veya lise ıdengi bir okırl üzerine teknik tahsil yapmış olanlara, J ş güçlüğü ve iş riski zamlarının, puanlama file (bulunacak ^miktarının 50 si ödenecektir.
d) Genel idare hizmetleri sınıfındaki görevleri fiilen ifa etmekle beraber teknik hizmetler sınıfına girmek niteliğinde olmayanlardan genel müdür ve genel müdür yardımcılarına iş güçlüğü ve teminindeki güçlük zamlarının, pu anlama ile bulunacak miktarının 75 i ödenecektir.
5. Tahsil durumları itibariyle, teknik hizmetler sınıfına girmek niteliğinde olup da görevleri icabı memuriyet unvanları genel idare sınıfında bulunanlar için 657 sayılı kanunun 43 ncü maddesinin (a) fıkrası gereğince tespit olu nacak ek gösterge ücretlerinin iş güçlüğü, iş riski ve teminindeki güçlük zam ları ile birlikte ödenmesine devam olunacaktır.
6. İş güçlüğü ve iş riski zamlarına hak kazanabilmek için o görevde bir takvim ayı zarfında bilfiil 15 gün çalışmak şarttır. d
15 gün ve daha fazla çalışmış olanlar, o aya ait zamları tam olarak alırlar.
İş güçlüğü ve iş riski zamlarmdan faydalanacak görevleri geçici olarak yapmak üzere vazifelendirilenlere, tespit edilen zamların bu görevleri bilfiil ifa ettkleri günlere ait olan kısımları ödenecektir.
7. 1327 sayılı kanunun 71. maddesinde zikredilen zamlar, sağlık hizmetleri sınıfında bulunanlar için Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, avukatlık hizmet leri sınıfında bulunanlar ile genel idare hizmetleri sınıfına dahil olup da mali konularla ilgili bazı görevlerde bulunanlar için Maliye Bakanlığınca tespit olu nacak esaslara göre ödemede bulunacaktır.
IL 38$1/$0$ (6$6/$5, l. İş Güçlüğü Zammı :
1. 1327 sayılı kanunun 71. maddesi gereğince, çalışma şartları bakı mından güçlük arzeden ve normalin üstünde gayret sarfını gerektiren görevler için iş güçlüğü zammı verilecektir.
2. İş güçlüğü zammının değerlendirilmesi için puan plknı aşağıda açık lanmıştır.
w&x yPze{ a| } z ~oi ePy ee } @x } e }9 ÷
)Kriter 1 ² Normal ve belirli zamanlar dışında çalışma gerekmesi 2 ² Gayri müsait arazi veya iklim şartları altında çalışma gerekmesi 3 ² İşin seyyar ve hareketli olması 4 ² İşin toz, duman ve gürültü arasında yapılması güçlüğü 5 ² İşin vardiyalı olmasından doğan güçlük
Puanı 50 25 10 10 5
Bu durumda teknik hizmet sınıfına birim puan değeri 8.²TL, diğer hiz- metler sınıflarında birim puan değeri 6.² TL. dır.
3. Toplam olarak 100.²TL.
ndan daha az ödemeyi gerektirecek derecede az puan alan görevlere bu zam uygulanmıyacaktır.
11., İş Riski Zammı :
1. 1327 sayılı kanunun 71. maddesi gereğince, hayat ve sağlık bakımından tehlikeli olan maden ve kömür ocöklarında, arazide, şantiyelerde, fabrikalarda, atölyelerde ve lobaratuvarlar gibi işyerlerindeki görevlerde bilfiil çalışanlara iş riski zammı verilecektir.
2. İş riski zammının değerlendirilmesi için puan plknı aşağıda açıklan mıştır.
1 ² Kaza ihtimali riski
2 ² Hastalık tevlit etme ihtimali riski
3 ² Sağlık tesislerine uzaklıktan doğan risk
Bu durumda teknik hizmetler sınıfında birim puan değeri 4.²TL., diğer hiz- metler sınıfında birim puan değeri 3.²TL. dır.
3. Toplam olarak 100.²TL.ndan daha az ödemeyi gerektirecek derecede az puan alan görevlere bu zam uygulanmıyacaktır.
III. Teminindeki Güçlük Zammı :
1. 1327 sayılı kanunun 71 nci maddesi gereğince, eleman temininde müş külkt çekilen görevlerde çalışanlara teminindeki güçlük zammı verilecektir.
