Kaçak Elektrik Kullanımının GSM Aracılığıyla Takibi / Tracing the Illegal Usage of Electricity Via GSM Signals

Güngör O., Kaçak Elektrik Kullanımının GSM Aracılığıyla Takibi, Cilt 4, Sayı 8, Syf 29-33, Aralık 2014 Gönderim Tarihi: 02.02.2015, Kabul Tarihi: 08.04.2015

Okan Güngör Elektrik Elektronik Müh. Süleyman Demirel Üniversitesi [email protected]

Öz

Bu çalışmada Arduino tipi mikrodenetleyici ve GSM modülleri ile kaçak elektrik kullanımlarının takibi yapılmıştır. Sistemde belirlenen bir nokta ile sayaç arasında akım ölçümü yapılmakta ve herhangi bir izinsiz müdahale durumlarını algılayıp merkezde bulunan arayüz ekranına taşıyan bir sistem geliştirilmiştir. Bu çalışma GSM haberleşmesini kullanarak benzer örneklerinden ayrılmıştır. Proje hali hazırda kullanılan elektrik sayaçlarının üzerine eklenerek, kaçakları takip etmeyi sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Kaçak elektrik kullanımı, arduino, GSM, enerji takibi, akıllı şebeke.

Abstract

In the thesis, the usage of unauthorized usage of electricity has been traced by using Arduino typed microcontroller and mobile it has been developed a system which detects any unauthorized usage and reports it to the interface software, situated at the station.The project has been set itself apart from other similar samples by using GSM based communication. Keywords: Illegal use of electricity, arduino, GSM, energy tracking, smart grid.

1. Giriş

Günümüzde devletler, ekonomilerinin büyüklüğüne göre büyük devletler sıralamasında yer almaktadır. Ekonominin can damarını ise enerji oluşturmaktadır. Çünkü enerji kaynakları sınırlıdır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının ise maliyeti yüksektir. Bu nedenle iyi bir enerji politikamız olmalıdır. Enerji dirmeli, kullandığı enerjiyi verimli kullanmalı ve tasarruf etmelidir. Üretici şirketler ise yeni projeler geliştirmek, ürettikleri enerjinin kayıp ve kaçağını önleyerek tüketiciye ulaştırmak zorundadır. Son yıllarda geliştirilen uzaktan kontrollü sistemlerle sayaçların takibi, kaçak elektrik kullanımını önlemektedir. Fakat bu eski sayaçların sökülüp yenilerinin takılmasını gerektirdiğinden yüksek bir maliyet oluşturmaktadır. Bizim çalışmamız olan “Kaçak Elektrik Kullanımının GSM Aracılığıyla Tespiti” eski sayaçların sökülmeden (mekanik elektrik sayaçları) kaçak elektrik kullanımını tespit edebilmektedir. Bu alanda yapılan bazı çalışmalardan bahsetmek gerekirse:

Bahçeci (2010) tarafından önerilen sistemde aboneler radius server (sunucu) vasıtasıyla kontrol edilmekte ve bu şekilde yerel alan şebekesi oluşturulmaktadır. Her aboneye sabit IP’ler sel olarak da bağlanmıştır. GPRS kapsama alanındaki bütün aboneler bu sunucu tarafından izlenmekte ve sayaçlar bölgesel olarak gruplandırılmıştır. Sayaçlara giden enerjide ana bir sayaç üzerinden geçerek ölçülmektedir. Kontrol yazılımı ve faturalandırma birimi sayaçları okurken, sayaçlardan aldığı tüketim verilerini toplar ve ilgili grup sayacının endeks verisi ile karşılaştırır. Bu mantıkla kaçakların önüne geçilmeye çalışılmıştır.

Çakmak ve Sokullu (2005) tarafından IEC1107 protokolüne uygun sayaç okuma yazılımları ve donanımı geliştirilmiştir. Araştırmalarında CBuilder 6.0 programlama dili ile istemci ve sunucuda çalışan yazılımlar oluşturulmuştur. Bu çalışmada, elektronik sayaçların optik port üzerinden okunması temel alınmıştır. Geliştirilen bu sistem ile internet veya intranet üzerinden elektronik sayaçlara uzaktan erişim imkanı yetkili birimlerce

