TÜRKİYE-AVRUPA TOPLULUĞU GÜMRÜK BİRLİĞİNDEELEKTRO MEKANİK SANAYİİNİN REKABET DURUMU

ÖZET DEĞERLENDİRME

TÜRKİYE AVRUPA TOPLULUĞU GÜMRÜK

BİRLİĞİNDE

Gümrük Birliğinde, Türkiye ile AT üyeleri arasındaki ticarette gümrük vergileri ve her türlü esetkili vergi, resim ve harçlar sıfırlanacak, her türlü kota ve esetkili kısıtlamalar ve engeller kaldırılacaktır.

Türkiye, AT dışı ülkelerle dış ticaretinde, AT'nin dış ticaret kurallarına uyacak, Ortak Gümrük Tarifesi OGT'yi uygulayacak ve beş yıl içinde AT'nin yapmış olduğu dış ticaret anlaşmalarını üstlenecektir.

ELEKTRO MEKANIK SANAYİİNİN REKABET

DURUMU

YANİ TÜRK SANAYİ ÜRÜNLERİ, AT KURALLARINA UYMALARI KOŞULU İLE HİÇBİR ENGELLE KARŞILAŞMADAN, AT'YE İHRAÇ EDİLİRKEN, AT SANAYİ ÜRÜNLERİ DE, DÜZGÜN REKABET KOŞULLARI İLE İŞLEYEN TÜRK PAZARINA HİÇBİR ENGELLE KARŞILAŞ MADAN GİRİP, SATILABİLE CEKTİR.

ARTIK REKABET TÜRK İÇPAZARINDA YAPILACAKTIR.

1 Elektrik Mühendisliği sektörü (elektrik ve elektronik sektörü), ürünlerinin ekonomik ve teknolojik farklılıkları dolayısıyla diğer sanayi kollarını yakından etkileyen, önemli ve anahtar bir üretim alanıdır.

2 Bu sektör AT sanayii üretiminin % 10'dan fazlasını ve Türk sanayiinin de % 4,25'ini yaratmaktadır.

3 Uzun yıllar Elektrik

Mühendisliği Sanayi içinde, elektrc

mekanik sanayi kolu büyük yer

HATI1K

Ecl,euktvY.»MÎüTh.

t " " ^ ^ 1 1

01 Son V a n m

elektronik sanayiinde

,eştirilen m z h ve büyuk

yüzyıldır; gerçek g ıe i s m e

::

T~.—;:—:

:—sonucu, bu sanayi kolu grup içindeki

EMSAD Elektromekanık Sanayıcılen Derneği tarafından yaptinlan y e r m i 5 ^ ^ ^ v e bugünlerde Kasım 1995 p a y m ı

THÎÜITf:

396 ELEKTRİK 4 7 MÜHENDİSLİĞİ i I

TEIT"

4 Türk sanayiinde de

elektrikli makinaların payı % 40,

elektronik sanayiinin ki de % 60 dır.

sanayiinin hemen hemen bütün

kollarında AT sanayii dünyanın en

büyük sanayiidir.

6 Her zaman ihracata

yönelik olmuştur. Ancak son 20

yıldır gelişen Japonya ve bir ölçüde

de Gelişmekte Olan Ülkeler rekabeti

karşısında rekabet gücünü

yitirmektedir.

7 AT sanayii içinde de

genelde, Almanya elektro mekanik

sanayii en büyüktür. Onu sıra ile,

Fransız, İngiliz ve İtalyan sanayileri

izlemektedir.

AT Komisyonunun

yaptırmış olduğu, üyelerin Avrupa

Tek Pazar koşulları içinde rekabet

güçleri etüdü elektrikli makina ve

malzemelerde yalnız Almanya,

Danimarka ve Fransa'nın rekabet

gücünün yüksek olduğunu gös

termektedir.

9 AT ihracatının % 6O'ı

Topluluk içinde, üyeler arasında

yapılmaktadır.

10 ELEKTRO MEKANİK

SANAYİİ İLE İLGİLİ AT

KURALLARI:

Elektro mekanik sanayii ile ilgili, iki önemli AT uygulaması söz konusudur.

— Birincisi : AT, kamu güvenliği ve sağlığını ilgilendiren konularda, AT çapında geçerli olacak ve bütün üyelerde zorunlu olarak uygulanacak (EN) rumuzlu TEK STANDART UYGULA MALARI.

İkincisi : AT'DE BÜTÜN KAMU ALIŞLARININ BÜTÜN ÜYELERE AÇIK OLMASI.

Bu çerçevede AT'de uygulanan zorunlu AT Konseyi Kararlan ve Standartları:

* Makinların sağlık ve gü venlik gerekleri direktifi, * Alçak gerilim elektrik şebe keleri güvenliği direktifi,

* Elektro magnetik uyum direktifi, * Patlayıcı ortam için elektrik malzemesi direktifi, * Elektrikli Ev Aletlerinin gürültü emisyonu. Radyo enterferansı ve Enerji tüketimi konularında 3 direktifi, * Direktiflere uygun olarak. CENELEC'in çıkardığı (EN) rumuzlu standartlar.