2. Teminindeki güçlük zammının değerlendirilmesi için puan plknı aşağıda açıklanmıştır.
l ² Yetişmedeki güçlük A ² Tahsil güçlüğü :
a) Lise üzerine 4 yıl tahsil
b) Lise üzerine 5 yıl veya daha fazla veya mastır
&w x Py ze{ @| } z~oiePy e n} @ x } e } 9 ÷
)l -5 yıl hizmet
6 - 1 0 yıj hizmet
10 yıldan yukarı hizmet
EH QI SP RUWT V `X aY RcbdRWV e£gf Rcif h£f$T1rp qSs``t u s`wv s
xAIy `h u ha`X `h u Up X V C pUY g1 £b 1R aV T"R $f V X f p"`e Y vS XdRdT9"b R ` $Uh T u hUu Uh dY dR "R © R` ©V d
a) Yüksek seviyede politika tespitinde, plknlama,
karar verme ve yönetme sorumluluğuna katılma
etkenliği fazla olan
(Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür,
Genel, Müdür Yardımcısı, Reis, Reis Muavini, Da-
: ire Başkanı gibi) görevler için
b) İkinci derecede karar verme, yürütme ve dene
tim sorumluluğuna katılma etkenliği olan
(Bölge Müdürü, Müessese Müdürü, Daire Başkan
Yardımcısı, Fen Heyeti Müdürü, ùube Müdürü,
İşletme Müdürü gibi) görevler için
c) Üçüncü derecede karar verme, yürütme ve dene tim sorumluluğuna katılma etkenliği olan (Mü- dür Yardımcıları. Baş Mühendis gibi) görevler- için 8
G
Araştırma, etüd proje yapım, kafi hesap ve uygulama kontrolü yapılan (ùeflik, kontrol mü
hendisi gibi) görevler için
e) İstişarv organ olarak çalışan, soruml,uluk taşımayan (Müşavirlik gibi) görevler için
Wy I y¡u Uq ©R dRU£u e £f$V dUY `p Tgfih¥ds Ut u sUv s "d j
a) Sosyal şart ve imkknları iyi olan yerlerde çalışma
b) Sosyal şart ve imkanları orta derecede olan yer
c) Sosyal şart ve imkknlardan mahrum olan yer
k mI l'hSn of V at iV XaYpR V erSq hSu Trrp V pT "Ss SX u p tu d
a) İş Bulma ihtimali çok
b) İş bulma ihtimali orta
c) İş bulma ihtimali az-
PUa v£u £p Trd
7w xx
Bu durumda birim puan değeri 28. ² TL. efor.
3 ² Toplam olarak 500. ² TL. sından daha az ödemeyi gerektirecek de recede az puan alan görevlere bu zam uygulanmıyacaktır.
6w x yPez { a| } zS~oeeyPee} x } e}& P ÷
)Teksen ve Meslek Kuruluşlarının Yan gdemeler ve Diğer Sorunlar
Üzerine Görüşleri
Bilindiği gibi kamı kesiminde çalışan 30000 teknik eleman, bütün tep- kilerine, bütün direnişlerine rağmen, adete zorla Yeni Personel Kanunu kap- samına alınmışlar ve ©hizmetª yerine ©değerª üretmek suretiyle doğrudan doğruya ülke ekonomisine katkıda bulundukları halde ©memurª statüsünde çalışmağa mecbur edilmişlerdir. Böylece kamu kesimi teknik elemanlarının sosyal ve demokratik hakları kısıtlandığı gibi (örneğin siyasi partilere üye olabilme), ayrıca ekonomik olanaklar bakımından da büyük kayıplara uğ- ratılmışlardır. Kamu kesimi teknik elemanlarının Personel Kanunu kapsa- mına alınmalarının çok olumsuz gelişımelere yol açacağını ve özellikle en verimli çağdaki teknik elemanların ya yurt dışına çıkmak ya da özel sek- töre geçmek üzere kamu kesiminden ayrılacaklarını, böylece yatırım, plkn- lama, projelendirme, işletme ve denetleme işlemlerinde büyük aksaklıkların ortaya çıkacağını, meslek odaları ve tüm teknik eleman kuruluşları yaptık- ları bilimsel açıklamalarla sorumlu katlara ve kamu oyuna defalarca duyur- muşlardı. Bütün bu bilimsel ve objektif verilere rağmen kamu kesimi teknik elemanlarının somut talep ve istekleri dikkate alınmamış, ayrıca intibaklar kararnamesi ile yurt kalkınmasının temel unsurı, olan Türkiye teknik gücüne yeni bir darbe daha vurulmuştur. Bütün bunlardan başka yeni Yan gdeme- ler Tasarısı gerçekleşinceye kadar ©eski yan ödemelere aynen devam edile- ceğiª şeklindeki kanun hükmü de çiğnenmek suretiyle teknik elemanlara ©şan- tiye, ağırlık, seyyaliyet ve mahrumiyet zamlarınınª ödenmesi de keyfi bir şe- kilde durdurulmuştur. Böylece özellikle mahrumiyet bölgelerinde, üretim mer- kezlerinde, şantiyelerde, feragatla çaışmakta olan teknik elemanlar birden- bire çok güç koşullarla karşı karşıya ve yapayalnız bırakılmışlardır.