Özdemir ve Danışman (2005) tarafından önerilen sistemde kullanılan modemler GPRS modemleridir. Modem bir kontrol kartının üzerinde yer alır, bu kontrol kartı RS232, RS485,I2C haberleşme modellerini ve optik okumayı da desteklemektedir. Sistemde ise iki farklı elektronik elektrik sayacı kullanılır, bunlardan birincisi grup sayaçlarını besleyen yüksek güçlü ana sayaçlardır, ikincisi ise ev veya sanayi kullanıcılarının kullandıkları yüksek veya düşük güçlü sayaçlardır. Böylelikle karşılaştırma yapılmaktadır. Kullanılan bu sayaçların kesme kontaktörü yoksa sayacın açma ve kesme işlemi kontrol kartı üzerindeki kontaktör (sayacın uzaktan enerjisini kesmek için) ile yapılmaktadır. Kontrol kartındaki kesici kontaktör ve optik port sayesinde abonelerin mevcut elektronik elektrik sayaçları değiştirilmeden, modem bağlantısı yapılarak sisteme alınabilir. Bilgisayar üzerinde çalışan izleme ve faturalandırma programı ise verileri değerlendirip sistem takibini, kaçak durumunu, yasadışı oynama ihbarlarını ve faturalandırma işlemini yapmaktadır.

ın kesme ntrol kartı mek için) r ve optik sayaçları alınabilir. programı urumunu, işlemini tır. OSO e birimi aberleşme modüller okumanın gi sayaca sayaçlara başlığı adı cihazların onulduğu

sisteminde sayaçlarda bulunan bir haberleşme birimi sayesinde, merkezle sayaç haberleşmektedir. Haberleşme birimi olarak genellikle GPRS tabanlı sayaçlar ya da modüller kEuMllaOnılmBailkimtadsıer.l DOSeOrgsii,sCtemiltle4ri, Ssaayayçı 8e,ndAerkaslleıkri 2o0k1um4anın dışında ölçüm değerlerini kaydetmekte, herhangi sayaca yapılacak müdahaleleri merkeze bildirmekte ve sayaçlara internet üzerinden yükleme yapılabilmektedir.

Yapılan çalışmalarda OSO sistemleri öne çıkmıştır. OSO sisBteumminadkealesdayeakçulallradnaılbanulcuinhaanzlbarirDheanbeeyrsleeşlmDeüzbeinriemkibsaaşylıeğsıinaddeı , amltıenrdkaeztlaenıstıalydaı,çUhyagbuelralmeşamYekötnetdeimr.i Hböablüemrlüeşnmdee isbeiricmihiazollaarrıank ngeerneleelrleiklveeGhPanRgSi tfaobnaknsliıyosanyuaçglearrçeykaledşatimrmoedkülilçeirnkkuollnaunlıdlmuğaukatnaldaıtrı.ldOı,SAOrsaişsttıermmalevriesBayualçguelnadrebkösllüermi üonkduemiasneınsidstıeşmınidna höalçnügmi değerlerini kaydetmekte, herhangi sayaca yapılacak müdahalefolenrki smiyeorknelazreı bgieldrçiremkleekştteirdvieğsiaCya#çlaarraayüinzteerknreatnüınzedraingdöesnteyrüilkdlie,SmoneuyçapvıleabÖilnmeerkilteerdibr.ölümünde ise gerçekleştirilen düzenek hBakukmınadkaaeleledşetikriulellranvıelaknaçcaikhaezlleakr,tr“ikDkenuellyasneılmDı üalzaennıenkd”a bgaeşnleığlı baidlgıilaelrtıvnedrailetarenkıtımldaık; a“lUe ysigzuolakmuralaYrıömnıtzeamsiu”nbuöldlüum. ünde ise cihazların nerelere ve hangi fonksiyonu gerçekleştirmek için konulduğu anlatıld2ı,.“ADraşetnıremyasveel BDuülgzuelnare”kbölümünde ise sistemin hangi fonksiyonları gerçekleştirdiği C# arayüz ekranında

2gö.1st.eArikldıim, “STonruaçnvsedÖünseerrilier” bölümünde ise gerçekleştirilen

Tdrüaznesndeüksehrlaekr,keınledkatreikleşşetibrielkeer levreinkdaeçaAkkıemle,kGtreikrilkimul,laAnkıtmifı gaülçanında genel bilgiler verilerek makale siz okurlarımıza sunuldu. ve Reaktif gücü DC akım kaynağına çeviren, SCADA sistemlerinde, düş2ük. DheantaeyssıneılflDı üçezveinrieciklerdir (Acenersis,