11 Türk elektro mekanik

sanayiinin, ülkenin tüm sanayi

üretimi içindeki payı % 4,25'tir. Bu

üretim, iç talebin % 68'ini

karşılarken, üretiminin % 10'nu da

ihraç etmektedir.

12 Türk elektro mekanik

sanayiinde küçük işletmeler büyük

yer tutmaktadır, özellikle A.G. iç

tesisat malzemeleri, büyük ölçüde

küçük işletmelerde üretilmektedir.

Yapılan araştırmalar, bu boy

sanayilerin gümrük birliğinde

genellikle

rekabet

güçleri

olmadığını göstermektedir.

13 Önemli malzemeleri

üreten büyük işletmeler ise "yabancı

sermaye iştiraki" ile kurulmuşlardır

ve gümrük birliğinde rekabet

sıkıntıları olmaması gerekmektedir.

14 AT'de olduğu gibi,

Türkiye'de de elektrik malzeme

lerinin büyük alıcıları elektrik,

üretim, nakil ve önemli ölçüde

dağıtımını da elinde tutan Türkiye

Elektrik Üretim ve iletim A.Ş.

(TEAŞ), Türkiye Elektrik Dağıtım

A.Ş. (TEDAŞ) ve mahalli dağıtım

işletmeleridir. Onları ikinci olarak,

sanayiciler izlemektedir.

15 Bu nedenle, büyük ölçüde

kamu alımlarına bağlı olan elektro

mekanik sanayiimiz, genel olarak

sürekli üretim yapamamaktan

şikayetçidir, bazı dönemler işsiz

kalmaktadır.

Sanayii pek çok elektrik makinası.

malzemesi veya elektrikli cihaz

üretmektedir. RAPORUMUZ,

EMSAD ÜYELERİNİN UĞRAŞI

ALANLARI OLAN KOLLARI

İNCELEYECEKTİR. 17 ELEKTRİK MAKİ

NALARI Sanayii ürünleri, elektrik generatörleri, motorları ve transformatörler için AT'de talep 1983'e kadar iyi bir gelişmeden sonra duraklamıştır: bunda baş neden elektrik üretim ve nakil sistemindeki fazla kapasite ve sanayi yatırımlarındaki durgunluktur, yani talebin doymasıdır. İhracattaki durgunlukta özellikle Güney Doğıı Asya ve Doğu Bloku ülkelerinden gelen rekabetten ileri gelmektedir.

18 AT Elektrik Makinaları sektöründe az sayıda büyük firma egemendir ve bu firmalar aynen Türkiye de bulunmaktadırlar.

Bunlara ek olarak, bazı konularda çok uzmanlaşmış bazı orta boy firmalar bulunmaktadırlar.

Birçok küçük firma ise bir veya iki tip üzerinde çalışmak tadırlar.

19 Türkiyede ise talep, ekonominin gelişmesi çerçevesinde sürmektedir.

20 Avrupa sanayiindeki bu talep sıkıntısı nedeniyle. AT sanayiinin Gümrük Birliği ile birlikte pazarımıza saldırması beklenebilir.

— Ancak AT sanayiinin büyük firmaları zaten pazarımızda bulunmaktadır.

— Türkiye'deki büyük ve orta boy tesislerin genelde kalite problemi yoktur.

— Gümrük Birliği ile birlikte ucuzlayacak ana girdi fiyatları, maliyetleri daha da düşürecektir.

SANAYİCİLERİMİZ GÜM RÜK BİRLİĞİNDE. GENELDE AT REKABETİNDEN ÇEKİNMEMEKTEDİRLER. ANCAK BAZI FARKLI YOL LARLA SÜBVANSİYON ALAN FRANSIZ VE İTALYAN SANA YİCİLERİNDEN BİRAZ ÇAKİN MEKTEDİRLER.

21 Y.G. VE O.G. GERİLİM SALT CİHAZLARI'na AT'de talep şebekenin geıtişlemesinden değil, hemen tamamen bakını, yenileme ve

18 396 ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ ıTTi

geliştirme yatırımlarından doğmak MALZEMESİ, üretim kalitesine

tadır.

dikkat eden birkaç orta boyutlu

22 Türkiyede salt teçhizatı fabrika dışında, yaygın olarak,

üretimi

genelde

montaja kaliteye hiç önem vermeyen küçük

dayanmakta, ithal edilen veya yan işyerlerinde yapılmaktadır. Bu

sanayiinin ürettiği parçalanıl düşük kaliteli üretim, halkın

montajı yapılmaktadır. Genelde alışkanlıkları ve kaliteye önem

yabancı sermayeli büyük veya orta vermemesi nedeniyle yüksek ithalat

boy firmalar yaptıkları AR+GE karşısında da yaşamaya devam eder,

çalışmalarına veya ana firmaların kaliteli üretim ise, aksine sıkıntıya

dan aldıkları yeniliklere dayanarak düşebilir.

teknolojilerini geliştirmekte, bunu

29 A.G. TESİSATLA

yapamayan diğerlerinden ise rekabet RINDA KULLANILAN BÜTÜN

altında elenecekler vardır, ama bir CİHAZLARIN, KAMU GÜVEN

kısmı düşük kalite ve düşük fiyatlı LİĞİ BAKIMINDAN AT KARAR

ürünleri ile bugünkü yerlerini VE STANDARTLARINA BEŞ YIL

koruyabileceklerdir.