Teknik eleman örgütlerinin, meslek odalarının ve özellikle Teknik Per- sonel Sendikası (Teksen)
in yapmış olduğu tüm uyarı ve eleştirilere rağmen, yeni Yan gdemeler Tasarısı, önemsiz nedenlerle çok geciktirilmiş ve Tür- kiye teknik gücünün ızdırap ve mağduriyeti adeta kasıtlı bir şekilde sürdü- rülmüştür. Bu arada sorumlu katlara ışık tutmak ve yardımcı olabilmek amacıyla, Teksen in öncülüğünde ve tüm teknik eleman örgütlerinin katıl- masıyla, tamamen bilimsel ve objektif verilere dayanan bir Yan gdemeler Tasarısı taslağı hazırlanmış ve bu tasari hem Demirel hem de Erim kabine- sindeki yatırımcı bakanlara sunulmuşturf
]. Bu tasarıda görüleceği şekil- de, hükümet tasarılarından farklı olarak puanlama esası getirilmiş ve ©pu- anlamadaª makam yerine ©fonksiyonª ve ©verimlilikª kriteri baz olarak kul- lanılmıştır. Böylece en verimli ve fonksiyoner teknik elemana gereken öde- menin yapılabilmesi ön görülmüştür. Oysa hükümt tasarılarında genellikle en yüksek makam sahibine en fazla yan ödeme yapılması genel bir ilke ha- line getirilmiştir. Teksen ve meslek odalarının eleştirileri sonunda hükümet tasarıları önemli değişikliklerden geçmiş ve yakın zamanda Bayındırlık Ba- kanlığı, Enerji ve Tabiv Kaynaklar Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakan-
[
] DKeurrguilmu)iz. de (Mart - Nisan 1971, Say 171 -172, S. 23) yayınlanmıştır (Yayın
&w x yPze{ a| } zo~ iePy ee } x } e } 9 ÷
G
)lığı yetkilileri tarafından yeni bir tasarı daha hazırlanmıştır. Bu tasarıda pu- anlama esasının kabulüne ve ©verimlilikª ve ©fonksiyonª kriterlerinin göz- önünde tutulmalarına rağmen, sosyal adalet ilkelerini ihlkl eden hususlara da yer verilmiştir. Yatırımcı Bakanlıklara sunduğumuz eleştirilerde de belirtil- diği şekilde, örneğin Orman ve Ziraat mühendisleriyle, yüksek matematikçi, kimyager, tekniker ve teknisyenler teminindeki güçlük zammından yoksun bı- rakılmış, ayrıca tekniker ve teknisyenlere iş riski ve iş güçlüğü zammının
50 oranında ödenmesi öngörülmüştür. Bundan başka teminindeki güçlük zammı bölümü o şekilde düzenlenmiştir ki, genel müdür seviyesindeki tek- nik elemanların dışındaki teknik elemanlara bu zammın ödenmesi olanağı ortadan kaldırılmıştır. Böyle bir tasarının tatminkkr olamıyacağı ortadadır.
Bütün çalışmalar yanında Teksen ve meslek odaları Yeni Personel Ka- nunu nda teknik elemanlar açısından ortaya çıkan aksaklıkları da ayrıntılı bir şekilde tesbit etmiş ve sorumlu katlara duyurmuşlardır[
]. Bu çalışmay- la teknik elemanların uğradıkları haksızlıklar bir kere daha ve somut olarak ortaya konulmuştur.
Kamu kesimi teknik elemanlarımızın bugün içinde bulunduğu güç ve hatta dayanılmaz koşulları böyle kısa bir çerçeve içerisine sığdırmanın ola- naksızlığı karşısında, sayın parlamenter teknik elemanlardan, sunduğumuz bel- gelerin yadımıyla teknik elemanların sorunlarına ve özellikle yan ödemeler sorununa eğilmelerini ve yurt kalkınmasının temel unsurlarının huzur içinde çalışabilmesi için gereken sosyal ve ekonomik koşulların gerçekleştirilmesine katkıda bulunmalarını saygılarımızla rica eder, çalışmalarında kendilerine ba- şarılar dileriz.
7(.1L. 3(5621(/ 6(1'Ì.$6, 7(.6(1
(/(.75L. 0h+(1'L6/(5L 2'$6, )L=L. 0h+(1'L6/(5L 2'$6,
+ yz $y ´Ó©{ 5|}Ï L|7| $~ ÓW0Ó}h'+ Î (Îz 1z Ê 'Ê yi"Lty 6"/ÎS(wÎ 5y L 2Ê '|¥Ê $|6İ ,İ
0$'(1 0h+(1'ø6/(5 2'$6,
0$./1$ 0h+(1'L6/(5L 2'$6,
0ø0$5/$5 2'$6,
250$1 0h+(1'L6/(5L 2'$6,
0~ ~ §('¡70 ( 2y Ïy 5ÏSÎ 2Î ~/~Î2Îu -ø z 0z§ hyr S +oÎu( 1 'ÎÎwL~ 6Ól/ (Î Î 5z'z L
2y ' $| 6 ,İ Î
6(1'ø.$6, 7h7g6
in Yan gdemeler Tasarısı Hakkındaki Görüşleri
Sn. Nihat Erim Sn. İhsan lopaloğlu Sn. Ayhan dilingiroğlu Sn. Selkhattin Babüroğlu Sn. Cahit Karakaş Sn. Dr. Cevdet Aykan
Başbakan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı İmar ve İskkn Bakanı Sanayi ve Ticaret Bakanı Bayındırlık Bakanı Köyişleri Bakan larına yazılmıştır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bayındırlık Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanmış bulunan ©Yan gdemeler Tasansıª hak- kındaki görüşlerimiz aşağıda sunulmuştur.
l ² Yeni Yan gdemeler Tasarısında göze çarpan en önemli aksaklık Zi- raat ve Orman Mühendisleriyle, Kimyager, Yüksek Matematikçi, Tekniker ve Teknisyenlere ©Teminindeki Güçlük Zammıª nm verilmemesidir. Böyle bir de-
@5
>
@
Dergimizd e
0D\ÕV 6D\Õ 6
yayınlanmıştır).