2014). Çalışmada kullanılan akım transdüseri girişe uygulanan

A2C.1s.iAnykaılmi DTCraaknımsdaüçseevririerek çıkışa iletir. Transdüserin çıkış sTinryaanlsidnüi seArrledru,ineloe’knturink aşenbaelokgelegrirnidşieniankımde,ğgeerlreilnidmir,eabkilteifcegğüiç gveerirliemakdtiefğgeüricnüeDdCönaükşıtmürmkaeykniaçğiınn,aççıkeıvşir(eInz,) SilCeAtoDpAraksi(sGteNmDle)arriansdınea, d2ü2ş0ükohhmatakosnınuılfmlı uçşetvuirri(cŞileekridli2r.(1A).cenersis, 2014). Çalışmada kullanılan akım transdüseri girişe uygulanan AC sinyali DC akıma çevirerek çıkışa iletir. Transdüserin çıkış sinyalini Arduino’nun analog girişinin değerlendirebileceği gerilim değerine dönüştürmek için, çıkış (Iz) ile toprak (GND) arasına 220 ohm konulmuştur (Şekil 2.1).

ŞekŞilek2i.l12. .A1:kAımkıtmratnrsadnüsdseürsiebriabğalağnlatnıstııs(ıA(Acecneenresrissi,s,22001144))

22..22..AArrdduuiinnoo UUnnoo

AArrdduuiinnoo,, pprroocceesssisning/gW/Wiriinrigngdildiniliinkiulklaunllaarnakarçaekvrçeevelreemealnelmaraı nlariıleiletetmemelel ggiirriişş ççııkkıış uyuygguulalammaallaarrıınnı gegreçrçeekkleleşşttiirreenn açaıçkıkkaynkakynlıakfilzıikfsiezlikpserol grparmoglraammalapmlatfoplramtfuodrmuru.dBuru. çBaluışmçalıAşmrdauino aAilredsuiinndoenailAesridnudiennoAUrdnuoinioleUhnaozırilleanhmazışırtlıar.nmAırşdtıuri.nAordUuninoo, ATmUengo,a3A28Tmişelgeam3c2i8siniişlekmuclliasninain kAurlldaunianno Açerşdiudiindoir ç(eŞşeidkiidlir2.2). On dört adet dijital giriş/çıkış pini bulunmakta, bunlardan 6′sı (Şekil 2.2). On dört adet dijital giriş/çıkış pini bulunmakta, PWM çıkışı olarak kullanılabilmektedir. Altı adet analog giriş pbiunnilabrudlaunnm6′asıktPaWdırM. 1ç6ıkMışHı ozlakrraikstakluollsainlaıltaöbriülm, UekSteBdibr.ağAllatnı tısı, 2a.d1emt amnagloügçggiriirşişpii,nIiCbSulPunbmaşalkıtğaıdıvr.e1r6esMetHbzuktroinstualkoasritlaütözreür,inde USB bağlantısı, 2.1mm güç girişi, ICSP başlığı ve reset butonu kart üzerinde mevcuttur. Çalışma gerilimi olarak DC

30 7~12V ihtiyaç duymaktadır. (Arduino Türkiye, 2014).

kaynaklı fiziksel programlama platformudur. Bu çalışma Arduino ailesinden Arduino Uno ile hazırlanmıştır. Arduino Uno, ATmega328 işlemcisini kullanan Arduino çeşididir (Şekil 2.2). On dTöMrtMadOetBdEijlietakl tgriikrişM/çıükıhşepnindi isbluelurinOmadkata,sı bunlardan 6′sı PWM çıkışı olarak kullanılabilmektedir. Altı adet analog giriş pini bulunmaktadır. 16 MHz kristal osilatörü, USB bağlantısı, 2.1mm güç girişi, ICSP başlığı ve reset butonu kart üzerinde mevcuttur. Çalışma gerilimi olarak DC mevcuttur. Çalışma gerilimi olarak DC 7~12V ihtiyaç duymak7t~a1d2ırV(AihrtdiuyiançodTuüyrmkaiyketa, d2ı0r.14(A).rduino Türkiye, 2014).