İÇİNDE UYMA DURUMUNDA

23 A.G. SALT TEÇHİZATI OLDUĞU UNUTULMAMALIDIR.

SANAYİİ : Kontaktör, devre

30 Türk İZOLE TEL VE

kesicileri = şalterler, parafudrlar^ /KABLO SANAYİİ yine birkaç

üreten şirketler içinde yine yabaricı büyük ve orta boy tesisin yanında

sermaye bağlantılı büyükler birçok küçük, kaliteye ve normlara

ağırlıktadır. Bunlar yanında kendi önem

vermeyen

tesisten

tiplerini yaratan orta boylu oluşmaktadır. Büyük tesislerin

işletmeler de uluslararası rekabet kullandıktan teknoloji ve üretim

içinde rahatlıkla yaşayabilirler ve kaliteleri Avrupa sanayimden farklı

AT kurallarına uyum sağlaya değildir, Y.G. ve A.G. kablo üreten

bilirler.

bu tesislerin uluslararası rekabette

24 ÖLÇÜ TRAFOLARI konusunda teknoloji, kalite ve fiyat yönünden Türk sanayiinin rekabeti güçlüdür.

önemli sorunları olmaması gerekir. Küçük, normlara uymayan tesis lerin, AT kurallarına uyum sağla dıkça sıkıtıya düşmeleri gerektir.

25 . ÖLÇÜ ALETLERİ

31 TÜRK ELEKTRO

konusunda ihtisaslaşmış orta boy MEKANİK SANAYİİ GENELDE

firmalar da genelde önemli SERBEST

REKABETE

parçalarda ithalata bağımlıdırlar, ALIŞKINDIR.

esas rekabetin düşük kaliteli Uzak

Doğıı mallarından geleceğini

Aslında, Türkiye elektro

düşünmektedirler.

mekanik sanayii pazan geçmişte pek

RÖLELER VE te kapalı, korunmuş bir pazar

KORUMA SİSTEMLERİ'ni bazı değildir.

firmalar kendileri geliştirmekte ve

Ülkemizde uygulanan,

bazıları da ithal ettikleri cihazları yatırından ve ihracatı teşvik

kullanmaktadırlar. Burada AR+GE politikaları, genel olarak ithalatı

çalışmaları büyük önem taşır, vergiden muaf tutmaktadır.

teknolojideki

gelişmeden

Genelde kamu kuru

kopmamak önemlidir.

luşlarının ithalatı gümrüksüzdür.

27 A.G. HÜCRELER VE

— ve sanayi, büyük ve güçlü

DOLAPLARINDA adına önem yabancı fırmalann ülkemizde

veren büyük firmalar kaliteye daha bulunan iştiraklan veya fabrikaları

önem verirken, birçok küçük firma ile zaten rekabet içindedir.

kaliteye önem vermeden, fiyat kırıp

BU NEDENLE ELEKTRO

piyasada kalmaya çalışmaktadırlar. MEKANİK SANAYİİMİZ ZATEN

28 A.G. İÇ TESİSAT ULUSLARARASI REKABETE

AÇIKTIR VE BU ORTAMDA ÇALIŞMA GÜCÜ VE DENEYİMİ KAZANMIŞTIR.

32 GENELDE GÖRÜŞ MÜŞ OLDUĞUMUZ EMSAD ÜYESİ SANAYİCİLERİN BÜYÜK BÖLÜMÜ. GÜMRÜK BİRLİĞİ İÇİNDE NORMAL KOŞULLARI DAHİLİNDE ORTAYA ÇIKACAK REKABETTEN FAZLA ÇEKİN MEDİKLERİNİ BELİRTMEKTE DİRLER.

Ancak, Fransa ve İtalya gibi, elektrik üretim ve dağıtımının tekelleştiği ve kendi ulusal sanayilerini korumakta olan ülkelere karşı korunmaları gerekecektir.

33 ÇALIŞMALARIMIZ DAN VE TEMASLARIMIZDAN. AT TARAFINDAN NORMAL REKABET KOŞULLARININ BOZULMADIĞI ORTAMDA :

Büyük firmaların uluslararası rekabete hazırlıklarını tamamlamış oldukları görülmek tedir.

~ Orta boy tesisler de genelde hazırdırlar, yönetimlerine biraz düzen ve AR+GE çalışma larına önem vermeleri gerekebilir.

Çok yaygın olan hiçbir norma uymadan çalışan küçük sanayiin sorunları olacaktır.

ımrr

396 ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ

TİIHT