(Yayın Kurulu) .
6w x yPze{ |a} zSo~ eeyPe e}
x
}
e }&P 7
)ğerlendirme teknik camiada büyük bir huzursuzluk ve verim düşümü yaratacak- tır. Kalkınma çabalarmin temel öğesi olan teknik elemanların bir kesiminin hakları olan ekonomik olanaklarından yoksun bırakılmaları ayrıca sosyal ada- let ilkelerini de ihlkl etmektedir.
2 Ayrıca Tasarıya göre iş riski ve iş güçlüğü zamlarından Tekniker ve Teknisyenler sadece 50 orannda yararlandırılacaktır. Oysa, bilindiği gibi ör neğin bir maden ocağında, bir yüksek gerilim hattının altında çalışan bir mü hendisle bir tekniker ya da teknisyen aynı iş riskine, aynı tehlikelere maruzdur lar. Dolayısıyla iş riski ve iş güçlüğü zamlarından tekniker ve teknisyenlerin sa dece 50 oranında yararlandırılmalarının anlamı anlaşılmamaktadır.
3 ² Tasarıda özellikle mahrumiyet bölgelerinde çalışanlar için yeteri de recede ayrıcalık bulunmamaktadır. Oysa şantiyelerde, büyük merke/lerden uzak işyerlerinde çalışan teknik elemanlar için ayrıcalıklar yaratılmasının zorunlu olduğu ortadadır.
Ülke kalkınmasını gerçekleştirme çabalarında en etkin bir yer alacak tek- niknik elemanlarn huzurlu bir ortam içinde çalışmalarını ve verimli olabil- meerini sağlamak üzere yukarıda belirttiğimiz hususların dikkate alınmasını rica eder, en derin saygılarımızı sunarız.
?-ODOZQ
6w x Py ez { a| } Sz ~oi iPy ee} @ x } e}&P ÷
ø
© 7 C C B 7 7 7 B 7 7 C B 7 7 B 7 7 7 B 7 7 w 7 C B 7 7
PL
n £ l © k © ©
6D\ÕOÕ 'HYOHW 0HP§k XSUO DUğÕ ¦}.¢uDQm¦ XkoQ "Xw
Q0D Jp |U¦@H «R$ QNDUD da Genel Müdürlükte
istihdam edilmek üzere Almanca veya İngilizce, Fransızca bilen bir ELEKTRİK
Õ_
MÜHENDİSİ veya Y. MÜHENDİSİ aramaktadır.
gø v
ø
P
ü İ Adres : Yem Sanayii T.A.ù. Genel Müdürlüğü Mithatpaşa Cad. 56/3, ANKARA
O
w`wu w0 0¡¡w 0¢ £0 ¡ğ aS 0 ¥ £S¦ğ¡§
Ihlamur Sokak 10/1 Yenişehir - Ankara Tel: 12 76 60
ğd ¦u¢ ª¨ ©ª¥ u« ©ªª¨ Uuğ
Cumhuriyet Cad. No: 283 Engin Han Kat: 2 Harbiye - istanbul Tel : 48 IS 13
¬S ¡« ©0¡¨ a ğ¡
Plevne Bulvarı 3/1 Alsancak - izmir Tel: 23973
(/(.75ø. 0h+(1'ø6/øöø
ö¡§÷ øù 7Ø iŞ Ü úß($û Ü
§® t¯ °gC± ² ³¥² B´ r¯ ±7µ¶©·¯(g° ² ¸ t¯ ¶p©¹ iº ´» ¸ ºt'° ¼ Bº n½ » ¸ ¾ n½ » ¶ C¿ ¯i¹©º'¼º#½n» ¸ ¥³ #º ½n» ¶ 7± ¯t°gU² ¿t¯ g° ² ¸ ³ t¯ 7´ "À oÁ ºi´B» ¿©W¯ ² ¸ ( "¶ ¸ (º $° ·Cº(Ã"² Äg² Ã"² °$¸ #¯ °'¹"(º ´ (º n° ¸ ºt°n» ©¶ ºrºB² ž Å ² $° 'À Æ B· Ǻ ¹©»¥¿ ¯F·B¯t° C± ² ©¹ ² g½ È i° ɳ¸ ÉÊà » ¸ ¥³ ºÇ7´ À 0® ¯t°C± ² B· F¯ ¼ º(n½ » ¸ ºi˶ ¹ ºÇB´ » ¸ ºiW° Cà ºÇ¹CC¶ iº Ìà ± µ½Å #¯ ¾ ° ² ¸ ¯t° t¯ à ² à iÅ ² ¼ º#½ ¯#7· ² ¸ ¯t¼ ² ¸ ² °$aÀ Áoºi´B» ¸ iº °g» ¶½gt¯ ¹©¾ °¯tÃ`Í tº °(º ¸ » ÃC¸ »·7ºtÃÅ ² ¸ È ² ¸ '¯ ¹©iº ´B» ¸ ¥³ #º n½ » UÍ Î`Ï7°ià ¾ °i°i°¸ĞÓ ²¯Ét²µ¯Ã©¸Ã¸'³³ ɸpÃ7¿7(¯ ¯#(¯t¯°nr¯ ¹½n¶E7¼²7²ºiu²¹"² ¶7´B¿Èºt²»C± ¸¯Ò¸¸¯³²iº ºi¸ g°Ó²©¼Ğ´#ºt·¯t²²ÃEtѺrôB¸ ¯²²²°Ç¸¸±7ϳ¸À µ#t¯t¯B´ (´°g°¯#¯i²i¯i¯ ½g°g¶WÃÅS²¯ ² ǺC¿7±¸ ¹©²¯ti¯ ©Ã±·7°°²¥µ¯i² »¸C¶Ã°'³ ¶7B·±² °n©Ï¯#ÏC¯tdÀ n½½gÖ°²§ÁÔ¯ AÏªÍ ºA$ºĞ¼C¹·B²²C±¶C¯(»° 1¶µ²0CÖ² ¶©²'³CÒÕ¡Ó ·²Çº ÃÏÉB¯° ¾¾¾¾¾