2.3.AŞerkdiŞlue2ki.in2l .2o.A2:rGdAuSridnMuoinUoSnUhonoikeaklratdrt((AArrdduuiinnoo TTuurrkkiyiye,e2, 021041)4)

Ar2d.3u.inAordGuSiMnoSGhiSeMld,SAhrideuldino Uno ile birlikte çalışmakta ve gerekli olan enerji beslemesini üzerine takılı olduğu Arduino

Arduino GSM Shield, Arduino Uno ile birlikte çalışmakta ve kagrettraenklikoalraşnılaemnearkjitabdeısrl.emAersdinuiinüozeGrinSeMtakSılhıieollddu’ığnu iAşlredmuilneorini yakpaarbttialnmkeasrişıliaçminakbtaidrır.SAIMrduiknaorGt SgMerSekhliiedldir’.ı(nAişrldeuminleor,ini2y0a1-4). ArpdaubiilnmoesGiSiçMin SbihriSelIdMhkaabret rgleerşemkleisdiiriç(Ainrd5uVinov,e2021A4).dAeğrdeuriin- de no GSM Shield haberleşmesi için 5V ve 2A değerinde bir güç bikragyünçağkınaaynihatğiyınaaç dihutyimyaaçktdaudıyrm. Aarkdtuaidnıor. UAnrodukianrtoilUe nAordkuainrtoile ArGdSuMinoShGieSldMüzSehrlierlidndüezebrulleurninandeRbXuvluenTaXn RpiXnlevriesTayXesipnidneleri sakyeensdini daeraklaernınddiaahraalbaerrılnedşeabhilambeekrtleedşierbleilrm(Şeekktield2i.r3le).r (Şekil 2.3).

ŞekiŞle2ki.l32..3A: rAdrudiuninooGGSSMMSShhieiledld(A(rAduridnou,in20o1,42)014)

2.24.4.I./IO/OKKaarrtt

ArAdrudiunionobbeesslelemmeessiinnii,, aakkıımm ttrraannssddüüsseeririöölçlüçmümlelreinriinvievaenaahntaahrtar biblgiligleilreirnini i Arrdduuiinnoo’’yyaabibldiilrdeinre, nk,enkdientadsiarıtmasıamrıızmoımlanızbior lkaanrt-bir katrırttı(rŞ.e(Şkielk2il.4)2. .S4i)steSmisdteemkudlelankılualnlaenleılkatnroneiklekktarrotlnairkın mkaordtlüalrın haline gelmesine olanak sağlamıştır. I/O Kart ile birlikte ArduimnoodüUlnoh,aAlirndeuingoeGlmSMesiSnheielodlaonlmakak süazğelraemüçışktıart.lı bI/iOr doKnaanrıtmile biorliukşteuruAlrmduuşitnuor. Uno, Arduino GSM Shield olmak üzere üç katlı bir donanım oluşturulmuştur.

sonu algıl var veril Elek kesil müd yolla izlem Saya önle swit baca ihba Her bilgi

İsteğ bird Gerç prog siste

2.4.I/O Kart

Arduino beslemesini, akım transdüseri ölçümlerini ve anahtar bilgilerini Arduino’ya bildiren, kendi tasarımımız olan bir

programı ile PC ekranında görüntülenmektedir. Kurulan sistemin blok şeması Şekil 3.1’ de yer almaktadır.

karttır.(Şekil 2.4) Sistemde kGulülanngılöarnOe.,leKkatrçoankikElekkatrrtilkarKınullanımının GSM Aracılığıyla Takibi, Cilt 4, Sayı 8, Syf 29-33, Aralık 2014

modül haline gelmesine olanak sağlamıştır. I/O Kart ile

Gönderim Tarihi: 02.02.2015, Kabul Tarihi: 08.04.2015

birlikte Arduino Uno, Arduino GSM Shield olmak üzere üç

katlı bir donanım oluşturulmuştur.

Sayaç içinde ve hat başında bulunan modüllerde kapak durum

bilgisi sürekli olarak kontrol edilmekte eğer herhangi bir müdahale varsa merkeze SMS ile bildirilmektedir. Kapak durum

bilgisi normal ise hattın üzerinden akım ölçümü yapılmakta ve

bir dakikalıkŞesükriell3er.1le. SSiMstSemoilnarbalkokmşeerkmeazseı yollanmaktadır. Merkeze gelen mesajlar arasındaki süre farkı eğer iki dakikayı Sgaeyçamç iişçibnudleuvneuyhoart ibsaeşımndoanibtöurluenkarnanmınoddaülklaeçrdaek koaldpuakğudubreulimrtilbmilgeikstie,sügreeçkmliedoilyasreakgekleonntmroel saejdınilmiçeekrtieğineeğebrakhıelmrhaynagidebviram

sonuna (sayaç bölümüne) algılayıcı yerleştirilecektir. Bu iki meüddilamhaelketedvia4rr..sa AmrerakşetzıermSaMvSe iBleulbgiludlirairlmektedir. Kapak

sisteme müd

e o i

algılayıcı arasında akımŞŞeekfkialilr2k2..ı44.:oIIl//uOOş33uDDrsgagöörkrsseaelçiliak elektrik kullanımı var demektir ve Ard3u.inUoygtaublaanmlıasYistöenmteimmleiiihbar hattına bilgi verileBcBieinnkaatddiara.bubluulnuannanbütbüüntüsnayasçalyaarıçlkaarıpalkıabpiarlsı isbteirm isçisinteemyerilçeişnteiElektrryeiekrerlkesşastayiryaearcceıaknyınasapyıvlaaeccaahkyahateprıbltaaücşralıükndfihazeikrbsuetüllurmlnüüadnfaihzimaklseoeödl nülmleününedcaehekantlieerr. jisi

durBumu çbaliılşg4mi.saidaAn4oy.rraaAmpşaırtllaıanrşimstöeıalrçmühvmaeatlteBınvriuelvügBezueuröliallnçgrdüuemnllaerrainkımsonöulççlüarmınüı yapaırlmayaükztaekrvaenınbdira gdöarküinktaüllıeknmsüişrteilre.rle SMS olarak merkeze yyBoBaülruHluazayçaneüçatmkzalırlaşeıabşkmknamtrışaaanaıddnnddııadaran.adygMyaaöapvgrepıüeörlınlakraünetnünszaölteüeyölnçlagleççümenümlmimeşilnitçelşieirtrmnri.iird.veesveaeöjlölaöçlrçlüçüamülremalneslreınirniadnkasıkomsinounsüçudlrçeaelğarıerfnıarnlıreıkarıiraeğekrarişkıilaşdtaırkılimkaışyıvegöelççmümiş dbeuğleurlneuryŞorekisl e4.1m’odneigtöörsteerkilrmanişıntidr.a kHmakHçaaıaaşrttkşbvılaeabşşoöaıtnlışldrçıdınuülamdğmavuışedvseveabğeyeöelarliçlçsreütaiirmyçlmaŞinçdeedekkğeitileeçör4,illne.ç1drüg’eleŞedçnemökaglieçlköüd4ısmli.tey1ens’rdeidelmeğaekggişrıöemltsleiertre.nirkdileammğrişeşeırtlsliaearş.rjtiıınrılgibi raporla sisteme müda gibi raporlanm

. e

kesilmAnöaebnnsloleinanreeıc(oöehlnkmaltetiatmryı.naenk viçeeinnhe,arhvjaiavsiiainileiitliemttimahmahtaatımtntıdneaınnn khaakçteabskaeşerılenekakvtreimksokonudulülnala-lere içeriğine bakılmaya devam edilmektedir. müda(hAsabyloeançeebdöolilülmmaeüyannei)hvatielmgılhaaalyivınaceiı yielkeratliermştıi)rhilaedtctuıenrkdutaimrn. uBknuadçiaakki haeleglreılkatdyriıakckı ika

e i

yollanamkrauaenlsklıtanibnrdaiavlngelaaikArıkrmdöeunsfilianelrmomkıetiakşobliauoçnşilnluaı,rcsshaaisaktvkeaamviçeaiilkleevteieimlherbkihlateraritrkthiınnaktıutnıglnlehaalanmtbımibelgaıdişviıvğnaeairridvkleeea--çak izlemceekmtier.rkezinde görüntülenecektir.

.

SayaçElieçkintreikgsiaryilamcıneısninvie vheatAbarşdıundinaobuklaurntaan ymaopdıülalücnakenbeirrjissiakbeo- tajı

silmesi (hattın enerjisini tamamen keserek modüllere müdahale

önlemedeiklmaemihatcimıyallainekakratrışnı) bduurluumndunudğauhemr oddaküilküanyoklalapnaağnınbdilgai bir

switchkesdilemvirşeosliacabkulvuenvmerailketraindıgre.lmKedaipğai kkaçaaçkılidzlıeğmı eamnedrakezsiwn-itch

de görüntülenecektir.

bacak durumunu değiştirmekte ve Arduino kart bu değişimi

4.

Sayaç içine girilmesini ve Arduino karta yapılacak bir sabotaihbarjhı aötntlıenmaeykoalmlaamcıayklatakdaırrt.ın bulunduğu modülün kapağında bir

Şekil 4.1. Hat başı ve sayaç modüllerinden verilerin alınması

Kaçak elek

Her sdwaiktcikhademvreosdiüblulleurndmenaktagdeılre. nKapvaekrialeçırlidnığıaarnşdivalsewnimtcehsbi a-için

ülkemizde ç

r r

cak durumunu değiştirmekte ve Arduino kart bu değişimi ihbar bilgilheartbtıniratyxotlldaomsaykatasdı ıor.larak kaydedilmektedir.