×oBØ Ù "Ú Û Ü Cİ Ş(ß(Û ÛnßBŞtÜ
à EÊ ÏgÌ eá Ò ×`ĞÇâ ã Ğ× ÓoäĞ5ÎrÓ Ô Ğ à
4Ì Ò åGÒ 3Ô Ğ5Ñ ÑÏ5Ñ Ò ã4§Í Ğ Ğ Ğ5Ñ Ï Ûtætç è ÏğÑ Ò ã ÖngÏ 8Ì Ñ gÏ TÍ ÏÀÍ¥ĞPĞB)Ğ Ñ ë Ï ê#ætç è
"U é "~ Ué
Îat¯ ° iÑ 7Ï ³¯u³ºÇú(¸ ¯
ì(í"îğï
óBô îıï
üü
tón qôítï íôi(í Cííí"îîp î o
r7s¡#s t u
ı
v ¡s #s t u 7w s7s#t u
ix iy 7y z {
| x y7z { wş ÿ¡£¥¢ ğ § ¦ ¦ 𠨣©ğ ¦ ¥ ¦ } iy y7z { $ÿ $ÿ ¡£¢ ¥ ¥¢ © ğ © ¥ !©#" ¡¢#𠦩¦ 𠨣ğ $
% (& '£' 0 1 ) ¦ #¦ 32 '¡4¡5©¡' 6 (©) ¥$ #©7 ¡8 ğ #9
(ÿ ÿ #ÿ ¦ ¡¦ @2 6 4 ¦ A$ ¦ #¦ C B )D FE ğ 7 HFG IA$ P
#¢ EQ© ¢R9 7 ¥ğS¦ ¢UT U¦ ©V$ ¦ #¦ BR#9 ¦ ¥8 $W¦ ¡
U£ ` £¥ YX `ba£c d e a gfihD`iDp Qq e riX e ste F`DdvuQe ir e tX `i£a c d e a gfihDb` pbQq e rHX b` d e @iq Vw rHxyAf W`iX i` d e Dp `ybf W d `Vc(ir e g iu Q bp iq `bd e X e d
v
i g £ © d¥ e( fiig h¥j
7h5. (/(.7527(.1ø. 6$1$<øø
İMA LÆTI Yangın ihbar santralı
R m @ @m V
§ 0ğ § ko"¦
©w X x # w©p w©p Au x p v # ¥ ¥0S ¥ v ¡ ¥ g 0
Türkiye dapında İMALAT
8&8= )ø$7
+(0(1 7(6/ø0
1(&$7, <(5787
Selanik cad. 39/b tel. 120999 Ankara
$ 1~ Fw .¦C ~ $£ 5$A©£
)Sanayici ve is sahiplerine:
ø
O,5 Beygirden 1OO beygir güce kadar, her devirde dönen 220/380 Volt
5('8.725/8 (/(.75ø. 02725/$5, KD]ÕU RODUDN VWRNXPX]GD PHYFXWWXU 0$08//(5ø0ø= ¥Ì5 V b<U¡ ¢,/ ¥ * ¥ ((£ $£V A5ğ¥£$¦i¥ 1# 0(§ V¨ 7© £v£¥ø/A ª «ø«£'«£Sª «ø5¬ ª « 0DNLQD 0KHQGLVL
Y
=$5( %('(<$1
Azapkapı Talaşçilar Sok. No. 4Tel: 4.4 52 95 -44 27 7O
)Türkiye nin ilk telefon ve santral fabrikasını kurduk
Türkiye de ilk yerli malı Dünya nın en uzun
..ve Türkiye den ilk defa
santralı hizmete sunduk yekpare denizaltı kablosunu telefon ihraç ettik.
%R÷D] a serdik
bir tek gayemiz var: hizmetª
Hizmet deyince, Northern Electric olarak, yaptığımız her şeyi kastediyoruz. Araştırmaların en başından, en modern haberleşme ara- cının imal edilip, kullanışa verilmesine kadar daima ak- lımızdan çıkarmadığımız tek hedef bu : Hizmet. Bu gayeyi gerçekleştirirken Northern Electric i, Northern Electric yapan çok sayıda bilgili ve kabiliyetli eleman, sizin de emrinize giriyor. Bilginlerimiz yarınki dünyanın ihtiyaçlarını tesbitle başlıyorlar işe. Mühendislerimiz bugünün imkknlarını geliştiriyorlar. Teknisyenlerimiz düşünülenleri gerçekleştiriyorlar. 23.000 den fazla elemanımız, Türkiye de de olduğu gibi, dünyanın dört bir yanında hep bu tek gaye için çalışıyorlar. Biliyoruz ki, bizi, haberleşme sahasında ©En iyiª yapan ©En iyi hizmet ª> anlayışımızdır.