Her dakika modüllerden gelen verilerin arşivlenmesi için bilgi-

İsteğelerb, taxğtldıosoylaasrıaoklarmakokdaüyldleedridlmenektgeedlire.n bilgiler PC dışında birdenİsteğfaezblağlıteolearfaoknmohdaütltlıenradenmgelseanj biolglialrearkPCidleıştiınlmdaekbitre-dir. GerçedlekeşlnteirşfitaliezrnlialbetunelseibfsoutenmshdiasetttemınmoaddmüelelesmardjoedonlüaglrelaelkerndilementeilsmgajeelkalertenCd#imr.peGroseagrjrçlaeamkr-ı C# progrialemPı CileekraPnıCndaegkörraünnıtnüldeanmegkötreüdinr.tüKleunrumlaenktseisdteirm. inKbulorkulan sistemşeinmabslıoŞkekşielm3.a1s’ıdŞe eykerila3lm.1a’ktdaedıyr.er almaktadır.

ŞİkeikŞienlko4ikl.1t4a..d1Ha:anHt aöbtlaçbşüaılşveıenvseaaksyaıamyçaçmdmeoğdoeüdrlüllelelrreiirniandrdeaensnınvvdeerariklielierrfiiannrakallııknnammyaıapssıtıan kaynaklanan farkı geçince burada bir kaçak kullanım İİkkoiilndnouoğkkuttaandduaannaröaöyllçüçüüzlleeenknraaaknkıımımbedlediğreleğermelererlkei traeirdaaisrrı.ansBdınaukdraiadkfaairokfalukrşkaaynkıpaatyakınıpmtan kkaayynaklanaann fafarkrkııgeçgiençcinecbeurabduarabdiar kbaiçrakkkauçlalkanıkmulolaldnuımğunu aorlafdayurükğzıunneınukranrneaıdybeünezilierkslearamynaeıckabteegldierillree.mmBeeukdrteaenddairö.onlBcueuşaranhdaattkaoımluyşafapanırlkaaınknıımnbinr edfeamrnkiüısndaıanyhaaclneaedgoeelndlieumğsuaeydadecünaşöügnnecülelemmheaektdtteeadnyira.öpnıBlcauen hdbauirtrtumamüydatapxhıtlaaldneoosbylidarsuığu düoşlüanraüklmsiestketmedinir.kBayuddınuaruamlıntaxrat kdoŞseykailsı4o.2l’ardaekgsöistermilidniğkiagyidbıina amlırünadaparoahrkalalenŞmeokılşidltıu4rğ..2u’ ddeüşgüönsütlemrielkdtieğdiigr.ibBi urapdourrluamnmtıxşttırd. osyası olarak sistemin kaydına alınarak Şekil 4.2’ de gösterildiği gibi raporlanmıştır.

Kaçak elektr Elektrik Da ülkemizde çö raporuna g

Elektrik Dağı 3.971.244 a raporuna gö elektrik kul

3.971.244 ad ve kaçak k elektrik kulla %25,7 olm ve kaçak ku Faaliyet ra

%25,7 olmu oranının mi

Faaliyet rapo uygulamala

oranının min

n

uyBguulçaamlıaşlmaradg

e

endeks oku

Bu çalışmada

ç

kalan OS

endeks okum

getirilmekte

kalan OSO

avantajları k

getirilmekted

mevcut ele

avantajları ku

edebilecek ö

mevcut elek

edÇeabliılşemceakmöızz

Şekil Ş3e.k1il.3S.1i:sStiestmemiinn bblolkoşkemşaesmı ası

Sayaç içinde ve hat başında bulunan modüllerde kapak durum bilgisi sürekli olarak kontrol edilmekte eğer herhangi bir müdahale varsa merkeze SMS ile bildirilmektedir. Kapak

ŞŞeekkilil44..22.:HHaattttaa mmüüddaahhaallee oolldduuğğuudduurruumm

Sayaç veŞeskiislt4em.2e. Hialtatvaemüedailheanle molodduüğluündurkuomrunması için

31 oluşturulan muhafaza sisteminin kapağının açılması sonucu

Sayaç ve sisteme ilave edilen modülün korunması için oluşturulan muhafaza sisteminin kapağının açılması sonucu

geliştirmele Çalışmamız sistemine da geliştirmelere okuma öz sistemine dah geliştirilerek okuma özel posta olara geliştirilerek

EMO Bilimsel Dergi, Cilt 4, Sayı 8, Aralık 2014

TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası

sonuçlarını

Sayaç ve sisteme ilave edilen modülün korunması için oluşturulan muhafaza sisteminin kapağının açılması sonucu sisteme müsidsatehmaleemoüldduahğauleanolldaşuığluaraanklaŞşeılkairlak4.Ş3e’kdile4g.3ö’stdeerigldöisğteirgilidbiiğirapogrilbainrmapışotrılra. nmıştır.

m değerleri terilmiştir.

in alınması rk kayıptan k kullanım luşan akım yapılan bir txt dosyası erildiği gibi m nması için ması sonucu

Şe4k.i3l .4S.3a:ySaçaybaöçlübömlüümndüendkeapkaağpaağma ümdüadhaahleale

55..SoSnonuuççvvee ÖÖnneerrilielerr

KaKçaaçkakeleelketkrtirkikkkuullllaannıımmıı,, kkaaççaakk kkuullllaannımımınınınınyayyagyıgnınoldouldğuuğu ülküelkmemizidzedeçöçözzüülmlmeessii ggeereken öönneemmlilibbirirpproroblbelmemdidr.irT. üTrükriykeiye ElEekletkritkrikDDağağıtııtmımAAnnoonniimm ŞŞiirrkkeetitni’inninha(zTırElaDmAışŞo)ldhuağzuırflaaamliıyşetoldurğaupofrauanlaiyegtörraep, or2u0n1a2 göyrıleı, 2iç0i1n2 yKıalıçaikç-iTnakkaipçake-ktiapklieprineckeiplerince 3.971.244 adet abone taranmış olup 115.437 abonenin ka3ç.a9k71e.l2e4k4triakdektualblaonndeığtaırtaensmpıişt eodluilpm1iş1t5ir.4. 32701a1boynıleınnidnakşaeçbaekke kaeylbekı tvriekkkauçlalakndkıuğlılatensıpmitoerdainlmı %işt2ir4. .210. 12101y2ılıynıdlaınşdeabeiskee bkuayobrıan %v2e5.7kaoçlamk ukşutullran(TımEDoAraŞnıF%aa2l4iy.1e.t R20a1p2oryuı-l2ın0d1a1,is2e01b2u).oFranaliye%t 2ra5p,7orlaorlımnduaştudra. g(öTrEmDüAş ŞoldFuağaulimyeutz kRaaypıopruk-a2ç0a1k1,2o0ra1n2ı)n. ın minimuma indirilmesi için bazı akademik ve pratik uygulamalarFgaaelriçyeekt lerşatpiroirllmariışntdira. da görmüş olduğumuz kayıp kaçak oranının minimuma indirilmesi için bazı akademik ve pratik Bu çalışmada OSO sisteminden farklı olarak sayaç üzerinden enudyegkuslaomkualmaragveerçseakyleaşctairiylmükişletimr. e yapılmamaktadır. Geriye kalan OSO alt yapısındaki fonksiyonları yerine getirilmektedir. OtBoumçaatilkışmsaaydaaçOoSkOumsiastseimstienmdeinnefagrökrleı oalvaaranktasjlaayraıçküuzreurliunmdenkolayelnıdğeıkvse omkaulmiyaetvideirs.aSyiasctaemyühkelremtüerlüyampıelvmcaumt aekletakdtırri.k GsaeyriayçelarınkıadlaenğiştiOrmSeOden kalatçaklyaarpııtseınspdaitkei debfiolenckeskiyoönzlealrlıiktedyierr.ine

Çagleıştimrilammeıkztepdrior.totOiptoomldautiğkunsdaayna,ç üzoekruinmdae ysaipstıelmacianke geglöirşetirmealvearnetaajlçaırkıtıkru. rBuluumnekdoelnalyelığhıazvıerlmanaalinyestidstier.mSiisOteSmOhesirstüemrlüine damhaevdcautyaekleıkntlraikştırsmayaakçlaarmınaıcıdielğeişstiarymaeçdlaenrdaknaçeankdlaerkıs toeskpuimt a özeedlleibğiileeckekleönzeeblilliikrt.edAirr.ayüz ortamı daha da geliştirilerek sistemde ölçülen endeks değerleri kullanıcılara e-posta olarak veya hazırlanacak bir internet sayfasından sunulabilir. Kaçak eleÇkatlrıişkmkaumllızanımpırnoıtnottiepspitoeldduilğmunedsianso, nuüczuenrdinad,esayayçalpaırlaacialakve olagrealikştkiromyeulelarecakaçsıkisttıer.mBleur snaeydeesninledehaazbıorlnaenlaenrinsiestneemrjiileOrSi Oaçılıpsikstaepmaitnıleabdialhira. dÖadyeamkıenltaaşrtiıhrmlearki gaemçaecnı ikleulslaaynaıçclıalardrıann eenedrejkilseri koonkturomlaediölezbeillliiğr.iAreakylüeznepbrioligr.ramAınraıynüdzahaordtaamgıelişdtairhma esdi asonugceulnişdtiarilseirsetekmsiisntegmedreekösliçnüilmenleernidveeksydaetığreımrleprirokufillliançııckıalarırlaabe-ilir ve kayıp kaçak oranları yüzde olarak hesaplandırılabilir.