Northern Electric COMPANY LIMITED
Türkiye Temsilcisi: Yavuz Kireç. Atatürk Bulvarı 223. Ankara
)Türk Standartları Enstitüsü
Kalite Belgesine sahip tek emaye bobin teli Kavel
®A¯ °£7± ²i³ ´ ¯ mµ 7° ¶ · ¯ ¸ £¹ ¯ º¥¹H» £¹ ¸ ¹£¼ ¶ ¯ ½ g¼ mµ ´¡¶ £· ¯ ¸ ¹¯ ½ ¡± º¹©Q» #¾ °£¸ °#i² ¶ ¸ °¯ º ° » ¶ £¹ ¸ ¹#³ ´£¿± ²#£° ¡± ¶ ¯ °£¸ ¸ ¹ ¯ ½ ¥± ½ 1 ± ¯ ·£¸ ¹ ¸ ¹¯ ½ ±#º¥¹Vi» ¯ ¥° ¥º À#´y½ Rµ °¸ ¡Á ¶  #± £º ¿° #à ¹ ¥´ ¶ ´ µ´££¾ ½ #¸ Ä¥° ¯ ÅDº©½ ¥± °µ£´ ¸ °¯Â ±¥º@° £¾ #Æ ÀÆ£R¼ £¾ ½ ¯AÇ#´ È©É£± ¸ £É ¼
¶ £° ¯ #° S³  ±#º ° m± ¶ ¹£¯ Ê#½ #Ë ©¹ ± ¼7ɸ ¸ £° ±  ¸ µm£° ¼ ¶ °´£¸ °£U± ÌÍbÎĞDÏ FÑ ¹Rµ #° 7À ¹ ¾´ ¾ ½ ±R¶ ¹£¸ ¸ ¹¯ ½ » ¡¼ £° ¸ ½ ¶ ¹ ²¥½¡®W£Æ ¯ ¼FWÒ ¶ ° ±¥º °£¯ ¶ ¸ ° ¯ ÂÏW±#²7¶ ½ ¶ Æ7² Æ WÌ ° ¸ ½ ¶ ¹3WÓ ¹¸ Ô££¹ ² ½ ½ ¸ ¹ ¶ ¹ ¥² #Ê ½ 7¸ £¹ ©º ½ ¸ µ ½ Äm¶ ¹©R¼ µ °¯ ¼7° Aº  ¯Õ
Kavel Kablo ve Elektrik Malzemesi A.ù. İstinye-İstanbul tel: 633400
0Ö m× ©Ø Ú Ù Øİ Û VÜ Ş©Vß à
7(6ø6$7 7(/ø '(<ø3
*(d0(<ø1
emniyetiniz için
secin
Uyulması kanunen zorunlu olan Türk Standardları gereğince
KAVEL tesisat tellerinde iletken olarak elektrolitik bakır
tel, yalıtkan olarak da yüksek vasıflı P.V.C. kullanılmaktadır.
i diğer bir çok tesisat telinden ayıran bu iki
önemli özelliğidir.
En ufak bir yangın ihtimalini önlemek, ütü ve ocak gibi
elektrikli aletlerinizin uzun ömürlü olmasını istiyorsanız
ütü kordonundan sıva altı veya sıva üstü elektrik
tesisatına kadar her yerde KAVEL tesisat tellerini kullanınız.
KÆVEL tesisat telleri
Türk Standardları
Genel Satıcıları
Burla Biraderler ve ùsı. Beko Ticaret A.ù. İstiklkl Hezaren Cad. 61-63 Cad. 349 Beyoğlu,
Karaköy, İstanbul 455200 İstanbul 490039 Enstitüsünün garanti işaretini taşır.
áâRVã Ú ä ãåçæV©è é ê
)İzmir Milletlerarası Fuarındaki Sovyet Pavyonunda
67$1',0,=, =ø<$5(7 ('ø1ø=
9 (1(5*20$&+(;3257
İşletmesi tarafından teslim edilen
7(d+ø=$7,1 $5,=$6,= øù/(<øùø *$5$17ø/ø
'ø5
ec !d hf ğg pi gğsq rtvf ut)pyw xpg1t&fhğq ¢% 9R ¥ U¨@ I 1#I% ¦' 7 © 1¡ © 7 I §1@ IR 7 ¥¨@ I98 % ¦¦Q © 9%¨@ IVI$% 3@ & #¥ R 7 1 9$' @ 8 © P$7 1 9 @ 7 v ' @ I$ 2% ¡§9#I © § &¥2S @ 9' S7 ¡¡I @ ¥d er ¥ I !% H© $' 1£ ¥ 1 '9p© © 9© 9I f 6 ¦I17 ¦¨¥ @ I % ¡§ I© §g' # ¥ 8¦© '1©hG 1£ P!% #¨¥ © 7 ¡!¥ i¡¥ ¡ S© 7 © j¥ rt#¥ #$I %2©¦9' 1£ !¥ 1 9' © I1© Ilk1© %3© PW% ¥3© ¦Q © I¦ I '$V¦I ¥ m% § I1© §n© P7 #2¥ © I © © oI V¥ p¦#¦I © $ 1 ¦ © 7 h 1 '© I q ¦¥ # @ r 9 % ¦§i© © I 6915##I 7 #¥&ps¡I #¨¥ © 7 © ¥A uv§© I9¡7 ¥A@ I#@ t I $§ ¦6 7 7 #I¦ u'9¦£ ¥ ¦ ' © k9V 9 6¦I " v5 £P`% ¦ 2¥ © 1I © I¦¦x§ w ¥ © Q 3% © "@ § #¥2P@ 7 &¡I @ ¥A hu 1Q #7 7 ©S1w !¥ $' #V I # 7 © Iy1 ¡© 3% © W ©#% # W© I # & © 7 © ¥z 16 G &#I 7 S¥{¡ & © ¨% © |© © I } V¦98 ¦%¨7 ¡ H¥ s4 © ¥A7 © &© I1 p¡s¡I1# ¡¥¨© 7 © ¥d
ëAìDíDîğï ñ òSó ó ıô ï ö©ñ ÷øVù ø î3£ï ñ££ú ï£öö ûtü Vë ©ë ı
Wş ÿVÿ¡
¢ğ¦£ ¥¨§ © ¦ £¦¥!#$" %&# !¥ # '¦© (
)06%!162% £&3¥ 5§ %4ğ6#7 897¡A¥ @CUNB$L\¦D EGHFH7#L#IF© D$P & U¦QH© W¡¥ SR0)T¦I P§$#H¥2 VVLOOL÷L &¢ # 7 9U ¦V IW(XB`aY `B EWb1D
(á Râ Aã ä £ã İ å æ©Vè æê
2 Ò
$/d$. YH <h.6(. *(5ø/ø0 &ø+$=/$5,
l - Dahilv ve haricv tip, alçak ve yüksek gerilimli dağıtım postaları ve komple transformatör postaları
2- Yüksek gerilim cihazları: disjonktör- ler, seksi/önerler, yüksek takatli devre kesicileri v. s. gibi
3- Kaynak makinaları, elektrojen grup ları
4- Kabili ayar rezıstanslı yıldırım önle yicileri
5- Alçak gerilim cihazları : devamlı ve alternatif akım disjonktörleri, kon- takıörler, yüksek takatli devre ke sicileri ve ilgili teferruatı
6- Her nevi elektrik motorları 7- Maden ocaklarına ve kimyevv mad deler fabrikalarına mahsus infilake mukavim her nevi cihaz ve motorlar
8- Radyo, televizyon teçhizatı istendiği takdirde katalog ve broşür gönderilir.
¼3O7H+N=W ULP
Warszawal, Czackiego Str. 15/17, Pologne
3 2 %
TÜRKiYE ACENTESi : Hans GEELMUYDEN Veli Alemdar Han No. 428 istanbul - Karakoy Telefon : 447629-4434 16
)eıeKtriK enerjisinden tasarruı elektrik şebekelerinin ve tesisatının kusursuz işleyişi
02'(/
6RY\HW \DSÕVÕ .21'$16$7g5/(5
ile
PPNQGU
Tesisiniz veya cihazınızın elektrik gücünün radikal bir
şekilde artmasını
temin eder.
9ROWDMODU 9 9 9 9 9 9
9 1 ¦9 A 5 11$ 1 t ¦ 9 9 0 9h# ¦ ¡
ğ# z 1 ¦1 ¡ G &¨ 1 1 1 ğ 1 SA # S
6H A 6z¡¡&d¢ £5%ğy¡¥ ¦ §17¡¢d¨UN©L¦ª\« HH¬ 7¡ ®¡LF¯ ° D¡U¡± H¯ ğ¢ W²0e &®£P¡3¢ HVVLOOL÷L ²
³
e´ & ¦ ¦ dµ 𶠮yl· ©x¸ © « ¹ª
º