posta olarak veya hazırlanacak bir internet sayfasından OSO uygulamaları, kullanılmak istenen haberleşme birimlerine göre çeşitlilik göstermektedir. Çalışmada kullanılan haberleşme

türü GSM olduğu için modülde sürekli olarak SIM kartı kullanılmaktadır.

Kaçak elektrik kullanımı alanında yapılan çalışmamız, ülkemizi akıllı şebeke sistemlerine geçilmesi yolunda hedefe bir adım daha yaklaştırmıştır.

6. Kaynaklar

Acenersis, Erişim Tarihi: 25.05.2014 http://www.acenersis.com/akim_gerilim_frekans_ donusturuculer.html

Arduino Türkiye, Erişim Tarihi: 25.05.2014 http://arduinoturkiye.com/

Arduino, Erişim Tarihi: 01.06.2014 http://arduino.cc/en/Main/ArduinoGSMShield

Bahçeci B., 2010. Elektrik Kaçaklarını GPRS Tabanlı Belirleme ve Merkezi Kontrol Sisteminin Gerçekleştirilmesi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara

Çakmak B., Sokullu R.I., 2005. Elektrik-su-gaz vb. Cihazların Uzaktan Bilgi Aktarımı, Elektrik Elektronik Bilgisayar Mühendisliği 11. Ulusal Kongresi ve Fuarı, İstanbul

Danışman K., Özdemir A.T., 2005. GPRS Üzerinden Web Tabanlı Bölgesel Enerji Takip Sistemi,Pamukkale Üniversitesi, III. Otomasyon Sempozyumu ve Sergisi, Denizli

Robotistan, Erişim Tarihi: 26.05.2014 h t t p : / / w w w. r o b o t i s t a n . c o m / A r d u i n o - U N O - R 3 - Ye n i Versiyon,PR-903.html

TEDAŞ 2011 Faaliyet Raporu, Erişim Tarihi: 11.05.2014 http://www.tedas.gov.tr/BilgiBankasi/KitaplikIstatistikiBilgiler /2011yılıfaaliyetraporu.pdf

TEDAŞ 2012 Faaliyet Raporu, Erişim Tarihi: 19.03.2015 http://www.tedas.gov.tr/KitaplikDuyuruDokumanlar/2012 faaliyetraporu.pdf

1Buton1Led, Erişim Tarihi: 19.05.2014 http://1buton1led.com/arduino-ile-calismaya-baslamadan-once/

7. Semboller ve Kısaltmalar

GSM Mobil iletişim için küresel sistem

OSO Otomatik Sayaç Okuma

RX

Alınan

TX

Gönderilen

I/O

Giriş/Çıkış

GPRS Global Paket Radyo Sistemi

SIM Abone Kimlik Modülü

SMS Kısa mesaj hizmeti

PC

Kişisel bilgisayar

TEDAŞ Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi

AC

Alternatif akım

DC

Doğru akım

Güngör O., Kaçak Elektrik Kullanımının GSM Aracılığıyla Takibi, Cilt 4, Sayı 8, Syf 29-33, Aralık 2014 Gönderim Tarihi: 02.02.2015, Kabul Tarihi: 08.04.2015

Okan Güngör

Okan Güngör, 2014 yılında Süleyman Demirel Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği

Bölümü2’n0d1e4lisyanılsıneğditaimSinüi lbeityirmmiaştnir.DİlgeimalairnelalrıÜ, knomivpeanrszaistyeosni sEislteemklterriik, yEüklseekk tgreorinliimk Mühendisliği Bölümü’nde lisans eğişalt cihatzimlariınvei abkiıltliırşmebieşkteilre.rdİirl.gi alanları; kompanzasyon sistemleri, yüksek gerilim şalt cihazları ve akıllı şebekelerdir.