)Beynelmilel standartlara uygun metal aksamlarıyla birlikte porselen ve steatit izolasyonlu elektrik tesisat malzemeleri
p» ¼½ğ¾y¼ğ½ ¦¿ TÀ ¼ vÁ ÁvÂ0à ÄÅ&Æ Ç Ã0¼sÈ yÉ ¼¾ÊhËTÌCÄ yà ÍS¼ ÎhÏvĞh½ 0Í ğÑ Ò 2Ó ¡Ô Æ&ÕlÆ&xÖ ÆS× &Æ Õl&Æ Õ ÆSØ
.ÑğÒ sÑ $ÙÚj/dÛ eÜ (dÚ ğÑ 3ÙSİğ2Ş ÙG5Sß àğ6Sİ (àHá /Şâ(à 1ß
lã eä åhæeäHç Íee ÉvÃHa¼ Î5o tÀ ¼aÁ Á5ÂpvÃ Ş ×#eè ¡é 2ê Öaë Ì ¾ya¼ Éy¼v¾ Ê Ë HÍ 0Ñ 3Ò ¡Ô èğyØ Öeí× ğì Ç
3î Hï ğñvò ı ó ôö $÷ ø
´eùHHú Hû ü ¬Tıxıeş¡ğı ûğe´ Hú ü ÿû û¡H¡ú ¡¢£¥ğvı§¦Heı ş¨5¢ ù p© ùHHú ¡ş ùh ù¡¦ H© ı¦
¯
" !$&# &% '¥( )' $# 01'32$£4 5 '786 '@A9 4 #@B3')C# D0 F6 3E B7G 2HG @# 3B )E ¨# F9 G #H')@# 2ICE 3E B)G P ¨Q E)R0 2H3S 68E385 G $% P UE WT V
Y"'@5FP )' 6`4aG @b G #cdY fY eh7g ¥i Vq¥p P sS Ir ')68F5 #@§' tQ E¥G P ¥E aQ S$&u 85 7E P G $9 F5 G &v 58EC7E 0t¨Q 7' P @w 7E ¨Q E$2HG1x&Ey 3v 6 E$2
5 E70DP G 9)§' P Qt'702&S$68EH5G @% P EC2D'354 H# '7P ¨Q '3I'7085 P 4 6
g¡7p s# F5 §E &0 P G 79 x@E76AQsE587' 6AG u)IG 7g ¥ $ p§P S)v§$d$S¥G &r ¥E '7G 5§fe E§0IP G f9 G 2DF5 §E sQ UE &r '786 5 g
D# 3' £Q E3P @E 6FGh£i & 5 @' F6 G uHG #&HB E@j# G 5 G Id 3' 6 E3k# e fT nl m 3E &d 3E 0 3E P 3E 6Cf'$G 6 EHI2 Go§( '@rD03' @# P 4 7p 4qVfEHg
D '@5FG Hd E@n% sr '$cB V"up Ct f 4 u$3u G H% @E g7Rv fV 7l Rv evwv"B786 3E @2 G H# 3B E)#x5 E§sQ G s# E37B G P 7E 3d G P G 6
z i y 2185 7E 0IP G P )E 6 G ¨# x@UE Qa$! ¨Q )E I2 @2 G P P G 0tdHE§P {)E$H2 G $# G¨u3H' x3G15 E§Q¨H2 G P HG P )E 6 G #|G ¨Q §' P 3' 5 $b D4 9 G A6 Q¨'
}~
& F @ H 3 @ A H C H F R @ H D H& @ 1C@ @HH
1
7 ¢H¡ £&I£ £ R£ ğ
FÕ!©.A©©A©Aª[
D
AA§¥ A ¦f¨ ©qªUª§3« §ª ¦ ¨ ¦¬¦
dªf® §ª ¯ « ¥ °¥§«$¥ d± ¥¡® f° ª®
² H D D @@ ³ ´1 µ q ³3 ¶ &@´ · x $¸@ H H ¹º& H
R ¼ » ½" ¾) F37s ¿ a À § ¨ F £8 u$ R 7 $ 8 )Á § I a)
s) § 3 8 3F 3 Â @ C) $3I) 1
²Ã¡ )s 7I j 7 ¨ C ) t ) Ä) C f U) $ §& ¨ s 7 ¨ ¾ ) F
Å
@3 £ $ $ F ·¨ 3 Fk Æ$ µ H @ $
)I$ $ $Ç $ Æȳ 3@ ¨ HRÉ 3 1
F H H ËÌx ¢ § È f ¾ H¯ $ D $ F ¸ À F x x)s 7 s s | 7 3 A
² 7I ) Í ¥a$¨Î t@7 3 n $ È Ï Í & ) | s 7 Ğ3s A ¨
D@8) 3$ 7) $ U $ 1 a) $ I) @ 8 7 3 I U ) $ ) $
!dÓ ğy©@eÔ !¨2®v·&!qªi Õ ¸eª1© ª@$Ö ªÖ)ש!ª[A©F!©R©![©AA
Ódfı Ø3¨¢ IØ ÕÙÖ$@Ú HÚ ×
¥j¦¨ ©qUª ª§«3§ª ¦¨ ¦Û¦
f ª ®ª§Ã « ¥¡°¥j)« ¥ ±k¥®° §ª ®
² HDD @ @³ ´1 Ë · 3 ¶ & @ ´· x $ ¸ @ H H Ü& H
R ¾) FF$ 7s ¿ ¿a À § ¨F£8
F) ) ) ) Ï Í§ £F
7 £8 § I & C § a7 ) ) F $ º 3 U7 ) )& 7 I `
²Ã¡ )s 7I j 7 ¨ C ) t Æ İ ) ¸$ dC) $ 7 I s s 7 ¨  $ 8 F3
£$ $ §s 3 R µ$ µ @3 )
$ & )) $ Ş $ ƾ ³13 @ ¨ß $1 &
HH Ë Ì Ï ¢È s ¾ H
8x Ï ) s 7 s s u )3 A
² 7 & 7 A a ) ¨Î s@7 $n $ µn D § È H § s ) 3U s
D 3F ) 3 § ) à $ ¥) 18¿ a ) $& )3 F )à 3A &U7 )$$à
Ódpğ @SÔ ¨!ÿ® a· WÕ S¸ ©1Hª Ö$á@×
8â "ã Dä å¿æÇç èDéIé ê
ëàì
$í î ïğ ñ ò ó ğ"tô ıö1ï 1÷ ø ó ù î ó ú3ó û`ü ı